Rozwój Afryki to raj dla umiejętności polskich przedsiębiorców. Cz. 2 | "W Sedno Rynku" – 09.06.2023 [Afryka, szanse biznesowe, Europa]

Witamy wszystkich Michał palaczyk ze Square i Jacek kuraksza część nagrania o Afryce przejrzymy jak wygląda sytuacja surowcowa kontynuacja demografii kilka ciekawych firm które przygotował Jacek na samym końcu szybki przegląd aktualnych wykresów raczej w szerszym ujęciu takim tygodniowym Witaj Jacku Witaj Michale To co zaczynamy po mojej lewej stronie tak w ekranie dokładnie mam nadzieję że będzie dzisiaj ciekawie No zobaczymy bo kontynuujemy program pod tytułem Jak zarobić w Afryce a program który pokazuje Zresztą wyraźnie widać co dzieje się w tej chwili w Europie i myślę że materiał który przygotowuje za tydzień to jest pod tytułem bierze nogi zapas i uciekaj z Europy gdyż przyzwyczailiśmy się do pewnego dobrobytu od pewnego komfortu akceptujemy niedogodności zamknęliśmy się w pewnej strefie komfortu żyją 100 w Europie i nie dostrzegamy tego jak świat w tej chwili bardzo szybko porusza się do przodu jak bardzo cofamy się jako Europejczycy jak znikamy jako biały człowiek z tego kontynentu ostatnie przepisy migracyjne spowodują to że w Polsce nasycimy się braćmi z południa którzy znowu myślą że tutaj jest tak pięknie No bo jest z punktu widzenia dobrobytu socjalnego czyli nie robi że masz testowany we Francji czterodniowy tydzień pracy 9 na 10 Francuzów chcę pracować 4 dni w tygodniu no czemu nie 3 w sumie prawda No to tak nie wiem dlaczego tak 4 dni w tygodniu może trzy może dwa Mamy ogromne dodatki społeczne ogromne rozdmuchane budżety krajów które płacą dodatki socjalne No i pytanie skąd to wszystko na to wszystko się ma brać No kiedyś brano z łupienia wszystkich pozostałych pragnę zwrócić uwagę ekspansja Europejska od czasu Imperium portugalskiego w XV wieku No miała to do siebie że brała stamtąd co mogła po taniości a dostarczała tam co mogła podrogości tak sytuacja w tej chwili ulega zmianie Czyli mamy Indie Chiny Afrykę Azję które mówiłam Nie nie no sami damy radę I my tak bardzo was nie chcemy Zresztą jak rozmawiałem tak jak to wspominałem z przedstawicielem i rządów afrykańskich w minionym to to jest bardzo ciekawe myślenie znacznie odmienne od myślenia tutaj polegającego na tym że będziemy importowali technologię i już prawda oni mówią nie nie my chcemy mieć własną technologię własne rozwiązania tutaj na marginesie taki ciekawy przychodzi mi artykuł który się niedawno ukazał mówiący o tym jak Chińczycy wypuścili w tej chwili pierwszy wąsko kadłubowy samolot pasażerski przekroczyli pewną barierę technologiczną która była dla nich nie przekraczalna I powiedzieli No i jesteśmy dumni z siebie i koniec tutaj hegemonii nad nami jeżeli chodzi o przeloty pasażerskie żebyśmy my musieli wyprodukować 800 milionów koszulek żeby kupić jednego samolota czy z Europy czy ze Stanów teraz my będziemy sprzedawali my będziemy eksportowali i my będziemy zarabiali to pokazuje tą ogromną zmianę i dlatego też ten pomysł na program właśnie o Afryce program pod tytułem bierz nogi za pas i uciekaj z Europy potem jakiś program o Indiach lub program o zapaści populacyjnej jak ja się w tej chwili dzieje to wszystko ma na celu jedno podstawową kwestię dla osób które chcą niezależnie od wieku jeszcze coś ciekawego podziałać Popatrzcie jaki jest potencjał i możliwości tylko że się ruszyć to to jest ważne jeszcze czekam na program o Brazylii dobrze tam specjalnie nie ma o czym akurat jeżeli chodzi o brazylię można będzie myśleć o Brazylii jak aktualny a struktura rządów lewicowych zostanie zamieniona w coś co będzie trochę inaczej wyglądało Brazylia jest bardzo prymitywnym gospodarczo krajem i jednak jakoś tak dziwnie się dzieje że po tej drugiej stronie równiku z tą technologią to jest pewien problem Brazylia za to jest bardzo ciekawa z punktu widzenia budowania związku gospodarczego z Argentyną i pomysły na wspólną walutę na wspólną walutę też cyfrową Żeby było jasne będziemy się temu przyglądać na ten moment tak jak patrzę to tam specjalnie nie ma co Jedyną rzeczą którą dziś na której dziś można zarabiać w Brazylii oczywiście z Lille State nieruchomości nieruchomości luksusowe czyli bycie deweloperem mającym dużo gotówki które inwestuje tam projekty budowlane o wysokiej wartości dodanej to jest ciekawa przestrzeń którą można byłoby zainteresować to to może przygotujemy coś dokona Amerykę Południową to tam nie tylko Brazylii Argentyny ale tam więcej krajów chce się łączyć takie coś niby u nas wspólną walutą to jest trochę tak oparte szczególnie po zwycięstwie luli a druga sprawa z Brazylii to owszem nie ma tam jakiś wysokich technologii czy przemysłu takiego rozumianego przez maszynowy natomiast to co się dzieje rolniczy o i na przykład duża szansa Brazylii na zbożowe takie typowo już nowe odmiany pszenicy sobie dobrze radzą w tym klimacie to jest bardzo ciekawe inwestycyjnie właśnie z perspektywy takiej czysto rolniczych inwestycji wiesz Michale i tak I nie dlatego że problem Brazylii to jest problem bardzo wysokiej erozji gleb dzisiaj mamy do czynienia z sytuacją o której tych ziem rolnych w Brazylii przybywa wskutek wyrzynania puszczy amazońskiej i teraz kwestia jest taka że one są bardzo mocno fertylizowane nawożone Niemniej nie jest rolnictwo nie jest naturalnym stanem gospodarczym w Brazylii ze względu na układ nasłoneczniania cała ta struktura pogodowa to nie jest przestrzeń w której jest to dobry moment na budowanie rolnictwa rolnictwo jest powiązane z pewnym typem klimatu jako takiego No i teraz kwestia pytania jest jak szybko następuje proces erozji i degeneracji gleby i jak dużo trzeba tam wkładać różnego rodzaju substancji dodatkowych aby ta ziemia była ziemią która dostarcza nam plonów bo tam nie mamy takiego systemu europej wszystkiego tego który zbudował nam rolnictwo polegającego na systematycznych opadach i nawadnianiu tam mamy przejściowe pory suche przejściowe pory deszczowe co automatycznie tworzy sytuację że ten proces wegetacji wygląda po prostu inaczej rolnictwo jako takie ma inną naturę w Europie ma inną naturę monsunowych Indiach ma inną naturę w Chinach zwróć uwagę przecież że wielkie pola ryżowe to jest kwestia nawadniania stałego czyli ten ryż rośnie niezależnie od tego czy pada czy nie pada dlatego że rośnie w wodzie Tak i teraz Brazylia która ma charakterystykę klimatyczną z punktu widzenia opadowości znakomicie inną niż model Europejski jednocześnie ma rolnictwo które jest oparte w modelu europejskim dlatego jest duża moja wątpliwość co do tego czy Brazylia może być zapleczem rolnym Niezależnie od tego jak tam genetycznie zmodyfikujemy czy też genetycznie Dziękujemy bo to nawet kwestia taka że dobieramy ładniejsze ziarna polega na tym że rzeczywiście modyfikujemy genetycznie przyszłe plony bo zapominamy o pewnej różnorodności z tego że te słabsze zboża też tam w sobie coś w tym DNA mają czego co eliminujemy poprzez to że ich No po prostu pomijamy I w ten sposób rośnie nam coraz bardziej ten Kłos zboża jako takiego Argentyna znowu jest innym krajem o innej charakterystyce klimatycznej bardziej zbliżonej właśnie do takiego modelu powiedzmy kontynentalnego europejskiego więc rozważając każdy kraj pod kątem różnego rodzaju i przyszłości gospodarczej Należy brać pod uwagę wiele czynników w tym je ten czynnik klimatyczny Ellie czy anincholaninfo te prądy pogodowe którym Brazylia bardzo mocno podlega powoduje to że dzisiaj będziemy mieli element silnego nagrzewania się bo jeden typ prądu powietrznych prądów pacyficznych przechodzi w tej chwili w drugi tamten był wychładzający teraz ten jest ogrzewający nadchodzą ogromne turbulencje pogodowe i zobaczymy co z tego tak naprawdę wyjdzie Więc koncentrując się na Brazylii to sobie na deserek kiedyś indziej a pogadajmy dzisiaj o tej Afryce do której się tak przygotowywaliśmy No właśnie ta Afryka chyba będzie bardzo cierpiała z powodu ocieplenia klimatycznego szczególnie kraje w okolicach równika Afryka z tej perspektywy o której mówimy ma też znowu inne uwarunkowanie klimatyczne ze względu na to że Afryka jest z jednej strony oblewana Oceanem Atlantyckim z drugiej strony oceanem Indyjskim to mówiłem o tych dwóch wielkich masach wód które powodują przemieszczanie się ogromnych mas powietrza mamy do czynienia z sytuacją w której rzeczywiście w Afryce problem zmian klimatycznych i wzrostu temperatury ma znaczenie niemniej wiesz to co jest ciekawe to w ankietach które zostały przeprowadzone w Afryce Afrykańczycy uważają że to jest proces naturalny a nie jest to efekt człowieka a więc działalności człowieka i to jest bardzo ciekawe że większa część populacji afrykańskiej uważa że no cóż zmiana klimatu ma to do siebie że jest procesem naturalnym a trzeba się po prostu do niego dostosować jest to zupełnie odwrotnie do sytuacji takiej w której mamy w Europie gadamy o CO2 też mam przygotowany program i chcę jeszcze raz pokazać bardzo dobitnie że nie problem dwutlenku węgla jest tylko dwutlenek węgla jest wielką ściemą za którą się kryje dużo więcej problemów wynikających z nadmiernej industrializacji i produkcji tego wszystkiego co robimy Co wchłania jeden podstawowy zasób bez którego za długo nie przeżyjemy jak będzie dużo dwutlenku węgla będzie może trochę cieplej to damy radę ale bez tego substytutu długo nie pociągniemy stawiam też wiele takich znaków zapytania pod kątem lotów samolotów na różnych poziomach bo czy one są sztuczne czy nie to to oczywiście te smugi to możemy sobie długo dyskutować ale to nie ma dla mnie znaczenia czy to jest sztuczne czy nie istotne dla mnie są obserwacje nieba które prowadzę z punktu widzenia tworzenia się warstw chmur pod wpływem tych smug jak one się rozchodzą I kondensują w postaci smug No i teraz chmury mamy dobór dwie opcje czy one nas chłodzą czy one nas grzeją czy do warstwy chmur i nadmierne zachmurzenie które jest budowane co kilka dni poprzez właśnie nagromadzenie się tych smug kondensacyjnych to nas nagrzewacze opłaca i czy może ten wzrost temperatury powietrza nie jest wynikiem dużej ilości CO2 tylko może jest wynikiem zupełnie czegoś innego czyli tworzenia się pod wpływem kondensacyjnych występujących oczywiście sposób naturalny i które może nam przygrzewają ten klimat i w tym samym cały system transportu lotniczego być może wymaga weryfikacji i rozważenia pod tym kątem patrząc na Afrykę przygotowałeś się w bardzo fajną tabelę W zasadzie wykres gdzie są gdzie jest 20 najbogatszych krajów z Afryki na 2026 rok widzę tam Wiele krajów niespokojnych politycznych jakbyś to wszystko skomentował wiesz co to zawsze pojawia się bardzo ważne pytanie co to być krajem niespokojnym politycznie i skąd się to się bierze i Osobiście uważam że nie spokój polityczny stwarza zmienność Czyli jeśli masz zmienność to możesz zarabiać kasę jak nie masz zmienności to tej kasy nie zarabiasz i sytuacja załamania gospodarczego 2019 roku wynikający właśnie z petryfikacji układu gospodarczego i wskutek tego wyschnięcia rynku finansowych które musiały doprowadzić do pompowania ogromnej ilości pieniędzy w 2020 roku i zamknięcia ludzi na lockdownach No bo taki jest podsumowanie tego wszystkiego co się dzieje Zresztą zwracam uwagę że mówię o tą od dawna Bo mówię już od roku 2019 Kiedy we wrześniu Na wystąpienie na mieszkaniczników mówiłem Szanowni państwo Zbliżamy się do załamania gospodarczego bo rynki finansowe wyschły jest to nagrane w wideo więc tutaj niczego nie ściemniam I tyle tak więc mamy do czynienia z sytuacją taką że do rozwoju gospodarczego jest potrzebna zmienność jeżeli natura człowieka podlega pewnej stabilizacji to wpadamy w strefę komfortu na wsi niczego nie chce i właśnie ta strefa komfortu Europejska powoduje że gospodarka Europejska upada dlatego zmienność jest potrzebna wszędzie także niestabilność polityczna i kwestia jest jak zawsze jednej rzeczy umiejętności robienia biznesu w warunkach zmienności tak i oczywiście każdy by chciał mieć spokojne zamówienia które płyną prawda spokojna on spokojny prokur Men który dostarcza komponentów do produkcji to w ogóle wszystko powinno być bardzo spokojne No ale wtedy właśnie mamy do czynienia z tym że biznes nie idzie więc potrzebne jest wlanie troszkę jakiegoś czynnika chemicznego do kotła Wielkiego rozpoczyna się proces zmienności No i dzięki temu procesowi zmienności rynki się kręcą często powtarzam że jakby nie Flory tradingowe i ogromny wysiłek i inwestor indywidualnych którzy na rynkach forexowych czy na rękach giełdowych dostarczają zmienności emocjonalnej to sztuczny inteligencji i różne inne tam dziwne rzeczy które krążą wypłaszczyłyby te rynki w ciągu miesiąca Tak więc potrzebna jest po prostu głupota od czasu do czasu emocje po to żeby te rynki mogły po prostu funkcjonować No a wracając do tej pięknej tabeli no widzimy tutaj z jednej strony te 20 najbardziej bogatych krajów w prognozie do roku 2020 i oczywiście te wszystkie kraje wymagają pewnego pewnej odmiennego podejścia i pewnego takiego rozumienia natury lokalnej i wymaga po prostu wymagają jednej rzeczy bycia na miejscu tak Czyli podróżowania bycia na miejscu rozmawiania spotykania się wczucia się w ten klimat i wtedy można zarabiać pieniądze no Zwróćmy uwagę na to że Nigeria czyli kraj w którym mieszka 200 milionów ludzi to to dość duże państwo popatrzmy na P 1964 miliardy dolarów tak Czyli możemy powiedzieć że tak gospodarka kraju 200 milionów jest raz większa od gospodarki polskiej jako takiej Mamy Egipt w którym gospodarka to jest mniej więcej na poziomie gospodarki polskiej są znakomite miejsce do tego że można tam robić różne rzeczy aczkolwiek nie ukrywam gocjanie są świetnymi biznesmenami I naprawdę trzeba być wysokiej klasy zawodnikiem żeby móc sobie z nimi żeby się z nimi układać i robić biznesy w związku z czym w tym całym takim portfolio tych 20 krajów Warto wybierać te miejsca w których potencjał doświadczenia wiedzy umiejętności potencjał relacji potencjał intelektualny powoduje że możemy tam przyjechać i robić ci interesy o którym dzisiaj też będziemy rozmawiali zarabiać pieniądze No i przede wszystkim pożegnać się z tym kontynentem na którym nam jest tak dobrze albo raczej półkontynentem bo kontynent jest euroazjatycki Azja ma się dobrze i najlepiej więc pożegnać się z tym jakby to powiedzieć zapęchłym kontynentem europejskim 20 paru państw w którym utrzymuje się równowagę społeczną tylko i wyłącznie poprzez ciągłe dodatki różnego rodzaju społeczne które się kończą jednak jak się kończą na przykład w tej chwili we Francji gdzie prefekt jednej z jednego z departamentów zakazał używania garnków i łyżek bo bo demonstraci którzy protestują przeciwko obniżaniu trzeba podwyższanie wieku emerytalnego używają garnka i łyżki no i ten prefekt nazwał to bronią akustyczną prawda więc Zwróćcie moi kochani uwagę do jakiego Do jakich paranoi dochodzimy tutaj w Europie i też oczywiście Europa ma pewną szansę tylko tą szansę powinniśmy musimy wykorzystać my zwykli ludzie i w pewnym sensie no pomachać flagą na do widzenia polityką bo jeżeli będziemy dalej Po prostu pozwalali my robić to wszystko co robią w Europie Gdzie łamie się w sposób pretensjonalny bez żadnego załamania decyzje czyli na przykład mamy prawo weto ale albo przyjmiemy imigrantów do nas albo będziemy płacić 20 tysięcy euro za migranta do krajów którego przyjmą Niezależnie od tego że przyjęliśmy do naszego kraju ponad 3 miliony emigrantów z Ukrainy która jeszcze bardzo długo pozostanie Ukrainą w fazie odbudowy Tak więc płacimy inwestujemy Nikt nam w tym nie pomaga ale Ale tu nie chodzi o nich tylko tu chodzi właśnie o element rozładowania pewnego ogromnego napięcia populacyjnego które mamy na terenie Afryki głównie gdzie dzisiaj żyje tam ponad miliard 200 milionów ludzi a do roku 2010 miliardy 900 milionów i nie ma tam możliwości żeby ci ludzie po prostu byli w stanie funkcjonować więc próbuje się upuścić powietrze Ale z drugiej strony próbuje się załatać cały czas Niezależnie od efektu niedobory siły roboczej w Europie tak stąd patrząc tutaj te wszystkie kraje to należy zwracać uwagę na to że Afryka jest niejednorodna o czym będzie za chwilkę i szukać takich przestrzeni w których są ciekawe możliwe miejsca do robienia czegoś do budowania takim bardzo ciekawym krajem na pewno jest angola innym takim bardzo ciekawym krajem jest Tanzania jest Rwanda jest Kenia więc jest trochę tych krajów w których można robić fajne rzeczy przy czym bardziej w głębi kontynentu niż w tej części Afryki Północnej algerii algerii marokatunezji Dlaczego Dlatego że trzeba popatrzeć na to że co innego są kim innym są mieszkańcy Afryki Północnej wywodzą się z innej narodowości a co innego jest zrobienie interesów z afrykańczykami tymi którzy są afrykańczykami kontynentalnymi ze środka tego kontynentu i z południa to słuchajcie to są zupełnie dwie różne klasy podejścia do robienia interesów do ustaleń do utrzymywania ustaleń do budowania wspólnych pomysłów można powiedzieć to są troszkę inni ludzie po prostu stąd zachęcam i dzisiaj będziemy na ten temat rozmawiali bo Popatrzcie na kolejny wykres który tutaj jest czyli afrykański Piper capita prawda i zwróćcie uwagę że tutaj mamy zupełnie co innego i Nigeria która dominuje z punktu widzenia biznesu No to ona jest na trzecim miejscu od końca w tej grupie z punktu widzenia PKB per capita więc mamy do czynienia z krajami bardzo biednych ludzi No i teraz krytycznym elementem w budowaniu rozwijaniu to jest zrozumienie mechanizmu budowanie łańcuchów wartości które będą zwiększały z jednej strony dochodowość a z drugiej strony konsumpcję i to jest bardzo ważne patrząc na to w jaki sposób tam się ulokować to można przede wszystkim być twórcą pewnych łańcuchów wartości a następnie potem bardzo pięknie kontrolować i bierze że polskie duże firmy korporacje nie szukają tam szansy na budowanie biznesu i to żeby też surowce naturalne które są importowane chcę tworzyć po prostu na miejscu lokalnie budując lokalne łańcuchy wartości Oczywiście wszystkie duże polskie inwestycje kończyły się albo upadłością albo jakimiś odpisami wielkimi zaczynając od kghm-u który miał mieć kopalnie w Kongo potem wybuchła wojna polskie silosy miały być w Afryce trochę dojechało potem pojawiły się jakieś kłopoty bo to było woda i w Tanzanii Ursus dość mocno na kontrakcie chyba z rządem Nigerii też coś zarobił ale ostatecznie wiemy jak wyszło z Ursusem więc brakuje nam dobry proszę nie dostał gwarancji naszego rządu na dostawę ciągników Ursusem nie pamiętam jak była sytuacja on miał zdaje się wielokątkowe problemy nie tylko w Nigerii natomiast nie ma dobrego przykładu że coś nam wyszło Jak pojawi tak jest Europy Południowej czy z Niemiec to firmy zaczęły próbować a z Afryki Nawet jak gdzieś prezydent leci To często nie bierze polskich biznesmenów O i to jest ważne i to jest Michał co powiedziałeś to jest bardzo ważne właśnie nie bierze polskich biznesmenów Wiesz ja nie chcę oczywiście nikogo pouczać i daleki jestem po prostu od pouczania ale interesy lokalne robi się za pomocą lokalnych ludzi nie możesz być jak to było W pustyni i puszczy Jak się nazywał ten biały człowiek pamiętasz u Sienkiewicza Tak ja mówię o w pustyni puszczy tylko było takie fajne powiedzenie na temat białego człowieka tak nie możesz występować jako biały człowiek i zgrywać się na białego człowieka tylko potrzebujesz zbudować łańcuch wartości w oparciu o lokalne zasoby z ich wszystkimi plusami i minusami tak i to nie jest kwestia polegająca na tym że jedziesz i budujesz kontrakt i budujesz tam kopalnie tylko kwestia jest taka że kluczowym elementem jest zawsze zadanie sobie pytania jakimi zasobami ludzkimi dysponuje na miejscu Jakie mogę pozyskać i na bazie tych zasobów które mam lokalnie co ja mogę zrobić to jest zupełnie inny sposób myślenia niż myślenie ja sobie zrobię kopię KGHM u w Afryce bo to tak nie działa No w Nigerii jak dotąd te wielkie koncerny europejskie próbują robić w ten sposób no i wychodzi im to źle jest wiesz No jest no fabryka wody butelkowanej pod Lagos to jest 21 milionów ludzi gdzie 19 milionów ludzi mieszka bez dostępu do wody pitnej bieżącej jest tam ogromny biznes butelkowy wody bo mniej więcej połowę swoich dochodów przeciętny mieszkańcy Lagos przeznacza na kupowanie wody butelkowej i to jest bardzo świetny przykład takiego znakomitego strzału polegającego na tym że kopie się jej wodę przetwarza się w butelki a potem się je sprzedaje A więc to jest właśnie pomysł tak Zwróć uwagę jest popyt jaki No że ktoś musi to kupić bo jak nie kupi to nie przeżyje buduje się firmę jaki jest problem po prostu żeby zbudować tam inne fabryki butelkowane wody butelkowej i żeby nie tylko Nestle prowadziło Profit z tego ale także po prostu zbudować taką przestrzeń w której zaczynasz od prostych rzeczy bo produkcja wody butelkowanej jest prostą rzeczą jak spojrzymy na tą mapę którą przygotowałeś to te kraje o największym PKB w 26 roku są jednak surowcowe No tutaj dominuje i Libia i Algieria Nigeria też RPA Zimbabwe czyli w tej chwili do bogactwo ogólne wielkie gospodarek które może być w tak jak w przypadku Nigerii większe niż polskie jest oparte wyłącznie na surowcach więc poszukiwanie rynków wśród biednych ludzi w krajach surowcowych jest niezwykle trudne poszukiwanie biednych ludzi w krajach surowcowych i nie do końca rozumie co miałeś Michale na myśli niosą wielkie kraje pełne biednych ludzi gdzie bogactwo opiera się wyłącznie o surowce więc próba sprzedawania oprócz jakiejś najprostszych produktów trzeba im dać przede wszystkim pracę a produkty ostatecznie sprzedawać Często gdzieś za Afrykę No dobra no to popatrzmy w tym momencie na Europę czternastego trzynastego wieku czy to był Europa wtedy była krajem bogatych ludzi w większości nie No jakoś tak się stało że jesteśmy krajem bogatych kontynentem bogatych ludzi tak no tak No i teraz trzeba popatrzeć na to jak wygląda sytuacja w Afryce i przyjrzeć się procesom rozwoju gospodarczego Europy aby odtworzyć te procesy w krajach surowcowych czyli w krajach które mają zdolność do tego żeby te surowce produkować i pierwsza podstawowa kwestia w takim kraju to jest to żeby surowce które są wydobywane przytwarzać lokalnie Czyli jeżeli mówimy w tym momencie o rolnictwie na przykład tak No to popatrzmy sobie na slajd rolniczy mamy rolnictwo w Afryce jest bardzo mocno rozwinięte bardzo silna gałąź gospodarki tylko na czym traci Afryka No na tym że sprzedaje ziarno kakaowe będąc zależnym od brokerów międzynarodowych którzy ustalają taką cenę jak ustalają która pasuje korporacjom które powiedzą kupujemy lub nie kupujemy A co Byle było gdyby to ziarno kakaowe a takie podejście w tej chwili się dzieje ona na przykład na wybrzeżu Kości Słoniowej produkować lokalną czekoladę a ty wczoraj była informacja z nami imbirze bez że nieprzetworzone metale się że kierowcy mają być nie wywożone i chyba w ogóle w tym roku jest jakaś inflacja tego typu różnych aktów prawnych że jest zakaz wywożenia różnych typów produktów nieprzetworzonych tak dokładnie popatrz Jeżeli mamy kraje które są uzależnione bardzo mocno od ropy naftowej jeżeli na tej matce patrzymy na to prawda Nigeria to jest uzależniona od ropy naftowej tak angola jest uzależniona od ropy naftowej tak I teraz co mamy No wystarczy wybudować fabryki petrochemiczne które przetwarzają tą ropę naftową lokalnie wytwarzając różnego rodzaju substancje ropopochodne czyli 50% ropy dzisiaj idzie w kierunku na środki napędowe A 50% to są produkty petrochemiczne na które rynek rośnie cena rośnie a umówmy się Jeżeli w tym momencie będziesz w stanie przetwarzać te lokalnie No to w tym procesie transportu pominiesz jeden z bardzo ważnych składowych czyli transport surowego surowca do tego żeby gdzieś był indziej przetworzony tak a więc pojawiła się tylko jedno bardzo ważne pytanie skąd wziąć zasoby środków finansowych dlatego żeby budować te trochę mniej pojawiać jest niedobór środków finansowych czy niedoborem jest potencjał intelektualny który jest w stanie wystawić wybudować i zarządzać taką fabryką niemniej patrząc po przykładach innych krajów zależnych od ropy które posiadają bardzo silnie rozwinięty przemysł petrochemiczny zbudowany rękami imigrantów może nie tyle nawet imigrantów co pracowników najemnych którzy utrzymują pracują i budują bogactwa niektórych krajów No to pojawia się bardzo ważne pytanie czy aby tutaj właśnie ten element popatrzenia na perspektywę afrykańską i przyjrzenia się tak jak w przypadku Nestle temu prostemu modelowi biznesowemu tak że bierzemy wodę lokalnie bierzemy produkty petrochemiczne lokalne wytwarzamy z tego butelki betowe produkujemy wodę No to co może być cont z biznesem No zbudowanie w tym momencie systematycznie w 21 milionowym mieście czego No linii wodociągowych tak dostarczenia wody Tak i to jest po prostu możliwe i to są projekty wielkie projekty infrastrukturalne takie jak na przykład w Chinach a więc podejście do Afryki to bardziej tutaj kłania się takie podejście właśnie chińskie w którym nie mamy elementów takiego podejścia charakteryzującego kraje anglosaski i kulturę tej basenu Morza Śródziemnego na północ tylko mamy po prostu projekty których efektywność jest uzależniona od korzyści społecznych bo w Chinach podejmuje się projekt nie dlatego że on ma zarobić tylko dlatego że ma zwiększyć dobrobyt społeczny i Teraz wydaje mi się że patrząc na Afrykę brakuje projektu i brakuje takiego myślenia aczkolwiek to myślenie jest i dlatego te misje rządów różnych krajów afrykańskich poruszają się Szukając takiego pomysłu na to w jaki sposób doprowadzić do sytuacji aby mogły się pojawić projekty które nie mają stopy zwrotu rzędu 30 40 nie wiadomo ilu procent tylko są to wielkie projekty społe na celu poprawę dobrobytu społecznego i teraz ten element tych projektów w pewien sposób Powinien skoreluje się potem automatycznie ze spadkiem przyrostu naturalnego Dlaczego Dlatego że najlepszym środkiem antykoncepcyjnym jest dobrobyt społeczny czyli tak zwana konsumpcja Jak nie masz co robić to robisz dzieci jak masz co robić to konsumujesz tak a więc element zmiany całego modelu biznesowego Afryki leży tak naprawdę w interesie całego świata a nie tylko kilku korporacji które patrzą Ile mogą wyciągnąć surowców po maksymalnie niskiej cenie tylko budowanie zrównoważonego gospodarczo świata w którym mamy do czynienia z uśmiechem i uśmiechniętymi żyjącymi w dobrostanie mieszkańcami nie tylko kilku wybranych krajów które żyją nam na Coraz to bardziej obfitych programach społecznych ale budujemy ciekawy zrównoważony świat i Poszukujemy pewnej różnorodności która ten świat napędza i tworzy go tak unikatowym jakim jest tak a jednocześnie jednoczy w pewnym wspólnym wysiłku polegającym na budowaniu pomysłów na ekspansję poza przestrzenią naszej błękitnej planety w kierunku ekspansji kosmosu i zobaczenia co tam jest bo tam raczej czekają nas niespodzianki które Myślę że wywrócą na myślenie o wszystkim także i o nas tak gdy spotkamy i dowiemy się że jesteśmy taką Afryką naszej Galaktyki na przykład nie to byłoby ciekawe jak byśmy się tego dowiedzieli prawda Ciekawe czy to że naszego życia w ogóle oczywiście już niedługo No to ja też czekam natomiast spoglądając jeszcze na Afrykę to intrygujące jest działanie wielu rządów na przykład orzech nerkowca jest takim dość niszowym przykładem ale ciekawym z perspektywy zachowania rządu przede wszystkim Wybrzeża Kości Słoniowej Podaj drugiego lub pierwszego na świecie w zależności od sezonu producenta konkurentem jeszcze bo są najbardziej miękkie tak i tam pojawiła się taka sytuacja że przy okazji trochę się zmieniły nastroje konsumentów za ostatnich kilka lat spadło zapotrzebowanie i rząd Wybrzeża Kości Słoniowej najpierw stworzył jakieś akty żeby więcej przetwarzać żeby on już był gotowy do konfekcjonowania w kraju przeznaczenia co spowodowało że ich Hindusi dość mocno zaatakowali koniec końców jest taki że przy okazji spadku tego Wybrzeże Kości Słoniowej zostało z gigantyczną ilością źle silosowanych No bo nie ma infrastruktury ciepło wilgotno realnie gni tych zapasów orzechów nerkowca w tym samym czasie w Europie na przykład orzechy nerkowca jakoś dramatycznie nie poceniały więc tutaj mamy jakiś kompletny problem na poziomie popytu podaży i też zarządzania rządowego jak się na to zapatrujesz i również na ekstrapolację tego na inne surowce wiesz są to jest właśnie ten element który bardzo często powtarzam I tak przy okazji naszej rozmowy na temat Afryki Myślę że pociągnę tutaj znowu ten element mojego największego odkrycia przez te 30 parę lat robieniach różnych rzeczy biznesowych czyli łańcucha wartości tak i moment w którym zrozumiałem znaczenie i w ogóle istnienie łańcuchów o wartości tak czyli wtedy kiedy jest zajmowałem się zwiększaniem mojej wiedzy na temat makroekonomii zrozumiałem że istnieje w ogóle coś takiego jak łańcuch wartości wartość dodana w łańcuchu wartości i wtedy odkrywczo doszedłem do wniosku co zrobiono jaką krzywdę Polsce w latach 90 niszcząc nasze łańcuchy wartości w obszarze czy produkcji stat Czy w obszarze produkcji pociągów Czy w obszarze produkcji samochodów Czy w obszarze produkcji gotowych maszyn tak Czyli przetwarzania najbardziej prymitywnego surowca jakim jest ruda żelaza rudy innych metali węgiel który daje temperaturę i możliwość wytwarzania Oczywiście topniki różne rzeczy i wytwarzamy z tego pewnego rodzaju surowce już przetworzone i z których budujemy Samochód który na końcu znajduje klienta tworzy cały łańcuch wartości z którego świetnie żyją wszyscy udziałowcy tego łańcucha wartości tak I teraz jeżeli mieliśmy fabrykę Bielsko na przykład produkującą Fiata 126p i ostatnio tak z wielką taką czułością patrzę na te kwiatki 126p czasami się pojawiają na ulicy to co mieliśmy No mieliśmy firmy które dostarczały do montowni jakim było była fabryka Bielska poszczególne komponenty jak na przykład lusterko tak a do tego lusterka Tam jest wiele różnych składowych które znowu im nie podwykonawcy wykonywali w związku z czym element istnienia takiej fabryki wyrobów gotowego powoduje powodowało to że funkcjonowały dzięki temu bardzo uderzone ilości firm rzemieślniczych dostarczających komponenty i zlikwidowanie łańcucha wartości produkcji samochodów w Polsce doprowadził do tego że dzisiaj ponad 50% polskich firm to są firmy przetwórcze czyli takie które są włączane jako podwykonawcy do łańcucha wartości ale takiego na którym nie mają żadnej kontroli a prawo dołączenia do tego łańcucha wartości na przykład niemieckich firm samochodowych wiąże się z tym że to niemieckie firmy samochodowe produkujące samochody i na rynek do klienta końcowego decydują o cenach i teraz nadchodzi po prostu dramat w Polsce który zaistnieje w ciągu najbliższych kilku lat związany z upadaniem tych firm nie chciałbym na razie tego mówić bo jesteśmy w takiej fazie powiedzmy w Polsce że mamy dużo więcej różnych innych problem i zajmiemy się tym w okresie powyborczym w przyszłym roku kiedy będziemy przyglądali się polskiego gospodarce w obliczu nadchodzących zmian do 2.30 do 2,52-100 także jak widzicie robię pewnego rodzaju taką też Parabole pomiędzy rozmawiałem o Afryce a rozmawianiem o Polsce która jest Afryką Europy czyli takim krajem który się świetnie eksploruje pod kątem różnych substancji które są dostarczane do Europy Zachodniej czyli na przykład produkujemy żywność nieprzetworzoną która jest sprzedawana na zachód tak do krajów za Odrą żywność nieprzetworzono wysokiej jakości bo nasze gleby jeszcze cały czas są dobre a tamte już tak nie do końca więc mamy wiele różnego rodzaju które są trochę podobne do tego co się dzieje w Afryce i Wracając do twojego do naszej dyskusji na temat orzeszków nerkowców No to widzisz popatrz gdyby rząd Wybrzeża Kości Słoniowej dokonał bardzo prostego zabiegu polegającego na tym że jeżeli jest jednym z trzech największych producentów tych nerkowców bo Brazylia Indie i oni i przewidział strategicznie kwestie taką że w momencie kiedy wykonam pewien ruch zostanie zaatakowany to być może rozwiązaniem jest po prostu przeniesienie czyli wyprodukowaliśmy coś wynajmujemy statki i transportujemy na rynki do magazynów Z których sprzedajemy odbiorcom na rynkach lokalnych tak to jest jeden bardzo ważny element drugi bardzo ważny element to są tak zwane kontrakty długoterminowe A czyli dostawy tych orzechów w ramach kontaktów długoterminowych do całego łańcucha wartości związanego z produkcją żywności dostarczaniem na rynek a więc mamy do czynienia z sytuacją w której dzisiaj myślenie takie dość proste i nie złożone jest myśleniem ubogim i w efekcie kreuje ubogie kraje a więc podsumowując ważnym pytaniem to jest zadanie sobie pytania Jakie łańcuch wartości można zbudować do jakiego łańcucha wartości można się dołączyć i jak można z tego łańcucha wartości generować powoduje że jesteśmy w stanie rozwijać się i wzrastać i zwracam uwagę wszystkim na bardzo charakterystyczny ruch który wykonują Chińczycy bo jak pojedziecie dopuszczę amazońskiej albo na jakąś wysepkę na Karaibach to spotkacie malutkie sklepiki chińskie w których rodziny chińskie na tych bardzo małych ubogich rynkach handlują i sprzedają towary zarabiając jakieś pieniądze i to jest taki element budowania wielu letniego wielopokoleniowego ale oni już tam są I są to jednocześnie najwięksi importerzy chińskich produktów przemysłowych o niskiej wartości dodanej o niskiej jakości które są sprzedawane na tych rynkach Gdy byłem w Afryce i poszedłem na targ To co tam widziałem no chińskie zabawki z plastiku takie jakie były produkowane w Polsce 50 lat temu tak a więc mamy do czynienia z tym że próbuje się zajmować pewne przestrzenie rynku nie od razu myśląc o tym że Zbudujemy korporacje o wartości 10 miliardów dolarów tylko budujemy pewnego łańcuchy wartości w ramach których się bogacimy będąc uczestnikiem decydującym o wartości dodanej w tym łańcuchu a jednocześnie o marży jutro na tym łańcuchu jest generowana i z perspektywy tych łańcuchów wartości Największym problemem w Afryce jest co Michale komunikacja widzisz tą mapę komunikacyjną linii kolejowych w Afryce jest to problem i chyba Chińczycy go rozwiązują najskuteczniej i tak i nie Wiesz problem chiński polega na tym że zainwestowali w infrastrukturę swoim kapitałem dłużnym i teraz jeden z podstawek problemów w Afryce polega na tym że jak coś dałeś to jeszcze trzeba dostać pieniądze z powrotem I z tej perspektywy pojawia się kwestia taka w której Chińczycy zwrócili się do Banku Światowego Słuchajcie No zainwestowaliśmy ale mamy problemu na spójnością skutek tego że te nie mamy zwrotów z tych inwestycji infrastrukturalnych w związku z czym sprzedamy wam te długi i bawcie się z tym a my potrzebujemy pieniądze bo nie chcemy zwiększać emisji pieniądza u nas w kraju i potrzebujemy odzyskać kapitał zainwestowany w Afryce to jest bardzo ciekawe że oni poszli budując infrastrukturę której nie robiły kraje europejskie Czy Stany Zjednoczone i to był taki element wejścia w Afrykę szczególnie na wybrzeżu wschodnim bo tam głównie się zalogowali budując infrastrukturę drogi koleje i parę innych rzeczy tylko że no niestety ale jeszcze jest bardzo ważny element w pewnym sensie tak jak w latach 30 w Niemczech jedna rzecz to autostrada A druga rzecz żeby coś po tym jeździło i to że Adolf wymyślił sobie Volkswagena Który dzisiaj jest jedną z największych korporacji samochodowych na świecie prawda i nie ma żadnych problemów z tego tytułu że dostarczał pojazdy bojowe które jeździły po ziemiach polskich i nie tylko w czasie II Wojny Światowej no więc ten to samo jest potrzebne w Afryce tak że mamy infrastrukturę tylko teraz jest kwestia taka żeby coś tutaj tą infrastrukturą jeździło takiego Co generuje wartość dodaną bo bardzo ważnym elementem to właśnie zrobię znowu Parabole do polskich firm jest to że polskie firmy pobudowały się i potworzyły linię produkcyjne montażowe w ramach działalności przetwórczej na rzecz firm Europy Zachodniej tylko że w swoich marżach nie uwzględniły częstokroć rzeczy bardzo ważne jaką jest deprecjacja maszyny i to że trzeba będzie odkupić i idąc różnego rodzaju programów unijnych inwestując tej maszyny nie popatrzyły do rachunków wyników że jest coś takiego co się nazywa niszczenie niszczenie maszyny i trzeba robić odpisy inwestycyjne na przyszłość gromadzić kapitał po to żeby można było odbudowywać Park maszynowy kiedy dobiegnie do swojej technicznej niewydolności No i teraz polskie firmy są załapane w uścisk bo jak to często powtarzałem polska firma dostawała od Niemca albo dostaje od Niemca dwa trzy procent efektywnego zysku netto Niemiec dokłada do tego elektronika automatykę i sprzedaje 3-4-krotnie drożej to co Polak mu dostarczył do chińczyka tak i tak wygląda ten model niemieckiego biznesu w którym Niemiec ma nie ma problemu bo nie ma maszyn i albo robimy to Polak albo robimy ktoś inny A on dokłada do tego wartość dodaną w postaci automatyki i oprogramowania i elektroniki czyli rzeczy które stosunkowo niedużo kosztują za to mają ogromną wartość dodaną Tak i to jest bardzo ważne właśnie a propos wartości dodanej zaintrygowało mnie to co pokazałeś tutaj jakbyś spojrzał na tą grafikę z realnym PKB per capita w Afryce Który wzrastał zaledwie o jeden jeden procent rocznie od 90 roku i to pomimo niektórych inwestycji chińskich lokalnych amerykańskich dość wysokim cenom ropy naftowej Jaki był kluczowy powód oprócz tych pewnie lokalnych wojen i niespokojności niepokojów Politycznych kluczowym problemem wracam to jest element braku konsumenta lokalnego Czyli mamy w tym momencie do biednego biednego obywatela Lagos albo gdzieś w der escalam albo jeszcze w innych ciekawszych miejscach bo trochę na temat miasta afrykańskich będzie i wygląda na to Michale że chyba będzie jeszcze trzeci program o Afryce i ze wszystkim się nie wyrobimy Czyli mamy do czynienia w tej chwili w Afryce której żyje miliard 200 milionów tam z okrachem jeszcze ludzi i ogromnym odłożonym popytem wewnętrznym w pewnym sensie ten popyt wewnętrzny zadecyduje o tym jak będzie bo patrząc właśnie na kwestie związane z tym że cały czas mamy do czynienia z eksportem tanich produktów rolnych na bardzo niskim poziomie na zerowym praktycznie poziomie przetworzenia mamy do czynienia z elementem degeneracji bardzo silnej środowiska naturalnego tak jak mówimy o tym wybrzeżu kości słoniowej gdzie wyrąbuje się lasy nawet w parkach narodowych że masz tylko otoczkę Leśną a w środku następuje wyrąb lasu pod kątem czy to hodowania nerkowców Czy to handlowania kakaowców czy hodowania innych źródeł po to żeby zwiększać areał bo biznes jest oparty na prostym modelu Im więcej hektarów obsiejesz tym więcej dostaniesz tym więcej sprzedasz tak a ten biznes nie jest oparty na tym że produkujesz mało za to przetwarzasz to i tworzysz wartość dodaną w ramach tego łańcucha wartości o którym mówię prawda A więc ten element wzrostu 1% w Afryce gospodarczy prawda Czyli ta średnia stopa zwrotu jest pochodną bardzo ważnej kwestii że jeżeli masz określone areał ziemi i nie możesz zwiększyć go więcej niż masz skutek różnego rodzaju uwarunkowań No nie może ci PKB rosnąć więcej no bo nie jesteś w stanie więcej wyprodukować bo te hektary ci rosną w takim a nie innym w takiej a nie innej proporcji Frytka będzie mieć z tej perspektywy biologiczno-ekologicznej o której mówisz jeszcze dwa problemy pierwszy jest taki że to co mówisz to wycinanie czyli nagle w środku lasu powstaje jakieś pole zaburza różnorodność logiczną psuje klimat w okolicy No i dodatkowo powoduje dalszą degradację terenów lokalnych co ładnie widać na mapach satelitarnych z Amazonii a na przykład w przypadku takich krajów jak Republika Demokratyczna Kongo Gdzie są w zasadzie najlepiej zachowane oprócz jakiś kawałków amazońskich czy indonezyjskich torfowiska które są gigantycznym rezerwuarem i wody ale także i CO2 i które zaczyna się powoli psuć od wielu stron tam się je trochę tłum melioruje Jeżeli taki układ naturalnego naturalnego modulatora lokalnego klimatu się załamie to też duża część rolnictwa w tej części delty Kongo czy w ogóle całego dorzecza Kongo się załamie to jest pierwsza sprawa czyli sami sobie mogą podciąć w ciągu 15 lat gałąź na której siedzą a druga sprawa zagraniczne rynki średnie ma już dość duże doświadczenie z takimi rzeczami bo globalna degradacja torfowisk czy w ogóle tego typu obszarów naturalnych z Borneo czy Sumatry w Indonezji czy fibalezji także Która spowodowała tą Palmową eksplozję została zauważona i w zasadzie od wielu lat jest masowe wycinanie firm z biznesu które wycięły za dużo dżungli lub osuszyły bodaj dwa tygodnie temu w Europie była wielka wielka wielki zjazd wysokich urzędników indonezyjskich żeby zupełnie nie obcinać rynku dla tych firm które gdzieś tam dopuściły się do takich rzeczy więc jeżeli Afryka pójdzie tą drogą którą mówisz to z jednej strony sama sobie może bardzo zepsuć lokalnie klimat a z drugiej strony czy Europa czy wzdłuższej perspektywie USA może Chińczycy wkurzą się i po prostu nie będą dopuszczali firm które dopuściły się takich działań wiesz co myślę że nie będą dopuszczali bo to jest właśnie ten element takiego bardzo krótko grzecznego myślenia i braku dyskusji o budowaniu zrównoważonego ekosystemu gospodarczo-gospodarczego opartego na eksploracji zarówno surowców mineralnych jak i eksploracji surowców rolnych jako takich i patrzenia bardzo krótkoterminowo w perspektywie 4-letniej kadencji zarządu danej korporacji ile my możemy jeszcze zwiększyć przychody naszych racjonariuszy w przeliczeniu na jedną akcję I ten element wielkiej ściemy o której mówię typu CO2 to jest element zaciemniania i kondensacji uwagi populacji krajów rozwiniętych od tego żeby nie widzieli tego co naprawdę jak jaka degeneracja tak naprawdę zachodzi w tych obszarach o których w tej chwili rozmawiamy Bo ziemia nie będzie w stanie wyżywić po prostu tej populacji dlatego że na tej ziemi tego czy to nie przebywa to ziemię i Cały czas mamy do czynienia z sytuacją tak jak w przypadku długu zadłużmy się na tyle na ile się możemy zadłużyć bo jak już jesteśmy bankrutem A ktoś jeszcze kupuje nasz dług to nakarmmy go do spodu tak samo mamy do czynienia właśnie z tą nadmierną eksploracją która ma na celu wyżywić rosnącą populację w tych krajach w których rośnie No i teraz Proszę zwrócić uwagę na jedną rzecz mamy miliard 200 milionów afrykańczyków z których każdy codziennie zjada około kilograma posiłku tak czyli mamy miliard 200 tysięcy dwieście milionów kilogramów jedzenia codziennie i każdy potrzebuje wypić co najmniej półtora litra wody jak nie więcej Bo to są kraje dość gorące No i teraz popatrz na to w jaki sposób ta populacja sama z siebie wchłania wodę wchłania powietrze emituje CO2 i z tej perspektywy jeżeli wprowadzimy ten bilans No to może się okazać że nie ma przestrzeni na to żeby ta populacja świata rosła a jednocześnie tak jak to dyskusję 20-30 lat temu kiedy rząd chiński powiedział że będziemy żyli na takim samym poziomie jak kraje Europy i przeciętny obywatel Chin będzie też miał dwa samochody jak przeciętne Europejczyk No to na tej ziemi nie ma surowców na to żeby to wszystko utrzymać i po prostu jedziemy w tym momencie jak pewna kula śnieżna przy czym Osobiście uważam że jest już pomysł na to co się stanie kiedy ta kula śnieżna po prostu pęknie tak i no i tyle i efektem tego będą zamknięte ciągi produkcyjne miasto z różnych obliczeń że możliwe że ten szczyt ludności na Ziemi będzie w 2060 a potem już nie będzie rosło bo pewnie Hindusi będą podlegać podobnym procesom jak Chińczycy wraz z bogaceniem się i że ten że nie ma na razie nie ma pewności odnośnie tego że będziemy się rozmnażali na świecie w zasadzie do 2100 roku ale to pewnie jest zupełnie materiał na na inną analizę nie z zainteresowało z tego co przygotowałeś wzrost realnego PKB w latach 2000 do 2010 skąd sukces Etiopii Rwandy i gany gany podejrzewam że gdzieś tam to jest surowcowy ale Wanda i Etiopia Widzisz ja bym skupił się może na Rwandzie tak Bo w pewnym sensie Wanda podążają podobną drogą Czyli poprzez stworzenie wartości dodanej tak i Rwanda jest takim bardzo ciekawym małym kraikiem który znajduje się w sumie w środku niczego i my jak nosiliśmy dymy do Love Nothing ale jednocześnie mam duże aspiracje polegające na tym że właśnie buduje wartość dodaną i właśnie buduje infrastrukturę Czyli jeżeli pojedziesz do Kigali do stolicy Rwandy to spotkasz jeszcze nowoczesne miasto z czystymi ulicami fajnymi hotelami jeżeli popatrzysz w tym momencie na firmy które tam się znajdują to zobaczysz praktycznie całą listę od JP Morgana Goldman saxa przez całą grupę firm doradczych które tam mają swoje biura które tam organizują dlatego że Rwanda ma ambicje bycie takim singapurem Afryki i to jest taki świetny przykład w którym wykorzystując swoje słabe strony Rwanda próbuje budować na nich swoje mocne strony na przykład komunikacyjne z ze światem czyli lecisz do Rwandy i oni się chwalą ilością połączeń lotniczych potem chwalą się tym jak Rwandy bardzo łatwo możesz dostawać się do innych krajów afrykańskich a więc budują taki HAP finansowo gospodarczy finansowo-handlowy i w tą stronę po prostu starają się rozwijać tak wokół Kigali masz strefy przemysłowe w których możesz budować fabryki mają dobrze rozwinięty może nie tyle dobrze rozwinięty ale dobrze rozwijający się ekosystem edukacyjny ze znakomitą wiedzą bo w przeciwieństwie do województwa y na przykład i przyjedziesz i chcesz zrobić biznes otworzyć firmę i prosisz o to żeby przedstawili ci informacje o dostępnych zasobach ludzkich to patrzą na siebie maślanymi oczami za to jeżeli pojedziesz do Kigali i poprosisz tam agencję do spraw rozwoju o te informacje to jest świetnie przygotowani do rozmowy Oni są w stanie ci powiedzieć jakie zasoby ludzkie mają co One potrafią w jakim tempie będą przerastały Jak dopasować zasoby ludzkie do rosnącej twojej produkcji jeżeli tam coś uruchomisz masz do czynienia naprawdę jest bardzo profesjonalną rozmową na ten temat Co może zrobić No i teraz osadzanie produkcji akurat Rwandzie rzeczy które możesz wywozić stamtąd dużymi samolotami transportowymi jeżeli najbardziej ciekawy interesujący No i teraz pojawia się pytanie co tam można robić no na przykład można robić układy elektroniczne Czemu No bo jest tanio tak i koszt produkcji układu elektronicznego w Rwandzie będzie dużo niższy niż koszt produkcji tego samego w Europie czy też w Chinach tak a poziom edukacji do samochodu wyrwandzie bo oni są do tego zdolni i te koszty produkcji będą dużo niższe niż te jakie mamy generowane na przykład w Polsce w tej chwili a poziom edukacji wiesz co tam jest bardzo dużo ciekawych uniwersytetów mamy uniwersytety zarówno rządowe jak i prywatne więc poziom edukacji jak zawsze to jest kwestia tego że startują z pewnego poziomu nie oczekujmy Rocket Science nagle że tam się pojawi ale jednocześnie to co jest bardzo ciekawe i ważne to to że ci młodzi ludzie są bardzo zaciekawieni tym żeby się rozwijać i nie żądają od razu proporcji tak wiesz co przyjdę i tak z wejścia to daj mi 10 tysięcy to w ogóle może zacząć siebie przychodzić do pracy a kolejne 10 tysięcy zaczniemy pracować oczywiście trochę przerysowywuję tą sytuację ale tam jest element zaciekawienia tak kontaktu elementu zobaczenia tej inności której nie widzieli i ty dla nich jesteś takim pewnego rodzaju oknem dzięki któremu ten element naturalny wrodzonej ciekawości oni mogą realizować i to jest bardzo ważne tak ciekawość jeżeli będziesz budował swoją obecność w Afryce wśród młodych ludzi zaspokajając ich Ciekawość to myślę że możesz odnieść ogromny sukces case study Załóżmy że zauważyłem ileś lat temu etiopie Zainwestowałem tam pieniądze w 20 roku pojawia mi się taki konflikt Jaki jest w tigraju nagle pojawia się 200 tysięcy jakieś armii wyzwoleńczej armia Etiopii atakuje czy ja mam z takiego rynku uciekać czy obawiać się do dziś już wiemy że armia Rządowa wygrała i nastąpił tam jakiś względny pewnie krótkotrwały spokój ale zawsze jest ryzyko że może się coś stać bardziej nieprzewidywalnego jak niedawno w Kongo czy w innych miejscach co robić jeżeli Zainwestowałem powiedzmy drobną część ale jakąś twojego majątku w takim kraju jak Etiopia i wybucha mi taki konflikt zajmować się swoją firmą i swoją produkcją a jeżeli to są reakcje z giełdy albo proszę a jeżeli to są na przykład akcje a niekoniecznie mój biznes realny No to jest też bardzo ważny element polegający na tym że jeżeli budujesz portfolio akcji firm w Afryce No to bierzesz pod uwagę ryzyko bo popatrz jeżeli pojawia się 200-tysięczna armia to na nie pojawia się znikąd bo to jest 200 tysięcy automatów strzelniczych plus amunicja plus parę innych rzeczy no więc skądś musiały się wziąć pieniądze i one się znikąd nie wziąłem a więc pojawia się pytanie gdzie i jakie naprężenia mogą się ujawnić w taki sposób że pojawia się szary kapitał który powoduje który chce coś tam zrobić tak i teraz Etiopia jako kraj jest bardzo ciekawym w ogóle jest bardzo ciekawą przestrzenią geograficzną ze względu na swoje położenie w elemencie relacji do krajów Zatoki Perskiej w elemencie swojej relacji do Oceanu Indyjskiego w kwestii swojej relacji do Indii jako taki a więc kwestia jest taka że rzeczy które się tam dzieją to jest element próby oczywiście tak jak w przypadku wybrzeży kości słoniowej tam akurat mówi że o taką hinduskim my tutaj nie wiemy kto i dlaczego i po co Ale była próba pewna że tak powiem wyeliminowania potencjalnego konkurenta z pewnej gry geost strategicznej jako takiej więc bardzo ważnym elementem jest rozumienie tego w tym wszystkim brania pod uwagę tych aspektów które dzisiaj nie bierzemy w tej naszej Europejskiej strefie komfortu czyli OK Dobra to jak wygląda siła rządu Jak wygląda układ Jak wygląda stabilność i jak wygląda stabilność danej firmy bo widzisz no firma produkuje Niezależnie od tego jaka jest sytuacja Dlaczego Dlatego że nawet jeżeli pojawi się jakiś wataszka to on idzie po co No idzie po pieniądz