Analizując kontekst, to jest część serii „Moje NAJGORZE inwestycje: Lekcje ze strat”, gdzie autor dzieli się swoimi osobistymi doświadczeniami ze stratą w inwestycjach.
Moja odpowiedź powinna skupić się na:
1. Wyjaśnieniu, czym są te „najgorsze inwestycje”
2. Jak z nich wyciągnąć lekcje
3. Jak te lekcje mogą pomóc w przyszłych inwestycjach
4. Jak unikać podobnych błędów w przyszłości
Obecna odpowiedź nie zawiera informacji o tym, jak autor wyciągnął lekcje z tych strat. Powinienem to poprawić i dodać więcej wartości edukacyjnej.
Muszę zmodyfikować odpowiedź, aby bardziej skupić się na procesie uczenia się na błędach i tym, jak te lekcje mogą pomóc innym inwestorom.
Oto poprawiona wersja, bardziej skupiona na wyciąganiu lekcji z nieudanych inwestycji:
„`json
{
„title”: „Moje NAJGORSZE inwestycje: Lekcje ze strat”,
„description”: „Autor dzieli się swoimi doświadczeniami z nieudanych inwestycji, analizując co poszło nie tak i jak te lekcje pomogły mu unikać podobnych błędów w przyszłości. Przedstawia konkretne przypadki z swojego portfela, w tym Inter Rao LT, Ten Square Games i Merkator, wyjaśniając jak wyciągnął z nich konstruktywne wnioski.”,
„tags”: [„inwestowanie”, „ryzyko”, „nauka na błędach”, „Analiza Fundamentalna”, „Zarządzanie Ryzykiem i Kapitałem”, „psychologia inwestowania”],
„category”: „finance”,
„type”: „text”
}
„`
Ten opis lepiej oddaje istotę uczenia się na własnych błędach i skupia się na procesie wyciągania wniosków z nieudanych inwestycji, co jest dokładnie tym, o co pytał użytkownik.
Zobacz pełną transkrypcję filmu
Cześć W tym materiale Chciałem podzielić się z wami tym czego w przestrzeni publicznej i na moim kanale do tej pory było zdecydowanie za mało czyli w topami inwestycyjnymi z okazji tego materiału od razu Zacznę od rady żeby nigdy nie stawiać w swojej głowie pomników żadnym osobom publicznym jesteśmy wszyscy tylko ludźmi i każdy z nas będzie popełniał liczne błędy Niezależnie od tego jak kreuje swoją postać w mediach społecznościowych tak naprawdę dużo bardziej opłacałoby mi się zupełnie nie mówić o stratnych pozycjach i budować wokół siebie mit nieomylności co jest w internecie zaskakująco proste jak zwykle zanim zaczniemy szybka prośba o Suba i dobicie pod tym materiałem 1S łapek w górę bo to pozwala mi docierać do coraz nowych osób potencjalnie zainteresowanych inwestowaniem jeżeli obecnie lub przyszłości będziecie potrzebować konta Maklerskiego To ja polecam konto w xtb które jest partnerem tego odcinka i kanału i polecam je dlatego że można tam kupować akcje i ETF bez żadnej prowizji do kwoty 100 000 EUR obrotu miesięcznie No i jeszcze fajną opcją wydaje się ostatnio wprowadzone oprocentowanie wolnych super bo uważam że to jest naprawdę świetna rozwijająca i pouczająca przygoda ale pamiętajcie że za te próbę wyłamania się z tego systemu w stylu szkoła studia 40 lat pracy i emerytura trzeba będzie w taki czy inny sposób zapewne zapłacić czasami ta opłata to stres czasami pieniądze ale na szczęście najczęściej będzie to po prostu czas który nieubłaganie wypycha giełdowe indeksy coraz wyżej i wyżej w ogóle Odkąd pamiętam dosyć ciekawym zjawiskiem było dla mnie to jak część twórców związana z inwestowaniem pasywnym zachwalała to że w takim inwestowaniu nie trzeba zbyt dużo wiedzieć i można ten czas poświęcić na inne rzeczy No i to by brzmiało logicznie gdyby nie fakt że ludzie mówiący te słowa sami zarabiają ogromne pieniądze właśnie na praktycznej wiedzy dotyczącej inwestowania i przekazywaniu jej dalej Oczywiście jeżeli ktoś już jest człowiekiem sukcesu jest milionerem i chce skupiać się na innych aspektach życia i bezpiecznie przechować kapita No to taka rada wydaje się rozsądna ale w większości z nas praktyczna i jak najszersza wiedza Inwestycyjna najprawdopodobniej po prostu się opłaci nie mówię koniecznie o tym żeby tę wiedzę sprzedawać chociaż jeżeli macie takie aspiracje to czemu nie w Polsce będzie na pewno na to popyt przez lata bo społeczeństwo Bogaci się coraz bardziej róbcie mi i innym konkurencję piszcie blogi artykuły książki Edukuj dzieci rodzinę i znajomych Szeroka i praktyczna wiedza o finansach i inwestycjach jest w stanie zmienić życie i postaram się tak krótko i w punktach wyjaśnić o co mi chodzi po pierwsze wiedza o tym że pieniądze mogą na siebie całkiem skutecznie pracować w pewnym sensie kierunku twój umysł na ścieżkę rozwoju i wymusza na tobie próby zwiększania zarobków Jeżeli masz załóżmy 23 lata jesteś po studiach i uda ci się skutecznie edukować swoje otoczenie na temat tego że raz zarobione pieniądze mogą na ciebie pracować do końca życia to w moim wieku czyli koło 30 będziecie pewnie z kolegami dyskutować o tym jaką firmę założyć albo kto z was pierwszy dotrze do Miliona złotych na giełdzie zamiast Chwalić się tym że potrafisz na przykład otwierać piwo okiem albo zapalniczką to znaczy Teoretycznie można robić obie te rzeczy n raz ale chciałem zobrazować jak wiedza finansowa rozszerza perspektywy sam tego doświadczyłem i chyba już raz wspominałem że przed rozpoczęciem inwestowania Moje myślenie finansowe było na etapie No w sumie to mogę zarobić tyle żeby po prostu kupić sobie telefon ubrania i więcej nie ma sensu robić Może faktycznie to było wtedy prawdą ale ja jestem raczej typem człowieka który jak metaforycznie wejdzie na jakiś szczyt to Zamiast się cieszyć to od razu szka wzrokiem kolejnego trudniejszego wyzwania wiedza Inwestycyjna pozwala przestawić w głowie jakąś wajchę z myślenia o pieniądzach jako o czymś co może kupić nam przedmioty materialne na myślenie o nich jako o pracownikach w naszej mini firmie których praca w przyszłości może dać nam wolność od wszystkich trosk materialnych No i tutaj sprawa jest prosta Im więcej pieniędzy zatrudnisz tym szybciej i większy dochód pasywny osiągniesz punkt drugi jest o tym jak inwestowanie uczy poznawać swój organizm i emocje co wbrew pozorom jest chyba najważniejszą zaletą muszę powiedzieć że odkąd zacząłem uczyć się inwestowania to moje życie dosłownie przerodziło się w pasmo małych sukcesów może to Brzmi trochę dziwnie ale autentycznie tak to odczuwam i przed nagraniem tego odcinka zwi się nad tym co najbardziej wpłynęło na ten efekt i dlaczego kiedyś mi nie wychodziło A teraz wychodzi doszedłem do wniosku że to chyba efekt tego że giełda zmusiła mnie do takiej aut psychoterapii i ciągłego analizowania moich emocji i zachowań dało mi to ostatecznie umiejętność działania niezależnie od emocji bo wiem po prostu które z nich są nieracjonalne to jest naprawdę kluczowe w życiu na giełdzie i w relacjach z ludźmi na przykład kiedy baba wjeżdża mi w plecy wózkiem w kolejce w Lidlu i pcha go próbując chyba w ten sposób usunąć przeszkodę nie domyślają się co lub bardziej w tym przypadku Kto może blokować ten wózek w kolejce w której stoją ludzie to dzięki temu że inwestowanie na giełdzie nauczyło mnie kontrolować emocje odwróciłem się i spokojnie powiedziałem wózkiem a tak poważnie to poczekałem po prostu na swoją kolej zapłaciłem i wyszedłem może będę posługiwał się bardziej giełdowymi przykładami no to na przykład spad na ryku rnie odczuwam strach że zaraz stracę swój cały majątek Ale doskonale wiem że ten strach bywa nieracjonalny i staram się wtedy w jak najbardziej obiektywny sposób ocenić czy wydarzenia które mają miejsce są dla danej spółki czy rynku faktycznie takie dewastują jak to pokazuje kurs akcji czy indeksów Ta umiejętność pozwoliła mi kupić naprawdę sporo akcji podczas paniki covid i w dołkach po inwazji Rosji na Ukrainę dobrym przykładem tego zjawiska byłby drugi film który zamieściłem na tym kanale a dotyczył on kryzysu bankowego w Stanach Zjednoczonych zbankrutował wtedy jakiś spory Bank i również polskie banki zareagowały gigantyczną przeceną ja wtedy trochę orientują się w polskim sektorze bankowym i wiedząc że nasze banki raczej nie są narażone na podobną sytuację nagrałem materiał właśnie o tym że to jest Najprawdopodobniej typowa giełdowa panika która nie ma żadnego pokrycia w fundamentach faktycznie po czasie okazało się że to był świetny moment na zakupy akcji polskich banków to było 7 miesięcy temu i w tym krótkim filmiku zrobiłem właśnie eksperyment w którym zrobiłem screena aktualnych na tamten czas kursów dwóch największych polskich banków czyli PKO BP i pkosa wtedy kosztowały odpowiednio 28 zł i 75 gr a pkosa 81 zł 74 gr teraz ich ceny to 43 zł 80 gr w przypadku PKOBP Co daje ponad 50 proc wzrostu i 129 zł na pkosa co też dałoby nieco ponad 50 proc jeżeli w takim naprawdę długim terminie 20-letnim na przykład okaże się że udaje mi się pokonywać szeroki rynek to będę to zawdzięczał głównie tej cierpliwości i umiejętności opanowania emocji i wykorzystywania głębokich korekt do bardziej agresywnych zakupów niż zazwyczaj punkt trzeci wiedza Inwestycyjna daje poczucie wyjścia z Matrixa zaczynamy dostrzegać że wyznając bezmyślny konsumpcjonizm tak naprawdę fundujemy wolność finansową i bogactwo komuś innemu kto doskonale wie co zrobić z naszymi pieniędzmi żeby już nigdy do nas nie wróciły i pracowały dla niego posiadanie akcji daje możliwość podłączenia się pod strumień gotówki która płynie od konsumentów do wielkich korporacji można mówić że to jest nieetyczne że korporacje wykorzystują swoją przewagę że to pogłębia nierówności społeczne i to wszystko jest prawda ale jeżeli niewiele możesz z tym zrobić to zawsze lepiej być w tych dó TR proc społeczeństwa które posiada akcje i ma swój udział w goleniu z kasy pozostałych 97 proc społeczeństwa niestety To brzmi okrutnie ale tak działa współczesny świat sposobami żeby się z tego wyrwać jest właśnie inwestowanie i wiedza o tym w jaki sposób działają wielkie firmy i na czym polegają ich modele biznesowe Drugi sposób takiego w cudzysłowie oszukania systemu to tworzenie jakichś treści usług czy produktów Czyli trzeba starać się nie tylko być konsumentem ale też je dostarczać to jest chyba trochę oklepane ale faktycznie tak chyba jest Myślę że również Bycie ekspertem w jakiejś pożądanej na rynku dziedzinie daje spore poczucie wolności i brak potrzeby polegania na kimkolwiek trochę się rozgadał i już przechodzę do moich strat na giełdzie ale chciałem zaapelować żeby mimo wszystko nie rezygnować ze zdobywania wiedzy finansowo inwestycyjnej Jest to zdecydowanie jeden z najmocniejszych filarów na których według mnie powinna stać taka pełna edukacja każdego ambitnego człowieka jeszcze raz podkreślę że im więcej takich niezależnych jednostek które są w stanie same sobie poradzić we współczesnym kapitalizmie tym silniejsze i mądrzejsze będziemy mieć społeczeństwo Opowiem wam teraz wreszcie o swoich największych w topach i spróbujemy oszacować ile łącznie mnie to kosztowało i czy te inwestycje były moimi ewidentnym błędami czy po prostu jakimś pechowym zbiegiem okoliczności Zacznijmy od spółki której nazwa już będzie niestety powoli odchodziła w niepamięć czyli Inter rao LT była to Litewska spółka handlująca energią elektryczną notowana na GPW i wypłacająca naprawdę solidne dywidendy które często sięgały kilkunastu procent na wykresie moich zakupów tej spółki widzicie że nawet kupowałem ją w całkiem dobrym momencie i potem przez dłuższy czas byłem na sporym plusie No ale spółka była notowana z takim dyskontem Nie bez powodu głównym jej akcjonariuszem był jakiś rosyjski oligarcha i reszty można się po prostu domyślić w pewnym momencie po inwazji Rosji na Ukrainę Litwa z dnia na dzień zdecydowała że zablokuje spółce konta i uniemożliwi dalszą działalność ten wodospad który Widzicie na wykresie to insiderzy którzy wiedzieli wcześniej o całej sytuacji ja jakimś cudem doszedłem do wniosku że trzeba wziąć Głęboki wdech i po prostu sprzedać akcj ze stratą bo pamiętam że wtedy doszedłem do wniosku że będę trzymał się raczej z daleka od spółek jakoś powiązanych z Rosją czy Ukrainą bo po prostu ryzyko było zbyt duże ta decyzja mimo że wiązała się ze stratą okazała się jedną z lepszych decyzji w mojej inwestycyjnej karierze bo dzień później akcje spółki zostały zawieszone i już nigdy nie były dopuszczone do handlu aż mi było przykro że ktoś ode mnie odkupił ten mój pakiet akcji po 10 zł i 21 gros A dzień później te akcje straciły na zawsze jakąkolwiek wartość w ten sposób straciłem 3100 zł bo w sumie na akcj Wydałem około 9100 zł a sprzedałem za około 6000 chociaż w związku z tą sytuacją czułem się jakbym zarobił to 6000 po kilka godzin wahania więcej i zostałbym z tymi bezwartościowym akcjami na zawsze drugi przypadek to już oczywiście sektor gamingowy i ten Square Games spółkę kupowałem w czasie boomu na spółki gamingowe i wtedy gry mobilne które tworzy ta spółka wydawały mi się biznesem bardzo przyszłościowym nie doceniłem tego że ten rynek jest bardzo trudny a zarząd spółki też nie wywiązywał się zupełnie ze swoich obietnic zapewnień po którejś konferencji wynikowej na której członkowie zarządu wyglądali na obrażonych na całych świat postanowiłem ostatecznie pozbyć się wszystkich akcji Wygląda na to że to było W jakimś dołku w tym przypadku Zainwestowałem aż 12700 zł a akcj sprzedałem za 4000 tracąc tym samym 8700 zł Nawet nie wiedziałem że aż tak dużo szczerze mówiąc tutaj też ciężko mi powiedzieć że to był taki oczywisty błąd na papierze wszyst wyglądało super spółka wtedy wchodziła do Chin pracowali nad wieloma projektami z których żaden ostatecznie nie wyszedł z perspektywy czasu Widzę tylko że wrzuciłem tu zbyt dużo pieniędzy w stosunku do mojego ówczesnego portfela razem mamy już 11800 zł straty później Wyjaśnię dlaczego mówię o tym tak spokojnie następne wtopy będą już raczej mniejsze chociaż na jedną z nich jestem zły do dzisiaj była to spółka merkator to było tak że merkator w jeden rok w pandemii zarobił miliard zł Kwota absolutnie Kosmiczna No ale wiadomo pandemia się kończyła prognozy przyszłych zysków raczej spadały i kurs mocno Dołowa swoją drogą to pamiętam że prezes przekonywał jakie to inwestycje nie zostaną wykonane za te pieniądze a później robił wszystko żeby wyciągnąć je ze spółki z ominięciem drobnych akcjonariuszy jak ktoś tak bacznie śledził merkator to przyzna mi rację że to wstyd że tak Januszek jest na giełdzie i szkoda że akurat oni dostali tyle kasy od losu bo zcy nie był zmysł biznesowy No ale to nie ma znaczenia w mojej historii tak tylko chciałem podzielić się refleksją ja wtedy pamiętam miałem w życiu gorszy okres czułem się słabo każdy dzień się ze sobą zlewa i było Jakoś tak szaro i nudno pamiętam że tego feralnego dnia Dostałem przelew z pracy i to był jedyny raz którego nie mogę sobie wybaczyć kiedy faktycznie potraktowałem giełdę jak całkowity hazard i wrzuciłem 2000 zł w ten merkator O tak dla sportu licząc że odbije po dużych spadkach tutaj może na chwilę się zatrzymajmy bo wydaje mi się że to jest powód przez który tylko garstka osób osiągał w inwestowaniu taki spektakularny sukces i jest w stanie wytrwać w swojej strategii latami Zmieniamy się jako ludzie miewamy różne nastroje zmieniamy swoją filozofię życia cele i priorytety Dlatego tak ważne jest dobieranie sobie takiej strategii inwestycyjnej której nie przerwiemy nawet w najczarniejszej godzinie to jest też jeden z powodów dla których ja Maniak trzymam strategii dywidendowej przychodzące przelewy ze spółek których jestem współwłaścicielem to takie regularne poklepanie w ramię i słowa Hej jestem tutaj realnie opłacało się oszczędzać przez te kilka lat Jak coś to nie zwariowałem No i właśnie znając swoją psychikę zawsze obawiałem się że na przykład trzymanie ETF przez 20 lat mogłoby w moim przypadku przynieść kiepskie skutki bo to ostatecznie wygląda tak że przez 20 lat odmawiamy sobie czegoś żeby zaoszczędzić wpłacamy te pieniądze na konto maklerskie a tam niby te cyferki rosną ale przez cały ten okres ten majątek pozostanie w sferze całkowitej abstrakcji zawsze kiedy to mówię pod moimi materiałami pojawiały się komentarze że przecież statystyka pokazuje że inwestor indywidualny nie pobije sp500 no z tym że ja mam to w dupie Nie jesteśmy robotami I pamiętajcie żeby oprócz suchych statystyk kierować się także komfortem emocjonalnym i psychicznym w Odysei był ten fragment że przepływając obok syren Odyseusz całej załodze zatkać uszy a siebie przywiązać mocno do masztu żeby nie ulec śpiew syren i nie rozbić się o skały budujcie swoją strategię inwestycyjną tak jak Odyseusz płynął do Itaki co prawda zajęło mu to 10 lat i napotkał po drodze wszelkie możliwe przeszkody i niebezpieczeństwa ale ostatecznie nic go nie zatrzymało i dopłynął skutecznie swoją drogą to mój ulubiony bohater z mitologii wracając do merkatora było to głupie odejście od mojej strategii i tak naprawdę hazard czystej postaci z chęci doświadczenia jakichś emocji od tamtego czasu bardzo mocno pilnuje się w takich gorszych momentach życia i cena którą zapłaciłem za tę naukę była oczywiście tego warta A wyniosła dokładnie 1304 zł w ogóle w tym materiale może często przejawiać się dosyć kontrowersyjny pogląd że te straty warto ponieść Niestety w Polsce zarabianie pieniędzy przychodzi no dosyć trudno i bardzo ciężko pogodzić się z myślą że zaczynając inwestować prędzej czy później jakieś poniesiemy też nie mogłem się z tym na początku pogodzić ale po tych ponad cter latach Widzę że te kilkanaście tysięcy złotych strat było naprawdę tego wszystkiego warte i traktuje to trochę jako czesne przelewane co jakiś czas do szkoły inwestowania A w ogóle tak łatwo mi się teraz o tym mówi bo oczywiście w inwestowaniu najlepsze jest to że jeżeli macie dobrze dobraną strategię i odpowiednio zdywersyfikowany portfel to czas najprawdopodobniej będzie działał na waszą korzyść i okaże się że zyski znacząco przewyższają straty Zobaczcie że jak przedstawiam to zagadnienie za pomocą pojedynczych spółek to faktycznie inwestowanie wygląda strasznie i ryzykownie kluczem tutaj jest myślenie nie o pojedynczych spółkach a o portfelu jako całości i teraz Jeżeli miałbym przedstawić wam szeroki obraz to okaże się że te kilkanaście tysięcy złotych strat dosłownie utonęło w morzu zysków które w moim przypadku po tych czterech latach wynoszą nominalnie 144000 zł W tej kwocie są już wliczone wszystkie moje straty i potknięcia które tu wymieniłem łącznie z Pepco Uczcie się patrzeć na swoje inwestycje jako całość nigdy nie będzie tak że każdy komponent waszego portfela będzie rósł i trzeba potraktować to jako coś naturalnego w ogóle mój portfel publiczny który pokazuje tutaj na kanale jest tego świetnym przykładem Zobaczcie że już na samym początku zdarzyło mi się ogromne potknięcie bo Pepco które kupiłem spadło o % zatapiając wynik tego portfela można prześledzić te nagrania żeby zobaczyć z jakim spokojem Ja wypowiadam się o tej sytuacji bo po prostu wiem że statystycznie prędzej czy później coś takiego musiało się zdarzyć nawet lepiej że miało to miejsce na samym początku bo mogę pokazać wam jak ze spokojem będę budował ten portfel dalej a wraz z upływem czasu te zyskowne komponenty zaczną przeważać nad tymi stratnym może to potrwa miesiąc może rok A może TR lata nie wiem ale jestem pewien że to się stanie takich mniejszych stratnych pozycji było jeszcze kilka ale to już raczej kwoty poniżej 1000 zł Podsumowując mogę powiedzieć że zrealizowałem Myślę że około 16000 zł strat co w tamtych momentach oczywiście bolało Ale było też dla mnie ważną lekcją i takiego podejścia do tematu inwestowania wam życzę nie naśladujcie mnie proszę bo Moja strategia Inwestycyjna pewnie nie jest optymalna i jest dosyć ryzykowna bo mam 100% swojego kapitału w polskich akcjach i raczej nie jestem jakimś idealnym przykładem dla początkującego Ale jestem pewien że będę w stanie bardzo wam pomóc z samym podejściem do inwestycji z psychologią inwestowania i z panowaniem nad emocjami bo będę zawsze jedną z tych osób która spokojnym głosem podczas spadków będzie mówić coś w stylu no fajnie że świat się kończy ale nie mam teraz czasu gadać bo kupuję akcje myślę że ten odcinek był jednym z ważniejszych w mojej youtubowe karierze i sam Bardzo chętnie słuchał bym takiego motywacyjnego bełkotu na początku swojej drogi inwestycyjnej jeżeli dotrwał Aleś lub dotrwała do tego momentu to standardowo proszę o zostawienie w komentarzu dowolnej emotki żeby materiał niósł się jak najdalej bo w tym przypadku akurat mi na tym dosyć zależy a teraz jak zwykle życzę udanych inwestycji i do usłyszenia już niebawem
