FINANSOWE TAJEMNICE WATYKANU [Finanse Watykanu i Stolicy Apostolskiej]

Nowy papież został wybrany na czele kościoła rzymskokatolickiego. Stanął Robert Prewost. To pierwszy papież pochodzący ze Stanów Zjednoczonych. Czy papież Leon XV będzie kontynuował dzieło papieża Franciszka? Pewnie o tym za niedługo się przekonamy. Natomiast nas oczywiście tutaj interesuje temat watykańskich finansów, które pomimo zmian wprowadzonych przez zmarłego Franciszka dalej stanowią ogromną tajemnicę. Czy finanse Watykanu staną się bardziej czytelne? Ile majątku posiada Watykan i jakim budżetem dysponuje? Stałych widzów proszę o łapkę w górę. Zapraszam do odcinka encyklopedii finansowej, w której przyglądniemy się finansom w Stolicy Apostolskiej. Partnerem odcinka jest IForex Europe, gdzie możesz handlować za pomocą kontraktów CFD. Zapraszam do obejrzenia odcinka podcastu Pospekulujmy wydanego przez IFOREX. Link znajdziesz w opisie. Jak to działa w świecie finansów? Zapraszamy do finansowej encyklopedii. Majątek i finanse Stolicy Apostolskiej do niedawna były objęte naprawdę ścisłą tajemnicą. Papież Franciszek postawił największą jawność danych, ale dalej to ile posiada i co posiada Watykan nie jest zerojedynkowe. Jak czytamy na TOG FM w artykule skromny papież musi zarządzać niewyobrażalnym majątkiem. Ile ma kościół? Czemu tak dużo i dlaczego to problem? z 14 marca 2013 roku. Zaledwie kilka lat wcześniej Watykan po raz pierwszy odważył się uchylić rąbka tajemnicy i zaczął publikować coroczne sprawozdania finansowe. I tutaj trzeba dodać, że o ile jest to krok w stronę transparentności, o tyle dane pozostawiają wiele do życzenia, bo w zasadzie nie mówią wiele o aktywach tego państwa, ale o tym za chwilę. Watykan to najmniejsze na świecie państwo lukowane w samym sercu Rzymu, które okupuje obszar 44 hektarów, a który zamieszkuje niespełna 1000 osób, na co składają się dostojnicy kościelni, szeregowi duchowni, zakonnice, personel pomocniczy, czyli na przykład członkowie gwardii szwajcarskiej i ich rodziny. Jest ono wystawione na procesy ogromnych krótkoterminowych napływów ludzi, ponieważ odwiedza je niemal corocznie, kilka milionów pielgrzymów, a jedynym wyjątkiem był okres COVID-19, gdy aktywność migrantów, zwykle kilkugodzinnych, spadła na potęgę. Rocznie to miejsce odwiedza między 5 aż 7 milionów turystów. Poza stałymi mieszkańcami codziennie spoza murów Watykanu dociera do tego państwa kilka tysięcy osób wykonujących różne funkcje. Na przykład obsługa stacji kolejowej, personel placówek handlowych i muzealnych. Czy są to osoby odpowiedzialne za pielęgnację zieleni i zachowanie czystości. Według najnowszych szacunków państwo zatrudniało blisko 5000 ludzi wliczając w to rezydentów. Yyy, państwo Watykan ma swoją oficjalną stronę, która powinna być wizytówką kraju i umożliwiać zapoznanie się z tym, co się tam dzieje. A ciekawość jest uzasadniona, ponieważ według Anuarium Statysticką Excelesja 2022 liczba ochrzczonych w wierze rzymskokatolickiej na całym świecie wyniosła blisko 1 miliard 400 milionów osób. Wielu wiernych nie szczędzi grosza w postaci darowisk, aby Stolica Apostolska dobrze żyła i propagowała swoje wartości na całym świecie. W historii finansowej państwa miasta było trochę afer lub zagadek, jak chociażby ta z wyprowadzeniem z watykańskich skarbców kwotę, uwaga, 454 milionów euro. Stąd wielu ekspertów uznaje przejrzystość za podstawę dla poprawy wiarygodności Stolicy Apostolskiej i oczekuje, żeby w sposób jasny i przejrzysty informowała ona, co dokładnie dzieje się w kwestiach majątkowych. A z tym wciąż nie jest najlepiej. Gdy wejdzie się na oficjalną stronę vaticanstate. Ciekawość, no to można się rozczarować. Wystarczy wpisać takie frazy kluczowe z naszej perspektywy jak budżet, finanse, inwestycje czy nieruchomości. Wyskakuje łącznie 12 niewiele mówiących wpisów. Jedynie za kilka ostatnich lat budżet to jest sześć wpisów. finanse, dwa wpisy, inwestycje, trzy nieruchomości zaledwie jeden wpis. Idąc dalej tym tropem i zapytując wyszukiwarkę o frazę darowizna, wyskoczy nam siedem wpisów. Dowiemy się na przykład o takich darowiznach jak Samsung Electronics w postaci totemów cyfrowych i ekranów LED, darowiźnie dla orkiestry żandarmerii w postaci instrumentów muzycznych, darowiźnie dwóch karetek czy darowiźnie Twinkle w postaci inteligentnego oświetlenia choinek na placu Świętego Piotra i w willach papieskich. Ale nie ustańmy w wysiłkach i wpiszmy y wydawałoby się błahą frazę znaczki pocztowe. No i tutaj mamy rezultatów aż 19. Jak widać oficjalnych źródeł informacji na głównej stronie wwwykanu jest no niewiele, co może rodzić niepotrzebne domysły. Nie znaczy to, że ich w ogóle nie ma. Tylko trzeba się nieco napocić, żeby je znaleźć. Choć aż się prosi o zrobienie jednej scentralizowanej strony internetowej, która jest bramą do zasobów między innymi na temat ekonomii Stolicy Apostolskiej. Ile datków ofiarowują wierni? Na stronie Stolicy Apostolskiej można chociaż znaleźć dane za lata 2021-2023 dla darowizn udzielanych w formie tak zwanego świętopietrza. Dla wcześniejszych lat niestety danych nie ma. Czym jest to święto Pietrze? Dla osób, które nie wiedzą, to rodzaj dobrowolnego datku, który składają w swoich parafiach wierni, a później jest przesyłany do Watykanu lub czynią to bezpośrednio za pośrednictwem strony obolodispietro. Va, czym zawiaduje uwaga biuro świętopietrza sekretariatu do spraw ekonomii. Na bazie tych darowizn funkcjonuje fundusz świętopietrza, który wydaje pozyskane pieniądze między innymi na nieruchomości, budowa kościołów, renowacje istniejących obiektów sakralnych, budowy ośrodków, starości dla emerytowanych duchownych. Wydaje też te pieniądze na wspieranie misji ewangelizacyjnej, projekty społeczne i szkolenia. No dobrze, no ale jak wygląda ten budżet Stolicy Apostolskiej? Róbka tajemnicy w tej sprawie uchylił w rozmowie z Watican News Juan Antonio Guerreiro, hiszpański jezuita, który pełni funkcję prefekta sekretariatu do spraw ekonomii. Tylko, że dane te dotyczą nie do końca bieżącej sytuacji, ale o tym za chwilkę. Guerreiro ujawnił, że plan budżetowy na 2022 rok zakładał 823 miliony dolarów dochodów. Wcześniej w tym drugim roku pandemicznym, a więc w 2021 było to uwaga zaledwie 265 milionów dolarów. Zaś wydatki w tym 2022 miały sięgnąć 885 milionów doarów wobec w 2021 kwoty 336 milionów. To pokazuje jak bardzo watykańska gospodarka ucierpiała na COVID-19. Jednocześnie poziom budżetu jest zdecydowanie uzależniony od koniunktury w turystyce pielgrzymkowej. Jakkolwiek zakłócenia powodują, że między innymi siada sprzedaż biletów wstępu do obiektów w obrębie państwa miasta. Mniej wycieczek odwiedzaje. Cierpi na tym biznes pamiątkarsko-dewacjonalny. Maleje zapotrzebowanie na usługi parkingowe. W 2021 sprzedaż biletów miała pójść w dół o 75% co kosztowało Watykan szacunkowo około 100 milionów dolarów. Skutkiem tego była konieczność obniżek płac o 10% dla kardynałów, księży i zakonnic zatrudnionych w Stolicy Apostolskiej. Prefekt sekretariatu do spraw ekonomii wyjaśnił Vatican News, że tak skokowy wzrost budżetu w 2022 jest następstwem tego, że finansowane z niego jest 30 nowych podmiotów, które są albo własnością Stolicy Apostolskiej, albo jest ona odpowiedzialna za nie gospodarczo. Dotyczy to między innymi szpitala pediatrycznego Bambino Gesów w Rzymie, funduszu emerytalnego czy funduszu pomocy zdrowotnej. Jak wygląda sytuacja za ostatnie lata? Jak wynika z informacji dwóch źródeł Reutersa, choć pełne sprawozdanie finansowe za ostatnie lata nie zostało opublikowane, to dane zatwierdzone w połowie 2024 roku wskazywały na deficyt w wysokości 83 milionów euro. Dla porównania w tym 2022 ten deficyt wynosił nam około 33 milionów. Dodatkowo agencja zaznaczyła, że nie była w stanie niezależnie zweryfikować tych danych. I tutaj trzeba dodać, że papież Franciszek przykładał sporą wagę do uzdrowienia finansów Watykanu, szczególnie gdy popatrzymy na jego poprzedników. Od 2021 roku trzykrotnie obniżył wynagrodzenie kardynałom, a we wrześniu ubiegłego roku zarządził wdrożenie programu uwaga zerowego deficytu. Na zasoby aktywów kościoła rzymskok-atolickiego trzeba spojrzeć dwutorowo. Przypomina to trochę realia administracji w wydaniu amerykańskim. W USA funkcjonuje rząd na szczeblu federalnym. kieruje nim prezydent na i na szczeblu poszczególnych stanów, gdzie szefuje im gubernator. Stolica Apostolska jest w dużym uproszczeniu odpowiednikiem watykańskiej władzy federalnej, a obok niej funkcjonują władze stanowe w postaci krajowych kościołów rzymskokatolickich. Walutą funkcjonalną w Watykanie jest euro, mimo że kraj nie należy do wspólnoty i nic na to nie wskazuje, żeby się to miało zmienić. Członkiem Unii Europejskiej może być państwo demokratyczne, w którym działa trójpodział władzy, a Watykan to przykład teogratycznej monarchii elekcyjnej. Pełnią władzy prawodawczej, wykonawczej i sądowniczej sprawuje dożywotnio wybrany papież. Niemniej w obiegu od 2002 roku znajdują się minimalnie dawkowane watykańskie monety euro z podobiznami papieży. I tutaj uwaga, wyjątkiem jest ostatnia piąta seria monet, gdyż papież Franciszek zadekretował, że nie znajdzie się na niej jego podobizna. Z racji rzadkości stanowią one nielada gratkę dla kolekcjonerów. Na dobrą sprawę poza monetą 50 eurentową. Reszta to w zasadzie unikaty. Mimo poluzowania przez papieża Franciszka reguł przejrzystości finansowej wcale nie jest łatwo oszacować zasoby majątkowe posiadane przez Stolicę Apostolską. Głównym podmiotem dbającym o majątek jest APSA czyli administracja dóbr Stolicy Apostolskiej. Po raz pierwszy w historii zaprezentowała ona publicznie dane ze sprawozdania z działalności za 2020. Nie dają one pełnego obrazu kondycji majątkowej. APSA podała, że inwestycje finansowe wyniosły wówczas około 1,8 miliarda euro, co doprowadziło do uzyskania zysku w kwocie około 50 milionów euro. 3% rentowność inwestycji wyraźnie pokazuje, że administrator nie stawiał na aktywa ryzykowne, tylko poprzestał na tych spokojniejszych. Z pierwszego publicznego raportu APS wynika też, że zarządzała ona nieruchomościami, które obejmowały ponad 4000 nieruchomości w samych Włoszech. Poza tym instytucja inwestowała w papiery wartościowe. Jaką wartość miał ten majątek? Niestety brak informacji. Trochę nowych szczegółów w sprawie funkcjonowania APSy dał też najnowszy raport za 2023. I znowu bazujemy na wycinkowych informacjach. Administrator wygenerował około 46 milionów euro zysku, na co złożył się między innymi dochód z papierów wartościowych i to stanowiło ponad 27 milionów euro. Watykan przyznał, że w obrębie inwestycji na rynku kapitałowym kieruje się kilkoma zasadami. Przedsięwzięcia mają charakter niespekulacyjny, cechuje je niskie ryzyko i legitymują się sprawdzonym wpływem społecznym zgodnym z nauką społeczną kościoła. Drugim podstawowym źródłem dochodów były nieruchomości. APSA zarządza ponad 5 ty000 nieruchomości. Z tego ponad 4200 znajduje się w samych Włoszech. 1200 za granicą w Londynie, Paryżu, Genewie i Lozannie. Instytucja podała, że prawie 20% nieruchomości jest wynajmowanych za czynsze wolnorynkowe, 10% za czynsze subsydiowane, a 70% za czynsze zerowe. To wszystko dane wolumenowe, które nie pozwalają stwierdzić jak wycenia w księgach rachunkowych APSA te nieruchomości, czyli nie wiemy jaką mają wartość rynkową. Nie jest to najszczęśliwsze rozwiązanie, zważywszy na to, że w historii Stolica Apostolska zaliczyła spektakularną wpadkę związaną z inwestycją w londyńskiej lokalizacji. O co chodzi? Slow Lane Avenue biegnie mniej więcej z północnego zachodu na południowy wschód Londynu, łącząc Kensington z Chelsea. W 2014 roku grupa watykańskich urzędników przekazała blisko 400 milionów dolarów włoskiemu brokerowi Rafaelowi Minicone w celu zakupu luksusowego kompleksu apartamentów centrum Londynu. C lata później decydenci ocknęli się, że zostali oszukani przez wspomnianego brokera i zwrócili się do innego włoskiego brokera Gian Luigi Torciego o pomoc w wydostaniu się z pierwszej transakcji i uwaga, miał za to dostać 15 milionów euro. Transakcja była z zastanawiających przyczyn przeprowadzona przez uwaga wielostopniowy schemat spółek szelfowych w łaskawych podatkowo jurysdykcjach. Czytelnikom, którzy cenią sobie kontent przedstawiany za pomocą obrazu, polecamy nagranie o tym właśnie przypadku, czyli o przypadku 60 Slowain Avenue przygotowanym przez reporterów Financial Times. W końcu Stolica Apostolska pozbyła się apartamentowców przy wspomnianej alei w 2022 roku. Z tej mąki nie było chleba. z opresji wydobył APSE Bin Capital, lecz koszt tego był olbrzymi. Uwaga, strata na inwestycji w nieruchomość wyniosła około 170 milionów dolarów, a wszyscy uwikłani w nią nie poczuwali się do tego, że coś zaniedbali, bo ponoć wszystko odbyło się zgodnie ze sztuką. I dlatego nie powinni nie powinny dziwić gorzkie słowa niektórych krytyków yyy jeżeli chodzi o stolicę apostolską, że zarządzanie majątkiem Watykanu yyy i za niego odpowiadają co najmniej dyletanci, jeśli nie finansowi analfabeci. Ile szacunkowo jest wart majątek Stolicy Apostolskiej? Jak wskazaliśmy wcześniej, ustalenie zasobów majątkowych Stolicy Apostolskiej, no to prawdziwa droga przez mękę. Przeprowadźmy banalną symulację. Punktem wyjścia niech będzie analiza zamieszczona w 1965 w magazynie The Time. To była analiza, która najlepiej opisywała z tych lat ubiegłych, minionych to, jakim majątkiem rzeczywiście Watykan mógł dysponować. I tu uwaga, cytat. Najlepsze domysły bankierów na temat bogactwa Watykanu mówią o 10 do 15 miliardach dolarów. Z tego bogactwa same włoskie udziały wynoszą 1,6 miliarda dolarów, co stanowi 15% wartości akcji notowanych na włoskim rynku. Watykan ma duże inwestycje w bankowość, ubezpieczenia, chemię, stal, budownictwo nieruchomości. Tak pisano na łamach tego amerykańskiego tygodnika społeczno-politycznego, ale przed laty. I teraz zróbmy bardzo zachowawcze założenie, że Watykan od tamtego czasu nie pomnażał swojego majątku, a jedynie utrzymywał jego wartość. Widełki 10 15 miliardów dolarów stanowią podstawę szacunku. W związku z tym zadajmy sobie pytanie, ile ówczesne 10, 15 miliardów dolarów jest obecnie warte? Jeżeli weźmiemy pod uwagę wartość środkową, no to majątek Stolicy Apostolskiej wart jest teraz około 127 miliardów dolarów. W przeliczeniu na rezydenta Watykanu przekładałoby się to na uwaga 127 milionów dolarów na osobę. Tylko, że to naprawdę bardzo, ale to bardzo bezpieczne założenia, w które ciężko jednak uwierzyć. W tym wideo nie poruszyliśmy jeszcze jednego istotnego wątku. Papież Benedykt XV, a więc poprzednik Franciszka, jeszcze przed abdykacją zmagał się z poważnymi zarzutami dotyczącymi funkcjonowania banku watykańskiego, który oskarżono między innymi o brak przejrzystości, pranie brudnych pieniędzy. W obliczu tych wyzwań nowy papież stoi przed naprawdę sporym zadaniem. Szacunki pokazują, że obecny deficyt Stolicy Apostolskiej wynosi ponad 80 milionów dolarów i ta dziura rośnie. Pomimo tego, że Franciszek obniżył pensję wielu wysokich urzędników kościelnych, wstrzymał nabór nowych pracowników oraz powołał komisję do poszukiwania nowych darczyńców. Jego następca Leon XIV będzie miał więc trudne zadanie, żeby doprowadzić sprawę watykańskich finansów do względnej stabilizacji, a samo zredukowanie deficytu niejak ma się do dalej istotnej transparentności Stolicy Apostolskiej, której po prostu wierni zapewne oczekują. Jeżeli to wideo przypadło ci do gustu, zostaw łapkę w górę i zostaw suba po więcej informacji ze świata finansów. [Muzyka]