Umowa handlowa UE-Chile: Wpływ na rolnictwo i globalne rynki
W najnowszym odcinku programu „W Sedno Rynku” eksperci analizują podpisaną w grudniu 2023 roku umowę handlową między Unią Europejską a Chile, będącą kontynuacją ramowego porozumienia z 2022 roku. Dyskusja skupia się na potencjalnych konsekwencjach dla europejskiego sektora rolnego, gdzie unijne regulacje środowiskowe, w tym walka z emisją CO2, mogą osłabić lokalnych producentów na rzecz importu żywności z Ameryki Południowej, wolnej od rygorystycznych norm.
Krytyka korporacyjnego kapitalizmu i wizja wolnego rynku
Goście podkreślają różnicę między prawdziwym kapitalizmem opartym na małych i średnich przedsiębiorstwach a oligopolami dominującymi w dużych sieciach handlowych. Argumentują, że różnorodność oferty i konkurencja lokalnych dostawców to klucz do zrównoważonej gospodarki, kontrastując to z modelem, w którym korporacje kontrolują łańcuchy dostaw, spychając rolników i małych producentów na margines. Przykłady z Polski i Europy ilustrują, jak regulacje i import (np. z Ukrainy czy Chile) obniżają ceny płodów rolnych, pogarszając sytuację farmerów pomimo subsydiów.
- Problemy rolników: Rosnące koszty, spadające ceny zbóż (nawet o 30-40% w zeszłym roku) i hegemonia pośredników w łańcuchu wartości.
- Historyczne paralele: Porównanie do kolektywizacji w ZSRR i Chinach, gdzie rozwój przemysłu odbywał się kosztem rolnictwa.
Debata dotyka też energetyki: wstrzymanie projektów jak CPK, port w Świnoujściu czy elektrownie atomowe może podnieść koszty energii dla konsumentów, zwłaszcza w obliczu unijnych podatków (ETS, CBAM, podatek od zysków korporacyjnych), zwiększających obciążenia dla polskich firm.
Analiza rynków finansowych: Od WIG po Bitcoin
Program zawiera techniczną analizę giełdową – hipotezy falowe na WIG20 (potencjalna fala W5 do marca-kwietnia), S&P500 (wydłużenie fali trzeciej) i USD/PLN (stabilność złotego mimo zawirowań politycznych). Omówiono wpływ wyborów i funduszy UE na polską gospodarkę. Bitcoin krytykowany jako słaby nośnik wartości – brak ochrony w kryzysach (np. COVID), wahania po ETF i koszty mining’u powyżej 30 tys. USD. Złoto i ziemia jako lepsze aktywa.
Całość zachęca do refleksji nad psychologią rynku i behawioralnymi aspektami dobrobytu. Idealne dla inwestorów zainteresowanych makroekonomią i zrównoważonym rozwojem.
Zobacz pełną transkrypcję filmu
i tutaj te elementy wystąpień Rolniczych w Europie o czym znowu nasza niezależna wolna prasa niezależne dziennikarstwo niezależne programy telewizyjne bardzo szeroko na pewno nas o tym informują i czujemy się oczywiście jak zwykle świetnie poinformowani to jest to że w grudniu 2023 roku podpisano umowę handlową pomiędzy Europą a Chile ona jest konsekwencją podpisanej w 2022 roku też w grudniu tak zwanego zaawansowanego framework takiej zaawansowanej umowy ramowej dotyczącej współpracy między Unią Europejską a Chile i jest element taki w którym europejskie mówią tak musimy sie poradzić z tym rolnictwem bo ono produkuje CO2 A Jako że walczymy z co2 No to walczymy z rolnictwem i to hasło walki z rolnictwem pod pretekstem walki z co2 prowadzi do takiego że Dobra to my nie produkujemy CO2 przez naszych rolników rękami naszych robotników rolników niech oni zamykają te grunty tak jak to powiedziałeś Niech oni się po prostu przestaną zajmować tą robotą Tylko robią tego Ugory za to Będziemy importować żywność z Ameryki Południowej oczywiście żywność produkowaną bez norm która tych norm które wykończyły europejskie rolnictwo więc wizja liderów europejskich jest taka że my tutaj wó jakie wykończyły Europa jest potentatem rolniczym ma wielką produkcję rolną i najbardziej dotowane na ziemi rolnictwo ze wszystkich krajów więc jeżeli mówimy o jakimś wykończeniu to najpierw Poczekajmy aż coś faktycznie będzie w takim stanie żeby móc mówić o wykończeniu a druga sprawa chyba zrobiłeś dość duży Plot Twist ponieważ zawsze jesteś zwolennikiem w gospodarczej w momencie kiedy Europa podpisuje umowę tak naprawdę o wolności gospodarczej wolnym handlu z Chile zaczynasz ją krytykować czyli ze strony prawicowej przesunąłeś się na Ultra lewicę nie to ja zaprzeczam nie zaprzeczam Opowiedz jeżeli będziemy utożsamiali kapitalizm z kapitalizmem korporacyjnym czyli będziemy kapitalistyczna kiedy jest kontrolowana przez korporacje to odpowiadam Nie to nie jest gospodarka kapitalistyczna to jest gospodarka oligopol nie ma ona nic wspólnego z kapitalizmem tak jak państwo niemieckie jest państwem socjalistycznym a nie państwem kapitalistycznym pomimo pozorów bycia państwem opartym o gospodarkę wolkow zatem mówiąc o tym że jestem zwolennikiem wolnego rynku pewnych zachowań tego wolnego rynku bo tego jestem zwolennikiem to mówię o tym że rynek wolny rynek polega na różnorodności nie dominacji przez oligopole tylko mówię że wolny rynek to jest element gry pomiędzy dużą ilością różnego rodzaju podmiotów gospodarczych dostarczających różnorodne produkty i mogę sobie iść do sklepiku za rogiem kupić sobie sery holenderskie A jak sobie pójdę do innego to sobie kupię sery polskie produkowane przez Romka kluskę albo sobie pójdę do innego i kupię sobie sery powiedzmy holenderskie Tak okej tyle i to jest dla mnie obraz wolnego rynku a obrazem wolnego rynku dla mnie nie jest duża sieciówka wielkopowierzchniowa w której jest powiedzmy około 5000 produktów na sali na hali tak to są te kategorie takie 30 dlatego że one wymuszają budowanie struktur logistycznych i struktur produkcyjnych promując oligopol zacji gospodarki bo nie ma takiej możliwości żeby mały producent produkujący powiedzmy 1000 batoników miesięcznie był w stanie zabezpieczyć dostawy do takiej sieci która podpisuje umowy ramowe z dostawcami to widać jak się idzie na półeczki do do supermarketu co tam jest oferowane A jak się idzie na plac to widać co tam jest oferowane Tak więc jestem zwolik kapitalizmu opartego o małe i średnie firmy tyle o różnorodność o rozwój i co ty na to Ogólnie się zgadzam co do zasady natomiast jestem trochę bardziej realistą I zdaje sobie sprawę że ktoś kto produkuje 1000 batoników miesięcznie jak powiedziałeś To była metafora No to powiedzmy że to będzie jakaś mała skala No w żaden sposób nie jest w stanie uzyskać jakiejś masy i ceny która byłaby bardzo atrakcyjna dla konsumentów zawsze zostanie towarem niszowym które przecież dzisiaj funkcjonują w internecie sobie można towarów niszowych kupić dużo tak ale w pewnych kategoriach rzeczywiście można coś sobie kupić niszowego ale w kategoriach tej chwili rozmawiamy o żywności raczej nie bo widzisz El batoników powoduje to że te batoniki są wypieszczony tanie co byś wolał żeby Kraków był nasycony takimi restauracyjka jak taka restauracyjka o której pisano że Japończyk przez 96 lat może nie cał 96 swos obz spędzi na tej planecie Ziemi prowadził malusie restaurację sushi w TOK która miała s stoliczku i jego misją życiową było to żeby codziennie robić lepsze sushi troszkę lepsze codziennie troszkę lepsze sushi i ta restauracja miała trzy gwiazdki melina opozycyjny z unikowy receptur takich które są powtarzalne w każdej restauracji praktycznie na całym świecie co wybierasz wybieram świat w którym jest restauracja sushi obok McDonalda jest pełna dywersyfikacja mogę iść tam gdzie aktualnie chcę nie że są tylko jakieś małe Manufaktury OKE k tyko ATB konkurencyjno ko na końcu drogi ludzie idą tam gdzie tanie i smacznie tak Czyli jeżeli wystar odpowiednio portfel takiej osoby to ona decyduje się na to żeby iść sobie do McDonalda bo jej w tym momencie nie stać na to żeby zapłacić 10 15 proc więcej takiej malutkiej restauracyjnego a za pierożki 24 więc to jest porcja taka obiadowa która zupełnie wystarcza jest tanie już w McDonaldzie za to za kanapeczkę włoską płaci się 9 zł za sztukę za dwie bo tyle trzeba to już jest 18 lampka wina też 29 ale też jest sympatycznie obok można napić się wspaniałej kawy parzonej przez Antoniego w unikatowej naprawdę znakomitej Można by powiedzieć więc no Jest takie miejsce w którym fajnie się spędza czas tak a nie w sieciówce której kupiłeś dobrze było jakbyś szybko zjadł i opuścił to miejsce to taki jest też różnica między tym wszystkim Ale wracając dalej do do naszych rozmów i rolników jako takich to motyw który w tej chwili jest motywem związanym z przekształceniami niszczeniem rolnictwa europejskiego bo ja uważam że być może trzebaby żebyś trochę więcej poczytał na ten temat i pogadał z rolnikami jak to tak naprawdę wygląda tyko poce ale także poza Polską i wtedy będziesz miał pełniejszy obraz tej sytuacji mam w rodzinie dużo rolników i też czytam nie jest tak że ja tutaj sobie tak coś pokrzykuje na ten temat natomiast rolnicy choćby moja ciotka co roku jest gorzej każdy rok jest najgorszym rokiem bo albo była susza albo była powódź a finalnie jak zamykam oczy i widzę 2014 rok i faktycznie to było takie dość powiedzmy biedne jeszcze wtedy gospodarstwo Dziś są dwa Johnny dier jest dzierżawa pola od jakiegoś znajomego czy tam kogoś kto wyjechał do Austrii i generalnie to jest wszystko inaczej ale wszystkie te 10 lat od tamtego czasu To były najgorsze lata bo była susza był grad albo nie było dopłat albo nie było czegoś takiego i podob narc się posłucha innych rolników którą najmniej jeszcze większe pieniądze żeby nie było że ja się w jakiś sposób kłócę Bo pewne regulacje i ciągła ciągłe nowe ustawodawstwo więcej kłopotów więcej obciążeń czy konieczność zmiany swoich wieloletnich przyzwyczajeń rolniczych jest uciążliwa tyle że to przeżywa cały biznes i w ten sposób musielibyśmy ubolewać w zasadzie nad losem każdego przedsiębiorcy którzy często też mają taką retorykę że każdy sezon jest gorszy A w sumie tak na leu kwestia gospodarki jako takiej to jest kwestia polegająca na tym że dobrobyt i dobrostan gospodarza Rolnego zależy od układu skupowe i dystrybucyjnego czyli większa część marży i ceny jest przejmowana nie przez rolnika ale jest przejmowana przez ten system który od niego kupuje A jak ci się nie podoba to kupimy w ten ruch o którym mówisz jest dość ciekawy niemniej Jeżeli skonfrontuj w tym momencie ceny płodów rolnych to zwrócimy uwagę że koszty rosną a ceny spadają za wyjątkiem tego procesu inflacyjnego który w tej chwili trochę to pozmieniał ale też zostały ta ta nadwyżka inflacyjna została głównie skonsumowana w tym łańcuchu wartości przez skupujących dystrybutorów i producentów al dotknąłeś sedna prawdopodobnie w tej chwili bo to jest problem że mamy jakąś hegemonię tego środkowego hurtownika tak naprawdę tylko że nie za bardzo jest Wola również po stronie rolników grupowanie się czy w stawienie czoła temu jeszcze 20 lat temu mieliśmy dość dużą supremację butów z całej zagranicy a dzisiaj w zasadzie mamy dużych graczy na własnym rynku obic a w międzyczasie wycięliśmy i to nie sankcjami bo dużo jeszcze dużo czasu przed wojną przynajmniej C sprzedawców butów z Rosji i oni po prostu się wycofali bo sobie nie poradzili w rolnictwie mamy ten problem że nie mamy takich firm które są w stanie tak ostro zaatakować jak w zasadzie we wszystkich innych sektorach Dlatego że to nie rolnik decyduje o swoich przychodach tylko decyduje kanał w którym funkcjonuje czyli cały łańcuch wartości Ja tylko chciałem wrócić do jednej kwestii związane wartości można zbudować w tych branżach o których mówię jak C budowlanka Czy handel detaliczny zbudowaliśmy własne marki własny cały w zasadzie system od zakupu towaru Czy zaprojektowania towaru zamówienia go w Bangladeszu Czy w Chinach aż po sprzedaż go finalu konsumentowi już nie tylko w Polsce ale nawet i w Niemczech i na całym południu Europy No mówisz Pewnie w tym momencie LPP i tyu który jest tym związany ale jednie Autopartner o handlu w wielu wielu ale to są handlowcy a nie producenci więc nie wytwarzamy dużo towaru zamawia z własnych projektów Azji tak No właśnie i bogaci się Azja ja tylko odnoszę się do jednej kwestii a propos łańcuchu mieliśmy świetnie skonstruowane łańcuchy maszynowe elektrotechniczne produkcji statków które zostały rozłożone i zdekomponowane w latach 90 i dorę je na początku XX wieku to tak na marginesie tych wspaniałych łańcuchów A zastąpili te łańcuchy właśnie importem odzieży robionej przez dzieci na przykład tak okej bo w Bangladeszu to chba tam duża komponenta dzieci jest tak nie produkuje z dostępnych danych towaru przez dzieci więc to przepraszam Amika na przykład ale ja nie amice mówiłem mówiłem tej chwi odzież Mika chyba zajmuje się inną branżą tak tak no ale Try kywi realizujesz polską potęgę ekonomiczną do produkcji odzieży przez dzieci sprawa wypłynęła w 2000 bodaj 16 roku kiedy okazało się że LPP produkowało w jednym z zawalonych magazynów w Bangladeszu i prawdopodobnie też za pomocą dzieci odzież czy w ogóle wyłącznie dzieci przede wszystkim podwykonawca tak i LP tego czasu zrobiło dość sporo roboty nie tylko wizerunkowej ale również organicznej na terenie Bangladeszu Indii Pakistanu czy Chin ja się nie odnosiłem do LPP Żeby było jasne ty nawiązałeś i zostałeś skorygowany przeze mnie Więc też proszę żebyśmy uważali na to co mówimy bo niechcący ktoś może zinterpretować nie tak pewne kwestie jak zwróciłeś uwagę nie używam nas firm W elementach w których wypowiadam się negatywnie o czymś pozytywnie na temat ich można powiedzieć tak bo właściciel założyciel PP jest jest bardzo ciekawą i wartościową osobą i naprawdę dużo ciekawych rzeczy zrobił i zbudował ciekawą organizację wracając wracając dalej do dyskusji na temat rolników bo chciałbym żebyśmy się może na nich skoncentrowali i nie rozwad się na boki tak bo bo wtedy czas nam płynie i ludzie tracą nasi słuchacze zrozumienie tego o czym gadamy więc koncentrując się na rolnictwie Chciałbym podnieść tutaj kwestie zmiany struktury cenowej na rynku zbóż oraz na rynku innych produktów rolnych w momencie kiedy rozpoczęła się kiedy zostały otworzone granice że było jasne też pojawia się ważne pytanie kto tym wszystkim zaman i jak to się zdarzyło że nasi rolnicy nagle No stracili dość dużą część swoich dochodów przez spadek cen zbóż na rynkach towarowych jako takich oczywiście pewnie swoją narracją to nic się nie zdarzyło i to tylko wolny rynek No a w mojej narracji Wydaje mi się że się coś zdarzyło i efektem tego między innymi jest opóźniona fala reakcji na rynku niemieckim i francuskim bo ten problem który nas uderzył rozlał się po prostu dalej tam jeszcze dodatkowo dochodzą kwestie związane z dopłatami refundacji różnymi rzeczami przy czym chciałbym się odnieść tutaj do tego do bardzo ważnej paraleli tak cofając się do roku 1927 kiedy ros Józef Stalin zaczął w Rosji budować Związku Radzieckim Przepraszam Związek Radziecki na terytorium Rosji zaczął budować przemysł ciężki właśnie jakim kosztem No kosztem przejmowania wartości dodanej od rolnictwa czyli element budowania ogromnych wielkich kołchozów których ludzie pracowali za wynagrodzenie bardzo małe w ten sposób pojawiała się pewna renta kapitałowa którą można było przeznaczać element dofinansowania produkcji rozwoju Przemysłowego W efekcie Rosja utraciła Po II wojnie światowej swoją zdolność do zaspokajania żywnością i Przyczyniło się to w latach 80 do upadku tego Imperium Chiny zrobiły podobnie wielka klęska głodu w Chinach też była wynikiem różnego rodzaju zmian i budowania przemysłu kosztem rolników ale także też oczywiście innych tam zdarzeń i można by na ten temat długo dyskutować a więc mamy do czynienia z sytuacją taką w której mamy pewien problem gospodarczy który próbuje się rozwiązać poprzez przejęcie wartości dodanej Jaka była przejmowana przez rolników na terenie Europy i to przejęcie tej wartości dodanej polega na tym że duże gospodarstwa rolne właśnie takie po kilkaset ponad milion hektarów są w stanie produkować taniej przy jednocześnie produkując żywność poza terytorium europejskim nie podlegać tym wszystkim przepisom którym podlegają europejscy Farmerzy i w przypadku na przykład relacji z Chile o której gadamy 99,9 proc eksportu do Unii Europejskiej będzie zwolniony od cła Czyli mamy do czynienia z sytuacją w której ten eksport z Ameryki Południowej będzie zwolniony od cła i będzie płynął sobie tutaj spokojnie do Europy mamy sytuację w której pod wpływem różnego rodzaju narracji myślenia mamy import bez słowy produktów rolnych z Ukrainy i europejscy rolnicy po prostu nie są w stanie sobie z tym poradzić i efektem tego wszystkiego jest to że wyszli na ulicę Chyba że uważa że obudzili się rano i tak jak to swojej rodzinie tam opowiadałeś generalnie świetnie ale doszli do wniosku że nie jest świetnie tylko jest coraz gorzej pomimo tego że jest coraz lepiej i tak wyszli Sob dla picu po prostu postrajkowe Europie prawda taka była twoja narracja Nie no strywializowany giełdowej jak się posłucha maklerów to każdy z nich powie panie Kiedyś to było a teraz to nie ma także to jest myślę większy problem Jakiś tam z psychologią człowieka Ale wracając bezpośrednio do pytania odnośnie rolnictwa i tego to temat zboża spadku cen pszenicy w zeszłym roku 30 40 też nie jest taki prosty bo tam dość dużo w skali światowej bo mówimy Oczywiście o dwóch rynkach polski rynek dość zamknięty z innymi cenami jednak pszenicy ale z perspektywy świata kontrakty czy z Paryża czy te amerykańskie na pszenicę zostały bardzo mocno podażowa zasypane przez towar z Rosji która Jak wspomniałeś wcześniej ma dobre warunki dla rolnictwa miała dob sez w zeszłym roku i była w stanie zalać po ekstremalnie niskich cenach świat tanią pszenicą dlatego że ta tania pszenica między innymi jest tania bo jest produkowana w dużych gospodarstwach rolnych mających po kilkaset tysięcy hektarów lub więcej w sposób przemysłowy nie podlega ograniczeniom i różnego rodzaju restrykcji podlegają Czy rolnicy amerykańscy Czy rolnicy europejscy więc automatycznie jest tania końcu drogi istotne jest to żeby kupić tanio tak Czyli przemysł jest zainteresowany tym żeby kupować tanio a nie żeby kupować budując dobrostan rolników których tam procent populacji jest kilka procent populacji tam w Polsce produkcja rolna w PKB ma udział 3,8 PR tak w produkcji w naszym PKB jest oczywiście zależne od regionów ale generalnie średn Tam będzie około 3,8 4 tyle produkcja surowcowa Rolna ma udział w naszym PKB w związku z powyższym będziesz się zajmował 34 procam No nie ale jest okazja do tego żeby po prostu wejść na ten rynek i skonsumować wartość dodaną która była przejmowana dotychczas przez małe gospodarstwa rolne bo trzeba walczyć z CO2 i i już no nie przypominam tylko jedną rzecz że jakby CO2 ilość w atmosferze spadła poniżej 150 jednostek na Met s wyginęły życie biologiczne na ziemi to tak tylko na marginesie odnosząc się do ale jakby nie było wody na ziemi to też by wyginęło co w związku z Ty ale nie rozumiem Nie rozumiem twojej aluzji ja mówię w tej chwili o CO2 i o walce z co2 bo na razie nie walczymy z wodą chyba co No ale jakby wzrosło o kolejne 150 to też byśmy wyginęli tu chodzi o to że życie na ziemi funkcjonuje dzięki temu że stworzył się zupełnie unikatowy układ o takiej dynamicznej równowadze który nie nastąpił w bliskiej odległości nigdzie yyy przede wszystkim o kolejne 150 nie wzrośnie to jest jedna rzecz dlatego że procesy to wstrzymają yyy większe zagrożenie w tym momencie dla nas jest narastająca fala przy gotowości erupcyjne i dużych wulkanów między innymi pojawiła się informacja o gotowości takiego super wulkanu który kiedyś już wybuchł i dostarczył dużo kłopotów dla Ziemi na terenie właśnie tego pasa ognia azjatyckie w tej części azjatyckiej i myślę że tu mamy większe problemy niż z tytułu produkcji dwutlenku węgla przez gospodarstwa rolne jako takie zresztą bardzo ważny element jak też państwo ogląd niecie te film Kiss the Grand Jak można inaczej po prostu budować rolnictwo żeby nie produkowało CO2 tylko że to wymaga właśnie małych i średnich gospodarstw rolnych a nie promocji tych dużych i wielkich które w sposób naturalne niszczą tą warstwę próchnicowa w której tworzy się produkcja żywności jako takiej zatem Wiesz ja odnoszę się w tym momencie do sytuacji w której były były kandydat na prezydenta Stanów Zjednoczonych jak i John kry powiedział że najlepiej by było jakby poziom dwutlenku węgla spadł do zera tak to bardzo było to światłe stwierdzenie obrazujące właśnie to co powiedział Kevin Roberts elity mówią x A rzeczywistość jest y i do tego powiedzmy się odnoszę teraz przejdźmy do naszego polskiego rynku bo tak dość dużo żeśmy przad więc Pogadajmy o polskim rynku i postawi takie wielkie pytanie bo teraz może ty trochę pogadasz a ja sobie chwilę zluzuj Otóż jak wpłynie na polską gospodarkę według ciebie wstrzymanie wielkich projektów infrastrukturalnych czyli cpk portu konow w chinu i atomu i elektrowni atomowych Myślę że port nie zostanie wstrzymany a na pozostałym stracą trochę czy firm które gdzieś tam mogłyby wziąć w tym udział bardzo ci pięknie dziękuję powiedz mi jaki problem ma Polska zbyt skomplikowane prawo i zbyt zmienne prawo z perspektywy dwutlenku węgla o którym rozmawiamy z perspektywy dwutlenku węgla No to jest konwersja Energetyczna konkretnie Tak bardzo ogólnie powiedział konkretnie mik który byłby bardziej zdywersyfikowany z mniejszą ilością węgla brunatnego i kamiennego też ale kamienny w zasadzie się sam powoli ścina gałąź na której rośnie przez wysokie koszty wydobycia A gdybyśmy tak zeszli do poziomu gotówkowy naszej energetyki w ogóle całego naszego całej naszej gospodarki na produkcji paliwa z węgla kopalnego w kontekście trzech kluczowych podatków które wprowadzane w tej chwili będą przez Unię Europejską w sensie pytasz o istniejący już podatek emisyjny czy o konkretniej o co pytam podatek od śladu graniczny od śladu węglowego podatek emisyjny i podatek od zysków korporacyjnych graniczny dokończę które mają na celu doprowadzić sytuację taką w której Komisja Europejska zyska własne pieniądze niezależne od datków ze strony rządów europejskich w ten sposób będzie rządem europejskim mającym już własne dochody kosztem oczywiście nas ale Ile Polska powiedz mi ma poniesie wydatków w ciągu najbliższy do 2030 roku z tytu Budownictwa mieszkaniowego kwotowo nie będę strzelał bo to specjalnie nie ma sensu według cen z 2020 roku szacunek Jaki jest efektem zaakceptowania programu wynosi około 300 miliardów dolarów bilion Ile płacą w tym momencie nasze firmy elektrownie z tytułu podatku od i opłat z tym związanych ile za dużo odnoszę się w tym momencie do tego że wstrzymanie energetyki jądrowej w Polsce i próba myślenia o tym że wiatrakami napędzanie tej budowy elektrowni atomowej JJ drug czy trzej doprowadzi do sytuacji takiej w której dalej będziemy płacić wielkie pieniądze z tytułu podatków czy to od śladu węglowego czy to od opłat z tytułu nadmiernej emisji CO2 a więc dla mnie element wstrzymania patrząc całkiem pragmatycznie tylko i wyłącznie pragmatycznie tej inwestycji która jest wstrzymywany czwartą dekadę inwestycji żarnowieckiej tak bo tak to zobaczymy oczywiście finalnie czy tak się zdarzy niemniej jeżeli to pójdzie w tą stronę W jaką w chwili zmierza to tak naprawdę uderzy cie wszystkich obywateli Polski po kieszeni będziemy płacić po prostu więcej za energię elektryczną energia z wiatraku wcale nie jest tania i jeden z programów który zrobimy to zobaczymy Szanowni państwo jakie są koszty produkcji energii z różnych źródeł i to będzie bardzo ciekawa lekcja dla dla rozmowy na temat podejmowanych decyzji gospodarczych bo tak jak powiedziałem mnie interesuje tylko i wyłącznie dobrostan obywatela Polski i oczekuje decyzji podejmowanych w imieniu i kierunku Polska bogata bogactwem swoich obywateli tak reszta proszę byłbyś gotów płacić Od przyszłego miesiąca o 40 proc więcej za energię elektryczną żeby powstał atom wiesz co być może byłbym i Kwestia jest tylko tego Jakbym chciał przeliczyć w tym momencie to że budujemy dorzucamy się do budowania Rozumiem że wtedy byłoby to finansowane ze środków nas jako obywateli a tym samym liczyłbym oczywiście na to że jak my damy pieniądze to dostaniemy z tego tytułu dywidendę bo będziemy właścicielami tej elektrowni a więc zamiast płacenia podatków chętnie bym kupił akcje takiej elektrowni atomowej wiesz nie musiałbym płacić podatku po prostu zrzucił bym się dobrowolnie kupując akcje takiej elektrowni bo wtedy miałbym też po pierwsze własność Wiedziałbym na co poszły moje pieniądze a nie zostałyby ściągnięte z moich dochodów podatki tak jak podatek drogowy który ma iść na różne rzeczy a idzie na zupełnie co innego tak który płacimy w litrze benzyny więc może taką zastosujemy rozwiązanie jestem z Wolnik tego żeby się zrzucić i pewnie Wiele osób by się zrzuciło niektórzy więcej niektórzy mniej proporcjonalnie do swoich możliwości dochodów druga opcja to jest oczywiście budowanie z optymalnym kosztem średnioważony kosztem na wyważeniu kapitału własnego w relacji do długu na elektrowni atomowe dług się dostaje bardzo dobry bardzo niskim koszcie i on Znakomicie by się spłacał potem z produkowania energii [Muzyka] bo spokojnie byśmy mieli niską cenę energii w tej cenie można byłoby zawrzeć koszty takiego obsługi takiego kredytu Czemu nikt proszę Czemu nikt tak nie robi to jest do py zadaj pytania mówię o tym o trwającej dyskusji i takich przeciekach prasowych dotyczących tych wątpliwości związanych czy z budową właśnie portu świnouście czy centralnego portu komunikacyjnego czy też właśnie energetyki jądrowej w Polsce z punktu widzenia budowania potęgi gospodarczej naszego kraju tak i nie rozumie tego i zadaje bardzo ważne pytanie jak pojawienie się nowych podatków jak obciążenia dodatkowe polskich firm jak prowadzenie podatku od śladu węglowego wpłyną na ich rentowność w średnim horyzoncie czasu Bo w naszej dyskusji i to jest bardzo ważne którą kiedyś prowadziliśmy powiedziałaś o tym że jest wspaniale w polskich firmach płacą dywidendy nigdy tak dobrze nie było w tylko po drugiej stronie równania jest kwestia A skąd się to wzięło no wzięło się z inflacji firmy mają duże dochody dlatego że adekwatnie do wzrostu inflacji za to podwyższa adekwatnie ceny swoich produktów stąd wzięła się duża marża jeżeli państwo poczyta być może jesteście inwestorami proponuję taką książkę Trader Taman opisuje ten proces inflacyjny gospodarczy polecam bardzo ciekawa książka Świetna lektura czytałem ją już bardzo dawno temu ale przyszła właśnie przysło takie przypomnienie do głowy że dla przeciętnego obywatela nie mającego nic wspólnego z makroekonomii jest fajnie opisany proces cyklów ekonomicznych ty właśnie cykl inflacyjnego i jak wtedy rośnie rentowność firm bo jak dojdziemy potem do rynku amerykańskiego zobaczycie że to wszystko ma krótkie nóżki zatem cyk inflacyjny inflacja i to wszystko co się wydarzyło doprowadziło do sytuacji w której produkty poszły w górę bo poszła energia i dokonano przeszacowania arkuszach kalkulacyjnych ceny produkt spad w dół ale ceny pozostały na tym samym poziomie stą się wka marża wielka Prosper gospodarcza Mich której wspominałeś ja teraz zada pyt miliardów z długów pompow gospodarkę bezpośrednio w zasadzie do firm ale to jest inflacja jest pusty pieniądz tyes jak Państwo zwrócicie uwagę w przeciwieństwie do wielu innych komentatorów nie mam wstydu w tym żeby pokazywać wykresy które wcześniej pokazywałem i komentować je na bieżąco w miarę tego jak się rozwija sytuacja i to jest taki ciekawy element pokazywania też państwu Jak buduje swoje hipotezy i obserwuje rynek i tutaj jest ten wykres który kiedyś pokazywałem z pewną hipotezą to jeszcze w styczniu na początku stycznia że tak naprawdę nie wiemy czy to odbicie z dołka to ABC czy też coś więcej no i teraz pokazywałem państwu Właśnie budowanie pewnej hipotezy korekta potencjalny ruch pięci falowy w górę No i teraz w skutek tego co się wydarzyło widać wyraźnie że mamy do czynienia z pewną strukturą pięci falową i teraz przechodzimy na drugi wykres I tutaj macie uaktualnienie tej mojej hipotezy na dzień dzisiejszy że mamy ruch pici falowy W1 w2 W3 mamy korektę regularną ABC pomiędzy W3 a W4 tylko o W4 nie napisałem no i teraz Ruch w kierunku W5 czyli lokalnego szczytu po którym nastąpi korekta dopiero po tamtej korekcie będziemy w stanie powiedzieć jaki będzie ruch średnioterminowy w tej chwili mamy odbicie z dołka i tutaj chciałem wam też pokazać bieżącą sytuację na wczoraj czyli na czwartek bo tam się ukształtował taki Outside bar i też Pokazuję wam tutaj pewną hipotezę że z Outside bara to 60 proc jest bardziej prawdopodobieństwa pójścia jeszcze w dół niż wybicia w górę w górę jest tylko 40 proc więc zobaczymy co się wydarzy i pewnie za tydzień do tego wrócimy żeby to sobie skomentować bo warto też popatrzeć jak Takie struktury techniczne one nie są mocne Żeby było jasne to są tak zwane struktury techniczne kontynuacji trendu funkcjonują z jakim prawdopodobieństwem to się dzieje No między innymi tą hipotezę też znaczy tą podobną 6040 Zobaczycie na bitcoinie jak za chwilę do niego dojdziemy wic taką mamy sytuację techniczną nie wiadomo czy ta korekta się jeszcze bardziej rozwinie czy nie się może być teoretycznym tej korekty No i potem nastąpi wybicie więc wybicie w kierunku ukształtowania się fali W5 które może nastąpić w okolicach marca kwietnia czyli kiedy nastąpi ukształtowanie W5 kiedy nastąpi proces egzaltacji wyborami samorządowymi i wyborami europejskimi tak jeżeli myślimy sobie że te wybory pozostaną bez wpływu na kształtowanie się wykresu giełdowego to możemy być w błędzie więc moja hipoteza jest taka że ten wykres będzie fajnie sobie wyglądał zresztą to zbieżne z tym co mówiłem pod koniec zeszłego roku że ta pierwsza połowa roku te pierwsze parę miesięcy początkowych roku będą w miarę okej a potem zobaczymy no i za tą hipotezą w tej chwili podążam zobaczymy na ile ona się po prostu spraw tak to jest hipoteza spekulacyjna może wyjść może nie wyjść tak No i teraz przechodząc też wracam do mojego wykresu dolar złotówa i też Wskazałem państwu na pewną ciekawą sytuację w której pomimo ogromnych zawirowań politycznych wewnątrz naszego kraju złotówa stoi no i teraz dobiła zwróćcie uwagę mamy trzy uderzenia w szczyt wybicie tego szczytu z grudnia 24 tak ale wybici czym No wybici cieniami tak teraz kwestia jest taka że na ten moment trudno jest powiedzieć co się wydarzy dalej na złotówce ja wtedy postawiłem Jak pamiętacie państwo taką hipotezę że dotyczy to tego że ci którzy inwestują złotówkę i grają na złotówce SP poza Polski obstawiają scenariusz tego że Polska pod opieką nowego rządu znajdzie się w scentralizowanej Europie w związku z czym grają na efekt konwergencji tak tak jak grali na efekt konwergencji wtedy kiedy wchodziliśmy do Unii Europejskiej tak grają teraz na efekt konwergencji to że Polska wejdzie do strefy do centralnego państwa europejskiego ale także do strefy euro czyli nastąpi konwergencja i z tego tytułu złotówka w tej chwili jest za tania w stosunku do pozostałych walut i w ramach tego węża walutowego budowana jest taka przestrzeń w której złotówka będzie w miarę stabilna przez okres przed wejściem do strefy euro chyba że przepisy się zmienią i przyjmą nas że tak powiem z buta no i teraz to co się dalej będzie działo tutaj na tym rynku będzie efektem na rynku złotówki będzie efektem takiego przepychania się pomiędzy tymi którzy obstawiają korzyści z konwergencji gospodarczej Polski i wyceny polskich aktywów które staną się krainą przestaną być państwem Polska przestanie być państwem stanie się krainą w scentralizowanej Europie no i wtedy nastąpi taki być może element przewartościowania polskich aktywów pod kątem średnich cen europejskich i będzie można na tym po prostu zarobić Tak więc warto może kupować teraz złotówkę bo na tym się po prostu zarobi tak i i to może być taki efekt jeśli sytuacja polityczna w Polsce będzie dalej szła tak jak idzie i ktoś dostrzeże właśnie te zagrożenia z tym wszystkim związane to być może ta gospodarka ta złotówka się osłabi ze względu na różnego rodzaju sytuacje które mogą tutaj mieć miejsce oczywiście to co się dzieje za Polską potencjalna ofensywa rosyjska w marcu a może wcześniej bo to przecież wojsku trzeba trochę inaczej działać i dezinformacja i dywersja są podstawą działań bojowych przy budowaniu jakiegoś dużego scenariusza militarnego No to zobaczymy co się podzie w każdym razie widać wyraźnie strukturę korekty w tej chwili na ten moment korekty ABC No i zobaczymy co dalej jak zostaną wybite szczyty No to będziemy sobie te które cieniami zostały ukształtowane będ co dalej czy idzie na wybicie tych szczytów No trochę idzie na wybicie tych szczytów bo widać że są z punktu widzenia szczytów C trzech kolejnych świeczek są szczyty ale dołki są coraz wyżej tak Czyli te świece są coraz krótsze co ty na to Michał technicznie technicznie zaskakuje mnie że złoty jest ostatnio taki słaby i w zasadzie takie mam wnioski ale to chyba dlatego że dolar jest po prostu mocny chyba nie ma jakieś większej filozofii tam się po prostu tak handlowo ostatnio mało dzieje okej ty patrzysz w tym momencie tak ja patrzę na element przepychania się polityki z wizją konwergencji tak I jeżeli upadnie mit Europy Centralnej bo na przykład ktoś to bardziej zbojkotowane wtedy złotówka zacznie się osłabiać tyle nie ja Nie znajduję powodów do tego żeby złotówka była mocna czyli bardziej się umacniała jeżeli chodzi o parametry gospodarcze tutaj nic się takiego nie zdarzyło ciekawego Co by powodowało że bo kiedy się złotówka będzie umacniała No jak będzie nam rós eksport tak No w tej chwili mamy że tak powiem osłabienie eksportu do Niemiec przez ich problemy No ale zwinni polscy przedsiębiorcy eksportują na różne inne rynki bo szybko się że tak powiem ocos więc w jaki sposób ten eksport ustabilizował się ale do tego żeby złotówka się bardziej umacniała No potrzebny byłby wzrost tego eksportu No i z tym mam problem bo tego po prostu nie widzę z drugiej strony pieniądze fundusze europejskie dalej nie płyną pragnę zwrócić uwagę że mamy z pasami luty okej a dalej pieniądze z z funduszy spójności i Funduszy bpl zerowych jakoś nie płyną i to jest takie ciekawe po prostu zdarzenie i nasz nowy premier pomimo swoich obietnic że na drugi dzień coś odblokuje No to jakoś na drugi dzień nie odblokował OK mijają kolejne tygodnie jego panowania w tym kraju i cisza czekam kiedy pan premier wystąpi i powie nam kiedy te pieniądze w końcu popłyną bo bo to jest problem tak po pierwsze przede wszystkim jest jedna rzecz którą podnoszę bardzo ważną że pieniądze były przyznawane według budżetu w roku 2020 Czyli jak nam tam przyznano te 60 parę 62 miliardy euro to międzyczasie mieliśmy do czynienia z inflacją która wyniosła prawie 50 proc w związku z czym te środki unijne już nie będą warte 62 miliony miliardy jeżeli chodzi o zdolności nabywcze siłę nabywcz tylko tak gdzieś koło połowy w związku z czym Impuls gospodarczy wynikający z napływu tych środków strukturalnych środków spójności nowych środków na badania i plus r b plus r które są kształtowane według budżetu z 2020 roku nie będą miały już takiego impaktu i wpływu na rozwój gospodarczy jak dwie poprzednie sesje czyli sesja 2007 144 i 1420 Tak i to jest taki element który też rynki finansowe w momencie dostrzegą no i wydaje mi się że to przełoży się na cenę wykresach i warto po prostu to obserwować to wszystko jest takie niezbyt proste i niezbyt i trochę skomplikowane a teraz przechodząc dalej smutna pęta na ten weekend No jeszcze nie pęta przelecimy jeszcze wykresy i będzie pęta dopiero więc hipoteza przr Mostowa obserwujemy wybicie szczytu ten rynek Wtedy jeszcze pójdzie trochę w górę bo ta korekta która jest od szczytu ostatniego szczytu w dół jest wydłużenie w stosunku do poprzedniej czyli kolejny szczyt który się ukształtuje po nim nastąpi jakaś taka głębsza korekta i potem będziemy dopiero wiedzieli co się dzieje więc taka jest moja hipoteza przr Mostowa Żeby było jasne jest to hipoteza PROW zrostowa nie stanowi ona podstaw do podejmowania decyzji inwestycyjnych to jest obraz moich poglądów na to co na ty tym rynku się może wydarzyć w kontekście gospodarczym politycznym i finansowym teraz popatrzmy na Stany Zjednoczone szybki wzrost artykuł Wall stre Journal gospodarka wzrosła 31 proc w ubiegłym roku w brez temu tym obawom o recesję które były głoszone że to jest początek to jest bardzo ciekawe co powiedział No bo ma zdecydowanie większy wgląd w rynki w zachowania w opinie w biznes niż my ma pewnie inne dane inne poglądy ale także prowadzone na co dzień różnego rz rozmowy No i to co powiedział zwróciło moją szczególną uwagę i pod tym kątem będę się zastanawiał jak to jest No bo generalnie wszyscy mówią że będzie dobrze Będzie Hossa No i teraz pojawia się pytanie czy kup kupujemy plotki Czy sprzedajemy fakty No to jest bardzo dobre tak Czyli plotki są takie że będzie dobrze Czy też fakty są takie że będą dobrze bo patrząc na ten wykres to mamy plotki o tym że będą dobrze A fakty w postaci prognoz wskazują że tak dobrze wcale nie będzie No i teraz mamy to nasze s&p 500 I zobaczmy hipotezę przr mostową na s&p 500 widać tutaj taką przestrzeń że mamy wydłużenie które można nazwać w tej chwili wydłużeniem w ramach fali trzeciej możemy się spodziewać korekty w ramach fali czwartej potem pociągnięcia fali piątej no i jakoś jest to zbieżne z tym co się dzieje na wigu tak przy czym na wigu to się może skończyć trochę wcześniej zgodnie z hipotezą że pieniądze są wycofywane z rynków schodzących wcześniej niż później więc widać wyraźnie że Zbliżamy się do jakiejś korekty No i pytanie tylko co to będzie za korekta ona będzie duża mała średnia tego nie wiemy bo ten element szczytów w ramach fali W5 kończy pewną bardzo dużą strukturę która buduje się już od roku 2000 9 i i Zbliżamy się powoli do takiego a więc do takiego bardzo ważnego momentu i miejsca w którym nastąpi proces przetestowania hipotezy o tym że od 2 9 roku od marca budowana jest struktura fali piątej No i teraz wcześniej czy później ten Trend wzrostowy który trwa już tak długo jak trwa no Zostanie przetestowany ta Piąta fala w ramach fali piątej jest budowana od roku 2020 Czyli po tej wielkiej korekcie z marca 2020 roku No i gdzieś tam to się wszystko zaczyna zbiegać zbliża się rok 2025 i tak się często podżar nowu że postawiona półtorej dekady przeze mnie hipoteza roku 2025 im bliżej tego roku 2025 Jesteśmy tym narasta większe naprężenie w różnych przestrzeniach finansowych emocjonalnych socjolog społecznych gospodarczych politycznych jakoś tak dziwnie rzucona przeze mnie wtedy ta hipoteza No chyba coś w sobie ma że rok 2025 będzie rokiem No zmiany funkcjonowania i kierunków rozwoju naszej cywilizacji z różnymi względami także pewnego rodzaju zajawkę tego jest pojawienie się czy pana Kevina Robertsa czy prezydenta Argentyny na forum ekonomicznym nagła zmiana narracji jual harg dotycząca zagrożeń coś tu się takiego dzieje Posłuchajcie że że trzeba temu uważnie się przyglądać No i teraz W podsumowaniu naszego spotkania Bitcoin pamiętacie nasze rozmowy na temat ETF postawiono wtedy przeze mnie hipotezę kupuj plotki sprzedawaj fakty Czyli że ukształtowanie się ETF będzie sprzedawaniem faktów pamiętacie Ten wykres znowu który pokazywałem że że prawdopodobieństwo ruchu zwrotnego wynosi 60 proc no I sprawdziło się Bitcoin huknął w dół po ukształtowaniu się tfu i teraz Popatrzcie na kilka danych tutaj zwróćcie uwagę na jedną bardzo ważną kwestię tutaj na tym wykresie pokazaną że Bitcoin nie oferował zabezpieczenia w czasie paniki covid nowej czyli ten element narracji polegającej na tym że Bitcoin jest akumulatorem wartości że jeżeli chce się transowa swoją wartość to trzeba kupować bitcoina No niestety nie wytrzymuje Faktów w zderzeniu z historią czyli narracja trzymających rękę na kryptowalutach próbuje nam drukować pewną narrację która jest dobra dla nich A rzeczywistość jak się potem przyjrzymy jest inna czyli mówi się jedno A fakty są inne zwróćcie uwagę ar innovation inwestujący w spuki technologiczne o ile wzrósł o ile wzrosło złoto jak się zachował Bitcoin więc w roku 2020 więc okej potem Bitcoin wybił owszem poszedł w górę ale potem się znowu co zrobił No mocno skorygował więc mamy taką sytuację że w sytuacji w której coś hula pomiędzy 17000 a 70 000 w dół górę potem znowu 40 to czy rzeczywiście to jest dobry dobre narzędzie do przechowania wartości No najlepszym narzędziem do przechowywania wartości jest Ziemia i nie ma lepszego materiału do przechowywania wartości średnim du partyzancie niż inwestowanie w ziemię No i tutaj kolejny też taki wykres pokazujący to że ETF związane z kryptowalutami już były No i był sobie takie dwa ETF były No i zwróćcie uwagę jak one skończyły weszły na rynek tam po pulta się trochę okej no a potem huknęło 2023 straciły 80 prawie proc na wartości jednocześnie Zwróć uwagę jak wtedy zachował się Bitcoin jako taki rosnący w nadziejach na to że ETF się ukształtuje istotnym elementem który też chciałem wam pokazać to jest element oszacowania średnich kosztów kopania jak ktoś przypomnie sobie rozmowy czerwcowe iac na temat bitcoina wcześniej marcowe mówiłem o takim problemie związanym z tym że jak Hal przyjdzie No to trzeba będzie podwyższyć koszt wartość bitcoina na rynku że opłacało się gnik kopać No więc ZW ę mamy tej kz on nam się kształtuje w okolicach 30 Paru tysięcy dolarów możecie sobie to przeanalizować wejść sobie dokładnie na strony Makro mikro tam podają dużo różnych innych statystyk związanych z obsługą tego całego rynku kryptowalutowe No i mamy to co mamy właśnie że cena bitcoina ukształtowała się w tej chwili na poziomie takim który refunduje koszty kopania tak bo trzeba więcej kopać żeby znowu coś tam wykopać więc w pewnym sensie ta hipoteza której mówiłem znalazła potwierdzenie rynek się ukształtował Ale co to oznacza że no można oczekiwać że być może po to żeby opłacane kopalnie było zarówno górnicy jak i trzymający rynk na rynku będą utrzymywali ten koszt tak żeby do tego interesu po prostu nie dokładać i karmić się po prostu frajerami którzy myślą że Bitcoin jest nośnikiem wartości jako takie No i teraz Bitcoin USD hipoteza jak widzicie czyli 3 to jest takie bardzo ważne miejsce i zwróćcie uwagę na to żółte które tam jest pokazane tam jest bardzo takie duże skumulowanie przed tym wystrzałem właśnie związanym z końcową fazą hipotezy na to że wejdzie ETF potem zwróćcie uwagę Pojawiła się duża dystorsja duże zmienność duże wahania Czyli to co często powtarzam jak na wykresie pokazują się duże zmiany to znaczy że za chwilę będzie koniec tego wszystkiego i to jest taka charakterystyka bo zwróćcie uwagę jak ró to ró na małych w a w pewnym momencie nastąpiło wybicie potem duże wahnięcia upłynnianie okej dojście do tego poziomu wyznaczonego liczbami Fibonacciego poziomami zniesie Fibonacciego no i no i ruch w dół No i teraz Dokąd może dojść No albo się zatrzyma teraz albo dojdzie jeszcze do 3620 no i wtedy będziemy obserwowali co tam się na tym elemencie będzie działo na ile kopacze i trzymający rękę na rynku będą dbali i pielęgnowali ten rynek No to tyle z moich informac dzisiaj cekaem twojego zdania jak ty to widzisz Michał bitcoinem Specjalnie tam się nie przejmuję Mówiąc szczerze też więc nie mam jakiegoś zdania że będzie Pompa albo że będą spadki po prostu słucham tego co mówisz No to co mówimy państwu pięknie do widzenia Dobrego weekendu Ciekawy jestem państwa wniosków i od przyszłego tygodnia wybierał od jednego do trzech komentarzy z państwa strony o których będziemy rozmawiali w tej chwili mam przygotowane odpowiedzi do pewnej trwającej dyskusji dotyczącej Czy Polska jest żyje w najlepszych swoich czasach czy też nie to będzie taki ciekawy zajawek bo pojawia się pytanie czy Zimbabwe też żyje się najlepiej w historii Zimbabwe albo Rwandzie czy też żyje się najlepiej w historii Rwandy i teraz co to znaczy że tak naprawdę w danym kraju żyje się tak dobrze jak nigdy wcześniej i co z tego tak naprawdę wynika więc to będzie temat naszego przyszłego spotkania w którym będzie trochę mniej o gospodarce będzie mniej o wykresach za to dużo będzie o psychologii behawioralnej i o tym co tworzy sytuację w której możemy powiedzieć że nam jest nigdy tak dobrze jak nigdy wcześniej Tak więc pogadamy na ten temat Co to znaczy że jest dobrze okej bo wydaje mi się że to jest ciekawe z perspektywy psychologii behawioralnej pogadania o tym o co chodzi w tej grze wszystkiego dobrego dobre dobrego weekendu
