Certyfikaty strukturyzowane i pochodne: jak chronić kapitał? | Anna Kujawska [Certyfikaty Strukturyzowane: Praktyka]

pozwalają nawet początkującym inwestorom znaleźć wehikuł, który z jednej strony zapewnia im tą ochronę kapitału, z drugiej strony umożliwia zarabianie na rynku akcji. Certyfikaty strukturyzowane z punktu widzenia takiej prawnej definicji nie wpisują się w ten właśnie obszar instrumentów pochodnych. Czyli inwestycja w tego typu produkty pozwala na optymalizację ryzyka, wręcz czasami na zniwelowanie ryzyka do zera. Polscy inwestorzy coraz śmielej wychodzą poza tradycyjne akcje i ETFY i interesują się bardziej zaawansowanymi instrumentami. Dlatego dziś poruszymy temat instrumentów pochodnych i narzędzia inwestycyjnego, które w Polsce wciąż jest stosunkowo mało znane, certyfikatów strukturyzowanych. Dzień dobry. Witam serdecznie na kanale Rankia Polska. Naszym dzisiejszym gościem jest Anna Kujawska, ekspertka od instrumentów pochodnych i produktów strukturyzowanych. Dzień dobry pani Aniu. >> Dzień dobry. Witam. Serdecznie witam państwa. >> Na początek chciałabym, żebyśmy uporządkowali podstawy. Wiele osób słyszało o instrumentach pochodnych, ale może nie zawsze dokładnie wie, czym tak naprawdę są i dlaczego są tak ważne dla rynku. Więc jakbym mogła pani tak w kilku słowach opowiedzieć właśnie o czym są te instrumenty pochodne i jaka jest ich rola na współczesnym rynku finansowym. Yyy, no właśnie yyy tutaj yyy faktycznie instrumenty pochodne to są raczej instrumenty, które m, nazwijmy to nie powinny być instrumentem pierwszego wyboru, jeżeli chodzi o i i inwestorów indywidualnych i miejmy nadzieję, że nie są, ponieważ inwestycja w instrumenty pochodne, jak zaraz sobie to będziemy tłumaczyć, no wiąże się jednak z dużo większym ryzykiem. niż chociażby właśnie inwestycja w ETFy. No już nie mówiąc o papierach wartościowych takich jak obligacje. Zatem czym w ogóle tak jak pani zapytałaś są instrumenty pochodne, więc są to instrumenty finansowe, których cena jest powiązana z ceną innego aktywa bazowego. Czyli właśnie stąd ta nazwa instrumenty pochodne, ponieważ jakby ich wartość pochodzi od innego instrumentu, tak zwanego instrumentu bazowego. I takim instrumentem bazowym mogą być na przykład właśnie akcje, mogą być waluty, mogą być surowce, mogą być indeksy. Natomiast tak jak już wcześniej wspomniałam, instrumenty pochodne, takie jak kontrakty futures czy opcje charakteryzują się zdecydowanie wyższym poziomem ryzyka z uwagi na tak zwaną dźwignię finansową, która niejako jest jakby wpisana w ogóle w naturę inwestowania w czy wykorzystywania instrumentów pochodnych. Jakie są kontrakty czy opcje? Właśnie tak jak pani wspominała, że to raczej nie jest narzędzie dla początkujących, ale czy w takim razie inwestorzy indywidualni w ogóle powinni się interesować pochodnymi, czy czy to jest właśnie narzędzie tylko takie dla profesjonalistów? Co do zasady, myślę, że dla inwestora, który jest już dłużej na rynku i który rozwija swoją wiedzę w tym zakresie, w zakresie rynków finansowych, w zakresie również wszelkiej maści instrumentów finansowych, zdecydowanie na pewnym etapie instrumenty pochodne powinny znaleźć się w kręgu zainteresowań takiego inwestora indywidualnego. z tego względu, iż jakby ich rola jest bardzo, nazwijmy to, użyteczna w kontekście również budowania efektywnego portfela inwestycyjnego. Czyli jeżeli inwestor indywidualny posiada odpowiednią wiedzę na temat tego jak funkcjonują instrumenty pochodne i jak je wykorzystywać i jak budować odpowiednie strategie właśnie y przy użyciu tych instrumentów, to może w dość efektywny sposób zabezpieczyć swój portfel inwestycyjny i tym samym właśnie zminimalizować yyy tak zwane ryzyko rynkowe yyy właśnie na swoim portfelu I yyy popularnie yyy to zabezpieczanie tego ryzyka nazywa się hedgingiem. Są to strategie, które zdecydowanie są y już mocno zaawansowane i wymagają dużego poziomu wiedzy od inwestora, ale jak najbardziej inwestorzy indywidualni mogą sięgać po tego typu instrumenty. powiem więcej sięgają po tego typu instrumenty i oczywiście w większości przypadków nawet może powiedziałam teraz większości przypadków ale szczerze mówiąc nie znam dokładnie statystyk dotyczących tego jak często inwestorzy wykorzystują instrumenty pochodne do tego, żeby zabezpieczać portfel a jak często sięgają po instrumenty pochodne w celach spekulacji ponieważ to jest de facto drugi właśnie druga funkcja czy drugi sposób wykorzyst korzystania instrumentów pochodnych takich jak kontrakty terminowe czy opcje właśnie po to, aby otwierać krótkoterminowe pozycje celem spekulacji odnośnie danego kierunku, w którym rozwinie się rynek na danym aktywie bazowym. No i właśnie dzięki yyy temu, że instrumenty yyy pochodne mają tą tak zwaną wbudowaną dźwignię finansową yyy inwestorzy, którzy yyy którzy chcą i lubią spekulować yyy mogą w ten sposób przy zaangażowaniu mniejszych środków własnych uzyskać ekspozycję dużo, dużo większą właśnie na na rynek i na konkretne aktywowe. Mhm. Dziękuję. Teraz przejdźmy już do certyfikatów tego narzędzia, które nie jest aż tak popularne wśród polskich inwestorów i ich miejsca w świecie pochodnych. Czym tak naprawdę są certyfikaty strukturyzowane i jak wpisują się w szerszą kategorię instrumentów pochodnych albo może się w ogóle nie wpisują? >> No właśnie zaczęłyśmy tak naprawdę tutaj naszą rozmowę od instrumentów pochodnych. Ja tutaj konkretnie wskazałam na kontrakty futures czy na opcje, bo to jednak są najbardziej popularne popularne instrumenty. Szczególnie jeżeli chodzi na przykład o warszawską giełdę, to jeżeli popatrzymy na statystyki dotyczące obrotów, to faktycznie kontrakty terminowe, szczególnie na WIG 20, cieszą się olbrzymim powodzeniem wśród inwestorów w Polsce. E, no i tak jak tutaj wspomniałam właśnie to tylko pokazuje, że inwestorzy indywidualni jak najbardziej również po tego typu rozwiązania sięgają. Ale yyy jeżeli chodzi o certyfikaty strukturyzowane, którymi ja osobiście, za które ja tutaj odpowiadam, jeżeli chodzi o rozwój tych instrumentów w Polsce i które są mi najbliższe, y no to muszę tutaj y powiedzieć, że że certyfikaty strukturyzowane z punktu widzenia takiej prawnej definicji nie wpisują się w ten właśnie obszar instrumentów pochodnych. są sklasyfikowane jako instrumenty rynku kasowego i co ważniejsze są zdefiniowane jako właśnie instrument dłużny emitowany przez instytucję finansową, ponieważ tutaj to jest taka, myślę, że najważniejsza różnica, jeżeli chodzi o o instrumenty pochodne sensu stricte tutaj kontrakty futures czy opcje versus certyfikaty strukturyzowane. certyfikaty strukturyzowane posiadają swojego emitenta w postaci właśnie instytucji finansowej. Z reguły są to są to banki, które tego typu instrumenty emitują na podstawie prospektu bazowego, który jest oczywiście zatwierdzony przez lokalnych regulatorów i te instrumenty właśnie klasyfikują się jako jeszcze raz powtórzę, instrumenty rynku kasowego. >> Mhm. A dla jakiego typu inwestora certyfikaty mogą być lepszym rozwiązaniem niż właśnie opcje futures, a może a może ETFy? Zanim może jeszcze dokładnie odpowiem na to pytanie, dla jakiego inwestora, bo to jest bardzo ważne pytanie i wydaje mi się, że żeby na nie odpowiedzieć, to trzeba najpierw zrozumieć, nazwijmy to, cały uniwers, może tak to ujmę, certyfikatów strukturyzowanych, czyli to jak my jako oczywiście emitent również, ale w ogóle całe Cały, cała branża certyfikatów strukturyzowanych klasyfikuje certyfikaty strukturyzowane. Zatem jak już jeżeli już wiemy, że to certyfikaty strukturyzowane to są instrumenty finansowe emitowane przez banki klasyfikowane jako właśnie instrumenty rynku kasowego, to teraz odpowiedzmy sobie na pytanie, jakie są dwie główne grupy certyfikatów strukturyzowanych. I tu pewnie też państwo zrozumiecie więcej, dlaczego certyfikaty strukturyzowane często są jakby przypisywane do instrumentów pochodnych. Więc te dwie grupy, na które jakby tutaj oficjalnie są dzielone certyfikaty strukturyzowane w zależności właśnie od profilu ryzyka produktów, to są produkty tak zwane inwestycyjne, czyli produkty, które nie wiążą się z z jakimkolwiek z jakąkolwiek dźwignią finansową. Czyli inwestycja w tego typu produkty raczej nam optymalizuje, pozwala na optymalizację ryzyka, wręcz czasami na y zniwelowanie ryzyka do zera, bo często te instrumenty również posiadają pełną ochronę kapitału i w żaden sposób tej właśnie tak ta grupa certyfikatów sklasyfikowanych jako certyfikaty inwestycyjne nie wiąże się z lewarem. Natomiast druga grupa certyfikatów to są właśnie certyfikaty z tak zwaną dźwignią finansową i tym produktom jest zdecydowanie bliżej z punktu widzenia nawet konstrukcji, funkcjonowania i sposobów wykorzystania do instrumentów pochodnych. I i tu na razie postawię kropkę i wrócę do pani pytania. Zatem dla jakich i inwestorów w zasadzie są dedykowane certyfikaty strukturyzowane? No więc w zasadzie teraz już trochę państwo mogą się domyślić jaka jest odpowiedź na to pytanie, ponieważ w zależności od tego do po jaki produkt sięgną inwestorzy z jakiej grupy, czy z z grupy produktów inwestycyjnych, czy z grupy produktów lewarowanych, to odpowiedź na to pytanie brzmi w zasadzie dla każdego rodzaju inwestora, ponieważ nawet ci inwestorzy, którzy dopiero, nazwijmy to, stawiają pierwsze kroki na rynku kapitałowym i jest dla nich ważna pełna ochrona kapitału, to w tak zwanej już mówiąc kolokwialnie stajni certyfikatów strukturyzowanych znajdą rozwiązania które im taką ochronę kapitału zapewnią i jednocześnie pozwolą uzyskać ekspozycje na przykład na rynek akcji tak czyli jesteśmy w stanie zarabiać na przykład jeden do innego jednego na jakimś indeksie albo na pojedynczych spółkach jednocześnie posiadając pełną ochronę kapitału i to właśnie zapełniają certyfikaty zestrukturyzowane, że w pewnym sensie pozwalają nawet początkującym inwestorom znaleźć wehikuł, który z jednej strony zapewnia im tą ochronę kapitału, z drugiej strony umożliwia zarabianie na rynku akcji i dzięki temu, że jest to zamknięte w jed w jeden instrument finansowy właśnie jakim jest certyfikat, to inwestor nie musi się zastanawiać jak samemu uzyskać tego typu konstrukcje, tak? Tylko po prostu nabywa certyfikat, który mu taki profil wypłaty zapewnia. I idąc jakby dalej tutaj, jeżeli chodzi o kolejne rodzaje certyfikatów strukturyzowanych, możemy też, tak powiem, rozmawiać na pewno bardzo długo na temat produktów, które pozwalają optymalizować zysk do ryzyka, bo to jest też taka grupa produktów inwestycyjnych w obszarze właśnie certyfikatów strukturyzowanych, która w pewnym sensie pozwala na to, żeby z jednej strony maksymalizować tą potencjalną stopę zwrotu, a z drugiej strony mieć jakiś bufor bezpieczeństwa i to tylko od inwestora zależy w jaki sposób dokładnie, jeżeli chodzi o dokładne parametry skalibruje sobie ten to ratio, tak, ten stosunek zysku do ryzyka. I przesuwając się dalej w stronę właśnie produktów z dźwignią finansową, czyli tej drugiej grupy produktów, no to tutaj już mówimy raczej o inwestorach, którzy posiadają wiedzę i doświadczenie właśnie w obszarze wykorzystywania instrumentów z dźwignią finansową, czy to do zabezpieczenia portfela, czy to do spekulacji. I tutaj jest ważne, żeby powiedzieć, że tego typu instrumenty z tą dźwignią finansową to zdecydowanie nie powinien być core y portfela nawet najbardziej zaawansowanego inwestora. to raczej powinny być właśnie instrumenty, które albo gdzieś są w ty tak zwanym satellite portfolio, czyli tym portfelu takim satelitarnym, gdzie inwestor po prostu poświęca jakieś jakąś pulę środków na spekulacje. Jest okej z tym, że może ponieść 100% ryzyko 100%ow utraty środków. Albo właśnie jeżeli inwestor ma wiedzę i doświadczenie w jaki sposób wykorzystywać certyfikaty typu warant, certyfikatu typu faktor z dźwignią finansową do zabezpieczenia portfela, to jak najbardziej tutaj też może to to robić. Zatem dla jakiego inwestora, w zasadzie dla każdego, tylko trzeba po prostu sięgnąć po odpowiedni instrument. >> Mhm. Y, tutaj wspomniała pani już y o cechach tych różnych rodzajów certyfikatów, ale jakby tak zebrać to jakie są kluczowe różnice w ryzyku i przejrzystości między certyfikatami a innymi instrumentami finansowymi? Już nie chciałam do pochodnych porównywać, ale tak ogólnie ogólnie patrząc. To znaczy przede wszystkim myślę, że warto podkreślić, że certyfikaty mają jedną taką bardzo charakterystyczną cechę, mianowicie, którą my często podkreślamy i w ogóle też stowarzyszenie na przykład z produktów czy certyfikatów strukturyzowanych też to podkreśla. Yyy to jest yyy yyy to jest fakt, iż inwestor na samym początku może się zapoznać dokładnie z profilem wypłaty certyfikatu. Czyli inwestor od samego początku wie przy jakich warunkach rynkowych będzie zarabiał, przy jakich warunkach rynkowych będzie potencjalnie tracił i w jakich sytuacjach, jeżeli produkt oczywiście zapewnia taką funkcję, może liczyć na ochronę kapitału. I to jest coś, co jest w mojej ocenie takim bardzo dużym plusem versus na przykład fundusze inwestycyjne, ponieważ tutaj oczywiście mamy ALFę zarządzającego i to, że zarządzający oczywiście będzie się starał bić benchmark. Mamy też określony, wiadomo, drawdown w przypadku funduszy. No ale wiadomo tutaj no mamy jednak to ryzyko rynkowe w pełni ekspozycję 100%ą szczególnie jeżeli chodzi o fundusze akcyjne. Natomiast w przypadku yyy certyfikatów chociażby opartych właśnie o rynek y akcji, czyli o pojedyncze akcje albo indeksy, yyy no tutaj mówimy o tym, że jeżeli wejdziemy w właśnie określony typ certyfikatu i będziemy wiedzieć na jakim poziomie właśnie mamy określony ten, tak już mówiąc nomenklaturą funduszową maksymalny drawdown, czyli w przypadku nomenklatury certyfikatowej barierę, tudzież jeżeli wiemy jaki kupon otrzymamy na przykład na koniec inwestycji to my od początku wiemy czego się spodziewać w kontekście potencjalnego zarobku i w kontekście potencjalnej straty. Więc to jest w jeżeli chodzi o tą przejrzystość to wydaje mi się to jest zdecydowanie na plus certyfikatów tylko znowuż tutaj trzeba na pewno się zapoznać z produktem przeczytać dokumenty które są że tak powiem przypisane do danego produktu już mówiąc tak kolokwialnie do danego isinu, czyli tego kodu charakteryzującego dany papier. Yyy i tutaj do dyspozycji inwestora oczywiście są kidy. Yyy ale to jest to jest w zasadzie to samo co w przypadku instrumentów pochodnych. Tak? No bo zarówno instrumenty pochodne, jak i certyfikaty są sklasyfikowane jako i jako instrumenty tak zwane Pripsowe pod MiiFidem drugim i w związku z tym zarówno jedne jak i drugie instrumenty mają obowiązek posiadać kit, czyli te kluczowe informacje dla inwestorów, gdzie inwestorzy mogą się zapoznać właśnie z profilem wypłaty, ale przede wszystkim też z profilem ryzyka, z ze strukturą kosztów i tak dalej, i tak dalej. I dodatkowo, jeżeli chodzi o tą właśnie przejrzystość i to tą możliwość doczytania tego właśnie jak działa dany produkt, no to zdecydowanie również warunki końcowe emisji to są warunki przypisane również do danego produktu. Mhm. Skoro mówimy o instrumentach już bardziej zaawansowanych, nie sposób pominąć tematu ryzyka i takich najczęstszych błędów, które mogą popełniać inwestorzy. Jakie są najczęstsze błędy początkujących przy korzystaniu z certyfikatów? Wydaje mi się, że to pytanie dotyczy nie tylko właśnie certyfikatów, ale w ogóle wejścia na rynek kapitałowy i tych pierwszych kroków w inwestycjach. ponieważ jeżeli jest się inwestorem początkującym, no to zdecydowanie na początku należy, że tak powiem, poznać tą taką ogólną teorię w kontekście oszczędzania, dalej idąc właśnie inwestowania, tego z jakim ryzykiem wiąże się inwestowanie w dane klasy aktywów i tak dalej, i tak dalej. Poznać siebie oczywiście jako inwestora. Yyy, natomiast częstym błędem popełnianym szczególnie przez młode osoby i zupełnie się nie dziwię tutaj yyy bo sama taki błąd popełniłam yyy stawiając swoje pierwsze kroki też właśnie na giełdzie jako inwestorka. Yyy, to jest właśnie ta pokusa, bo to jest chyba to dobre słowo, tej dźwigni finansowej, czyli tego szybkiego zarobku przy potencjalnie minimalnym wkładzie własnym. I faktycznie wielu młodych ludzi, którzy jeszcze nie mają zgromadzonego kapitału do tego, żeby budować taki portfel przez duże P i zgodnie ze sztuką, zgodnie z własnym, że tak powiem, profilem ryzyka, tym jak sobie określimy też cele inwestycyjne, po prostu idzie na żywioł i sięga czy to po kontrakty terminowe, czy po tak zwane certyfikaty turbo, kolokwialnie nazywane turbosami, czy po faktory, certyfikaty faktor, które charakteryzują się właśnie wysoką dźwignią finansową i tym samym właśnie możliwością zaangażowania małego kapitału własnego. Tak. Natomiast niestety to jest bardzo poważny i duży błąd i z reguły prędzej czy później ci młodzi niedoświadczeni inwestorzy, którzy po prostu uznają to za idealny środek do rozpoczęcia swojej przygody z inwestowaniem, szybko dowiedzą się jakie są tego konsekwencje, ponieważ prędzej czy później przy tak dużym ryzyku, jaki niesie ze sobą dźwignia finansowa, rynek pójdzie nie w naszą stronę i nasze straty będą nieproporcjonalnie większe niż jakbyśmy wybrali instrument bez dźwigni finansowej. I z reguły wtedy inwestorzy właśnie ci początkujący decydują się na to, żeby się chwilowo pożegnać z rynkiem kapitałowym i potem już wracają mądrzejsi właśnie o tą wiedzę taką jakby podstawową, o której powiedziałam na samym początku, czyli przede wszystkim lepiej się poznają jako inwestora, lepiej określą swoje cele inwestycyjne, zbudują wcześniej swoją poduszkę finansową, tak? i potem krok po kroku będą budować portfel yyy właśnie zgodnie z młasnym też profilem ryzyka, którzy który dzięki też takiej lekcji y nie oszukujmy się szybko poznają i zrozumieją. >> Mhm. A na co szczególnie zwracać uwagę przy wyborze certyfikatu, żeby nie powtórzyć typowych pomyłek? >> No właśnie. Tu przyznam szczerze, że to jest bardzo dobre pytanie, ale to nie jest odpowiedź na to pytanie nie jest prosta, ponieważ przy tak dużej ilości profili wypłat certyfikatów, no można się zagubić. Tak, można się zagubić i faktycznie można mieć takie wątpliwości w stylu właśnie na co zwrócić uwagę, jak w którą, że tak powiem, zakładkę kliknąć, już tak mówiąc też kolokwialnie i w praktyce, żeby wejść w ten produkt, który najlepiej rezonuje z moim tym profilem ryzyka, tak, z moimi celami inwestycyjnymi, z moim tym planem odnośnie tego, ile chciałbym na danej inwestycji zarobić. Więc tutaj z pomocą przychodzi wyszukiwarka produktowa na pewno, która jest dostępna na przykład jeżeli chodzi o nasze certyfikaty na naszej stronie www.certyfikatyrifizen.pl. W przypadku innych emitentów również posiadają takie wyszukiwarki produktowe. I tu warto właśnie pamiętać o tym, co powiedziałam na początku, czyli że certyfikaty sięą na te dwie grupy. Produkty inwestycyjne i certyfikaty z dźwignią finansową. I jeżeli zaczynamy swoją przygodę i właśnie chcemy znaleźć produkt, który najlepiej spełnia nasze, nazwijmy to, plany inwestycyjne, czy w ogóle najlepiej rezonuje z naszym tym profilem ryzyka, o którym powiedziałam, no to właśnie odpowiednio wchodzimy w jedną albo w drugą zakładkę i tam już sobie szukamy tego profilu ryzyka, który chcemy, czyli czy to wybieramy produkty z pełną ochroną kapitału, czy z tym buforem takim trochę bezpieczeństwa, ale jednak z potencjalnie wyższym wyższą możliwością osiągnięcia zysku i tym samym no jakimś poziomem ryzyka rynkowego wpisanym w produkt. Yyy i dalej patrzymy jakie mamy dostępne instrumenty bazowe, czyli właśnie yyy czy yyy gramy yyy na na długo, czyli czy inwestujemy na wzrosty, czy inwestujemy na spadki, czy yyy wchodzimy na w rynek akcji. Czyli rynek akcji to czy akcje polskie, akcje zagraniczne, jakie konkretnie akcje, a może jednak w ogóle nie akcje, no bo nie wiem, nie jesteśmy dobrzy w stock pickingu i nie chcemy się, że tak powiem, zagłębiać tutaj w tą analizę fundamentalną, więc wolimy indeks i wtedy wybieramy odpowiedni indeks tudzież surowiec i w ten sposób właśnie dochodzimy do tego, jaki produkt y w jaki produkt chcielibyśmy zainwestować. >> Mhm. A popatrzmy teraz szerzej. na to jak zmienia się rynek i jakie kierunki mogą kształtować przyszłość certyfikatów. Czy obserwuje pani rosnące zainteresowanie certyfikatami wśród inwestorów indywidualnych? >> To znaczy zdecydowanie tak. Zdecydowanie obserwuję zarówno jeżeli chodzi o Polskę jak i w ogóle Europę. Mówiąc szczerze, nie śledzę trendów takich światowych, ale wiem, że organizacje takie jak Structure Retail Products siedzibą w Londynie organizują konferencje poświęcone certyfikatom strukturyzowanym zarówno w Azji, jak i na Middle East, a jak i w Stanach Zjednoczonych. Więc na pewno ten rynek poza Europą również silnie się rozwija. Zdecydowanie w Europie to jest najmocniejszy rynek, tak? Czyli tutaj takie rynki jak Niemcy, jak Szwajcaria, jak kraje y nordyckie, to są zdecydowanie kraje, w których certyfikaty strukturyzowane są bardzo popularne. Ale warto ważne, żeby podkreślić m że jakby duża skala tego tego biznesu i tego w jaki sposób inwestorzy też wybiera właśnie decydują się na wybór tego produktu. Yyy to jest właśnie nazwijmy to yyy ten kanał yyy yyy kanał dystrybucji poprzez jednak yyy banki i biura maklerskie, ponieważ tutaj mamy możliwość yyy rozmowy z doradcą i właśnie to pytania o wszelkie szczegóły. Tak. I to jest w jakimś stopniu nawiązanie do mojej poprzedniej odpowiedzi, że to znalezienie produktu na własną rękę jest możliwe, ale trzeba się naprawdę zagłębić, trzeba naprawdę doczytać, zrozumieć. A w momencie, gdy mamy możliwość rozmowy z doradcą, który jednak ten produkt to bardzo dobrze zna, to na pewno to jest coś, co ułatwia inwestorom już podjęcie finalnej decyzji o zainwestowaniu w dany produkt. tudzież prośbę o na przykład stworzenie produktu na miarę, bo takie rzeczy są też bardzo częste i inwestorzy po prostu mają określone określony scenariusz, który chcieliby mieć w swoim portfelu, scenariusz inwestycyjny i właśnie wtedy proszą banki za pośrednictwem doradcy o to, aby stworzyły taki produkty na miarę. Więc jeżeli pani pyta jakby jak widzę tutaj tą przyszłość to myślę, że ten kanał taki bezpośredniego doradztwa zdecydowanie będzie y będzie nadal silny i myślę, że będzie się dalej lawinowo rozwijał, co zresztą widzimy już teraz po volumenach, które napływają do tej klasy aktywów od kilku dobrych >> lat.hm Na koniec chciałabym zostawić naszych widzów z praktyczną wskazówką. Gdyby miała pani wskazać jedną zasadę, którą każdy inwestor powinien zapamiętać, zanim zacznie korzystać z certyfikatów, to jaka by to była? Ja myślę, że tu nie będę bardzo oryginalna i powiem coś, co jest bardzo podstawowe, ale myślę, że najważniejsze. Czyli upewnij się, że rozumiesz produkt, w który inwestujesz. I idąc krok dalej, upewnij się, że to co zrozumiałeś i to co ten produkt ci umożliwia jest zgodne z twoim profilem ryzyka i z twoimi celami inwestycyjnymi. >> Proste, ale najważniejsze. Doszliśmy już do końca. Bardzo dziękuję za dzisiejsze spotkanie. Mamy nadzieję, że rozmowa pomoże ci podejmować bardziej świadome decyzje inwestycyjne. Jeśli masz dodatkowe pytania, chciałbyś poznać odpowiedzi ekspertów, śmiało zostaw swój komentarz. Dziękuję za oglądanie i do zobaczenia.