Idzie recesja, jak się przygotować? # wtorekzfinansami | Live stream [Recesja: Jak się przygotować?]

Cześć Dobry wieczór witam was bardzo bardzo serdecznie na 112 wtorku z finansami dzisiaj porozmawiamy sobie o temacie takim trochę przerażającym bo brzmi on idzie recesja Jak się przygotować ale jak się przekonacie z dzisiejszego odcinka nie zamierzam was absolutnie straszyć wręcz przeciwnie Chciałbym żebyście podejmowali spokojne przemyślane i racjonalne decyzje o czym więc dzisiejszy odcinek Posłuchajcie króciutko czy obawy o recesje są uzasadnione bo coraz więcej pojawia tutaj doniesień i takich przerażających filmów na YouTubie takich naprawdę już jadących po bandzie że to już koniec nie przetrwamy zimy wszyscy pomrzemy z głodu później jak się przygotować do recesji jeżeli się nie spodziewamy No i oczywiście tradycyjnie będzie też sesja pytań i odpowiedzi zanim jednak przejdziemy Chciałem tylko powiedzieć że w połowie października będzie premiera kursu hipotecznego 2.0 2:0 Ja wiem wiem tam wiele osób powie Przecież to jest zły czas na zaciągnięcie kredytu hipotecznego tak ale to jest właśnie super czas na to żeby się do takiej decyzji przygotować Więc jeżeli ktoś w perspektywie roku czy dwóch lat rozważa zakup nieruchomości na kredyt No to ma świetną okazję żeby jak najwięcej się o tym nauczyć i na temat kredytu hipotecznego będę robił Webinar dla osób zainteresowanych na dole widzicie link marciniwuc.com ukośnik hipoteczny i to będzie Webinar poświęcony właśnie kredytowi hipotecznemu ale również temu co znajduje się w kursie więc przekażcie proszę osobom które są tym zainteresowane my Przejdźmy już do dzisiejszego tematu no to jak z tą recesję mamy się czego bać czy nie słuchajcie No faktycznie kiedy czyta się wyniki różnych badań wskazujących na to czy my jako Polacy oczekujemy recesji No to zobaczcie 51 proc procent osób na pytanie Czy Polskę czeka w najbliższym czasie poważny kryzys gospodarczy który boleśnie odczują obywatele 51 odpowiada tak 28 Zdecydowanie tak Czyli 0% osób czuje podskórnie że coś się dzieje to widać też w innym badaniu tutaj no nieco ponad 50 proc w ciągu najbliższego roku spodziewa się pogorszenia sytuacji gospodarczej więc coś przynajmniej w oczekiwaniach konsumentów widać że gdzieś coś w trawie dzwoni a te oczekiwania konsumentów są dosyć ważne No bo jeżeli się spodziewamy pogorszenia gospodarczego to też podejmujemy A przynajmniej powinniśmy podjąć odpowiednie działania i do tego będę chciał was dzisiaj przekonać a ale nie Trzymajmy się tylko takich danych sondażowych Słuchajcie ekonomiści od dziesiątek lat starają się uchwycić co dzieje się w gospodarce Jakie są tutaj zależności po to żeby móc przewidywać czy taka recesja nam grozi czy nie i zwykle wyróżnia się takie trzy rodzaje wskaźników ekonomicznych wskaźniki wyprzedzające wskaźniki bieżące i wskaźniki opóźnione te pierwsze są takie najbardziej podatne na późniejsze rewizje i zmiany najmniej dokładne na dole lista przykładowych nie będę ich czytał Te drugie są bardziej dokładne one nam pokazują na przykład co się konkretnie wydarzyło w poprzednim miesiącu czy dwa miesiące temu No i te skaźnik opóźnione one już z dużym dużym opóźnieniem pokazują co się wydarzyło No i odczyt PKB A przypomnę że taka techniczna recesja to są dwa kwartały z rzędu ujemnego wzrostu PKB no to wtedy dopiero się dowiemy po czasie czy ta recesja tak naprawdę była natomiast w oparciu o te wskaźniki robi się różnego rodzaju indeksy i na przykład tutaj jako ciekawostkę Pokazuję wam taki indeks wskaźników wyprzedzających dla Stanów Zjednoczonych i indeks wskaźników bieżących i jak widzicie No tu faktycznie od paru już dobrych miesięcy widzimy zjazd ten zjazd jest dość długi znacznie dłuższy niż w poprzednich takich sytuacjach tu macie 2008 rok recesję tu macie co się działo w covid tutaj recesję po pęknięciu banki internetowej No jakąś tam moc przewidywania ten wskaźnik ma tutaj macie w nieco innym ujęciu też Pokazanie tego wskaźnika Krótko mówiąc jeśli przekroczymy tą czerwoną linię to to jest taki sygnał recesyjny Idźmy dalej nie będę wchodził w szczegóły każdego wykresu ale chcę po prostu pokazać wam czy dane to potwierdzają czy zaprzeczają temu że ta recesja gdzieś wisi w powietrzu tutaj mamy indeks wskaźników wyprzedzających liczony przez oecd to jest akurat Polska na tle krajów G7 tu nie chodzi o porównywanie między sobą krajów mniejsza o to zobaczcie na to tak gdy schodzimy poniżej 100 No to ta sytuacja jest coraz gorsza lecimy dalej tutaj macie dla Polski produkcję przemysłową i taki indeks wskaźnik wyprzedzający indeks PMI widzicie on miał dość dobrą tutaj taką siłę predykcyjnego się potwierdzą też możemy się spodziewać spadku tej produkcji przemysłowej idziemy dalej Jeśli chodzi o podaż pieniądza o poziom kredytu który Jak wiecie jest bardzo ważny bo jeżeli jesteście po lekturze finansowej fortecy to wiecie że kredyt wpływa pozytywnie na wzrost gospodarczy jako wróg kredytów ciężko mi o tym mówić ale no faktycznie tak jest więc widzicie że jeśli chodzi o tempo zadłużania się gospodarstw domowych No tutaj poziom zadłużenia spada to może być zaskakujące że w firmach poziom zadłużenia rośnie ale kiedy wczytany się w szczegóły to okazuje się że to nie są kredyty inwestycyjne długoterminowe tylko w większości kredyt obrotowe czyli firmy budują sobie finansowe poduszki bezpieczeństwa widząc co się dzieje lecimy dalej tutaj macie sprzedaż detaliczną mocne tąpnięcie tutaj jest w ujęciu realnym po uwzględnieniu inflacji mamy też przeciętne wynagrodzenie w przedsiębiorstwach na tle inflacji Zobaczcie że po raz pierwszy od bardzo bardzo długiego czasu w ujęciu realnym faktycznie do inflacji nawet na takim wskaźniku jak średnie wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw biedny jemy czyli Siła nabywcza No i po co ja o tym wszystkim mówię Słuchajcie ekonomia gospodarka to jest niezwykle złożony mechanizm i wiele osób stara się tutaj przewidywać różne rzeczy te rzeczy są niezwykle trudne do przewidzenia jest mnóstwo zależności między sobą Ale jedno jest pewne na tym naszym ekonomicznym niebie faktycznie zbierają się chmury na pewno zbliża się zima Może ta zima będzie Łagodna Oby chociaż coraz więcej zdaje się wskazywać że jednak będzie Mroźna i nie mówię o tej zimie kalendarzowej Oby ta była łagodna ale o takiej gospodarczej faktycznie coś w trawie piszczy więc moim zdaniem Kiedy widzimy te zbierające się chmury to zdecydowanie Warto się przygotować do tego co będzie się działo No i jak możemy się przygotować można w nieskończoność oglądać w internecie filmy takie jak mój ale też inne takie które bardzo straszą tym co nas czeka i mówią że za chwilę będzie nie wiem koniec w ogóle Polski i świata i mnóstwo jest takich materiałów w tej chwili one się dzieją w tej takiej szerokiej sferze zainteresowania ale jeżeli chcecie w realny sposób naprawdę coś zrobić dla swoich finansów i naprawdę o nie zadbać to musicie działać w tej strefie wpływu i co Mam tutaj na myśli jak mantrę będę powtarzał że tak naprawdę są trzy rzeczy trzy obszary o które trzeba zadbać w swoich finansach pierwszy Filar wydatki one są najprostsze tutaj mam waj najwięcej możemy zrobić i możemy to zrobić Naprawdę z dnia na dzień nie chodzi tylko o to żeby to wydatki obniżać jeśli to możliwe to jak najbardziej ale żeby trzymać je pod kontrolą a przede wszystkim żeby one zawsze były niżej niż nasze zarobki i robić wszystko żeby te zarobki w odpowiedni sposób zwiększać No i wreszcie oszczędności o nich też za chwilę opowiemy Im większe tym Oczywiście lepiej no to po kolei kilka pomysłów kilka podpowiedzi z mojej strony ze strony naszego zespołu co w takiej sytuacji zrobić że dobra no prawdopodobnie będzie ta recesja albo przynajmniej poważne spowolnienie gospodarcze to jest okres mało przyjemny No bo pojawia się widmo zwolnień firmy coraz mniej zarabiają i tak dalej i tak dalej co możemy zrobić póki nie jest za późno to po kolei jeżeli chodzi o kontrolowanie wydatków naprawdę najprostszy obszar Jeżeli do tej pory te pieniądze gdzieś przeciekają wam pomiędzy palcami i nie wiecie tak naprawdę na co Przeanalizujcie swoje wydatki zobaczcie na co wy Dawaliście pieniądze w ciągu ostatniego miesiąca w ciągu ostatnich trzech miesięcy zidentyfikuj te miejsca w których są dziury przez które pieniądze wypływają z waszej kieszeni i druga sprawa jeżeli nigdy nie robiłeś budżetu domowego albo robisz go sporadycznie ja na przykład teraz robię budżet już sporadycznie ale drugi miesiąc rzędu będę ten budżet robił bardzo dokładnie bo idzie recesja trzeba się przygotować co to jest budżet domowy Słuchajcie budżet to jest po prostu plan dla twoich pieniędzy czyli mówisz swoim pieniądzom dokąd w kolejnym miesiącu mają pójść zamiast zastanawiać się gdzie te pieniądze się rozeszły i bardzo wiele osób bardzo często Powtarza że zrobić budżet domowy to jak dać sobie podwyżkę bo się okazuje że mnóstwo pieniędzy Jednak gdzieś pomiędzy tymi naszymi palcami przecieka bardzo was Do tego zachęcam to jest naprawdę Kluczowa sprawa i ważny czas żeby to zrobić i nawet jeżeli do tej pory podchodzili do tego na No to ja bym tym razem przejrzał się temu bliżej Pamiętajcie zaoszczędzony tysiak czy zaoszczędzony 5 stów to są tak samo ważne pieniądze jak tysiak czy pi sów z inwestycji Idźmy dalej przed nami bardzo gorący okres jeżeli chodzi o kuszenie wyprzedażami Black Friday Cyber Monday firmy widzą co się święci widzą że idzie recesja będą chciały zadbać o swoją płynność prawdopodobnie ten marketing może być wyjątkowo inm razem Przygotujcie się na to zobaczcie co jest wam faktycznie potrzebne żeby przez jakieś głupie impulsy nie kupować rzeczy które są po prostu zbędne ojcie się inflacyjnego wje to zaoszczędzisz mnóstwo czasu i zarobisz Ja bym takich rzeczy Teraz nie robił jeżeli macie długi bardzo was zachęcam żeby się ich pozbyć mówię tutaj o wszystkich długach Konsumenckich i kredytach i pożyczkach szczególnie takie najdroższe zobowiązanie warto jest zaatakować natomiast zawsze was namawiałem i namawiam do nadpłaty kredytu hipotecznego ale pamiętajcie że w takiej sytuacji kluczowa jest płynność finansowa więc Jeżeli mielibyście zbyt dużo tego kredytu nadpłacić albo obawiacie się o to że za chwilę będziecie potrzebować oszczędności bo na przykład w razie recesji coś się stanie z waszym miejscem pracy No to w takiej sytuacji podszedłbym bardzo ostrożnie do tematu nadpłaty kredytu i pomimo tego że teraz nadpłacanie się bardzo też opłaca bo przy wysokim oprocentowaniu to są konkretne oszczędności to dwa razy bym popatrzył czy na pewno mam zapewnioną z boku wystarczającą płynność No i zachęcam was do skorzystania z wakacji jakby nie liczyć to się opłaca mówię to wakacjach kredytowych w kredycie hipotecznym artykuł z kalkulatorem bardzo dokładnym znajdziecie tutaj na blogu pobierzcie sobie Excela Zobaczcie nie tylko się to opłaca pod względem finansowym Ale dodatkowo poprawia też płynność finansową Filar drugi co z zarobkami No właśnie powtarzam zwiększaj zarobki tak zwiększaj zarobki co zrobić no kiedyś pewnie się tym zajmiemy bliżej ale po kolei Zadbaj o swoją pozycję w pracy nie chodzi o to czy siedzisz prosto przed komputerem ale wiecie być może macie jakiś okres przejściowy d jakiegoś lekkiego wypalenia albo demotywacji nie chce wam się trzeba zmienić do tego podejście to jest ten czas kiedy musicie pokazać swojemu pracodawcy że jednak jesteście warci dużo więcej niż ta pensja którą wam wypłaca i jeżeli by się tak złożyło że ta recesja będzie ciężka i za pracodawca czy wasz Szef będzie stawał przed wyborem kogo zwolnić No to dobrze żebyście na tej liście nie byli Więc przemyślcie się trochę przemyślcie trochę sposób w jaki pracujecie Jaka jest faktyczna wasza pozycja w pracy I czy przypadkowo sami gdzieś tutaj nie wykaszarce bo inflacja i tak dalej sobie skrypt i scenariusz rozmowy w głowie Czekajcie To jest ten moment być może nawet już taki jeden z ostatnich kiedy warto pójść i to zrobić bo za chwilę usłyszycie nie da się panie Janku jest ciężko i to samo dotyczy kolejnej sprawy jeżeli już masz obiecaną podwyżkę czy jakieś drogie szkolenie to finalizujemy sprzed trzech miesięcy mówiłeś żebym wrócił wracam finalizujemy to to naprawdę może być ostatni dzwonek bo rynek pracownika z którym mieliśmy do czynienia przez szereg lat Moim zdaniem właśnie się kończy Jeżeli masz możliwość nadgodzin jakiś dodatkowych zleceń które poprawiłyby stan twoich oszczędności pomogły ci spłacić długi ja bym z tego korzystał teraz to jest naprawdę taki czas kiedy Warto się przygotować do tych ciężkich czasów Jeżeli masz zbędne rzeczy o których po zbyciu się myślisz od jakiegoś czasu pozbądź się pieniądz w kieszeni jest lepszy niż jakiś stary zakurzony bibelot czy sprzęt No i na wszelki wypadek Słuchajcie warto też przygotować taki plan awaryjny odświeżyć swoje CV odświeżyć swoje kontakty tak żeby okres ewentualny pozostawiania bez dochodów poza rynkiem pracy był po prostu jak najkrótszy i wreszcie trzeci filar to są oszczędności i inwestycje Co w tym obszarze można zrobić oczywiście Każda sytuacja jest inna więc trudno bardzo jakieś generalne zasady ale pierwsza najważniejsza jeżeli nie masz finansowej poduszki bezpieczeństwa no to to jest teraz twój priorytet rzucasz wszystko koncentrujesz się w 100% na tym celu jak najszybciej tą poduchę budujesz tak żeby minimum trzy miesiące a najlepiej co najmniej s miesięcy przeżyć na spokojnie bez zarobków żeby taką kwotę gdzieś z boku mieć odłożono Jeśli twoja poduszka jest za mała Powiększ ją to jest właśnie ten czas żeby naprawdę z taką pełną determinacją budować sobie ten bufor oszczędności co z długoterminowymi strategiami inwestycyjnymi wiele osób w obliczu spadków robi najgorszą możliwą rzecz czyli przestaje kupować taniejące aktywa przestaje dokonywać wpłat Ja rozumiem Jeżeli brakuje płynności to jest zrozumiałe ale jeżeli robią to tylko dlatego że się boją bo są spadki No to to jest nieracjonalne zachowanie Trzymajcie się swojej strategii nie przerywajcie oszczędzania inwestowania Nie panikuj jeszcze za chwileczkę więcej o tym troszkę powiem i też przy odpowiedzi na pytania będzie o tym mowa ale też taka ważna sprawa jeżeli dla was jest to pierwsza recesja Albo taka pierwsza którą przechodzicie może w sposób bardziej świadomy obserwujcie co się dzieje to są to naprawdę są bardzo ważne lekcje również na przyszłość Zobaczcie Jak reagują rynki finansowe Jak dużo będzie tutaj emocji ile strachu Ile czarnych scenariuszy rysowanych w mediach i wcześniej czy później ta recesja się skończy sytuacja zacznie się poprawiać ręki finansowe ju dawno będą w dużo lepszej sytuacji a wiele osób ciągle jeszcze będzie się bać ja prowadzę na taki swój dziennik inwestora w którym spisuj swoje emocje No właśnie skoro o emocjach mowa Robię ten odcinek dzisiejszy nie po to żeby was straszyć straszyłem was w odcinku 16 grudnia 2021 roku kiedy zewsząd słyszałem podpowiedzi żeby pakować się pod Kurek w akcje Bo to super bo historyczne stopy zwrotu i w ogóle najlepsze aktywo na świecie ja wtedy nagrałem taki odcinek Czy twój portfel wytrzyma ewentualny krach strzałką pokazałem w którym momencie to nagrałem nie dlatego żeby wam powiedzieć Patrzcie jaki jestem mądry Patrzcie ile wiem zobaczcie jak świetnie przewidziałem nie miało to nic wspólnego z przewidzenie po prostu widziałem zbyt dużo optymizmu i w takiej sytuacji trzeba sobie przypomnieć że drzewa nie rosną do nieba i jednak rynki są cykliczne i to był jedyny powód dla który tak wyszło to że to jest w takim momencie to jest czysty przypadek Nie mam żadnych narzędzi żeby cokolwiek przewidywać na rynkach dlatego nigdy nie stawiam prognoz Mogę się podzielić z wami moją opinią że wydaje mi się że zą opinią która może ewoluować i zmieniać się w Miar napływających danych ale ja mam ogromny dystans do wszelkich prognoz węc Pamiętajcie to to co chcę wam powiedzieć i pokazuję wam ten slj nie po to żebyście zapamiętali że o tutaj iw wie trzeba go słuchać Nie ja bardzo często się też mylę i staram się tak wszystkim układać żeby pomimo tego że wiem tak mało w stosunku do tego co powinienem wiedzieć bo naprawdę ta gospodarka te rynki to jest tak skomplikowane że my wszyscy jesteśmy amatorami Więc trzeba mieć to z tyłu głowy dobra Jestem amatorem nie przewidzenie żeby bogacić się pomimo tego że nie mogę przewidywać i nie wiem co się wydarzy w przyszłości dlatego zachowajcie spokój i bardzo serdecznie zapraszam was do czytania finansowej zroba taki piękny slajdzik rysunek finansowa forteca Dlaczego Słuchajcie poczytajcie sobie o cyklach gospodarczych jest cały rozdział na ten temat finansowej fortecy bo zobaczycie wiele rzeczy które tam zostały opisanych właśnie można zaobserwować i wiedząc że to nie jest nic nadzwyczajnego można zachować spokój dużo łatwiej jest taką perspektywą działać dziennik inwestora którym wspomniałem Jak się czujecie Czego się boicie jak to wpływa na wasze decyzje finansowe i inwestycyjne Być może twój portfel inwestycyjny jest zbyt agresywny być może to co Wydawało ci się że jest twoją skłonnością do ryzyka to tak naprawdę twoja skłonność do ryzyka Jest dużo dużo większa jest bardzo ważne żeby dobrze czuć się ze swoim portfelem inwestycyjnym i ze swoimi emocjami jeżeli twoja strategia Inwestycyjna jest jeżeli teraz panikujesz Jeżeli czujesz się źle to być może ten Twój portfel jest niedostosowany do twojego ryzyka Pomyśl co z tym zrobić a jeżeli jest dostosowany do twojej skłonności do ryzyka to zajrzyj do tego co sobie zapisałeś i tam gdzie sobie na przykład albo co sobie planowałeś że to ma potrwać że będziesz inwestować 10 20 30 lat No to teraz nie przerywaj tego tylko bądź konsekwentny i wykonaj ten plan wszystko na ten temat albo inaczej taki solidny fundament takie podstawy które pozwolą wam z taką szeroką perspektywą patrzeć zd w finansowej fortecy i Tak wyglądają moje podpowiedzi takie wiecie inspiracje dla was Co zrobić w tej konkretnej sytuacji bardzo jestem ciekawy jak ty przygotowujesz się na recesję co wy robicie jakie podejmujecie działania i Pamiętajcie że czy to jest mój film czy jakikolwiek inny jeżeli znajdziecie jakąś inspirację coś co będzie dla was Impulsem żeby zrobić coś pozytywnego ze swoimi finansami nie włączajcie kurczę następnego filmu Tylko pomyślcie jak to wdrożyć w życie i zróbcie to bo no bo tak można spędzić cały wieczór przed YouTubem dziękuję wam bardzo bardzo serdecznie jak zwykle było mi cudownie i przemiło spotkać się z wami Trzymam za was kciuki Wybierzcie sobie chociaż jeden punkcik z tej listy którą dla was przygotowaliśmy i pomyślcie co możecie zrobić żeby gdzieś tam do tej recesji się przygotować bo nawet jak to nie będzie recesja tylko spowolnienie gospodarcze No to prawdopodobnie gospodarcza zima nas nie ominie i życzę wam z całego serca żebyście za bardzo w niej nie pomarli wszystkiego dobrego trzymajcie się [Muzyka] cześć h