Kto naprawdę kontroluje giełdy? Poznaj ciemną stronę rynku! Czym są dark pools! [Dark Pools i Giełda]

W tym odcinku opowiem wam o Ciemnej stronie giełdy o miejscach gdzie transakcje zawierane są po kryjomu i bez żadnej wiedzy dla kogokolwiek innego i to tam dziś odbywa się większość światowego obrotu na rynkach obrotu o którym to nawet nie masz pojęcia że się odbywa to właśnie tam większość akcji przechodzi z jednej kieszeni do drugiej wszystko jest poza systemem i wszystko jest zarezerwowane dla tych największych graczy dla tych rynkowych grubasów tradycyjne giełdy jak nys czy nasdaq działają na zasadzie takiej pełnej transparentności Zresztą GPW też każde zlecenie trafia do publicznego arkusza zleceń i może zostać zrealizowane według jakichś tam obowiązujących zasad jednak ci najwięksi gracze wielkie światowe banki inwestycyjne fundusze hedgingowe oni działają zupełnie gdzie indziej dark pools dark pools to systemy obrotu działające poza ofic nmi giełdami I to właśnie tam i dzięki nim wielkie instytucje mogą sobie handlować bez ujawniania swoich faktycznych intencji na rynku dla wszystkich innych a to z kolei pozwala unikać wpływu na oficjalne ceny i chociaż Dark pulsy dają elastyczność i oszczędności No to jednak budzą też sporo pytań o przejrzystość powstaje pytanie czy słusznie i czy tacy inwestorzy jak my mają się czego obawiać partnerem odcinka jest xtb polski dom maklerski gdzie możesz inwestować całkowicie bez prowizji do nawet 100 000 euro obrotu miesięcznie Dzięki xtb możesz również odebrać całkowicie bezpłatnie pełny kurs dla początkujących O inwestowaniu i więcej o tym opowiem ci już na końcu materiału dołącz do prawie 2000 inwestorów w strefie Premium DNA to najlepsze miejsce do inwestycyjnej edukacji również dla ciebie dziękuję wam za wszystkie ponad 63000 waszych subskrypcji Pomóżcie temu kanałowi dalej się rozwijać i zostawcie swoją już teraz [Muzyka] [Aplauz] [Muzyka] czym są te całe dark pulsy dark pulsy to anonimowe prywatne platformy handlowe które umożliwiają największym inwestorom obrót bez bezpośredniego wpływu na rynkowe ceny transakcje odbywają się poza tymi oficjalnymi giełdami a informacje o tym że zostały dokonane ujawniane są dopiero po fakcie handel w Dark pulsach odbywa się w dużej mierze po omacku oferty kupna i sprzedaży nie są nigdzie publicznie dostępne inwestor może więc na przykład złożyć sobie zlecenie kup na miliona akcji po 1000 dolarów za sztukę A jeśli znajdzie się sprzedający gotowy zaakceptować te ceny to system automatycznie dopasuje te transakcje przy czym on nawet nie wie że takie zlecenie kupna jest na tym Rynku Głównym celem powstania w ogóle Dark pulsów było umożliwienie instytucjom przeprowadzania dużych transakcji to się nazywa Block Trading bez gwałtownego wpływu na ceny rynkowe i redukcja kosztów transakcyjnych No po co to wszystko ma to trochę sensu no można sobie wyobrazić że rynek zareagowałbyś że Warren Buffet zamierza kupić 10 proc akcji Amazona taka informacja na pewno wywołały jakiś gwałtowny wzrost cen jeszcze w trakcie sesji A jeśli taka podobna transakcja zostanie przeprowadzona w Dark pulsach No to wpływ na rynek Będzie znacznie mniejszy i nawet jeśli oczywiście nie widać normalnie na w arkuszu zleceń kto konkretnie składa zlecenie na rynku No to sam fakt pojawienia się w ogóle zlecenia kup na miliona akcji będzie natychmiast zauważony a Dark pulsy kompletnie rozwiązują ten problem swoje początki Dark pulsy mają w 1986 roku bardzo dawno temu wtedy właśnie uruchomiono pierwszą sieć która miała umożliwiać i ułatwiać handel po godzinach sesji i wszystko to było możliwe dzięki tak zwanej regule 19 C3 którą wprowadzono właśnie w 1979 i która to umożliwiała w ogóle obrót akcjami poza rynkiem regulowanym Głównym celem tej konkretnej zmiany było właśnie zwiększenie konkurencyjności i efektywności całego rynku No a w praktyce pozwoliło głównie na rozwój takich alternatywnych miejsc do obracania akcjami które to nie były fizycznie powiązane z tradycyjnymi giełdami Dark Pool nie są bowiem najczęściej powiązane z tradycyjnymi giełdami są prowadzone głównie przez jakieś odrębne od giełd prywatne instytucje na przykład banki albo brokerów Europejski na przykład rynek Dark pulsów był podzielony między giełdy banki i brokerów gdzie żadna z grup nie wyróżniała się jakoś specjalnie ponad pozostałe jednak to w Stanach Zjednoczonych Dark pulsy rządzą giełdą rozporządzenie z 2005 roku publikowane przez SC czyli taki Amerykański odpowiednik komisji nadzoru finansowego ułatwiło zakładanie podobnych platform handlowych i kwitł dzięki temu cały obrót na nich jeszcze Słuchajcie w 1998 roku nzd kinsy w Stanach Zjednoczonych stanowiły 92 proc struktury całego handlu akcjami Zaledwie 10 lat Po wejściu w życie tego wspomnianego rozporządzenia już wszystko zmieniło się nie do poznania A tymczasem w 2015 roku obrót przez Dark pulsy przebił udziałem ten na New York Stock Exchange i zbliżył się do nasdaq No dziś to w ogóle zdecydowanie on dominuje nad każdą z tych giełd w 2025 roku z kolei dokonał się kolejny milowy krok i po raz pierwszy w historii większość transakcji na amerykańskim rynku akcji odbywa się już poza oficjalnymi giełdami właśnie przez dark pulsy no to jest kolosalna zmiana w funkcjonowaniu całego rynku finansowego a dane zebrane przez bloomberga wskazują że w styczniu 2025 roku aż 51 I8 proc wolumenu obrotu stanowiły transakcje realizowane właśnie poza giełdami na wykresie który widzicie przed sobą widać też dynamiczny wzrost udziału w Dark pulsów w 2006 roku czyli już rok Po wejściu w życie tego rozporządzenia o którym sobie wspomnieliśmy co to wszystko znaczy dla inwestorów no Wszystko ma swoje plusy i minusy Dark pulsy mają wiele zalet na przykład ograniczają zmienność która potencjalnie wynikały z bardzo dużych zleceń składanych przez te największe instytucje finansowe i przez najpopularniejszych wielkich inwestorów za każdym razem kiedy jakaś gruba ryba chciałaby coś sprzedać albo kupić No to na wykresie w efekcie powstawały formacja wodospadu albo komina w górę zależnie od tego Po której stronie rynku ta gruba ryba by się znajdowała na Dark pulsach spada też ryzyko manipulacji ceną No bo oferty nie są w ogóle ujawniane nie wiemy co ktoś chce kupić co ktoś chce sprzedać ile tego chce kupić Ile sprzedać i po ile system dokonuje automatycznego dopasowania tych o zbieżnych parametrach ofert dotyczących ceny i wolumenu no i tego co się chce skupić albo sprzedać w sytuacji braku takiego wyświetlania ofert ryzyko manipulacji ceną akcji w zasadzie nie istnieje nikt nie może manipulować arkuszem zleceń bo nikt go po prostu widzi A praktyki manipulacji kursem przez arkusz zleceń to naprawdę jest częste zjawisko na giełdach zwłaszcza przy spółkach o jakiejś niższej płynności tu popularny jest tak zwany layering albo spoofing czyli w uproszczeniu wystawianie i wycofywanie dużych i licznych ofert kup na sprzedaży bez jakichkolwiek intencji ich zrealizowania panie tak się nie robi to takie kreowanie sztucznego tłumu w arkuszu zleceń i ma ono doprowadzi do zaistnienia u inwestorów takiego właśnie efektu tłumu no skoro inni kupują sprzedają to ja też powinienem prawda w konsekwencji to prowadzi do sztucznego podbicia albo zbicia ceny akcji żeby nie szukać daleko w 2023 roku na Giełdzie Papierów Wartościowych zawieszono handel akcjami spółki elcop właśnie z tego powodu wtedy stwierdzono powtarzające się nieprawidłowości polegające na składaniu dużej liczby zleceń lub dużych zleceń które nie miały za zadanie być realizowanymi miały tylko manipulować arkuszem inwestor manipulant który chce sprzedać swoje akcje jak najdrożej może chcieć stworzyć wrażenie rosnącego zainteresowania akcjami spółki na przykład złożą sobie cztery zlecenia kupna po 100 sztuk w przedziale cenowym od 496 do 499 których nie chc zrealizować dodatkowo złożę sobie też zlecenie sprzedaży na 10 sztuk po cenie trochę wyższej od tej najlepszej oferty kupna w tym przypadku nie Niech to będzie 500 zł te aktywne cztery zlecenia kupna trochę mają motywować pozostałych inwestorów do zakupu po 500 z uwagi na wysoki popyt w arkuszu przecież Popatrzcie jak się biją o te akcje tylko skąpił tam 1 2 zł No i gdy inwestor manipulant wykreuje już taki popyt i w arkuszu pojawiają się zlecenia od innych osób nie tylko jego samego na przykład na 499 albo 498 albo 497 to co on robi po prostu anuluje sobie zlecenie kupna po 100 sztuk W tym przedziale którego nigdy nie zamierzał realizować a następnie zleca sprzedaż tych 100 sztuk po 496 a nie po 500 zł a to z kolei drenuje portfel tych inwestorów którzy to przy SLI trochę na gapę skuszeni tą wizją sztucznego popytu na spółkę Tak moi drodzy takie praktyki są realizowane i są nielegalne na w Dark pulsach Jest to po prostu niemożliwe samo też ujawnienie wszystkich transakcji dopiero po ich dokonaniu może być rozpatrywany jako zaleta No bo eliminujemy z rynku kolejne narzędzie spekulacyjne wielu traderów do zawierania transakcji korzysta z informacji z arkusza zleceń i kiedy ich tego pozbawiły to będą zdani w większej mierze na jakieś narzędzia bardziej fundamentalne a to też może poprawić efektywność rynku i ograniczyć zmienność więc różni uczestnicy rynku mogą oczywiście różnie to wszystko odbierać No ale zmienność Dla większości osób jest bolesnym doświadczeniem i większość osób nie potrafi korzystać ze zmienności to właśnie zmienność skłania wielu inwestorów do Błędnych i najczęściej głupich decyzji głup głupi chłop No ale to nie wszystko bo Dark pulsy umożliwiają też zawieranie dużych transakcji przy niższych prowizjach kosztach na pierwszy rzut oka oczywiście większość z was Może pomyśleć że co to dla was za różnica skoro z tych niskich prowizji korzystają tylko grubasy i wielcy inwestorzy ale jeśli na przykład uczestniczyli byście w jakichś funduszach A te fundusze dokonują transakcji częściowo dla was No to ich niższe koszty przekładają się na wasze niższe opłaty które i tak są potem na was przenoszone więc nie jest to takie złe no tylko że Dark pulsy mają też swoje wady wraz z rosnącą popularnością wszystkiego stają się też te wady coraz bardziej namacalne bo Przenoszenie się handlu poza tradycyjne giełdy może trochę doprowadzić do mniejszej konkurencyjności na rynku zmniejszy się ogólna liczba zleceń na giełdach wtedy osłabi się mechanizm ustalania ceny to z kolei poszerzy spry czyli różnice między najlepszymi ofertami kupna i sprzedaży a mniej zleceń to mniejsza płynność A mniejsza płynność to trudniejsze zawieranie transakcji i też większa zmienność więc trochę zataczamy kółko no bo w końcu częściej będą się wtedy MOG mogły trafiać jakieś luki w arkuszu zleceń które będą dynamicznie przeskakiwanie przez inwestorów prosty przykład jeśli w arkuszu macie Jedno zlecenie sprzedaży po 200 zł i kolejne za 220 No to po zrealizowaniu się tego zlecenia za 200 zł kolejna transakcja od razu wywindować gdyby w arkuszu było więcej zleceń na różnych poziomach cenowych No to oczywiście taka zmienność byłaby ograniczona i pewnie No w przypadku jakiś największych kolosalnych spółek typu Amazon czy nie wiem Tesla to nie jest jakiś wybitny problem jeszcze No bo gdyby raptem przenieść 90 proc obrotu do Dark pulsów to i tam mógłby się pojawić taki problem A ponad to wyzwaniem są operatorzy samych Dark pulsów którzy to teoretycznie mogą wykorzystywać posiadane informacje do własnych manipulacji na rynku w Dark pulsach w końcu to tylko oni mają wgląd w arkusz zleceń oni mogą kupować i sprzedawać w oparciu o wiedzę która nie jest dostępna dla nikogo innego jasne nie powinni tego robić jasne to nielegalne No ale właśnie Założymy się że nikt tego nie robi z jednej strony więc Dark pulsy są oczywiście korzystne dla rynku tylko w ramach ich rozrastania stanowią naprawdę spore wyzwanie dla transparentności całego rynku no bo w końcu skoro jedynie na przykład 40 proc realnego obrotu ustaliły jakąś oficjalną rynkową cenę to czy faktycznie To jest oficjalna cena skoro ustaliły 40 proc obrotu a nie 60 proc którego nie widać no i to wszystko prowadzi nas do tego że regulatorzy już zaczynają coraz bardziej interesować się tematem i szukają rozwiązań które mogą zapobiec dalszemu przesadną wzrostowi i rozrostowi tych platform już w 2022 roku SEC wspomniał o nowych regulacjach które miałyby skierować większą liczbę zleceń na te tradycyjne giełdy i jednym ze sposobów na zwiększanie ich konkurencyjności jest także chociażby wydłużenie godzin handlu przykładowo w lutym 2020 roku Chicago board option Exchange wprowadziła handel akcjami przez całą dobę 5 dni w tygodniu z kolei New York Stock Exchange złożyła wniosek w październiku 2024 również Planując 22 godzinny handel w dni robocze takie zmiany pozwalają inwestorom z różnych stref czasowych korzystać z tradycyjnych giełd A to może się przyczynić do tego że faktycznie struktura rynku poprawi się na korzyść tradycyjnych giełd Jeśli więc ktoś na przykład oburza się na potencjalne wydłużenie godzin handlu na rynku akcji pod 2in handlu na rynku Krypto mówiąc A po co to komu No to trochę trochę właśnie po to po to żeby starać się z powrotem odbierać trochę obrotu z rynku który nie jest regulowany No więc może te Dark pulsy wcale nie takie straszne zwłaszcza że my i tak nie możemy z nich korzystać ale możemy korzystać z rynku a do tego żeby korzystać z rynku i tradycyjnej giełdy Przyda wam się dobry Broker na przykład xtb który jest partnerem tego odc k gotował dla was świetną ofertę darmowego kursu inwestowania Jeśli w trakcie zakładania konta wykorzystacie kod DNA rynków to otrzymacie dostęp do specjalnie przygotowanych materiałów dla początkujących inwestorów dzięki którym Dowiecie się jak najlepiej można zacząć swoją inwestycyjną przygodę w xtb nie zapłacicie też prowizji do 100000 EUR obrotu miesięczny więc ta przygoda może być przez długi czas w sumie bezpłatna A do tego jest tam naprawdę dobre oprocentowanie wolnych środków i automatyczne plany inwestycyjne dla takich inwestycyjnych leniuchów którym samemu nie chc się nic robić Naprawdę jedno z lepszych i bardziej wszechstronnych ką na całym polskim rynku No i Pamiętajcie też że jeśli interesujecie się inwestowaniem czy biznesem jeszcze bardziej No to zawsze można dołączyć też do wersji premium DNA Gdzie jest już z nami prawie 2000 innych osób wielka społeczność która jestem przekonany staje się Każdego dnia coraz lepszymi inwestorami A co Ta społeczność zyskuje zyskuje masę materiałów edukacyjnych masę analiz masę przemyśleń o rynkach i gospodarce i o różnych spółkach ode mnie i całego zespołu a także można oglądać tam jak ja sam inwestuje własne oszczędności w portfelach o łącznej wartości prawie 3,5 miliona złot więc są duże pieniądze jest dużo emocji ale jest przede wszystkim masa nauki i to właśnie naukę jesteśmy ci w stanie zagwarantować więcej na ten temat Znajdziecie na stronie Premium udaj rynków pl a w tym materiale to już wszystko do zarobienia [Muzyka] [Muzyka] cześć n [Muzyka]