Manipulacje WIBOREM? Banki żerują na Polakach. Czy twój kredyt może być darmowy? [WIBOR, kredyty, sądy]

konsumenci mający kredyty WIBOR są mniej więcej teraz w takiej samej sytuacji jakiej byli Frankowicze 10 lat temu panowało w kraju powszechne przekonanie że jest to wskaźnik urzędowy pod nadzorem państwa który cały sektor bankowy stosuje bo musi go stosować zgodnie z przepisami ta narracja nosi cechy takiego można powiedzieć szantażu moralnego czy też społecznego bowiem przedstawia się klientów banków którzy zawierali w dobrej wierze swoje umowy jako osoby nieuczciwe jeżeli okaże się że roszczenia konsumentów part WIBOR są w dużej mierze uzasadnione to na pewno będzie duży problem dla całego sektora finansowego uwaga aż 73 PR widzów naszego kanału nie subskrybuje go przez co omija je mnóstwo darmowej finansowej wiedzy kliknij subskrypcję i przestań tracić Jeżeli masz kredyt albo zobowiązanie którego wartość jest na podstawie Chociażby wiboru to to jest odcinek dla ciebie bo o tym jakie masz szanse w walce z bankami Czy warto do tej walki stawiać będę miał okazję dzisiaj porozmawiać z osobą która do tej walki staje Kacper sampławski radca prawny z kancelarii ks Legal z Warszawy jest moim i państwa gościem jest to osoba która już teraz ma kilkadziesiąt spraw w sądach pierwszej instancji jeżeli chodzi temat kredytów opartych o WIBOR czy WIBOR był manipulowany dzień dobry panie redaktorze Witam wszystkich oglądających WB rzeczywiście mamy do czynienia z sytuacją kiedy sprawy WIBOR nabrały znaczenia konsumenci zdecydowali się skierować pierwsze sprawy żeby sądy skontrolował te uczciwość umów opartych o wskaźnik WIBOR i podstawowym pytaniem Panie redaktorze nie jest to czy WIBOR był wości owany tylko czy jego charakterystyka jest tego rodzaju że Naraża konsumenta na ryzyko manipulacji i ponoszenia z tego tytułu dodatkowych nieuzasadnionych kosztów zacznijmy może od samego początku skąd cała ta sytuacja się wzięła w 2022 roku bo pewnie gdyby nie 2022 rok to nie siedzielibyśmy tutaj i nie dyskutowali o tym czy WIBOR jest fajny Czy WIBOR nie jest fajny doszło wtedy do bardzo duż gwałtownych podwyżek stó procentowych w rezultacie czego WIBOR trzymiesięczny i sześciomiesięczny też rósł dosłownie jak na drożdżach to brzmi skomplikowanie ale z państwa perspektywy po prostu rata kredytu nagle wystrzeliła bo ten udział odsetkowy w racie znacząco wzrósł i Tutaj mówimy o sytuacji w której to nie były wzrosty o kilkanaście procent tylko w perspektywie takiego kredytu i raty kredytowej mówiliśmy tutaj o wzrostach kilkadziesiąt procent w niektórych przypadkach Nawet można mówić o podwojeniu takiej raty kredytowej w bardzo krótkim czasie to oczywiście uderzyło w kieszenie Polaków bo miało uderzyć bo miało hamować inflację bo powiedzmy sobie jasno WIBOR nie jest oderwany od rzeczywistości jest dosyć mocno powiązane z tym co robi Narodowy Bank Polski Jakie decyzje podejmuje Rada Polityki Pieniężnej i wtedy pojawił się pierwszy zarzut i uy mówiące o tym że coś jest nie tak bo przecież WIBOR ustalany jest na podstawie deklaracji Może być ustalane na podstawie deklaracji a niekoniecznie transakcji tak jakby się nagle rynek obudził że coś jest nie halo I co z tym argumentem się stało Od tamtego czasu od tego 2022 Ten argument jest nadal aktualny i trzeba zdać sobie sprawę że sama istota regulacji ochrony konsumentów polega na tym że konsument zawiera Pewnego dnia umowę ta umowa ma określone postanowienia które przy ich zastosowaniu zawierają mogą obarczać konsumenta pewnym ryzykiem i to ryzyko ujawnia się często wiele lat po zawarciu umowy na skutek okoliczności zewnętrznych gospodarczych takich jak radykalny wzrost stó proc w odniesieniu do kredytów WIBOR albo przez analogi wzrost kursu franka w przypadku kredytów frankowych także niezależne zjawiska gospodarcze i działania organów państwa niejako unaocznia ją konsumentom że z ich umową coś jest nie tak skoro ona funkcjonuje w ten sposób że w pewnym momencie Naraża ich na olbrzymie ryzyko ekonomiczne bę tutaj adwokatem diabła stanę troszeczkę po stronie banków ale jak gdyby to jest jasne to było w umowach i brak wiedz w zakresie tego jak WIBOR jest stworzony To nie była wiedza chowana skrywana Tylko to była wiedza publicznie dostępna jak WIBOR jest obliczany fakt nikt się tym nie interesował Bo przy okazji zerowych stóp procentowych albo polityki monetarnej która polegała na luzowany czyli obniż liśmy stopy procentowe więc te obciążenia kredytowe spadały nikt się tym nie przejmował w momencie kiedy rosną nagle się okazuje że ten wskaźnik jest b trzeba coś z tym zmienić tak Czy to nie jest troszeczkę taki argument na zasadzie nie wiedziałem I z tego tytułu mi się działa krzywda ale to nie jest argument do tego żeby wygrywać rozprawę to będę bronił tezy że to jak ustalany jest WIBOR tak naprawdę i od kuchni wiedzieli jedynie specjaliści rynku każdy konsument który zawierał umowę kredytu wiedział że Oprocentowanie jest oparte o WIBOR pewien skrót i marżę ustaloną w umowie i że oprocentowanie może się zmienić Jak zmieni się WIBOR czym jak naprawdę ten WIBOR był kształtowany żaden konsument nie miał pojęcia co więcej panowało w kraju powszechne przekonanie że jest to wskaźnik urzędowy pod nadzorem państwa który cały sektor bankowy stosuje bo musi go stosować zgodnie z przepisami A tak nie było No to dobrze Izba Kontroli stwierdziła że nie było manipulacji zresztą też w sumie badanie naczelnej Izby Kontroli nie do końca dotyczyło samej manipulacji tylko kwestii konstrukcji tego wskaźnika ale UOKiK czy rzecznik finansowy jasno mówią o tym że podważanie wiboru to nie jest coś co się uda wygrać konsumentom Panie redaktorze konsumenci mający kredyty WIBOR są mniej wicej w takiej samej sytuacji w jakiej byli Frankowicze 10 lat temu około 2015 roku kiedy był czarny czwartek i kurs franka poszybował do góry taka sama narracja wszystkich organów państwa była 10 lat temu w odniesieniu do kredytów frankowych taka sama taka sama narracja jest obecnie kierowana do kredytobiorców WIBOR ta narracja nosi cechy takiego można powiedzieć szantażu moralnego czy też społecznego bowiem przedstawia się klientów banków którzy zawierali w dobrej wierze swoje umowy jako osoby nieuczciwe które bezpodstawnie kwestionują swoje zobowiązania podczas gdy tego typu narracja nie jest możliwa do utrzymania w świetle prawa Unii Europejskiej do której wstąpiliśmy 20 lat temu tam logika ochrony konsumenta jest dokładnie odwrotna od tej której [Muzyka] liberalne opartej na zasadzie autonomii woli stron i bezwzględnego poszanowania zobowiązań niezależnie od ich treści Otóż logika systemu ochrony konsumentów Unii Europejskiej jest dokładnie odwrotna to nie ty konsumencie masz uważać co podpisujesz i wykonywać ślepo to co to co podpisałeś tylko Toy Fina przedsiębiorcy inny ryu żeby nigdy w życiu nie zaoferować swoim klientom produktu niebezpiecznego i z takimi produktami mieliśmy do czynienia zarówno w odniesieniu do kredytów frankowych i uważam że tak samo jest obecnie w stosunku do kredytów WIBOR No porównajmy w takim razie te dwie sytuacje bo w przypadku wiboru mówi się o tym że on jest zgodny z rozporządzeniem bmr rozporządzeniem unijnym to nie jest twór który funkcjonuje w próżni w odróżnieniu w przypadku i sytuacji kredytów frankowych tam mówiliśmy o klauzulach abuzywnych a nie do końca mówiliśmy o tym że konstrukcja kredytu jest zła Czy sposób naliczania różnych opłat i tak dalej nie to było podważane i teraz pytanie czy trybunał konstytucyjny czy jakikolwiek organ Unii Europejskiej rzeczywiście jest w stanie powiedzieć że to nasze prawo jest Ni do końca dobre no bo tutaj mówimy o innych podnoszeniu zupełnie innych aspekt wydaje mi się jednak mimo wszystko tak samo jak chyba pierwszym przypadkiem sprawy gdzie mówiliśmy o tym albo inaczej kancelarie prawne które reprezentowały konsumentów mówiły o tym że jest pierwszy sukces była sprawa z Wrocławia gdzie było była kwestia przewalutowania kredytu Więc to jednak był kredyt walutowy i dopiero później część kancelarii mówiło że jest światełko w tunelu No bo WIBOR Udało się Udało się ten temat wygrać i znieść ale to by to był inny przypadek to był bardziej kredyt frankowy i walutowy a nie kredyt typowo hipoteczny z z naszym rodzimym wiborem wierzy pan że że Unia Europejska stanie w tym przypadku po stronie konsumentów jaki ona musi znaleźć argument żeby po tej stronie stanąć podstawowym aktem prawnym na szczeblu Unii Europejskiej która chroni konsumentów i potencjalnie pozwala badać umowy kredytu tak ibor o czym powiem w szczegółach jest dyrektywa 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach z konsumentami ta dyrektywa jest bardzo krótkim aktem prawnym tak naprawdę ona była tworzona w latach 90 ubiegłego wieku i początkowo to było narzędzie dla konsumentów do reklamowania pralek do reklamowania zepsutych butów produktów takiego użytkowania a z czasem w wyniku orzecznictwa trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej stała się potężnym narzędziem dla konsumentów obywateli Unii Europejskiej do dochodzenia swoich praw W sektorze finansowym wyroków na tle tej dyrektywy mamy już ponad 200 spory na tle kredytów frankowych wygenerowały tych orzeczeń z samej Polski kilkadziesiąt tak samo z innych krajów europy środkowo-wschodniej gdzie w kredyty frankowe były były stosowane i obecnie to jest podstawowy akt prawny który chroni konsumentów i zabrania stosowania nieuczciwych klauzul w umowach i teraz cała cały spór idzie o to czy klauzula zmiennego oprocentowania oparta o WIBOR może być kontrolowana na gruncie prawa Unii Europejskiej może być uznana za uczciwa a może być kontrolowana odwrotnie dyrektywa stanowi że taka klauzula nie może być kontrolowana jeżeli istniejący w kraju przepis zawiera bezwzględny obowiązek stosowania danego wskaźnika w tym przypadku czyli musiałaby istnieć krajowy przepis który stanowi że w każdym kredycie na gruncie przepisów prawa powszechnie obowiązującego bank musi A tak nie było i nie jest tak do tej pory tu Oczywiście możemy podzielić badając wstecz sytuację możemy badać sytuację przed wejściem w życie rozporządzenia unijnego dotyczącego wskaźników referencyjnych to jest tak zwane rozporządzenie bmr które weszło w życie w 2018 roku wcześniej ono nie obowiązywało Zarówno w okresie przed rozporządzeniem bmr jak i obecnie moim zdaniem nie istnieje przepis prawa krajowego który by bezwzględny sposób nakazywał bankom stosowanie wskaźnika WIBOR Czego przykładem Są chociaż nieliczne umowy w których były stosowane inne wskaźniki niektóre banki udzielały kredytów na przykład po stopie NBP niektórzy użyły wskaźnika viron oczywiście WIBOR był dominujący ale nie Wynikało to z tego że ustawa tak nakazywała tylko Był to efekt praktyki wieloletniej praktyki sektora bankowego także takż że WIBOR będzie mógł być kontrolowany na gruncie prawa Unii Europejskiej jeżeli porównujemy bo wspomniał pan o tym że mamy WIBOR mamy viron różni się to tym że viron przede wszystkim jest transakcyjny tam musi dochodzić do transakcji więc już dla większości brzmi to bardziej uczciwie niż same deklaracje banków chociaż to też trzeba przyznać że to nie była taka deklaracja tak jak my możemy powiedzieć że ja z przyjemnością pożyczę ci pieniądze na takiej takiej stopie procentowej tylko one były zobowiązane do tego żeby później te deklaracje wypełniać więc to nie było też tak i to też skrajne opcje oferty odpadały i dopiero pozostałe były uśrednianie bo teraz chciałbym się odnieść do tego że zmiana i przeskoczenie do wiron czy do stóp procentowych i tak dalej już takich normalnych czy powiedzmy może bardziej oficjalnie ustalanych kwestii jak stopa referencyjna Narodowego Banku Polskiego to nie zmieni sytuacji kredytobiorców w Polsce tak naprawdę bo i tak Bank do tego doliczy sobie do tego i w tym wszystkim też jest gdzieś ukryty podatek bankowy który przerzucany jest na klienta bo wiemy jak podatki działają to konsument ostatecznie te podatki te podatki płaci i w przypadku polskich banków czy inaczej może nie polskich bo nie wszystkie oczywiście nie kapitał i to kto jest właścicielem danego banku to nie są polskie banki tak natomiast mamy bardzo dużą nadpłynność w sektorze Co oczywiście powoduje że nie ma co konkurować z o depozyty klientów oferować wyższe lokaty niższe stopy niższe oprocentowanie kredytów bo nie ma takiej potrzeby bo mamy tak dużą nadpłynność więc o co tak naprawdę walka się toczy o zamienienie a na b tylko żeby się to nazywało że że że wygramy czy o to że widzi pan szansę w tym że te kredyty będą dla ludzi darmowe od pien z tytułu odsetek płaconych przez lata poruszył pan bardzo kwestii panie redaktorze także postaram się odpowiedzieć po kolei na poszczególne z nich o co idzie walka w sądach może rzeczywiście zacznijmy od tego jeżeli uznamy że WIBOR jest nieuczciwy i idziemy z takim twierdzeniem do sądu to mogą być zasadniczo dwa Podstawowe rozwiązania albo sąd może uznać że skoro WIBOR jest nieuczciwy a stanowi element zmi to cała klauzula oprocentowania kredytu wypada z umowy w takiej sytuacji nie jest możliwe żeby funkcjonował dalej Kredyt darmowy i ta umowa jest nieważna jeżeli umowa jest nieważna To klient rozlicza się z bankiem strony zwracają sobie wzajemnie spełnione świadczenia klient może żądać zwrotu wszystkich swoich wpłat w toku wykonywania umowy a Bank mo żądać kwoty kapita kredytu [Muzyka] kompens drugim rozwiązaniem jest tak zwane odbor to znaczy Możemy powiedzieć że skoro Wykreśl element WIBOR z umowy to umowa może być dalej wykonywana oprocentowana na marży stałej marży banku to będzie oczywiście niekorzystne dla banku ekonomicznie i korzystne dla klienta zdejmie z niego ryzyko zmienności stopy procentowej i zapew mu tanie finansowanie swoich potrzeb do końca wykonywania umowy przez bank nienależnie na podstawie wyboru do momentu wyroku sądu także To są te dwa Podstawowe rozwiązania i żądania z którymi kancelarie i konsumenci idą do sądu i to Które z tych wariantów jest preferowany zależy od sytuacji konkretnego klienta Jeżeli konsument zawarł umowę na tem wyrok ustalający że wybor jest wadliwy i doszłoby do stwierdzenia że umowa jest nieważna to on może być już na zero rozliczony z bankiem bo tyle wpłacił do banku Ile otrzymał z kwoty kredytu Jeżeli ktoś brał kredyt niedawno kilka lat temu na długi jeszcze dodatkowo okres może się okazać że gdyby umowa była nieważna to on jeszcze będzie musiał kilkaset tysięcy złotych dopłacić bankowi do kwoty kapitału kredytu konsument może nie być na to przygotowany nie mieć tych pieniędzy musiałby na rozliczen z bankiem wadliwego kredytu WIBOR także w takim przypadku w interesie konsumenta jest żeby ta Umowa trwała dalej płynnie żeby realizował swoje zobowiązania oczywiście istotnie zredukowane już nie obarczone tym ryzykiem Druga kwestia którą pan redaktor poruszył No to jest kwestia właśnie istoty wyboru i tego na ile on jest rynkowy transakcyjny na skutek kryzysu finansowego w 2008 roku 79 tak upadek Lean Brothers wszyscy wiemy o czym mowa banki zaczęły rynek tak naprawdę rynek pożyczek międzybankowych na finansowanie akcji kredytowych że jeden Bank pożycza drugiemu środki na finansowanie akcji kredytowej Praktycznie zamarł to znaczy banki zaczęły postrzegać ryzyko upadku innego banku jako istotny element w swojej polityce i rynek praktycznie zamarł i banki aktualnej sytuacji na przestrzeni lat przede wszystkim finansują swoją akcję kredytową z depozytów co jest postrzegane jako stabilne źródło finansowania także rynek także zarzutem do wiboru jest po pierwsze sama metoda jego ustalania ale tak ale tak naprawdę że nawet te deklaracje Które banki zgłaszają te stawki oprocentowania one pozostają w próżni tak naprawdę że sobie będziemy pożyczać skoro warunki gospodarcze są takie że nikt sobie nie chce pożyczać to powoduje że jest ryzyko że te stawki są niereprezentatywne nietransakcyjne Co powoduje że nie odzwierciedlają żadnego procesu gospodarczego Co powoduje że jest pokusa i konflikt interesów pomiędzy bankami a ich klientami żeby te stawki były chociaż trochę zawyżone Proszę panie redaktorze zauważyć że naet wiboru więcej oznacza rocznie około miliarda złotych zysków dla banku WIBOR jest skorelowany ze stopą referencyjną NBP i jakoś tam wokół niej się kręci ale zawsze jakoś tak się na przestrzeni lat składa że trochę powyżej Ja chciałbym się odnieść to nie jest tak oczywiście chciałbym żebyśmy mieli tanie kredyty ja tutaj podnoszę Te wszystkie wątpliwości żeby konsument który się zastanawia nad tym czy wejść na drogę sądową z bankiem podjął decyzję na zasadzie Okej ja widzę w ty szansę tak a nie a nie tylko i wyłącznie przychód dla kancelarii która mnie reprezentuje to o tej ni rynkowości czy tych kwestii troszeczkę tego że WIBOR jest w próżni bo to nie jest tak że przecież WIBOR możemy powiedzieć że WIBOR jest w próżni bo oczywiście sytuacja aktualna jest taka że mamy tą mamy bardzo dużą płynność nie potrzebujemy Polacy trzymają czy mają kapitał w bankach czy mają kapitał Na lokatach I to jest też taka śmieszna rzecz że jeżeli już teraz chcielibyśmy na to wpłynąć to wystarczy że przenieśli byśmy środki na obligacje na fundusze akcyjne i nagle by się okazało że tej płynności w sektorze bankowym Zaczyna brakować banki muszą rywalizować o depozyty podnoszą oprocentowanie lokat i też obniżają marżę żeby o klienta powalczyć ale tak nie robimy Więc i tu też zakładam że po tym wideo nagle sytuacja milionów Polaków się nie zmieni i nie podejdą do tego tematu inaczej Więc to nie jest tak że my my decydujemy naszymi pieniędzmi Co w jaki sposób jak tutaj podejmujemy decyzję Ale wracając do wyboru w przypadku wiboru mamy tak że w przypadku banków to też nie jest tak że one są że WIBOR jest oderwany od rzeczywistości bo przecież mamy oprócz stopy referencyjnej mamy stopę lombardowa i stopę depozytowo pomiędzy którymi WIBOR się znajduje bo w przypadku banków nie opłaca się tam pożyczać powyżej i poniej jak gdyby Znajdujemy się w tym tunelu pomiędzy tymi poziomami więc nagle się może okazać że wina za to wszystko mają decyzję Rady Polityki Pieniężnej a tak naprawdę Rada Polityki Pieniężnej działała zgodnie ze swoim mandatem walcząc z inflacją bo Widzimy tutaj korelacje pomiędzy państwami to nie jest tak że my jak gdyby pod kątem polityki monetarnej odbiegam od innych krajów jesteśmy w bloku tych krajów rozwijających się Więc siłą rzeczy musimy mieć wyż stopy takie jak mają Czesi tak jakie mają Węgrzy tam marże banków są niższe bo są niższe Ale też nie ma tak wielkiej płynności nadpłynności w sektorze jak u nas nie Więc to jesteśmy w stanie k banku których ja reprezentuję My patrzymy na interes poszczególnego człowieka obywatela naszego klienta i jeżeli pan redaktor na przykład bardzo trafnie powiedział tutaj o tym tym przedziale stopy depozytowej lombardowej tak się akurat składa że w 2022 roku był powyżej stopy lombardowej zaobserwowano takie zjawisko przez chwilę przez chwi Jeste absurdem [Muzyka] niż mogłyby w ostatecznym rozrachunku jako koło ratunkowe pożyczyć w NBP to to jest kolejny po prostu sygnał na przestrzeni lat że ten WIBOR jest jego Metoda wyznaczania i sposób jego funkcjonowania Naraża klientów na nieuzasadnione koszty a zgodnie z prawem unijnym to wystarcza My nie musimy wykazać realnych manipulacji My nie musimy wykazać kartelu zmowy my musimy wykazać że sposób jego funkcjonowania metoda wyznaczania po prostu Naraża ryzyko naszych klientów i klientów banków na dodatkowe nieuzasadnione koszty na korzyść sektora finansowego istota zarzutu Panie redaktorze Co do samej metody jego wyznaczania wyboru i sposobu jego funkcjonowania wynika z tego dwuelementowego tej dwu elementowej formuły ustalania zmiennego oprocentowania mamy wskaźnik referencyjny WIBOR i mamy marżę marża to jest stały element umowy który Po pierwsze musi zawierać ryzyko pokrywać koszty operacyjne banku musi pokrywać ryzyko związane z udzieleniem i obsługą kredytu i wreszcie musi zawierać zawiera zysk banku Bank zarabia zysk banku musi być w konkretnym miejscu zawarty I absolutnie nie może być takiej sytuacji że istnieją wątpliwości co do tego że może być zaszyty w wyborze a niewidoczny dla rynku i dla klientów No dobrze to pod kątem tego zaszycia no bo jeżeli dysponujemy depozytami klientów i mamy alternatywę pożyczyć w Narodowym Banku Polskim i to jest nasza alternatywa ten taki minimalny W najgorszym wypadku tyle jestem w stanie jako Bank zarobić Tak więc dla banku to jest właśnie ten koszt alternatywy którą miałby w bardzo bezpiecznym scenariuszu bo ja tut Ja zmierzam do tego że ja nie za bardzo widzę alternatywy bo pojawiały się tak mieliśmy WIBOR przez chwilę miał być viron mamy kolejną koncepcję i te wszystkie koncepcje to nie jest lek na sytuację kredytobiorców Bo przecież na przykład w jednym z rozwiązań proponowanych Jak można było się w nich zagłębić to okazywały się że pojawiły się przesunięcie czasowe w naliczaniu ale to też by powodowało że jak zaczną się spadki obniżki stóp procentowych w Polsce Co można zakładać że będzie miało miejsce może nie w bliż skim czasie ale w nie tak odległym powinno tak się dziać bo Europejski Bank Centralny w tym tygodniu powinien obciąć znowu stopy o 25 punktów bazowych Fed się nad tym zastanawia bo wiadomo jak wygląda polityka w Stanach Zjednoczonych i sytuacja z Donaldem trumpem i cłami więc tutaj jasno tego powiedzieć nie możemy ale jest na ten moment większa szansa że te stopy będą obniżane więc na wyborze po prostu wrócilibyśmy w miarę szybko do normalności a zmiana na inne rzeczy mogłyby spowodować na przykład że banki za jakiś czas zaczną mówić okej to Zmieńmy na tamten wskaźnik No bo się okaże że będzie opóźnione opóźnione miał działanie w stosunku do stóp procentowych i to znowu sytuacji nie naprawi Oczywiście panie redaktorze że to nie chodzi o tak jak tak jak powiedziałem to nie chodzi o to że poprzez zakwestionowanie wiboru klienci walczą o to żeby w ogóle mieć niskie raty radykalny wzrost wiboru po prostu unaocznić im że mają pewne wady w umowie i chodzi tylko o to że jeżeli jest wskaźnik rynkowy oparty na transakcjach i jeszcze oparty o stabilny system zarządzania kontroli i nadzoru to też jest osobny wątek który należałoby poruszyć to wtedy istnieje domniemanie że ten wskaźnik jest uczciwy nie zawiera ryzyka nieuzasadnionych kosztów natomiast absolutnie nie oznacza że w realiach gospodarczych konkretnych realiach gospodarczych w konkretnych latach raty będą niskie bo ten wskaźnik też może generować wysokie koszty po stronie konsumentów oczywiście idzie tylko o to że wskaźnik WIBOR od kryzysu finansowego 2729 pomimo tego że toczyły się dyskusje na świecie i w Europie i weszły regulacje nie został w Polsce do tych reform dostosowany tak naprawdę my cały czas jesteśmy w tyle i twierdzę że wskaźnik WIBOR także nie jest zgodny z aktualnym rozporządzeniem unijnym bmr chociaż organy Wszystkie organy państwa twierdzą twierdzą inaczej Innymi słowy cały świat poszedł w kierunku wskaźników które patrzą wstecz tak na rynek Jaki był i na transakcje które się działy A my cały czas stosujemy WIBOR który bazuje na hipotetycznych deklaracjach banków patrząc w przyszłość coś co się wydarzy hipotetyczne tak ja no tak no w przeważającej mierze No transakcji realnych transakcji które WIBOR ma odzwierciedlać jest jak na lekarstwo przez nadpłynność i przez to że banki nie muszą dokonywać transakcji ale rozumiem viron już by był w tym przypadku w tym przypadku inny Okej to teraz Porozmawiajmy o szansach jakie rzeczywiście Konsument ma bo pan prowadzi kilkadziesiąt spraw ale już ponad 1000 spraw jest w polskich sądach i to jest oczywiście fala która się tworzyła budowała od 2022 roku wtedy kiedy pojawił się problem z rosnącymi ratami i mamy na ten moment gro spraw zdecydowana większość banki wygrywają bez jak gdyby bez wielkich dyskusji mamy wyjątki jak sprawa w Suwałkach która była przez Media bardzo mocno podciągnięta też troszeczkę pod taki clickbait że tak udało się WIBOR jest manipulacją jest nielegalny bo to nie chodziło w tej sprawie o WIBOR tylko o brak poinformowaniu jak ten wskaźnik jak ten parametr działa Tak rzeczywiście ma pan redaktor rację tak naprawdę mamy do czynienia z dwoma wyrokami sądu w Suwałkach wydanymi przez sąd w Suwałkach ale w tym samym składzie co nie powinno d nie powinno dziwić jeden bodajże z sierpnia ubiegłego roku Drugi teraz chyba z grudnia Czy stycznia w pierwszym wyroku Bank pozywa klienta kredytobiorcę na podstawie kredytu WB bo kredytobiorca nie spłacał rad i sąd z urzędu zbadał WIBOR to znaczy konsument sam nie miał świadomości że WB powinien być badany w drugim przypadku to kredytobiorcy pozw Bank tytu dó UM kredytu i pożyczki reprezentowani przez przez pełnomocnika i tam jakby konsument był stroną kredytobiorca był stroną aktywną i wyraźnie w pozwie kwestionował WIBOR i ma pan redaktor rację że rzeczywiście te dwa wyroki w Suwałkach nie dotyczą samej istoty systemowego ustalania WIBOR tej metody o które od tego wszystkiego o czym teraz rozmawiamy tylko dotyczą tej płaszczyzny obowiązków informacyjnych banku przed podpisaniem umowy Natomiast ta płaszczyzna jest tak samo na gruncie dyrektywy unijnej jak sama płaszczyzna badania tego merytorycznie że tak powiem metody ustalania WIBOR klauzula w umowie może być nieuczciwa albo na płaszczyźnie informacyjnej albo na płaszczyźnie merytorycznej albo na płaszczyźnie jednej i drugiej Jeżeli sąd uznaje że bank nie należycie informował klienta o tym czym jest WIBOR Gdzie można się tego dowiedzieć czy kto go ustala w oparciu o jaką metodę to zgodnie prawem unijnym i orzecznictwem trybunału już ta płaszczyzna wystarczy żeby uznać klauzulę za nieuczciwą A skoro nieuczciwą to trzeba ją wyeliminować z umowy to teraz czy według pana oceny sąd drugiej instancji w Białymstoku te wyroki podtrzyma bo tutaj branża jest podzielona ale więcej jest głosów mówiących o tym że to jednak nie przejdzie i w Białymstoku ten Ten wyrok zostanie odrzucony Panie redaktorze tutaj jakby mam spojrzenie bazujące na moich doświadczeniach też Ze spraw frankowych to się toczyło mniej więcej w ten sam sposób z frankami po początkowych przegranych pierwsi żołnierze szturmowali system i zostali zastrzeleni Na polu walki potem przyszły pojedyncze wygrane potem przyszły wygrane w połowie przypadków obecnie ponad 99 proc frankowiczów wygrywa to jest wszystko zagadnienie nie tylko argumentacji oczywiście która jest ważna prawnej ale nastawienia tak naprawdę polskich sądów do problemu i tego czy w ogóle mieści się w głowie polskiemu wymiarowi sprawiedliwości że można skutecznie kwestionować coś co jest wyprodukowane przez sektor bankowy który przecież jest podstawą polskiej gospodarki i jest co do zasady uczciwy przecież banki to są instytucje zaufania publicznego jak się jeszcze mówiło do do czasu kryzysu finansowego dzisiaj mam wątpliwość czy taka opinia jest powszechna także od strony merytorycznej Ten wyrok w Suwałkach Moim zdaniem się broni A to z tego powodu że prawo unijne nakazuje szeroko interpretować obowiązek informacyjny Czyli jeżeli badamy Czy coś było wystarczające czy nie było wystarczające to raczej sądy mają obowiązek iść w kierunku rozszerzenia tych obowiązków banku informacyjnych na rzecz ochrony konsumenta Także ja nie mam pewności co zrobi sąd w Białymstoku bardzo możliwe że jest to jedna z pierwszych spraw i on sąd powie że tutaj sąd niższej instancji przesadził bo WIBOR to przecież WIBOR stosowany jest od lat i nikt tego dotychczas nie kwestionował i nie ma powodu żeby to robić na tym etapie natomiast to na co czekam z utęsknieniem i z niecierpliwością to jest stanowisko trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej które zostanie wydane zapewne w s roku jak się spodziewam na skutek pytań zadanych przez Sąd Okręgowy w Częstochowie to może być orzeczenie analogiczne jak słynne orzeczenie w sprawie państwa Dziubak w sprawie kredytów frankowych tam Trybunał Europejski w odniesieniu do kredytów frankowych istota tego wyroku była taka że tak dyrektywy o ochronie konsumentów stosujemy także w Polsce i do sektora bankowego to mniej więcej tak takie było prawdziwe znaczenie tego tego orzeczenia i potem ruszyła lawina wyroków krajowych które masowo uznawały że umowy kredytów kredytów są nieważne więc pierwsze pytanie sądu w Częstochowie dotyczące wiboru jest takie jest zasadnicze i od niego będzie wszystko zależało czy zgodnie z dyrektywą wskaźnik WIBOR tak jak on Jest umocowany prawnie w Polsce może być kontrolowany na gruncie prawa krajowego przy zastosowaniu także prawa jeżeli trybunał powie że ten że to jest wykluczone bo przepisy krajowe nakazują stosowanie wyłącznie wiboru i jest to prawny obowiązek dla wszystkich banków w Polsce to te wszystkie sprawy Zostaną zablokowane jeżeli natomiast powie że że przepisy krajowe są tego rodzaju że one umożliwiają stosowanie wyboru bankom ale nie narzucają od strony prawnej to wtedy te klauzule będą kontrolowane i wtedy spodziewam się że Trend początkowo niekorzystny zgodzę się dla konsumentów a korzystny dla banków odwróci się tak jak to miało miejsce z z kredytami frankowymi przy czym Chcę zaznaczyć że absolutnie na pewno w naszej kancelarii nie wrzucamy wszystkich umów kredytu opartych nabor do jednego worka dlatego że były na przestrzeni lat te umowy były bardziej i mniej wadliwe I absolutnie zawsze informujemy naszych klientów o potencjalnych ryzykach orzecz i podejmujemy się tylko spraw których widzimy że te wady prawne są naprawdę istotne to których tych umów z których lat najczęściej dotyka ten temat według waszej oceny że mamy tutaj klauzule abuzywne czy po prostu mamy punkt przy którym w ogóle jest szansa na zwycięstwo w sprawie Myślę że problematykę kredytów WIBOR na przestrzeni lat można by podzielić na okresy pierwszy okres to byłby okres znowu od kryzysu finansowego mniej więcej do końca czerwca 2017 roku dlaczego do tej daty Otóż do tego momentu tak zwanym administratorem wskaźnika WIBOR było Stowarzyszenie a ący w sektorze bankowym zatrudnionych na umowy o pracę w bankach i ono pełniło rolę tego podmiotu który zajmował się tak naprawdę agregację tych wszystkich stawek zgłaszanych przez banki działał na podstawie regulaminu i zasady wyznaczenia wskaźnika WB były tak nieostre i tak ten system Wyznacz był tak niestabilny że ten okres na pewno powinien być w pierwszej kolejności badany przez sąd drugim okresem jest wtedy jest okres od lipca 2017 roku do grudnia 2020 roku ten drugi etap wyznaczają Po pierwsze przejęcie administrowania wskaźnikiem od stowarzyszenia ACI przez spółkę GPW Benchmark która tak naprawdę W początkowym okresie działała na podstawie analogicznych zasad jak Stowarzyszenie Ai w zakresie wyznaczenia WIBOR aż do grudnia 20 roku kiedy to spółka GPW Benchmark otrzymała decyzję komisji nadzoru finansowego że jest formalnie wyznaczona administratorem WIBOR No i wreszcie trzeci etap to jest właśnie od tej decyzji knf-u do do dziś tutaj regulamin wyznaczania WIBOR i systemowe zasady ulegały stopniowym modyfikacjom starano się dostosować te zasady do rozporządzenia bmr Unii Europe i rzeczywiście no W pewnym zakresie można uznać że ten system jest bardziej stabilny i szczelny chociaż też też nie wykluczamy że że i w tym okresie były takie wadliwe umowy także na początek My zajmujemy się tymi najstarszymi umowami Okej to w takim razie z perspektywy linii obrony czy a tak naprawdę troszeczkę też linii ataku na żeby tą sprawę wygrać i patrząc też przez pryzmat wydarzyło w Suwałkach Jak wygląda temat udowadniania tego że nie dostaliśmy informacji gdzie część informacji wiadomo nie wszystkie rozmowy są nagrywane rozmowy z konsumentami w banku z tego co wiem nie są nagrywane więc jest zdanie przeciwko słowo przeciwko słowu tak to jest bardzo dobre pytanie okoliczność że jeżeli chodzi k to kto ma udowodnić w sądzie Czy pewne informacje były przekazane czy nie były przekazane to tutaj mamy do czynienia z tak zwanym odwróconym ciężarem dowodu klient konsument zawsze twierdzi okoliczność negatywną Czyli że nie został należycie poinformowany udowodnić okoliczność pozytywną że takie właściwe informacje zostały przekazane i gdzie takie informacje mogą z czego Takie informacje powinny wynikać przede wszystkim z dokumentu treści umowy jeżeli umowa jest sformułowana w ten sposób że oprocentowanie jest zmienne oparte o WIBOR 3M a oprocentowanie może się zmienić Jak zmieni się WIBOR 3M to to jest płaszczyzna do oceny czy ta informacja jest wystarczająca ponad mogą być to informacje przed przedkontraktowe też zgodnie z orzecznictwem tak zwane dokumenty dotyczące technik sprzedaży to mogą być jakieś broszury wykresy natomiast to wszystko muszą być materiały które bank jest w stanie udowodnić że Przekazał je i doręczył konsumentom przed zawarciem umowy Bardzo często z mojej praktyki wynika że na wezwanie sądu czy też w odpowiedzi na pozew Bank przedstawia jakieś wydruki komputerowe wygenerowane wiele lat później po zawarciu umowy izi wtedy mieli takie procedury które nas obligować ale nie ma śladu dowodu na to że ten materiał zgodnie z ich procedurą która obowiązywała został przekazany doręczony konkretnemu klientowi ale też nie miały takiego obowiązku wtedy że muszą to nagrywać muszą zbierać ten materiał dowodowy na to że informacje przekazywały No niestety tutaj dla banków jest niekorzystna okoliczność taka że ten obowiązek wynika z prawa unijnego i ja się zgodzę że część tych obowiązków została potwierdzona przez trybunał unijny ileś tam lat po tym jak te umowy były zawierane niestety banki nie mogą polegać na takim argumencie dlatego że zgodnie z orzecznictwem rozumienie jakiegoś przepisu prawa unijnego Trybunał w wyrokach wyjaśnia to jest to tak zwane są to orzeczenia deklaratoryjne czyli trybunał mówi to zawsze tak było teraz Zostałem zapytany ale to zawsze tak było nawet wtedy kiedy wyście te umowy zawierali Czyli to nie jest jakby nowy obowiązek zgodnie z prawem unijnym tylko to jest potwierdzenie tego co już było w przepisach mogę się zgodzić z tym że banki się burzą na takie na takie na takie podejście i na takie zasady No ale to są zasady wynikające już w prost prawa Unii Europejskiej No to o tych bankach gdzie już poddaliśmy pod wątpliwość tego czy są to instytucje rzeczywiście zaufania ja nie chcę podważać wiarygodności sektora finansowego funkcjonujemy w takim świecie w jak w jakim funkcjonujemy wiemy jak działa pieniądz Jak funkcjonuje system rezerwy cząstkowej z tego sobie oczywiście zdajemy sprawę i teraz tak zakładając pozytywny scenariusz biorąc pod uwagę sprawy które pan prowadzi i sytuacje w której nagle okaże się że rzeczywiście banki mają zwrócić Polakom te pieniądze sektor finansowy tego nie udźwignie Tak to prawda szczególnie mmy mocno hipotetycznie mówimy mocno hipotetycznie ja się zgodzę z panem redaktorem że jest perspektywa całej gospodarki naszego państwa jako całości jest perspektywa gigantycznych potrzeb inwestycyjnych szczególnie w sektorze energetycznym PR Transformacja Energetyczna będzie wymagała olbrzymiego finansowania jeżeli okaże się że roszczenia konsumentów oparte o WIBOR są w dużej mierze uzasadnione to na pewno będzie duży problem dla całego sektora finansowego ciężko oczywiście określić dokładnie jak to będzie wyglądało ale chciałbym jeszcze wrócić i skoro tak do tej historii się odnosimy chciałbym się odnieść do historii gdzie no do manipulacji Doszło I to też jest punkt zaczepienia polskich kancelarii w sprawach wyborowych czyli mowa tutaj o Libor mowa tutaj o systemie który funkcjonował w Wielkiej Brytanii która pod kątem gospodarczym No nie będziemy ją porównywać do do naszego kraju i pomimo tego O jakim systemie mówimy o systemie który dla wielu był takim systemem jak coś powinno wyglądać jak powinniśmy to wdrażać do naszych do naszego kraju No okazało się że w przypadku Libor po kryzysie finansowym No dochodziło do manipulacji mamy potężne kary jeżeli chodzi o sektor bankowy mamy też i to też jest troszeczkę ewenementem może nie takim wielkim ale jednak ewenementem że pojedyncze jednostki zostały pociągnięte do odpowiedzialności właśnie z tytułu manipulacji liborem bo mówimy z perspektywy instytucji gdzie ta manipulacja dla danej jednostki kończyła się tym że rocznie taki Trader był w stanie zarabiać kilka nawet dzić milionów dolarów rocznie z tytułu tego że sam reprezentował bank w deklarowali stawek a w międzyczasie na rynku handlował w oparciu też o te stawki bo Powiedzmy sobie szczerze i w przypadku wiboru i w przypadku Libor czy jakiekolwiek innego innego wskaźnika jakiego byśmy nie wzięli to to wskaźnik nie jest oderwany od rzeczywistości i inne wskaźniki inne instrumenty finansowe No One patrzą na ten parametr biorą uwzględniają go w swoich wycenach bo mamy jakieś alternatywne koszty i tak dalej i tak dalej jednak mimo wszystko udało się dokopać do tej sytuacji manipulacji pomimo tego zapewne że na początku też były pewnie deklaracje że tak no deklarujemy deklarujemy albo składamy te oferty nie to koniecznie musi dochodzić do transakcji jak to wyglądało i I co tutaj było takim takim początkiem do tego żeby tą manipulację udowodnić No bo rozumiem że w przypadku wiboru tutaj takim astem jeżeli by się udało to byłby ten aspekt Tak tylko że tutaj trzeba jasno też powiedzieć tak jak wspominałem w czasie tego wywiadu niejednokrotnie że organy państwa nick okik rzecznik finansowy tu nikt nie podważa tego jak tworzony jak powstawał WIBOR więc jak to z tym liborem było Jeżeli chodzi o Libor to wyb gigantyczny skandal i to na gruncie wskaźnika LIBOR ibor też po kryzy w okolicach kryzysu finansowego gdzie po prostu organy państwa udowodniły dealer bankowym tak naprawdę bankom zarzucił bankom zorganizowanie przestępczego kartelu czyli przestępczego porozumienia mającego na celu wspólne uzgadnianie wysokości stawki stawki wskaźnika posypały się gigantyczne kary zarówno nałożone przez regulatora w USA i przez komisję banki odwoływały się od tych decyzji Natomiast nieskutecznie co zostało potwierdzone właśnie przez sąd Europejski i to ta afera i te wydarzenia wystąpienie tego przestępczego związku skłoniło międzynarodową organizację zrzeszającą regulatorów rynku tak zwaną iosco do opracowania w 2013 roku wytycznych dotyczących planowanej pożądanej reformy wskaźników czyli właśnie odejścia od wskaźników opartych na deklaracjach na wskaźniki transakcyjne a po drugie drastycznego wzmocnienia systemów nadzoru nad systemem wyznaczania wskaźnika przecież te wskaźniki decydują o kosztach któr które ponoszą miliony obywateli w poszczególnych w poszczególnych państwach Czy te wytyczne były w 2013 roku ty brał udział także brał udział Polski regul regulator rynku i tak naprawdę czyli wtedy już była powszechna świadomość że coś z tym z tymi wskaźnikami należy zrobić i od tego czasu chwała Bogu mamy 2025 rok a my nadal obracamy się w Polsce na podstawie wskaźnika opartego tak naprawdę na na deklaracjach także No jesteśmy daleko z tyłu i jeżeli chodzi o nadzór Polski i alenia organów państwa to rzeczywiście teraz jest wspólna narracja i wspólny front wszystkich urzędów nick KNF minister finansów w szczególności w odniesieniu do sprawy zawisłej przed tsu na te pytania dotyczące wyborów wszyscy zgodnie jak jeden mąż twierdzą że jest to wskaźnik uczciwy nigdy nie było manipulacji jest oparty o stabilny system jest zgodny z przepisami prawa unijnego natomiast był w 2011 roku w raporcie wskazał że cztery banki zawyżał kurs deklaracje związane z ustaleniem wiboru teraz nck twierdzi że to owszem może i takie ustalenie było ale nikt nie stwierdził czy robiły to intencjonalnie czy czy może nie chcąc 4 Z1 bo też Dodajmy że wtedy że WB ustalany jest na podstawie tych deklaracji co do transakcji tak naprawdę ofert transakcyjnych nie do końca do transakcji może może dojść 10 największych banków z czego skrajne oferty odrzucamy odrzucamy tak w raportach NBP i raportach knf-u możemy spotkać też ustalenia i rekomendacje że nie nie funkcjonuje Należyty system nadzoru tak naprawdę organów państwa proszę zauważyć że na przestrzeni tych wszystkich lat administratorem wyboru są podmioty prywatne wcześniej Stowarzyszenie Ai a teraz spółka zależna od giełdy papierów wartościowych ale tak naprawdę to nie jest administracja publiczna która Giełda Papierów Wartościowych jest w rękach skarbu pań pań więc to powiązanie jednak jest okej jasne to nie jest spółka Publiczna w takim mniemaniu jak jak takie instytucje jak chociażby KNF A pewnie czegoś takiego byśmy tutaj oczekiwali żeby nie było wpływu tych którzy są beneficjentami tego systemu bo rozumiem że to jest taki też punkt rozumiem czytam komentarze i Jaki jaki jest odbiór sytuacji w szczególności w przypadku gdy banki pokazują rekordowe zyski wynikające z działań też Rady Polityki Pieniężnej bo tu to trzeba za każdym razem dodawać że to nie jest system oderwany od rzeczywistości pomimo tego że możemy mieć możemy mieć brak zaufania co do instytucji banku jako jednostka to jednak on funkcjonuje w świecie prawa i pod kątem tego prawa tutaj też i na łamach tego prawa też chce funkcjonować No bo teraz Co może się stać z kolejnymi kredytami skoro w sytuacji w której WIBOR zostanie podważony wejdzie nowa stawka banki Rozumiem że będą nie doś że będą Turbo ostrożne co do tego w jaki sposób udzielają kredyty i pewnie oprócz tego co będzie wymagał regulator będą dodawały swoje dodatkowe dodatkowe zabezpieczenia to kredyt i marża pójdzie w górę bo bank będzie musiał sobie te wszystkie koszta które które on ma w tej w tej marży uwzględnione będzie musiał sobie to oczywiście odbijać zgodzę się panie redaktorze oczywiście żyjemy w świecie pieniądza fiducjarnego Czyli tak naprawdę w świecie który dla nas jest jak powietrze Czy woda dla ryb który tak naprawdę na przestrzeni dziejów funkcjonuje tak ty w tym wymiarze nie tak dawno bo może ponad 100 lat trochę czyli systemu gdzie rządy i banki dostały monopol na drukowanie pieniędzy Bank drukuje pieniądze krajowe banki drukują pieniądze kredytowe i to to oznacza że obywat to oznacza że oni mogą jako monopoliści jeżeli zostaną złapani za rękę w jednym miejscu i będą musieli za to zapłacić to mają Monopol i narzędzia do tego żeby z z innego źródła Te pieniądze odzyskać czy tak powinno być w dłuższej perspektywie to jest pytanie otwarte widzę tutaj w studiu u państwa znaczek bitcoina być może to jest system finansowy który przez kolejne lata który w pewnym momencie zacznie obowiązywać czy to równolegle do obecnego systemu czy też zamiast tego systemu jako system zdecentralizowany funkcjonujący zupełnie na innych zasadach to jest dyskusja na odrębny temat ale zgodzę się że jest perspektywa klientów banków którzy nie chcą być oszukiwani a jeżeli sądy to potwierdzą to chcą odzyskać swoje pieniądze i jest perspektywa organów państwa jako całości administracji sektora bankowego który od którego zależy powodzenie naszej gospodarki No to może osoba która ma kredyt z wiborem czy tam trzymiesięcznym czy sześciomiesięcznym bo to też trzeba rozróżnić że kredyty w przypadku leasingów przecież też mówimy o wyborze powinna spokojnie poczekać na to aż pojawią się w końcu korzystne wyroki co do tego żeby wystąpić w w temacie swoich roszczeń skoro aktualnie szansa na zwycięstwo nie licząc jednego składu sędziowskiego w Suwałkach jest mizerna tudzież praktycznie zerowa bo na ponad tych 1000 spraw tutaj mam Mówimy tylko o tym przypadku w Suwałkach mówimy o przypadku we Wrocławiu ale tak jak dodałem wcześniej to jednak dotyczyło kredytu walutowego a nie kredytu złotówkowego bo tam były te podniesione tematy że lepiej poczekać niech Unia Trybunał Sprawiedliwości zdecyduje i dopiero później pchać się w koszta sądowe no na pewno na tym etapie zalecałbym ostrożność przede wszystkim skonsultowanie swoich umów z wyspecjalizowanymi kancelariami które mogą ocenić realnie szansę rzeczywiście przełomowym wydarzeniem które na które liczą i klienci i kancelarie to będzie orzeczenie trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na pytania sądu w Częstochowie w przyszłym roku i to wtedy tak naprawdę przesądziły czy ten temat zostanie w zarodku jakby stłumiony kiedy pierwsze sprawy które pan rozpoczął to był kiedy który to był rok to był 2023 myśmy zaczęli składać pierwsze pozwy na przełomie 23 i c roku więc tak naprawdę do pierwszych rozpraw już doszło nie w większości przypadków Nie a poza tym teraz duża część spraw została zawieszona w związku właśnie z pytaniami sądu w Częstochowie także te sprawy będą zamrożone aż do momentu aż cła się nie wypowie i zobaczymy wtedy co dalej i jakie kroki należy podjąć bo oczywistym jest ja tutaj przyjąłem taką rolę adwokata diabła że stoję po stronie banków to oczywiste oczywiście nie jest nie jest absolutnie prawdą natomiast chciałem podkreślić jak wielowątkowa i wielowymiarowa jest sprawa związana z wiborem i generalnie kredytami I pamiętajcie że pomimo tego że jest jakaś szansa na to na zwycięstwo i odzyskanie pieniędzy czytamy umowy jeżeli nie rozumiemy danych aspektów umowy dowiaduj o co dokładnie w tych punktach chodzi i chciałbym żebyśmy tutaj po tym wywiadzie też taką świadomość finansową po prostu Zwiększyli bo stąd najczęściej biorą się później oczywiście sprawy sądowe tak dokładnie tak z zalecam zawsze dużą ostrożność czytanie tego co państwo planujecie podpisać konsultowanie się ze znajomymi z doradcami z profesjonalistami z prawnikami zawsze pamiętajmy aby do wieloletnich zobowiązań finansowych podchodzić przezorności ja tutaj tak rzucając Pewnie kolejny temat taki w aspekcie prawnym spodziewam się że za jakiś czas Może za kilka miesięcy za kilka lat dwa trzy lata zaczną pojawiać się sprawy w związku ze stałym oprocentowaniem k zostało narzucone przez banki W niektórym okresie bo dawały większą zdolność kredytową przy stałym oprocentowaniu przy bardzo wysokich stopach procentowych też jest mnóstwo osób które w taką pułapkę możliwe że pułapka w cudzysłowiu też nie wiemy I też nie znamy przyszłości bo może się okazać że sytuacja będzie zdecydowanie trudniejsza i stopy procentowe będą jeszcze na wyższych poziomach chociaż na to się na ten moment nie zanosi ale to też pewnie jest taki taka kość niezgody która może w przyszłości spowodować że że pójdziemy do sądu No właśnie wydaje mi się panie redaktorze że może tak nie być i to zapewne dobrze Dlatego że ten reżim ochrony konsumenta nie pozwala kwestionować ceny w umowach chyba że ona jest nieprecyzyjnie jeżeli kupujemy to jest po to że jeżeli kupujemy w salonie samochód za 100 000 zł powiedzmy to nie możemy potem pójść do deera i powiedzieć Proszę pana ten samochód mi się nie podoba bo ja uważam że on powinien kosztować 90 000 zł czyli Jeżeli mamy stały oprocentowanie to jest jednoznacznie sformułowana cena kredytu i takich rzeczy prawo unijne nie pozwala kwestionować cał cała afera z wiborem polega na tym że on jest po prostu nieprzejrzysty i nie wiadomo jak tworzony Co wpływa na nieprzejrzystość całego mechanizmu ceny kredytu nieprzejrzysty dla konsumentów oczywiście słychać głosy ekspertów które dosyć dokładnie ten wskaźnik opisują zobaczymy jak to orzecznictwo rzeczywiście będzie wyglądało No ale niestety dowiemy się tego dopiero Najprawdopodobniej w 2026 najwcześniej Bo czekamy na wyrok Trybunału sprawiedliwości tak chociaż też spodziewam się kolejnych pytań nabor sądów bo nie sądzę żeby na tym tylko na tej sprawie się skończyło sprawa jest Oczywiście tak jak wspominaliśmy niejednokrotnie wielowymiarowa radca prawny osoba która z bankami instytucjami nie walczy ale walczy o prawa swoich klientów do tego żeby umowy były adekwatne i nie wprowadzały w błąd Kacper sampławski był moim i państwa gościem Pięknie dziękuję za bardzo dziękuję za [Muzyka] rozmowę no [Muzyka]