W ciągu 5 lat musimy spłacić 77,7% długu | "W sedno rynku" – 05.11.2022 [Dług publiczny, nierówności społeczne]

Witamy serdecznie w kolejnym odcinku w sedno rynku ostatnio było bardzo emocjonalnie więc dzisiaj może trochę spokojnie ale też o bardzo ważnych tematach tematach które No nas też mocno dotyczą co dzisiaj Jacku przygotowałeś cześć cześć Marcin Witam serdecznie państwa w No cóż życie się toczy bardzo szybko i czasami trzeba się na chwilę zakotwiczyć żeby popatrzeć co się dzieje wokół nas i prawdopodobnie tak jak sobie dzisiaj siedzę trochę na luzie i podchodzisz do tego wszystkiego po prostu na luzie rzeczywiście Czasami zdarzają się że tak powiem ewokacje jakie się emocjonalne też bardzo pięknie dziękuję za przypisanie mnie do pewnej formacji politycznej chciałbym poinformować że ja do niej nie należę a wręcz odwrotnie moje poglądy w tym jak powinno funkcjonować państwo generalnie leżą bardzo daleko od polityki jako takiej wielokrotnie podkreślaliśmy że jesteśmy oba jesteśmy w sumie apolityczne bo nas nie interesuje kto rządzi ważne żeby rządził dobrze i to jest to jest kluczowa rzecz żeby rozwijał gospodarkę i rozwijał nas w kierunku w którym stajemy się silnym państwem a nie uzależnionym od czynników zewnętrznych No cóż można powiedzieć że kontynuacja starosumeryjskiej metodyki rządzenia prawda która się potem ukształtowała w postaci tej piramidy wymaga i jest wynikiem pewnego oczekiwania żeby ktoś za mną nade mną podejmował decyzję tak No i tak się ukształtowali nam rządzący kiedyś byli to Rycerze którzy chronili ludzi przed bandytami No i w ten sposób powiedzieli Dobra to oddajecie nam 10% tego co wytwarzacie A my będziemy was zamiast za to chronić tak No wcześniej Oczywiście te było to trochę inaczej ja mówię w tym momencie o średniowieczu No i teraz ukształtował się pewien pogląd którym też tak Zastanawiałem się dzisiaj chciałem się z państwem podzielić takim swoim Właśnie poglądem zważywszy na te różne opinie które tam padały pod kątem moich przekonań prawda i zawsze jestem pełen podziwu dla tych którzy wiedzą lepiej ode mnie Jakie są moje przekonania bo popatrz się jeżeli popatrzymy na ten świat i tutaj wiesz tak Marcinie myślałem o powrocie do takiego naszego tak takiego naszego programu w którym były puszczane fragmenty filmu dotyczącego znowu jeden z sidesów tak I tam był taki bardzo ważny fragment który szczególnie go wtedy chciałem państwu pokazać dotyczący tego jak wnuczek grał z babcią w Europol tak i na końcu drogi kiedy udało mu się już babcię okiwać i wygrać to babcia wtedy powiedziała naukę którą on osobiście uważał za najbardziej ważną w jego w życiu że na końcu wszystko wraca do pudełka i teraz co jest największą zmorą naszego świata Marcinie Jak sądzisz Zadam ci takie podchwytliwe pytania która powoduje bardzo dużo nierówności dysproporcji tego wszystkiego z czym się mierzymy co jest największą zmorą naszego świata tak która może być w pewnym sensie przyczynką do tej piramidalnej struktury hierarchicznej społeczeństwa która powoduje to że ponad nanami zawsze jest jakiś pan tak który nam wydaje polecenia nie Jeżeli miałbym poszukać czegoś w takiej Nazwijmy to wewnętrznej stronie człowieka to powiedziałbym że zazdrość pewnego rodzaju Ale takiej zewnętrznej zewnętrznej ja nie mówię w tym momencie o wewnętrznej naturze człowieka która może być kształtowana w odpowiednim procesie [Muzyka] że tak powiem dostosowywania człowieka do funkcji społecznych okej lecz mówię o takim procesie społecznym który powoduje to że pojawiają się nierówności tak duże z jakimi mamy do czynienia nie wiem inaczej Co powoduje to że geniusz ze slumsów Bangladeszu zostaje żebrakiem na ulicy a tępak z bogatej rodziny rządzi korporacjom dziedziczną rodziną na pewno to jak już tak zadajesz pytanie no to tutaj konotacje i jakby różnego rodzaju podciąganie swoich za sobą tak no to tak najkrócej na krócej mówiąc coś co powoduje że nie mamy nie dajemy wartości tym osobom które faktycznie tą wartość prezentują tylko tym którzy są nasi tak wartość to jest bardzo ważne i teraz to jest właśnie dokładnie to o co mi chodzi teraz mamy dwie kategorie prawda jedna rzecz taka że w procesie dziedziczenia przekazujemy majątki które rosną coraz bardziej tak i wokół tych majątku oczywiście Kasta tych którzy wspierają i żyją z tych majątków są z nich utrzymywani a więc Kasta różnego rodzaju lobbystów polityków nie wiadomo jeszcze kogoś którzy smolą cholewki do tego który ma a druga Kasta która jest to jest taka sta miękka w której stanowiska są dziedziczne tak Czyli w pewnym sensie prowadzi się taką sytuację żeby syn córka zajęli pozycję w społeczną miękką prawda która nie jest związana z dużym posiadaniem ale o silnym wpływie społecznym jak sędzia prokurator prawda urzędnik jeszcze tam ktoś inny prawda Można by parę takich struktur powymieniać I teraz popatrz jeżeli byśmy popatrzyli to jest taki fragment pewnego pewnych moich poglądów na rzeczywistość gdybyśmy spowodowali taką sytuację w której oczywiście każdy ma prawo zdobywać w życiu No bo to ma sens ale nie ma dziedziczenia czyli Każdy zaczyna z czystą kartą to też chyba jest do końca tak podróżowania i zajmowania pewnych pozycji społecznych zależy od indywidualnych talentów od indywidualnej koncentracji ochoty do nauki i oczywiście można zdobyć na końcu wspaniałe nie wiadomo jakie włości ale potem wszystko wraca do pudełka co ten na temat tak ale jeżeli i tak zachowujemy model Nazwijmy to rodziny w której jest tak że wiesz jakby nie wiem dajmy na to ty jako ojciec który coś osiągnął przekazujesz doświadczenia model życiowy swojemu synowi czy swojej córce no i ona zaczynając nawet z czystą kartą jeżeli chodzi o finanse cokolwiek korzysta z tego modelu który jej przekazałeś więc jakby to nie jest też tak że każdy zaczyna z równego poziomu ale teraz pojawia się pytanie jak to zrobić żeby zaczynał z równego poziomu bo to jest ciekawe wyzwanie intelektualne wyzwanie to o którym rozmawiamy jest proste i stosowane Ale co by było gdybyśmy doprowadzili do takiej struktury społecznej takiego modelu łańcucha wartości dodanej społeczeństwie i tych przepływów wewnętrznych społeczeństwie w których szansa dla każdego jest taka sama to żebyś moim zdaniem żebyś mógł stworzyć społeczeństwo w którym każdy zaczyna z takiego samego poziomu to przede wszystkim musiałbyś oderwać model czy zmienić model społeczny w którym nie ma wychowywania przez rodziny rodziców tylko wszyscy po urodzeniu trafiają do jakiegoś ośrodka który wychowuje ich w taki a nie inny sposób to jest jakby Jedyna szansa Oczywiście to jest jeden z modeli z drugiej strony osoba tępa nawet jeżeli będzie miała najmądrzejszego ojca i matkę to po prostu nie zajmie roli społecznej takiej jaką może zająć wtedy kiedy dziedziczy jeszcze parę miliardów dolarów prawda okej Ale pytałeś o trochę inny sposób nie Czy jakby Pytałeś jak wyrów szansę mimo wszystko No to tutaj Moim zdaniem jakby rozerwanie rodziny rozerwanie tego w jaki sposób można przekazywać swoje doświadczenia ludziom za sobą w swoim dzieciom to bym musiała być zabrane tylko tylko wtedy byłaby szansa na to żeby wyrównać między rodzinami takie Nazwijmy to możliwość Gdyby wszyscy mieli to doświadczenie wspólnie dostępne byłoby super czyli parę razy się pojawiło w tym co powiedziałeś doświadczenie tak doświadczymy sobie taki element że mamy współdzielone doświadczenie społeczeństwie i każdy ma dostęp do tego doświadczenia OK prawda Wiesz wbrew pozorom jeżeli odejmiesz z tego kotylionu relacje prawda i ten właśnie element tego miękkiego dziedziczenia o którym wspomniałem opartego na relacjach i wpływach jeżeli byśmy to też zabrali dziecko startowałoby bez relacji wpływu okej i wykształcilibyśmy tak model funkcjonowania że nie ma relacji i wpływów i nie ma i wspólne jest doświadczenie to pytanie jakby te społeczeństwo się ukształtowało wtedy to jest oczywiście taka hipoteza pewna iluzoryczna jak wiele różnych innych hipotez dotyczących przyszłości społeczeństwa ale dzisiaj mamy do czynienia z sytuacją w której to ale użyłem celowo której linia podziału przebiega w kilku wymiarach właśnie tym tego miękkiego dziedziczenia twardego dziedziczenia a także edukacji element dostania się na jedną z kluczowych uczelni amerykańskiej jest możliwość wtedy kiedy dostanie się poparcie od kogoś to tą uczelni już skończył tak No i oczywiście są takie możliwości że jakieś nieprzeciętnie zdolnej wspaniałe dziecko uzyska rekomendacje bo są też tacy wolontariusze którzy takie rekomendacje piszą prawda ale gdyby generalnie stworzyć system kształcenia w którym gradacja uczelni nie występuje bo one wszystkie są tak dobre że no nie ma co ich gradować nie jest to trochę tak jakby to nie jest wymyślanie koła na nowo w Star trekku jak dobrze pamiętam była ta nazwa to rasa bo nie wiem jak to się na faktycznie nazywało Ale chyba rasa wulkanów wulkanie którzy właśnie tak w ten sposób funkcjonowali gdzie faktycznie wybierano te dzieci do tych wulkanów i tam kształcono ich poza rodziną de facto tak czy jakby dawano każdemu taki sam proces nauki ale jednocześnie tak ale jednocześnie tam wyzbywano się emocji jak dobrze pamiętam w stanie kontrolować i oni się wcale nie wyzbywali tych emocji te emocje znajdowały się pod kontrolą co potem wielokrotnie było pokazywane A tak a propos Jak wspominasz tatryka Oglądałem wczoraj odcinek na temat Global War Wings 1989 roku i właśnie bardzo takie było ciekawe odniesienia i dotyczące Global War Wing systemów tworzenia energii która wpływa i pewne jej taki takiego dyskursa nawet wojny pomiędzy różnymi planetami znajdującymi się w tym samym układzie znaczy tam były dwa księżyce i planeta właśnie skutek tego że jedna jeden z tych razem mieszkających jeden z tych księżyców miała system pozyskiwania energii który powodował Global warning u drugiej No i prowadzone były negocjacje w tym zakresie to jest takie bardzo ciekawe coraz większą atencją ogląda Patryka i Coraz więcej widzę w nim takich może stanowi inspiracje niesień powiedzmy Tak tak takie protoplastów różnych stwierdzeń natomiast no to tak jakbyśmy wiesz za bardzo żebyśmy nie gadali o tym o tej edukacji ja jestem co państwo na ten temat sądzicie gdybyśmy tak pozmieniali trochę ten nasz sposób funkcjonowania społecznego i tak podeszli do niego po prostu trochę inaczej I na końcu drogi Wszystko co żeśmy wypracowali wraca do pudełka nie razem z miękkimi wpływami i relacjami nie ciekawa ciekawa koncepcja Zresztą ten film Nie pamiętam Niestety Jaki to był odcinek w którym to zostało przedstawione natomiast Zachęcam do poszukania a teraz może przejdźmy do tematu który przygotowałeś bo jesteśmy do tematu i tego który jest bardzo gorący mocny mamy odczyty inflacyjne 17.9 zapaździernik Oczywiście są wstępne może u jakieś tam niewielkiej korekcie Co nie zmienia faktu że inflacja rośnie Zresztą nie rośnie tylko w Polsce i to jest bardzo ciekawe bo Łotwa Litwa Estonia tam mają powyżej 20 Holandia która jest w strefie euro też ma bardzo wysoką powyżej średniej przeciętnej euro więc mamy do czynienia z pewną sytuacją Dość ciekawą prawda i także są ciekawą sytuacją w której dzisiaj też jakiś pojawiły się znowu kolejne komentarze do temat na temat dostania przez nas lub nie dostania tych pieniędzy i za tydzień przygotuję bo tam w marcu jakaś ciekawa ustawa się pojawiła która dotyczy rozkładu i finansowania samorządów i odpowiedzialności rządu za to żeby te samorządy miały pieniądze to bardzo ciekawie to się wszystko zaczyna toczyć a więc ten artykuł który jest stosunkowo taki już lekko myszką zalatujący bo sprzed tygodnia czy artykuły sprzed tygodnia już zalatują myszką prawda czyli czyli ten artykuł o tym że Komisja Europejska blokuje nam 360 miliardów tam razem z kpo to jest więcej no i cała ta gra która się toczy i oczywiście jeszcze raz bardzo proszę o to żeby odsunięto mnie troszkę na inną kupkę Bo ja patrzę w sposób racjonalny na to co się dzieje i zwracam uwagę na to jak duży problem mają w tej chwili polskiej firmy polskie przedsiębiorstwa i elementy mechanizmu narzędzi które są używane wpływu na społeczeństwo i dlatego tutaj chciałem państwu przypomnieć naszą pierwszą audycję tegoroczną czyli piramidę Maslowa pamiętacie państwo Serdecznie was zapraszam szczególnie tych którzy nie oglądali jej bo tam trochę mniej było oglądalności niż urosło nam od tamtego czasu ale szczególnie polecam w tym momencie te dwa poziomy czyli element potrzeby bezpieczeństwa i poczet fizjologicznych ten element budowania zagrożenia polegającego na tym że nie dadzą nam to co powinni nam dać bo taki był taka była umowa pomiędzy nami my otwieramy rynek wydajecie nam pieniądze zamiast za to że my tutaj inwestujemy w ten rynek ale mamy sytuację w której wasza ekspansja gospodarcza nastąpi kosztem rozwoju gospodarczego w powiedzmy w różnych segmentach u nas tak Za co mnie tam troszkę ludzie krytykują no ale takie są fakty Posłuchajcie no i tyle no co O czym tu gadać to nie ma nic wspólnego z tym do jakiej ma się pogląd na funkcjonowanie społeczne czy też mediację społeczną a polityka powinna być mediatorem społecznym pomiędzy różnymi grupami interesów i polityka już dawno odeszła w tym momencie od tej roli bycia media stała się piecowe ekonomii jako takiej tak a być może jeszcze u nas to nie wszyscy dobrze rozumieją a więc mamy potrzebę bezpieczeństwa i potrzeby fizjologiczne na które w tej chwili głównie się uderza i uderza się tutaj w różnego rodzaju tony mające na celu wzbudzić pewną pewne emocje i pewne działania społeczne i mówię to z perspektywy bardzo prostej osoby obserwującej procesy socjalne socjologiczne psychologiczne te które zachodzą w tym momencie społeczeństwie tak przyszło mi do głowy i dlatego się uśmiechniałem uśmiechnąłem psychiatryczne też tak więc dlatego się tak trochę uśmiechnąłem bo bo za chwilę to wszyscy będziemy się nadawali Słuchajcie do psychiatryka i dobrze Trochę tak wziąć dystansu do tego wszystkiego co tutaj się wyprawia a więc potrzeby fizjologiczne to jest ta główna kwestia która jest po prawej stronie zapraszam was też do tej audycji bo wtedy jak pamiętam mówiłem o tym iż rozpoczyna się bardzo nerwowy rok I mówiłem o tym że dobrze jest zrozumieć funkcjonowanie tej piramidy Maslowa bo wtedy można czytać rzeczy które nas otaczają przez pryzmat tego co w tej piramidzie jest i w jaki sposób realizujemy Nasze potrzeby i w jaki sposób te realizacje wpływają na nasze emocje emocje Na podejmowane przez nas działania tak bo wskutek istnienia takiej piramidy pojawiają się myśli wskutek myśli pojawiają się emocje skutek emocji pojawia się działanie i to jest taki prosty mechanizm który tak długo jak tylko będę mógł to będę go po prostu powtarzał A więc mamy do czynienia w tym momencie uderzeniem w fundamenty potrzeb fizjologicznych bo nie dostaniecie kasy nie będziecie mieli jedzenia nie zostaniecie kasy będzie wam zimno tak nie dostaniecie kasy nie zrealizowane zostaną programy związane z krajowym planem Odbudowy i zwiększania odporności i tak dalej i tak dalej prawda a jest narracja jest bardzo ważna bo dotyczy potrzeb fizjologicznych tak samo straszenie nas zimnym to jest uderzenie w potrzebie fizjologiczne No oczywiście wojna która się dzieje czy tam konflikt jakby nie nazywać Tak to jest uderzenie w naszą potrzebę bezpieczeństwa która potem też uderza w zagrożenie głodem czyli w potrzebie fizjologiczne a więc mamy tą całą narrację No i mamy nasz rząd który przyjmuje Budżet państwa na rok 2023 tej całej narracji którego wydatki są na poziomie 669 miliardów złotych I co ty na to martw się no wiesz no kwota jest fajna generalnie wydatki państwa są bardzo przyjemne bo się wydaje w cudzysłowie nie swoje pieniądze znaczy dosłownie nie swoje pieniądze Nie w cudzysłowie więc nasz rząd ale też i większość rządów aktualnie czy to w Unii Europejskiej czy czy na przykład w Stanach Zjednoczonych również bardzo bardzo hojnie wydają te pieniądze i tak jakby zapominali że te pieniądze jednak trzeba jakoś zarobić i tu Dla mnie zawsze jestem problem że dlaczego w ogóle jest przyzwolenie na to żeby był deficyt budżetowy tak i bardzo dobre pytanie i to to jest to jest kwestia której oczywiście ja jestem w stanie zrozumieć że na przykład nie wiem stwierdzamy jako państwo że musimy wybudować my jako państwo czyli społeczeństwo ogółem że musimy wybudować elektrownię jądrową ona będzie kosztowała tam nie wiem 100 miliardów i to jest potrzebne to jest ważne wszyscy się na to zgadzamy Dobra to bierzemy zadłużenie i jest deficyt w danym roku bo musieliśmy to zadłużenie zaciągnąć natomiast przyjęło się że normalne jest że co roku mamy dziurę budżetową nie to jakby to jest złe to jest po prostu złe Ale poczekaj popatrz branie w tym momencie pieniądza po to żeby go zainwestować Na określoną stopę zwrotu ma sens tak Czyli element deficytu polegającego na tym że bierzemy pieniądze jakieś po to żeby zainwestować na przykład w tanią energię jądrową okej ma sens oczywiście bo te pieniądze się zwrócą OK Ale branie pieniędzy na to żeby żeby wytransferować je w postaci transferów społecznych na konsumpcję czy to ma sens no nie Znaczy wiesz w ustach rządzących zawsze znajdziesz Argument że to pobudza gospodarkę że to rozwija że to nawet wróci w postaci podatków i że to jest generalnie dobre natomiast takie działanie rządu doprowadza do tego że znaczy nigdy nie wróci tyle ile zostało wydane tak po prostu Więc to nie jest inwestycja No Krótko mówiąc znaczy właśnie to nie jest pewnego rodzaju inwestycja tylko w co w głosy OK I to jest ten element bardzo ważny który tutaj występuje bo kiedyś element deficytu budżetowego po prostu nie istniał tak i fajnie byłoby się przyjrzeć gdzieś kiedy tak naprawdę rozpoczął się ten deficyt budżetowy i na pewno o tym momentem jest moment w którym oderwał się dolar Od złota czyli złoto przestało być zabezpieczeniem pieniędzy ze względu na rozwijającą się globalizację i rozwijająca się globalizacja doprowadziła do tego że było coraz większe zapotrzebowanie na pieniądze do transferu i teraz bardzo ważnym jest to że jeżeli popatrzymy w tym momencie na depozyty złota No to jeżeli byśmy się temu przyjrzeli to się okazuje że tych depozyty złota się kończą nie ma złoto więcej i ono po prostu się zużywa tak jak często to podkreślam Czy w National Geographic czy Discovery są programy pokazujące różnego rodzaju górników złota bo to nie próbują eksplorować to złoto które nie znajduje w pomiarach tych które są dostępne w oficjalne źródłach na przykład USA George Gdzie są podane w tym momencie zestawienia depozytów te wszystkie kraje to myślę że może za ten tydzień za tydzień coś na ten temat powiemy tylko kopie się gdzie się da i dlatego też złoto nie mogło być metalem zabezpieczającym i wszelkiego rodzaju gadania o tym złocie jako zabezpieczeniu No to automatycznie natychmiast urwało by się dorwałaby się płynność w sektorze zawierania transakcji i wzrostu gospodarczego a więc ja bym powiedział tak że nawet to co się zdarzyło wtedy w 712 roku to było świadome działanie polegające na obliczeniu tego że jeżeli pójdziemy się rozwijać gospodarczo to złoto nie nadąży dostarczać na takiej ilości pieniądza w obrocie i urwia nam się po prostu wzrost gospodarczy tak I pewnie byśmy byli w tym momencie w zupełnie w innym miejscu Może ta informatyka nie byłaby tak rozwinięta może nie mielibyśmy wielu innych rzeczy Może tak może bylibyśmy dzisiaj gospodar rozwinięcie jak w roku 1990 prawda opierają się na złocie i ten element buło produkcji pieniądza doprowadził do tego że możliwy stał się proces globalizacji jako takiej w tym elemencie maksymalnej maksymalnego wzrostu jakie nastąpiło lat 70 do teraz a teraz się znowu z tego wycofujemy prawda więc to jest takie proste przesłanie to co jest ważne Ja wracam do naszego budżetu No to to że deficyt jest liczony na 65 miliardów złotych duży Czy wiesz czegoś zawsze trzeba to porównać 600 miliardów to jest dużo po prostu ale to jest budżet ale ja mówię o deficycie 65 ml a 65 miliardów jako deficyt 110%. tak dużo mało moim zdaniem dużo każde deficyt to jest za dużo OK Każdy deficyt jest za dużo No i teraz pojawia się pytanie patrząc na prognozowanie tych wszystkich elementów związanych z budżetem to ja zadam takie pytanie w jakiej jaka inflacja jest wliczona na przyszłoroczny budżet i jak ta inflacja która będzie wpływała na wydatki i będzie kompensowana przyrostem podatku mamy przedłużoną tarczę podatkową do końca tego roku i cały czas zadaje bardzo ważne pytanie kiedy ta tarcza podatkowa zacznie być wycofywana z elementów systemu gospodarczego i jaki to będzie miało wpływ na inflację i jaki to będzie miało wpływ na nasze kieszenie i na nasze codzienne dobrobyt dobre pytanie No a twoim zdaniem to generalnie jest duża kwota czy nie te 65 miliardów 65 miliardów Słuchaj no to jest Ile 15 miliardów na 15 miliardów nie ma 12 miliardów dolarów Czy to jest dużo czy to jest mało ale pamiętaj że wspólnikiem zero w deficytu a nawet Sarsa natomiast nie powinniśmy generować Ja osobiście uważam To jest moje przekonanie jakby ktoś tam znowu mnie próbował dziś wrzuci na jakąś kupkę że generalnie powinniśmy mieć zero deficytu z punktu i powinniśmy generalnie wprowadzić taki element podziałów wydatków na te wydatki które są związane z funkcjonowaniem z transferami społecznymi czyli funkcjonowaniem państwa z transferami społecznymi czyli te wszystkie elementy powiedzmy takie które No można by nazwać miękkie a druga rzecz to są inwestycje rozrzucić to bo nie mając lepszego w procesie zarządczym niż rozdzielenie procesów i obserwowanie każdego procesu na najmniejszy najdrobniejszym poziomie dlatego żeby zgodnie z zasadą redukcjonizmu można było usprawnić sposób maksymalny a potem z tych małych klocków budować duży proces Tak więc ja bym wszystkim podszedł do tego na zasadzie podziału i wysublimowałbym z tego Elementy związane z nadkłada na wojsko policję służby prawda żeby zobaczyć tak naprawdę które elementy powinny się zmieniać a które powinno być stałe Tak tylko że zobaczysz generuje nam się gdzieś deficyt No to tniemy po wydatkach a nie budujemy bańki społecznej tylko dajemy ludziom zarobić pieniądze a nie dajemy ludziom deficyt budżetowy co do zasady jest uzależniamy ich od nonestate Jacku ale deficyt budżetowy co do zasady jest dziurą w danym roku tak czyli to jest dodatek do naszego zadłużenia którego musimy spłacić mamy coraz wyższe zadłużenie ze względu na to że co roku mamy deficyt budżetowy jak była nawet nadwyżka chwilowa budżetowa to to i tak nie spowodowało że nasze zadłużenie się zmniejszyło bo Odsetki są cały czas tak więc i tak nie zdążyliśmy i dlatego dzisiaj właśnie dojdziemy do tych odsetek prawda czy jest źle czy jest dobrze w tym wszystkim mnie właśnie dlatego chciałbym dzisiaj trochę tak O ile tydzień temu było trochę emocjonalnie OK a tak trochę wyhamujemy pragmatycznie no i teraz popatrzymy na to co jest bardzo ciekawe czyli ta ustawa około budżetowa pokazaliśmy trochę o budżecie oczywiście wiecie państwo moglibyśmy na temat tego budżetu gadać bądź ile tylko zarysowujemy pewien sposób patrzenia No i pojawia się taka ustawa o szczególnych rozwiązaniach czyli ustawa około budżetowa w której to ustawię OK w artykule 19 pojawia się informacja o tym że pan prezes rady ministrów może co zrobić zawiesić wydatki budżetowe na rzecz spłatę odsetek masz wrażenie że polscy rządzący poprzez ustawę chcą zbudować zaufanie do siebie jako kredytobiorców Bo de facto są kredytobiorcami tak dokładnie to jest taki element o którym wiesz jak wierzysz kredyt na przykład prawda to wszystkie pieniądze które masz ze swojej wypłaty kierujesz na rachunek podstawowy na którym bierzesz kredyt po to że w razie czego No po prostu one wpływają znikają na spadek kredytu tak Czyli mówią Tak Słuchajcie zrobimy tak że będziemy mieli przychody bo je będziemy mieli w razie czego to wam spłacimy ja to tak czytam bo teraz bardzo ważnym elementem mojej drodze w tej całej narracji która się tutaj toczy jest znowu zrozumienie i to jest takie bardzo ważne kiedyś planuję sobie tak nakleić taką wielką białą płachtę czegoś na czym się macha pisakiem i rozpisać te różne rzeczy bo one są takie proste ale krążą po prostu gdzieś w tej przestrzeni i trudno Złapać je za nóżki nie bo Popatrzcie pieniądze które są w obrocie w Polsce jak i oczywiście także w innych wielu krajach pochodzą czego z Długu tak OK a więc element brania obligacji jest bardzo prosty stanowią nad bazę monetarną czyli pieniądz który uzyskaliśmy za wyemitowane obligacje stanowi bazę monetarną funkcjonowania tego państwa i regulowania transakcji Wewnętrznych i zewnętrznych Nie no i teraz jakbyśmy spłacili wszystkie obligacje które mamy to co by się okazało jutro że nie mamy kasy i teraz podam wam bardzo kontrowersyjną kwestię którą proszę tutaj wasze też o przemyślenie kiedyś wskazywałem na to że 40 procent środków finansowych które są dzisiaj na świecie Są własnością w banku w centralnych 40%. Czyli jeżeli mamy w tej chwili w obrocie w całym świecie około 37 bilionów dolarów to 40% z tych 37 bilionów dolarów to są pieniądze banków centralnych nie pieniądze pochodzące z długu tylko pochodzące ze skupu aktywów jakie to ma znaczenie to znaczy że branie nie branie długu nie spowoduje spadku tej części bazy monetarnej która oparta jest na skupionych aktywach przez banki monetarne przez znaki centralne i zastąpieniu ich pieniądze ten proces Stany Zjednoczone zaczęły z jednej strony Fed zaczął skupować zmniejszającą bilans Ale z drugiej strony rząd cały czas ten dług emituje więc to jest takie przelewanie z jednej szklanki do drugiej czyli rząd emituje efekt skupuje tak żeby co zrobić zachować płynność transakcji na rynku i zachować tą mityczną spłatę odsetek o których często mówię I teraz jeżeli Przyglądam się działania naszego Narodowego Banku Polskiego i zapraszam was też do takiego programu On był tam chyba w maju czerwcu pokazywałem wam pewien problem polegający na tym że head w ciągu tego okresu od 2008 roku zwiększył swoją bazę monetarną 9-krotnie A nasz rząd znaczy nasz Narodowy Bank Polski tylko czterokrotnie i teraz patrząc na to wszystko co się dzieje to ja bym powiedział tak że Narodowy Bank Centralny zaczął realizować tą samą strategię którą inne banki centralne realizują strategie być może gdzieś uzgodniono polegającą na tym że następuje wypieranie pieniądza dłużnego polegającego pochodzącego z kredytów prywatnych kredytów firm obligacji poprzez zastępowanie tego pieniądze który jest własnością Narodowego Banku Polskiego aby dojść do tej przeciętnej która jest także udziałem innych banków centralnych ktoś mała teza to jest bardzo śmiała teza bardzo śmiała hipoteza nie mieli być może w sposób niezgrabny oni po prostu realizują pewną politykę polegającą na tym że w obrocie w świecie musi się znaleźć określona ilość pieniądza pochodzącego i będącego we własności banków centralnych i niebędących tą częścią kapitału dłużnego między innymi Dlaczego Dlatego że duch który mamy musi ulec zmniejszeniu po to żeby były żebyśmy byli w stanie spłacać odsetki od tego długu OK W związku z czym mamy do czynienia w tej chwili z deprecjacją tego długu gdyż Odsetki są zdecydowane niższe od wskaźników inflacyjnych na całym świecie prowadzi się pewnego rodzaju ściemy mówiącą o tym że strategia fedu to jest taka że on podwyższa stopy procentowe tak długo dopóki ta inflacja nie spadnie się nie wyrówna tak i o ile w przypadku fedukta narracja jest dopuszczalna tyle w przypadku Narodowego Banku polski Ta narracja jest niedopuszczalna bo u nas się mówi tak że powinni podwyższać w górę aż dojadą do takiej pozycji przy której po prostu z duszą tą inflację No i zabiją gospodarkę tak jak to zrobiono na przełomie XXI wieku że strategia podwyższenia stóp procentowych doprowadziła do tego że bardzo szybkozduszono inflację tylko jednocześnie zniszczono gospodarkę a Przypominam wszystkim że Korea Południowa która jest w tym krajem z którym w tej chwili podpisaliśmy Park o transferze technologii podpisujemy umowę na to że tam jak jedną z elektrownie oni wybudują kupujemy tam dużo technologie od nich jest krajem który do 98 roku bardzo 1998 roku jechał na wysoki inflację i wysoki stopie jedno drugiemu nie przeczy kwestia tej narracji która się w tej chwili toczy to jest tylko i wyłącznie pewnego rodzaju narracja i teraz Szanowni państwo albo się uwolnicie o tej narracji która wam jest wtłaczana z lewa prawa ze środka z dołu i z góry i zaczęcie trzeźwo patrzeć na rzeczywistość oceniając tą rzeczywistość po Faktach albo po narracji Osobiście uważam że ta narracja jest wysoce prawdopodobna i jest to przygotowanie do wprowadzenia waluty cyfrowej banku w centralnych że przy pewnym poziomie pieniądza w obrocie który będzie własnością banków centralny będzie możliwe wprowadzenie waluty cyfrowej Bardzo szybkiej rozwój dlaczego No bo wtedy emitentem jest Narodowy Bank prawda a nie emitentem jest ten kto bierze dług na hipotekę i za tym pociągnie się cały proces tej zmiany po prostu która jest planowana zmiana całej struktury społecznej gospodarczej politycznej ale także finansowej i teraz Patrząc z tej niezwykłej narracji po prostu bulgotania w różnych mediach i influenserach i nie wiadomo czym żeby sprzedać kolejną książkę to chciałbym wam zwrócić uwagę Patrząc przez pryzmat tego co się dzieje na pewno ważną sytuację która dotyczy okresu 2,23 2.24 225 i 2,26 czyli zapadalności zadłużenia skarbu państwa czyli momentów w którym jakby to powiedzieć musimy spłacić obligacje które jest ściągnęliśmy za chwilę pogadamy też na temat tych obligacji i trochę pozwolę sobie przetransferować tutaj pewnego ze względu na to jak wyglądają te obligacje ale także przetransferować państwu pewien pogląd na to żeby zajrzeć i zobaczyć co z tym długiem polskim jest tak czy nie tak i czy rzeczywiście on jest Ryzykowny tak czy rzeczywiście te elementy popychania nas i budowania pewnego napięcia społecznego w kierunku takim czy takim mają osadzenie w Faktach i stanowią dla nas rzeczywiste zagrożenie i teraz Popatrzcie macie tutaj dług krajowy szary dług pomarańczowy jest dług zagraniczny jest pomarańczowy prawda i zwróćcie uwagę że ten dług zagraniczny ma znaczenie ale nie aż tak duże ważną kwestią jest to i tutaj nie wiem jak Narodowy Bank Polski to księguje czy ten dług zagraniczny jest księgowany i waloryzowany poprzez zmianę różnicy kursowej Obstawiam że nie bo Przeanalizowałem sekwencję czasu i zwróciłem uwagę na to że dług zagraniczny jak jest stan powiedzmy x miliardów dolarów to on sobie tam jest x miliardów dolarów i naszym problemem będzie to w momencie kiedy ten dług zagraniczny zostanie zwaloryzowany czyli zostanie spłacony lub zostaną wyemitowane nowe obligacje jeżeli będą to obligacje wyemitowane jak na przykład mamy dług w dolarze i zostaną wyemitowane też obligacje w dolarze to nie ma żadnego problemu z ujemnymi różnicami kursowymi wynikającymi ze wzrostu kursu dolara więc zagrożenie zostanie spacyfikowane i obstawiam że dług zagraniczny zostanie zrolowany tak jak to zazwyczaj się dzieje przez obligacje wyemitowane w walucie obcej w ten sposób nie będziemy mieli w bilansiego Banku Polskiego ujemnych różnic kursowych tak z tytułu spłaty druga Kolejna kwestia jest bardzo ważna to jest to ile tych obligacji jest do spłacenia i tutaj widzimy w tym momencie skumulowaną wartość tak w miliardach złotych No i teraz Problem polega na tym czy będziemy w stanie osadzić te pieniądze na rynku po Rea która jest dla nas korzystna i dobra bo to jest bardzo ważne pytanie i teraz pojawi się kolejne pytanie czy to co osadzimy będzie krótko czy długoterminowe tak i Tutaj ważna moja Moim zdaniem uwaga czy spostrzeżenie że tak jak patrzymy na tą strukturę długu No to na pewno Pozytywne jest to że tego długu zagranicznego nie jest więcej tylko jest mniej niż długo krajowego bo dół krajowy z zasady jest stabilniejszy niż dług zagraniczny i łatwiej go zrolować też to co powiedziałeś tak Czyli wyemitować nowe obligacje żeby go jakby przedłużyć jego żywotność w ten sposób natomiast mnie osobiście martwi to że mamy tak wysokie zadłużenie spłacalne w ciągu kolejnych czterech lat brawo bo to powoduje że my po dzisiejszych stopach procentowych bardzo wysokich stopach procentowych musimy zaciągać nowe zadłużenie które spowoduje że będziemy mogli to zrolować nie i problem polskiego zadłużenia to nie jest problem wielkości zadłużenia bo proszę zwróćcie uwagę że Polska jest zadłużenie na 50 kilka procent naszego PKB nawet jeżeli doliczymy do tego kwestie związane z zadłużeniem tym pozabilansowym niejako czyli tym który jest puszczany przez banki komercyjne to dalej tego nie jest dużo Tak z punktu widzenia kosztu w porównaniu do zadłużenia Francji Włoch Hiszpanii Holandii prawda A więc ten reżim który był w Polsce niskiego niskiej relacji długu do naszego PKB w tej chwili nam płaci bardzo mocno nie płaci nam w wycenie polskiej waluty na rynkach I to właśnie kiedyś w tym programie w którym pokazywałem że amerykanie sobie wyemitowali 9 razy bazę z 2008 my tylko razy 4 za to wtedy mieliśmy złotówkę do dolara po dwa Zeta A dzisiaj mamy złotówkę do dolara prawie po piątce tak na marginesie pana który miesiąc temu zaczął wchodzić w doradztwo finansowe jeżeli ogląda tam Czasami wydaje mi się że ogląda to zwracam uwagę na to że od czasu kiedy zarekomendował inwestowanie w dolara to dolar stracił 20 ponad 25 groszy na jednym dolarze tak to znaczy złotówka się umocniła dobra to tak z prognozami doradztwem inwestycyjnym bardzo bym prosił o roztropność w tym zakresie a więc mamy do czynienia z sytuacją która niepokojące jest co innego w Polsce i o tym już krzyczano dużo wcześniej ale także krzyczano Za rządów tych którzy dzisiaj siedzą cicho jak mysza pod miotłą bo to Oni zaczęli proces zadłużania krótkoterminowego i problem polskiego zadłużenia to jest problem tego że nasze zadłużenie jest krótkoterminowe ale wiesz z czego to wynika nasz wynikasz przede wszystkim ze stabilności i wiary w nas jako kraj tak że nie jesteśmy w stanie uplasować obligacji 30-letnich z taką dobrą rentownością aby nam się to opłacało zrobić nie to tak bo nie ma wiary polską gospodarkę dlatego że Polska gospodarka z punktu widzenia populacyjnego się starzeje a więc Jeżeli patrzymy na to że plasowanie długo dotyczy prognozy podatków które zostaną przez społeczeństwo zapłacone i przez firmę do tego żeby te obligacje spłacić to te prognozy są dla Polski bardzo złe od 20 lat i to jest klucz prawda A więc mamy do czynienia z sytuacją taką że wiara w polską gospodarkę jeśli nie zostanie stworzona jakaś narracja opowieść dotycząca tego w jaki sposób ta gospodarka się będzie rozwijała jeśli nie stworzymy pewnej opowieści którą rynki uwierzą to będziemy jechali na krótkoterminowym zadłużeniu które jest bardzo groźne bo ono w pewnym momencie doprowadzi do sytuacji w której ktoś powie ale nie rolujemy moich obligacji nie chcę oddawaj prawda sprawdzam cię co rok albo sprawdzam się co 3 lata OK ale nie sprawdzam cię co 30 lat jak na przykład gospodarka amerykańską I ten element oliwy do ognia dolewa cały czas starzejące się społeczeństwo i tutaj niskie Ukłony znowu do wielkiego pana profesora którego proponuje żeby się trochę języka polskiego poduczył który jest piewcą tego naszego zadłużenia pozabilansowego i jak już ona jest potężnie groźne nasze zadłużenie pozabilansowe jako Polska to dotyczy głównie zobowiązań emerytalnych które wynosi tam ponad 4 biliony złotych tylko że kwestia jest bardzo ważna w tej grze że to zadłużenie jest związane ze składkami według zupełnie nowej metodyki Czyli co odłożyłeś to dostajesz problem który tam jest to jest i tego typu trzy te pieniądze rzeczywiście leżą na naszych kontach czy też z tych pieniędzy płaci się obecnym emerytom Co nie zmienia faktu że sam fakt tego iż mamy tak naprawdę za chwilę za kilka lat ten stary portfel w którym ludzie Nie odkładali a dostają emeryturę zawsze nie być płacona emerytura tym którzy zaczęli odkładać bo reforma emerytalna weszła wtedy kiedy mieć 25-30 lat prawda i już nie dotyczy tylko co masz to dostaniesz okej I to jest bardzo ważne i ciekawe a więc z punktu widzenia populacyjnego dla nas ogromne znaczenie ma to czy utrzymamy polską populację zdolną do tego żeby kupować płacić podatki za towary żebyśmy byli w stanie produkować i eksportować i ściągać pieniądze rentę kapitałową oraz żebyśmy byli w stanie wytwarzać tutaj nasze do zaspokajania naszych bieżących potrzeb Tak więc może trochę tam pokręciłem myślą więc z góry od razu przepraszam bo jest trochę niespójna A więc chodzi o to czy jesteśmy w stanie jako społeczeństwo wygenerować takie dochody które będą w stanie na to wszystko pokryć i to nie ma nic wspólnego z elementem dotyczącym gospodarki zarządzania tą gospodarką tylko ma to do czynienia z tym czy polskie społeczeństwo wierzy w to że warto mieć dzieci tak bo tak naprawdę największe zagrożenie dla polskiego społeczeństwa w tej elemencie zadłużenia poza bilansowego związanego z emerytalią ma narracja jaka jest toczona dzisiaj i przebudowa pewnej symboliki społecznej gdzie rodzina jest fundamentem Bo jeśli rodzina nie jest fundamentem to nie ma dzieci jeśli buduje się Przekaz polegający na tym że twoim szczęściem w życiu jest twoja kariera zawodowa to nie ma dzieci jeżeli nie chcemy mieć dzieci no to OK to nie miejmy ale pytanie skąd chcemy pozyskać populację która wypełni tą lukę i doprowadzi do tego że te państwo będzie jechało do przodu i będzie funkcjonowało w oparciu o spłatę tego zadłużenia które przez 30 lat jest brane a dokładnie od 1995 roku bo wtedy Rozpoczął się proces zadłużania silny Polski prawda I teraz skąd chcemy wygenerować to społeczeństwo i ta nie ma nic wspólnego z tym czy to jest PiS Czy to jest platforma czy to jest konfederacja to jest Polska 250 to jest pytanie o naszą rację stanu polegającą na tym w jaki sposób chcemy utrzymać populację w okolicach 40 milionów ludzi co ty na to Marcin na taką narrację trochę inaczej ona brzmi niż ta popularna a szczególnie powtarzana po przeczytaniu gazety przez niektórych influencerów nie Ale tampadło z twojej strony takie stwierdzenie że to zadłużenie pozabilans Jeżeli tak zrozumiałem do tego Możesz ewentualnie mnie poprawić teraz że to zadłużenie pozabilansowe które jest zaciągane przez Polskę nie stanowi problemu dobrze ci Zrozumiałem o ile utrzymamy populacje okej Czyli uważasz że lub pozbędziemy się emerytów to jak brutalne natomiast to jest brutalne natomiast chyba tutaj nie chodzi o to że jakby zaciągamy sama wartość tego zadłużenia to jest jedna rzecz ale druga rzecz że to jest zadłużenie które znajduje się poza kontrolą poza kontrolą tak naprawdę Sejmu tak czy jakichkolwiek komisji to jest podobnie jak pokazywałeś ten artykuły z ustawy gdzie wprost jest napisane że jedna osoba w państwie może decydować o tym czy spłacamy czy nie spłacamy Albo z czego spłacamy bardziej tak albo co blokuje jednocześnie tam jest zapis mówiący o tym że emerytury są niedotykalne OK spoko Ale chodzi mi o nie wolno dotknąć emerytur Żeby było jasne Chodzi mi o to że w kolejnych ustawach które się pojawiają oraz w tych działaniach które aktualnie są podejmowane widać ciągotę taką do tego żeby dawać coraz więcej uprawnień jednoosobowych tak czyli na przykład minister albo premier decydują o tym że na przykład świadczenie dajmy na to 500+ premie może wyjść powiedzieć od dziś nie 500 plus i te pieniądze przeznaczamy na spłatę odsetek nie twierdzę żeby to był zły krok tylko jakby chodzi o to że jedna osoba taka decyzję podejmuje i podobnie może zrobić w kontekście na przykład tego długu tak Czyli minister Czy premier stwierdzają dobra tego nie przepchniemy w sejmie więc to weźmie znowu tam Bankowy Fundusz Gwarancyjny na przykład nie osoba decyduje wyobrażasz A od kiedy urzędnik ma jakąś konsekwencje dlatego to nie możemy traktować w takich kategoriach jak w firmie gdzie mamy prezesa który bierze odpowiedzialność za swoje działania Tak więc to jest ogromna różnica dlatego w społeczeństwie i w państwie demokratycznym mamy sejm mamy senat mamy tą całą strukturę która może jest za duża w Polsce ale dalej powinna pełnić tą swoją rolę gdzie jednak wybierane osoby przez społeczeństwo lepiej gorzej znowu wybierane ma stanowią gremium które ma zdecydować o tym czy mamy takie rzeczy robić czy też nie mamy zdecydowaliśmy się na taki ustrój a nie jakby nie wiem nawet jak go nazwać tak ale za chwilę premier będzie najważniejszą postacią w Państwie Nie dlatego że rządzi rządem tylko dlatego że może jednoosobowo podejmować decyzje znaczy wiesz umówmy się no żyjemy tak w jednej z jednej strony mamy demokrację Ale z drugiej strony Unia Europejska jest niedemokratyczna tak bo Parlament Unii Europejskiej nie ma nic do powiedzenia powiedzenia do powiedzenia mają dużo technoraci tak którzy tam siedzą jeżeli to w ogóle są te konkreci bo oni tak naprawdę to się wąchali przez bardzo dużą ścianę że tak powiem więc nie można tych określeć ich miałem technokratów Bym się to jest nobilitacja nazywając tych ludzi z Brukseli technokratami to są komuchy zwykłe tak i nic więcej problemem Unii Europejskiej jest to że masz rządzą Osoby które nie są w żaden sposób wybierane tylko są po prostu osobami z nadania i rządzą jakby i podejmują decyzje które mają wpływ na wszystkich innych natomiast jakby wracając do tego zadłużenia Ja chciałbym to powiedzieć jedną rzecz że on te technokratyczne to są rządy oparte o wskaźnikach na wskaźnikach Tak i teraz podejmowane decyzje są w rządach technologicznych jak korporacji o wskaźniki i mamy funkcję celu składającą się z różnych tam elementów na bazie których na przykład nasze podstawowym wskaźnikiem jest to żeby dochód przypadający na jednego mieszkańca albo prekapita na mieszkańca tak ale generalnie na przykład zdolność nabywcza pojedynczego obywatela tak I układamy funkcję celu która maksymalizuje elementy element wzrostu wartości nabywczej dochodów przeciętnego obywatela tak w różnych oczywiście grupach a nie uśredniamy te do wielkiej puli gdzie na przykład 1% zarabia po miliardzie roczny rocznie a reszta jest tak jak w carskiej Rosji prawda Czyli stanowi No chłopa pańszczyźnianego tak z którym taka gra może zrobić co chce Nie takie po prostu przeniesienie wracając Natomiast tego zadłużenia to masz taki fajny slajd w którym pokazujesz zagraniczne i wewnętrzne zadłużenie Polski i tam jest też ten procent długu zagranicznego mie się tam podoba jedna rzecz kończąc nam to podsumowanie Polską racją w tej chwili to jest utrzymanie populacji która jest w stanie generować takie przychody państwa w którym możemy sobie poradzić przy aktualnej sytuacji gospodarczej przy aktualnej sytuacji zadłużenia i prognozą jego wzrostu z tym co się wydarzy jeśli stracimy populację tak która nie będzie w stanie płacić No to pozostanie wtedy tylko jedna opcja stracić emerytów i patrząc na sytuację w polskiej służbie zdrowia gdzie przeciętna wieku anastazjologia jest ponad 60 lat a pielęgniarki ponad 50 no to Znajdujecie państwo odpowiedź z czym się będziemy borykali w ciągu najbliższych 5 lat żeby było jasne nie za dwie trzy dekady za 5 lat to jest problem to tak na podsumowanie tylko tego czyli powinniśmy dbać o Zdolność do utrzymania substancji dochodowej państwa jaką jest jaką są obywatele tego miejsca w którym funkcjonujemy kropka Teraz możemy jechać dalej jeżeli chodzi o to zagraniczne i wewnętrzne zadłużenie Polski chciałem poruszyć jeden temat Nie wiem co o tym myślisz taka ceza że ci nasi rządzący aktualni oni się naprawdę znają na ekonomii gospodarce bo dwie rzeczy Pierwsza rzecz Narodowy Bank Polski zaczął zwiększać zapasy złota i sprowadzać złoto do Polski w bardzo dobrym okresie uważam że to był jeden z mądrzejszych ruchów który się w Narodowym Banku Polskim dział w ostatnim czasie i to było bardzo coś przeze mnie chwalone A druga rzecz jak właśnie popatrzymy na to zagraniczne i wewnętrzne zadłużenie Polski procentowe i nominalne bo zakładam że to jest te zadłużenie zagraniczne nawet jeżeli jest w dolarze to jest przeliczone na polskiego złotego miliardach złotych No bo chciałeś coś nie nie okej No to Zauważ że ono się zaczęło zmniejszać w 2017 roku z wartości 335 miliardów złotych to zagrożenie zagraniczne systematycznie zaczęto je ucinać było coraz to mniejsze i w 2020 roku ono podskoczyło lekko nie lekko ale podskoczyło ze względu na covida tak na pewno łatwiej było zaciągnąć jakieś tam dług zagraniczny ale przede wszystkim jest mniejsze nominalnie niż było w 2016 roku i jakby biorąc pod uwagę co się wydarzyło z polskim złotym No to albo wiedzieli co się stanie w sensie takie narzędzia analityczne mają No albo wiedzieli do czego doprowadzą albo wiedzieli do czego doprowadzą bo to też ale to jakby rzucam właśnie jako pytanie Co myślisz o tym jako ty Jako Jacek jeżeli popatrzymy w tym momencie na rzecz bardzo ważną mi tutaj Szanowni państwo proszę znowu trzyma niedaleko od trzyliterowej partii bo ja po prostu patrzę na cyfry i widzę w roku 2007 rządy w Polsce objęła platforma która zaczęła w sposób agresywny zwiększać polskie zadłużenie denomizowane w dolarach czyli zaczęła nam nazwy stawiać na ekspozycję związaną z tym że jeżeli złotówka się osłabi to dostaniemy straszne Lady w momencie kiedy w 2015 roku do rządów Doszło doszło PiS Czy Prawo i Sprawiedliwość osobiście dużo bardziej wolę tobą ten pistem i tak źle że tak powiem pracuje bo Trochę mówię po francusku i tak mi się kojarzy z pewnym francuskim słowem więc wolę go nie używać To zwróćcie uwagę jak agresywnie zaczęli zmniejszać to zadłużenie do poziomu prawie zbliżonego z 2007 roku procentowo jeżeli mówisz o procentach zwróć uwagę także Zwróć uwagę na jedną rzecz że to nie jest kwestia polegająca na tym że nagle w 2015 mogą świeciło zmniejszanie zadłużenia polskiego następowało także wtedy kiedy objęli rządy w 2005 roku i zrzucali zadłużenie do 2007 tak widzisz to No miało że ma to miejsce tak Czyli moment w którym oni objęli rządy za pierwszym i drugim razem zmniejszają ekspozycję naszego kraju na różnice kursowe i to jest ważne znaczy to na pewno program skupu obligacji który został uruchomiony polegał na skupywaniu przede wszystkim obligacji zagranicznych bo teraz w 2015 tam dolar był w okolicach ile tam 3 czy 25 nie to pomyślmy Co by było gdyby dzisiaj w tym momencie no mielibyśmy tamte zadłużenie czyli 10% większy o ile mielibyśmy większy problem tak to jest zadłużenie krótkoterminowe pozwalało im zamykać obligacje i je kupować czyli zwracać pieniądze to jest zdecydowanie Ważne że mamy mniej zadłużenia zagranicznego co teraz nastawia w taki trochę bezpieczniejszej formie względem np gospodarek które mają to zadłużenie zagraniczne w dużo większym odsetku natomiast mimo wszystko zadłużenia nam rośnie i rośnie bardzo mocno naszych rodaków pędziła w kredyty frankowe niskiego oprocentowania to prawda Zostało przebudowane została przebudowana struktura kredytów hipotecznych i dzisiaj ludzie nie kwiczą skutek tego że coś uległo zwiększeniu o 2 zł bo mają kredyty złotowe które Oczywiście mają wyższe oprocentowanie dzisiaj ale w horyzoncie powiedzmy 30 lat kredytowania to to oprocentowanie jeżeli utrzyma się rynek pieniądza dłużnego bo moja hipoteza jest taka że ten rynek generalnie się jakaś zmiana nastąpi tylko musimy przemyśleć jaka no to oni gdzieś po drodze zejdą z tym oprocentowaniem bo nie da rady trzymać przez 30 lat takiego wielkiego oprocentowania tyle nie bezpiecznie jest może trochę drożej ale bezpiecznik płacimy w tym momencie pewna pewną polisę bezpieczeństwa od tego że nie jesteśmy narażeni w takim stopniu jak byliśmy na zaburzenia na rynkach finansowych świata Co powiesz o tym żebyśmy porozmawiali jeszcze o tym długu poza budżetem jeszcze ja jeszcze chciałem do tego slajdu tam jest tablica szósta zadłużenie Skarbu Państwa według kryteriów nissa emisji tutaj Popatrzcie bo to jest rzecz bardzo ważna którą chciałem państwu pokazać Czyli mamy sytuację mniej więcej pół na pół zadłużenia krótkoterminowego i długoterminowego tak Czyli Jeżeli patrzymy na zadłużenie do roku to jest 17%. od jednego roku do 3 lat włącznie to jest 29% Co daje razem nam 46% zadłużenia krótkoterminowego i ono jest ryzykowe ryzykowne jest głównie dlatego że musimy je zrolować teraz po wysokim koszcie tak albo spłacić albo spać Co to było super To zależy Nie nie wiem A jeżeli by nas było stać na to żeby to spłacić bez ryzyka na przykład jakiegoś tam wiesz upadku czy czegoś to by było super no ale nas nie wiem czy stać Mam pytanie co spłaci możemy spłacić złotowe a zostawić dewizowe na przykład nie No tak bo teraz to jest bardziej opłacalne nie wiem jaka jest strategia dlatego że ja chciałem właśnie tutaj taki element dlatego poprosiłem tego slajda popatrzcie w środku obligacji Mamy jeden wymiar to jest czas zapadalności tej obligacji tak I generalnie widać w tym momencie że Polska głównie pracuje na obligacjach do 10 lat gdzie dominują obligacje od jednego do pięciu lat to to jest główna dominanta tak one razem tam stanowią o ile to będzie 50 70 68% mniej więcej stanowią te obligacje takie do 5 lat to jest zadłużenie krótkoterminowe Moi drodzy tak 5 do 10 No to mamy 26 i powyżej 10 tam 5%. czyli taki poziom szumu jako taki i teraz to i teraz patrząc na to pierwsze pytanie to jest długość okresu spłaty druga bardzo ważna to jest kwestia możemy popatrzeć w tym momencie na kolejną tabelę to też polecam wam uwagę to jest zadłużenie obligacyjne denominowane w kraju lub za granicą to jest kolejny wymiar tak I tutaj macie rozpisane te zadłużenia prawda o krajowe i na kolejne wam pokażę zagraniczne przy czym na tej tabeli chciałem pokazać jedną rzecz i oprocent może być stały lub znak właśnie i teraz bardzo ważnym elementem w tym zadłużeniu ale także pewnym ryzykiem które się może pojawić w przyszłym roku to jest to czy będziemy w stanie emitować obligacje o zadłużeniu zmiennym czy o zadłużeniu stałym Ale wiesz że tutaj rząd