WYNIKI wyborów w Niemczech! Co czeka niemiecką gospodarkę? | dr Piotr Andrzejewski [Wybory w Niemczech i gospodarka]

[Muzyka] [Muzyka] poznaliśmy wyniki wyborów w Niemczech rekordowa frekwencja od czasu Zjednoczenia tego kraju bo przekraczająca 84 proc bardzo jasno pokazuje poziom też niezadowolenia z tego jak wyglądały poprzednie lata chociażby w wykonaniu niemieckiej gospodarki a o tym co nam te wyniki mówią i jak dalej rozwijać może się niemiecka gospodarka będziemy rozmawiać z doktorem Piotrem andrzejewskim z Instytutu Zachodniego ekspertem do spraw polityki gospodarczej Niemiec Panie Piotrze Witam serdecznie na you kanale Bardzo dziękuję za zaproszenie Dzień dobry panie Piotrze jeżeli chodzi o wyniki mamy oczywiście CDU csu jeżeli chodzi o wyniki nie udało się przekroczyć progu 30 co dla wielu obserwatorów było istotne z perspektywy utworzenia koalicji która jest w stanie po prostu przetrwać trochę dłużej niż koalicja trp jak ten układ sił w bundestagu będzie się prezentował w tym najbliższym czasie Obecnie mamy po podliczeniu głosów do bundestagu do tej izby niższej niemieckiego parlamentu wchodzi pięć partii tak wspomniana CDU csu bardzo mocna afd na drugim miejscu Potem ukarana przez wyborców za raczej nieudolne koalicji tak zwanych świateł drogowych ampel koal socjaldemokraci SPD Zieloni troszeczkę niżej poniżej oczekiwań 11 proc nie udało im się odrobić jednak wszystkich strat także zostali obciążeni obciążeni udziałem w koalicji No i jest potem na ostatnim miejscu jest niespodzianka tak mamy Dink to jest partia czyli lewica partia którą rok temu wszyscy wkładali już do grobu i było prawie pewne że zastąpi ją w bundestagu związek partia bsw tak się jednak nie stało wspomniał pan o tym progu o pewnym progu tak 30 tych progów w tych wyborach było więcej takich psychologicznych barier CDU poniżej oczekiwań tak to jest jednak zwycięstwo ale ale jednak pozostawiające pewien niedosyt i pewien niesmak tak bo po podliczeniu podliczeniu głosów ten wynik jest niższy jeszcze niż exit z wczoraj wieczorem z 29 spadamy na 28 i pół za to o tą barierę psychologiczną przekroczyła alternatywa dla Niemiec Tak afd udało im się przebić 20 procent tutaj prawie 21 udało się uzyskać także jest to bardzo bardzo dobry wynik i potwierdza tylko to że partia ta jest w trendzie wznoszącym i jeśli miałoby się okazać że najbliższe 4 lata także będą no takie mało sprawcze jeżeli chodzi o poprawę sytuacji gospodarczej w Niemczech i dobrostanu tego przeciętnego niemieckiego gospodarstwa domowego No to należy się spodziewać dalszych wzrostów ten scenariusz jest o tyle mniej prawdopodobny że powstanie najprawdopodobniej tak rząd dwupartyjny zwy powrót do groko do dużej koalicji wielkiej koalicji pomiędzy CDU csu i SPD po raz kolejny w ostatnich 20 latach nie będzie jeśli jeśli do parlamentu wyszłyby inne partie tak takie jakw czy chyba największy przegrany tych wyborów czyli fdp liberalna partia Christiana lindnera no to wtedy musiałoby powstać TR jakby trójpalczatka opusc opuszczeniu ampel Coal No i jak widać wyborcy ukarali ten ruch ukarali ten brak wywołaniu braku stabilności na niemieckiej scenie politycznej No i fdp zdecydowanie poniżej oczekiwań 4 przecinek c nie udało się przebić progu wyborczego No i odpłynęło od fdp Połowa wyborców No i pytanie gdzie oni się znaleźli tak no Boy nie wszyscy zagłosowali na CD csu wydaje się że część odpłynęła także afd co jest tym bardziej porażką tak dla liberałów z perspektywy gospodarczej teraz popatrzmy czy ta koalicja jest w stanie coś rzeczywiście zmienić dużo mówiło się jeszcze w trakcie samych i przed wyborami o tym że wydatki chociażby te publiczne powinny być znacząco zwiększone mówiło się o tym jak wygląda sytuacja samej niemieckiej gospodarki bo przecież gdy patrzymy sobie na prognozy chociażby tych największych gospodarek gospodarek z grupy G20 No to pod kątem dynamiki zmiany PKB niemiecka gospodarka powiedzieć że odstaje od średniej to tak jakby nic nie powiedzieć bo ona jest w absolutnym ogonie jeszcze w tym roku gorzej wypadnie gospodarka Japonii i Argentyny ale już w kolejnych latach to ta niemiecka gospodarka będzie w ogonie pod kątem dynamiki zmiany PKB czy tutaj jest szansa na jakąkolwiek zmianę w tej gospodarczej rzeczywistości Niemiec gdzie PKB praktycznie od 2019 roku nie ulega zmianie No nawet 2018 bo już wtedy się pojawiały oznaki stagnacji znaczy jest taki Ja to nazywam takim cyklem raportowania jeżeli źle się dzieje w niemieckiej gospodarce to zawsze najlepsze prognozy pojawiają się na początku roku i potem z każdą kolej prognozą z każdym kolejnym miesiącem Czy kwartałem ona jest sukcesywnie obniżana więc jeżeli już teraz Startujemy z tak niskiego poziomu tak tutaj na tym pokazuje 0 PR znaczy 0% wzrostu tak Czyli całkowitą stagnację No tam Ja czytałem to rządowe prognozy które mówił o 0,2 PR PKB wzrostu no to źle to wróży źle to wróży na ten 20 na 20 a nie bo tutaj 25 to jest 07 to jest zbyt optymistyczne moim zdaniem prognoza to źle to wróży niemieckie gospodarstwo No bo jeżeli te początkowe z początku roku są tak właśnie jak mówiłem te prognozy są z ogółu najbardziej optymistyczne i potem są urealnienie jakby takie sygnały że że niemiecka gospodarka może wrócić na jakąś ścieżkę niewielkiego wzrostu mamy to oczywiście comiesięczne dane PMI w lutym udało się osiągnąć na ty w tym indeksie jakby najwyższy najwyższy poziom od 9 miesięcy bodajże tak to znaczy do 50 51 punktów ale to jest za mało tak J jest kółka wiosny nie czyni Niemcy niemiecka gospodarka ma ogromne problemy strukturalne No świetnie o tym pisze Wolf gang w takiej książce kaput koniec niemieckiego cudu gospodarczego i on tam wymienia szereg czynników Ja bym też dołożył swoje tak bo niemiecki wzrost w ostatnich 20 paru latach opierał się na kilku filarach i tych filarów już praktycznie nie ma obecnie to była było to osłabione osłabiona waluta znaczy wartość waluty wiadomo niemiecka marka to była silna waluta iby niemiecki produkt musiał być konkurencyjny czymś innym niż tylko ceną silna waluta wymuszała na na Niemcach jakby inwestowanie w swoją innowacyjność i konkurencyjność a pojawienie się strefy euro obniżyło Jakby obniżyło pojawiła się tania waluta i niemiecka gospodarka zrobiła się nagle tak skokowo zesn nowanie bardziej konkurencyjna i to jakby uśpiło uśpił wielkie niemieckie firmy i globalne koncerny jakby i ten Easy Money na początku bardzo łatwo można było na tym zyskiwać doprowadził do pewnego że Niemcy przespały pewien etap rozwojowy i teraz budzą się w rzeczywistości w której jest coraz mniej chętnych na ich produkty tak które stają się po prostu coraz mniej konkurencyjne w szczególności jeśli chodzi o o produkcji z krajów Dalekiego Wschodu azjatyckich tak Chiny Korea Południowa czy Japonia No a już nie mówiąc o tym że Niemcy nie uczestniczą w wyścigu technologicznym Jeśli chodzi na przykład o platformy cyfrowe czy czy tym podobne kolejne te problemy z niemiecką gospodarką i kolejne filary wzrostu no to była oczywiście tania siła robocza w regionie Europy środkowo-wschodniej No i Europa środkowo-wschodnia jako rynek zbytu towarów to 160 milionów konsumentów tutaj jakby ze względu na wzrost płac w tym regionie to też już się kończy były tanie surowce energetyczne z Rosji No to wiadomo że już z jakich powodów oczywistych dla każdego do tego nie może być powrotu albo nie może być po prostu do takiego poboru tych tych surowców energetycznych w takiej ilości jak było to wcześniej tak bo przypomnę tutaj dla oglądających że to było 55 proc na przykład gazu pochodziło z od jednego tylko źródła czyli z Rosji to jest niebezpieczna sytuacja tak kiedy uzależniamy się tylko i wyłącznie od jednego dostawcy przewiduję że Jeśli miałoby dojść do powrotu do powrotu wymiany handlowej z Rosją i do ponownego zakupu tych surowców energetycznych No to musiałby być jakiś limit ustalony Tak powiedzmy nie wiem 10 15 20 PR to jest kwestia d dyskusji ale taki limit maksymalny żeby żeby właśnie nie powtórzyć tego strategicznego błędu z przeszłości no i tym ostatnim filarem który się wali a który był motorem dla niemieckiej mem wzrostu niie gospodarki to był chiński rynek tak no tutaj wchodzi to o czym wspomniałem na samym początku czyli to że niemiecki produkt przestaje być konkurencyjny tak sprzedaż niemieckich samochodów spada zostają wypychane po prostu przez dziesiątki czy nawet setki Marek chińskich których nazw jestem w stanie spamiętać i tutaj państwu powtórzyć Niemniej jednak Niemniej jednak stanowi to pewien problem i wyzwanie no i żeby rozwiązać ten problem Wymaga to pewnych bolesnych bolesnych reform bolesnych zmian do przeprowadzenia co bardzo dobrze pokazuje ogniskuje jak w soczewce Perła w gospodarczej koronie Niemiec czyli Volkswagen jest to firma która boryka się ze znaczącym spadkiem sprzedaży swoich samochodów i musi dokonać żeby uzyskać środki na dalsze inwestycje i rozwój musi dokonać cięć w produkcji tak mówi się o tym że trzy aż trzy zakłady produkcyjne mają być zamknięte w Niemczech około 30 00 osób ma zostać zwolnionych zakupem tych tych ligii produkcyjnych interesują się Chińczycy pytanie jest takie czy Niemcy się zgodzą na czy pod nowym z nowym kanclerzem czy zgodzą się na takie na taki ruch który byłby jakby krótkofalowa korzystny ale długofalowo stworzyłby tylko większe problemy dla Niemiec także jak jak widać sytuacja wejściowa nie jest dobra nie jest dobra i Friedrich schmerz który zostanie zostanie nowym kanclerzem ma naprawdę ogromne wyzwanie przed sobą i od tego czy uda mu się ten za przeproszeniem ten temat dowieść tak będzie zależeć czy uda mu się powstrzymać wzrost skrajnie prawicowej afd No to właśnie o niej sobie teraz pomówmy mamy wynik prawie na poziomie 21 proc mamy Generalnie to nie jest ruch który dzieje się tylko i wyłącznie za naszą zachodnią granicą ale możemy też troszeczkę dalej popatrzeć bo generalnie to jest tendencja którą widzimy w Europie że ta prawica też te skrajne odłamy one na pości zyskują jeżeli mówimy o afd to nie sposób nie wspomnieć o administracji Donalda trumpa i o elonie musku który bardzo mocno wspierał tą partię zresztą w którymś z wieców brał udział online nowo w tym wiecu mówiąc Jak ważny i dobrym wyborem jest partia afd pani Alis widel która jest lider tego ugrupowania wspominała o tym komentując wyniki wyborów że oczywiście z wyniku jest bardzo zadowolona i jest przekonana że kolejne wybory uda się już tej partii wygrać a może się okazać że podobnie jak i te wybory No to nie do końca uda się dotrzeć do końca kadencji tej ustawowej bo znowu coś się rozlecieć A w przypadku afd właśnie jakie mamy główne postulaty wyjście z porozumienia paryskiego zakończenie tego tak zwanego Eko terroryzmu które bardzo często te Partie prawicowe poddają pod dyskusję co tutaj się może rzeczywiście wydarzyć poruszył pan dwa wątki tak to szybko tylko powiem jeszcze że najważniejszym tematem dla afd to jest oczywiście migracja słyszymy o kolejnych atakach czy to C kogoś wjeżdżającego samochodem w tłum strajkujących i to migracja stanowi to największe paliwo napędowe dla dla Niemiec i tutaj jakby Niemcy stoją w rozkroku bo ich gospodarka mierzy się z ogromnymi niedoborami siły roboczej zwłaszcza specjalistycznej siły roboczej do tego stopnia że zarówno Friedrich jak i fdp w swoich programach wyborczych mają jak takie zachęty do do tego pracować dłużej godziny które mają być nieopodatkowane by jakby zachęcać emerytów do tego by dalej kontynuowali swoją pracę bo ich praca także ma być opodatkowana w mniejszym stopniu i jest jeden ze sposobów żeby sobie z tym radzić on jest zdecydowanie niewystarczający jedynym rozwiązaniem tego jest migracja A te jakby poziom migracji w Niemczech Jakby już przekroczył pewien migracja przekroczyła pewien poziom krytyczny w Niemczech Pewnie To jakby jest już nie ma już takiego takiego przyzwolenia społecznego by kontynuować imigracje na tak masową skalę więc to jest pewien problem to jest węzeł gordyjski którego nie idzie rozsupłać i to będzie tworzyć pewien problem i chciałbym jeszcze tylko dodać na co liczy właśnie Alice wi na co liczy afd Tak właśnie liczą na to że niemiecki rząd będzie dalej nierowny tak że nie uda mu się dokonać żadnych reform strukturalnych i nie uda mu się uzdrowić sytuacji gospodarczej Dlaczego Taków mogą uważać w ogóle tak Skąd ten pogląd No z tego że CDU i friedr oraz SPD pod przewodnictwem nie wiem czy szolca czy kogoś innego w przyszłości będzie mają zupełnie inny pogląd na to jak pobudzać niemiecką gospodarkę Ja chciałem tylko przypomnieć że przecież ta koalicja świateł drogowych koalicją ona się rozpadła właśnie przez to że Nie potrafili dojść do porozumienia w kwestiach polityki gospodarczej tak Zieloni fdp mieli zupełnie inne wizje i tak samo inne wizje mają mają chrześcijańscy Demokraci i mają socjaldemokraci Friedrich Merz jakby chce odejść od takiej polityki zakazów i nakazów chciałby żeby to wolny rynek bardziej decydował o tym czy czy będzie będzie wprowadzany ten zielona Transformacja tak chce odejść od zakazu używania silników spalinowych w 2035 roku i twierdzi że to konsument sam zdecyduje jeżeli silnik spalinowy będzie już zbyt drogi Jego koszty użytkowania będą zbyt duże no to no to konsument sam wybierze alternatywę tak czy to samochód elektryczny hybrydę czy wodorowy w przyszłości Tak i to jest taka zmiana pewnej filozofii No i także chce zmniejszyć obciążenia podatkowe No i A z kolei SPD to jest partia która postuluje więcej wydatków tak i poluzowanie hamulca zadłużenia a hamulec zadłużenia To jest coś co socjaldemokraci co chrześcijańscy Demokraci CDU chciałaby utrzymać tak i tutaj będzie ten największa kość niezgody pomiędzy tymi partiami to znaczy skąd wziąć pieniądze na rozwój ską skąd w pieniądze na rozwój i mam Niemcy mają Konstytucyjny limit zadłużenia w wysokości 60 PR PKB On jest obecnie przekroczony ze względu na pandemię kryzys energetyczny i tak dalej więc jest taka pewna potrzeba konsolidacji fiskalnej w Niemczech chociaż oczywiście niemiecka gospodarka w sumie w porównaniu do innych gospodarek europejskich zwłaszcza Francuskiej na przykład która jest zagrożona procedurą nadmiernego deficytu obecnie No to wygląda całkiem dobrze fiskalnie i Niemcy mogłyby zmobilizować jakie środki finansowe na politykę gospodarczą No tylko właśnie że wydaje się że zdecydowana część CDU csu tego nie chce tak i i pytanie jest takie czy uda się w ogóle przeprowadzić reformę hamulca zadłużenia tak i i wydaje mi się że nie no wobec tej konstelacji będzie to bardzo trudne jedna ze stron by musiała ustąpić ze swojego jakby najważniejszy jedny z najważniejszych postulatów i osiągnięciem kompromisu pomiędzy CDU csu i SPD będzie bardzo trudne i właśnie na to na te na te Tar na tą niezgodę liczy skrajna prawica w Niemczech jeżeli popatrzymy teraz z perspektywy administracji Donalda trumpa i tu zarówno Donald Trump jak i Elon Musk byli zadowoleni z tych wyników to z perspektywy polityki którą zaczyna uprawia zaczynają uprawiać Stany Zjednoczone w szczególności w przesuwaniu nacisku za winę tego co się dzieje za naszą wschodnią granicą w stronę Ukrainy z Rosji zapewne też po to żeby zdjąć ewentualne sankcje na rosyjskie Surowce a nie do końca Nawet doprowadzić do pokoju to jak z perspektywy Donalda trumpa Ta przyszła koalicja CDU csu i SPD może wyglądać w sensie czy tutaj jest większa szansa na nić porozumienia między Stanami Zjednoczonymi i w sprawie chociażby rosyjskich surowców No bo wiemy jak polityka Niemiec wyglądała jeżeli chodzi o stopień uzależnienia się od Rosji i rosyjskich surowców pije głównie do polityki pani Merkel która troszeczkę to zamieszanie nam wywołała jak to teraz powinniśmy i możemy odbierać tą sytuację jestem przekonany mówię to dlatego że usłyszałem doradców pracujących dla CDU że Friedrich Merz będzie chciał przez pierwsze swoje miesiące urzędowania przeprowadzić taką taką ofensywę dyplomatyczną na kierunku amerykańskim i ma pewne szanse sukcesu z tego względu że no jakby Mer Nie jest obciążony politycznie błędami swoich poprzedników nie jest był przecież także przeciwnikiem przeciwnikiem polcz może tak rywalem Angeli Merkel w swojej własne więc nie jest obciążony jej błędami tak ma bardzo dobry punkt wyjściowy tak jest czystą kartą co więcej On pracował w sektorze prywatnym w wielkiej finansjer w Black rocku i część otoczenia Donalda trumpa po prostu osobiście zna i zakładam że będzie chciał te kontakty wykorzystać tylko że no właśnie no jakby dyplomacja to jest jedno ale mamy wyzwania strukturalne których których nie da się tak szybko rozwiązać na linii stany stany Europa Przecież już za administracji bidena pojawił się problem problem subsydiowania gospodarki tak przez Amerykanów tak większego protekcjonizmu ze strony Amerykanów pojawił się ten inflation reduction te 360 czy 3 70 miliardów dolarów które miały wzmocnić wzmocnić także zieloną transformację w Stanach ale przede wszystkim przyciągać miejsca pracy w przemyśle tak Powstawanie nowych zakładów produkcyjnych prezydent Francji nazwał to działanie jakby próbą zamordowania czy zarżnięci Europejskiego przemysłu tak I tutaj Niemcy mają ten sam problem jest ten sam problem tak takiemu simowi bardziej się opłaca otworzyć fabrykę w jakimś Teksasie niż niż w badeni i to jest to jest wyzwanie dla Niemiec Tak na linii Niemcy Stany Zjednoczone to jest duży problem Niemcy są gospodarką eksportowo Stany są gospodarką która ma jakby negatywny bilans handlowy importuje Tak więc to oznacza że Kiedy wreszcie wraca taka twarda Polityka to Niemcy są na na tej na tej gorszej pozycji ponieważ ich dobrostan jest zależny od tego co zrobią państwo odbiorcy ich produktów tak a Stany są jednym z największych odbiorców więc Mają ogromny lewar ogromny lewar na Niemce także nawet jeżeli merowi udałoby się oczarować trumpa albo jego administrację w jakiś sposób No to w żaden sposób nie rozwiąże tych strukturalnych wyzwań i problemów stojących przed przed Niemcami także w tym względzie jestem pesymistą Nie brzmi to nie brzmi to najlepiej ale oczywiście jak najbardziej za tą tezą stoją solidne argumenty jeżeli chodzi o takie mocniejsze ruchy ze strony Niemiec że rzeczywiście co musiałoby się wydarzyć żeby te partie rządzące zdecydowały się na takie drastyczne ruchy jak chociażby wychodzenie z różnego rodzaju porozumień za czym postuluje afd Rozumiem że to jest tylko i wyłącznie kwestia dostania się do władzy afd a nie tego że tutaj może pojawić się jakiś większy rozłam i Lider CDU csu stwierdzi że że okej to teraz jest ten czas żeby gospodarka czy po prostu Niemcy zaryzykował stwa migracji która i te to najlepiej pokazują No 84p frekwencja pokazuje poziom niezadowolenia też z takich aspektów jak chociażby aspekty migracyjne co wpływa też na samą kulturę i na samo samo funkcjonowanie niemieckiego społeczeństwa czy tutaj możemy mieć jakiś rozłam czy po prostu inwestorzy którzy patrzą na niemiecką gospodarkę to tak naprawdę patrzą przez ten pryzmat że siłą rzeczy to jest ni kąd inwestowanie w Stany Zjednoczone No bo skoro Niemcy w większości gro przypadków to jest eksport do Stanów Zjednoczonych zresztą w przypadku indeksu Dax tego składającego się z 40 komponentów to 60 przychodów tych firm to przychody z zagranicy a nie z lokalnego rynku to tak do tego rynku niemieckiego należy podchodzić i nic się nie zmieni w tej kwestii No wiem czy nie zmieni tak To zależy też jakby tanga trzeba dwojga tak jeżeli Niemcy będą Przepraszam jeżeli Stany Zjednoczone będą wprowadzać cła na na europejskie produkty to siłą rzeczy to uderzy w największego eksportera europejskiego czyli Niemcy Tak więc to będzie to będzie duży problem no inwestorzy No nie wiem z tego co Ja obserwuję No to raczej niechętnie inwestują w niemiecki w niemieckie firmy ostatnimi laty jest pewne ryzyko że nie będzie tych dywidend nie będzie tych nie będzie tego potencjału wzrostu tak jak mówiłem to by wymagało No drastycznych cięć w niektórych sektorach tak I albo skokowego obniżenia cen cen energii w Niemczech No a to by się wiązało w jakimś stopniu z powrotem do handlu z Rosją to także jakby nie w smak tutaj nam nam po tej stronie Odry prawda w Polsce więc to są to są jakby bardzo trudne bardzo trudne wybory przed którymi stoją Niemcy wydaje się że Friedrich Jako przyszły kancz on raczej będzie prezentował taką postawy jeśli chodzi o politykę wschodnią i dzisiaj rano przecież powiedział że no trzeba przygotowywać się na uzyskanie pewnej jakby niezależności od Stanów Zjednoczonych tak idzie dalej w tej retoryce niż się spodziewałem i szybciej to następuje No jakby to otoczenie CDU csu z którym miałem przyjemność rozmawiać przed wyborami przestrzegał nas stronę polską przed tym że amerykanie będą się wycofywać z kontynentu europejskiego będą zmniejszać swoje zaangażowanie w Europie i powinniśmy się na to wspólnie jako Europejczycy przygotować tak to jest coś czego my jako strona polska nie przyjmujemy do wiadomości jeszcze tak przynie tak wynika z moich tutaj obserwacji A Niemcy już się chcą do tego do tego przygotowywać i tylko ma pewien pew taki dysonans poznawczy No bo z jednej strony tak o tym mówi Merc Ale z drugiej strony no Niemcy zawsze starały się być tym dobrym sojusznikiem Stanów Zjednoczonych tak starały się jeżeli Ogłaszał ten wielki program modernizacji niemieckiej No to przecież zdecydowana większość tych środków poszło na zakup f35 Stanów Zjednoczonych i utrzymania niemieckich zdolności do uczestnictwa w programie nuclear shing tak żeby po prostu utrzymać status quo i to wszystko wspierało wspierało amerykański przemysł zbrojeniowy tak samo jest europejskim projektem tarczy antyrakietowej tutaj nie uczestniczy w tym projekcie Francja i Włochy z tego względu że Franc Włochy chciały żeby te środki na rynek europejski na europejsko do europejskich Europejskiej zbrojeniówki No a Niemcy chcą jakby budować tą Europejską tarczę w oparciu o amerykańskie i izraelskie systemy tak Czyli pozaeuropejskie i i to jest o tyle taki właśnie dysonans dysonans poznawczy tak bo z jednej strony słyszę Słyszę głosy No że czas na uzależnienie się od Stanów czas na autonomię strategiczną Europy i tym podobne a z drugiej strony Widzę że no Niemcy są tak mocno uwiązane tak mocno uwiązane ze Stanami Zjednoczonymi że trudno będzie im się trudno będzie t te więź zerwać tak a koszty i gospodarcze i polityczne takiego zerwania byłyby ogromne i wydaje mi się że przekraczały przekraczały pewną tolerancję społeczeństwa no i tutaj wchodzi ten ten ten jakby ten Elon Musk prawda cały to zaplecze zaplecze trumpa które sugeruje W głosowanie na FD to jest ciekawe bo w sumie elektorat afd jest antyamy tak w byłych landach nrt I tutaj jakby w tym Uniwersum politycznym nic się nie klei tak że mamy mamy tych relatywnie prorosyjskich antyamerykanizm od tych od tych rosyjskich ciągłą w stronę właśnie związków z tym amerykańskim altem tak z tą z tą nową prawicą alternatywną prawicą to wszystko bardzo ciekawe tak będziemy obserwować w najbliższych latach jak to będzie się rozwijać czy i ostatnie pytanie związane poniekąd dalej z tematem też tego co się dzieje za naszą wschodnią granicą czy od 2022 roku w polityce Niemiec coś się mocniej bardziej zmieniło No bo w Polsce dowiedzieliśmy się Tak patrząc z perspektywy całego społeczeństwa na czym polega lobbing jak wygląda sytuacja lobbystów i to żeby czytać kto za jaki raport też zapłacił żeby zobaczyć Też kto na co ma wpływy Czy w przypadku Niemiec tutaj zaczynają nam się pojawiać takie czerwone lampki w przypadku niektórych decyzji niektórych programów że to społeczeństwo niemieckie jest bardziej świadome tego jak kształtuje się sytuacja polityczna tej olbrzymiej gospodarki No bo jak słyszymy mamy temat surowców z Rosji mamy temat Stanów Zjednoczonych i mamy temat Izraela No to to brzmi troszeczkę cały czas jak taka gospodarcza dywersja w przypadku tego lokalnego rynku kosztem tych zagranicznych dużych gospodarek czy tu się w czasie tych ostatnich cokolwiek zmieniło nie absolutnie nic jak ja się zawsze tak prześmiewczo mówię że Niemcy to jest gospodarka która ma państwo tak jak kiedyś o Prusach się mówiło w 18u to jest armia która ma państwo obecnie obecnie Niemcy to jest gospodarka która ma państwo tak nie ma takiej rozwiniętej Kultury strategicznej państwowej to jakby o tym co jest interesem Niemiec decydują interesy tych największych globalnych niemieckich korporacji i to jest sytuacja niezdrowa walczy się o to żeby to one miały te największe przychody z tym się utożsamia niemiecki dobrobyt tak nawet w niemieckich dokumentach strategicznych takich jak strategia Przemysłowa 2030 możemy przeczytać tak że jakby utrzymanie konkurencyjności tych wielkich czempionów niemieckich to jest warunek sinekwanon utrzymania państwa dobrobytu tak tego zabezpieczeń socjalnych w Niemczech i stabilności politycznej No i to jest ciekawe bo nie wszyscy się z tym zgadzają a już zwłaszcza nie zgadza się z tym niemiecki m tak Czyli te takie osób które stanowią kościec niemie gospodarki jest takich ukrytych czempionów prawda którzy mają wąskie specjalizacje i pewne monopole w niektórych dziedzinach i ten jest bardzo niezadowolony z tej polityki w której to duzi ciągle dostają te największe subsydia ciągle się ratuje ich i próbuje się utrzymać konkurencyjność pieniędzmi podatników a pomija się to wywołuje niezadowolenie bym zdziwił gdyś ostatnimi czasy które mają takie propozycje troszeczkę bardziej wolnorynkowe tak które chcą utworzyć utworzyć bardziej wyrównane jakby Boisko do gry gospodarczej jeżeli mogę to tak określić tak playing Field chcą wyrównać troszeczkę i powrócić do realnej konkurencji a nie do do gospodarki która jedzie na na oparach subsydiów jakby to nie jest też tak że tego nie widzi on też to dostrzega i jego program gospodarczy jest dość podobny do afd są pewne oczywiście subtelne różn Niemniej jednak Niemniej jednak No zobaczymy czy mu się to uda wprowadzić skoro będzie w koalicji socjal demokratami których ja uważam że będą wielkim hamulcowym jakichkolwiek reform tak oni będą bardziej dbali o zachowanie status quo o utrzymanie miejsc pracy nawet kosztem właśnie tych subsydiów o których wspomniałem Niemcy są chore na subsydia Chciałbym tutaj tylko przypomnieć taką porażający która pokazywała że w tych latach kryzysowych tak czy pandemiczny czy czy jak była inflacja i wzr energii to Niemcy odpowiadały któ 27 28 PR PKB Unii tak odpowiadały za 53 proc czy 54 proc całej pomocy publicznej w Unii Europejskiej no to jest ogromna dysproporcja tak te niemieckie niemieckie firmy są przedotrzewnowa takich środków finansowych na dotowanie swoich firm tak ja nie mówię o polskich tak ale o takich takich państwach jak Włochy na przykład czy Hiszpania które nie są w stanie zmobilizować tak dużych środków finansowych jak Niemcy i to tworzym problem tak że Niemcy Niemcy kanibalizacji partnerów żeby utrzymać się w tej globalnej grze No ale to nie jest to nie jest polityka gospodarcza która jest do utrzymania na dłuższą metę ona będzie rodzić po prostu coraz większe napięcia tak i to w samych Niemczech i w na kontynencie europejskim to jest bardzo ciekawa statystyka o której pan doktor wspomniał bo przecież to też za Odry słychać było głosy niezadowolenia że na europejski rynek wchodzą chińskie spółki motoryzacyjne które są w stanie oferować takie a nie inne ceny tylko i wyłącznie w związku z tym jak mocno te spółki wspierają wspiera chiński rząd i chiński Bank Ludowy wszelkimi dotacjami i tego typu złam a tutaj słyszymy że tak naprawdę król jest nagi pod tym kątem i i to Niemcy sami krytykują coś co robią u siebie ale oczywiście że tak wszyscy subuj na potęgę tak no wspomniał pan o Chinach ja wspomniałem wcześniej o Stanach Zjednoczonych tak o tym programie bidena ten inflation reduction który też jest ogromnym programem subsydia 2 25 to oznaczy że tylko dwa państwa Unii europejskie odpowiadają za 85 wszystkich subsydiów w Unii Europejskiej no to jest Ni poważne Jeżeli mamy się rozwijać jako gospodarcze jako kontynent tak jako Unia No to musiałoby dojść do europeizacji programów subsydia Narodowym No bo to tworzy po prostu napięcia i zbyt duże dysproporcje Tak i to jest taki węzeł gordyjski tego to jest Nie ma dobrych rozwiązań No bo skoro wszyscy inni subsydiuje to my też powinniśmy prawda Tylko że u nas to prowadzi do powstawania ogromnej nierównowagi na tym jednolitym rynku europejskim i szczerze mówiąc nie wiem jak jakie rozwiązanie Europa mogłaby z siebie wykrzesać w obecnym stanie kiedy jest deficyt przywództwa politycznego na starym kontynencie i nie widzę postaci która by mogła mogłaby doprowadzić tych zmian tak No mamy pojawił się ten we wrześniu zeszłego roku raport Mario dr tak jakby jest ukierunkowany na te problemy z konkurencyjnością czy produktywnością niemieckich europejskich gospodarek biurokracji proszę i biurokrację też tak no i biurokrację oczywiście tak i biurokrację tak dokładnie no ale pytanie czy uda się to wprowadzić w życie jakby Wszyscy czekają te facto na Niemcy w obecnej sytuacji Czy wreszcie pojawi się jakiś to to przywództwo czy Fried Merc udźwignie ten ciężar tak i będzie w stanie dowieść Także ten temat na poziomie Europejskim Także ja ja nie wiem czy mu się to uda na jest Zresztą to nie jest tylko tak że ja jestem takim pesymistą ale nawet te osoby t którymi z którymi Rozmawiałem mówili że ma powinniśmy nasze oczekiwania ostudzić w stosunku do niego w stosunku do Merca i jego przywództwa powinniśmy że że to jest osoba która przecież nie nie pełniła żadnej funkcji publicznej wcześniej Mer nie ma doświadczenia jako premier landu na przykład czy czy czy czy burmistrz burmistrz Hamburga tak jak jak Olaf wcześniej a on cały czas pracował w sektorze prywatnym Nie nie nie ma doświadczenia w tym życiu jakby na tych wyższych stanowiskach publicznych i to oznacza że że że jakby w optyce tego zaplecza CDU csu nic się nie wydarzy w 25 roku mamy poczekać na 26 kiedy jakby rozsiądź się w tym siodle wreszcie Merc i i będzie mógł wtedy ruszyć ruszyć galopem tak No zobaczymy czy tak czy tak będzie czy nie Mam nadzieję że tak no bo jednak przydałoby się żeby Niemcy wreszcie zaczęły kierunku a nie dryfował cały czas tak ZW jeśli chodzi o politykę gospodarczą No tutaj jakby ten kryzys przywództwa w Niemczech politycznego i niemożliwość dogadania się w ampel koalicją doprowadziła do tego że de facto Niemcy nie prowadziły jakiejś spójnej polityki wzrostu pobudzającej wost gospodarczy No i jeżeli mamy teraz dwupartyjnego ale jze jeszcze na koniec jeżeli chodzi o tak naprawdę tą naszą polsko-niemiecką relację w tym przypadku z nowym rządem czy tutaj dojdzie do jakichkolwiek zmian bo my oczywiście pisząc o tym że mamy katastrofę gospodarczą w Niemiec że że gospodarka niemiecka stoi w miejscu zupełnie się nie rozwija a w czasie i w momencie kiedy jakaś gospodarka stoi w miejscu i to PKB nie rośnie przy tych też wszystkiej wszystkich trendach inflacyjnych to jest naprawdę bardzo zła informacja dla dla nas Niemcy są jednym z głównych partnerów handlowych więc ta sytuacja na niemieckim rynku dla nas oczywiście pozytywna nie jest jak nasz rząd czy tutaj w ogóle cokolwiek się zmieni i może się zmienić Czy nasze relacje biznesowe gospodarcze z niemiecką gospodarką w tych najbliższych latach one ulegną jakiejś zmianie my będziemy szukać jakiś innych rynków my rozwijamy się dynamicznie też mimo wielu wielu rzeczy które nam oczywiście przeszkadzają ale widać że mamy trochę większe apetyt niż to co na przykład prezentują sobą aktualnie Niemcy i niemiecka gospodarka jak to może wyglądać w tych naszych biznesowych relacjach No to tutaj odpowiedź jest bardzo prosta tak jakby niezależnie od tego co się dzieje w świecie polityki No to współpraca gospodarcza pomiędzy Polską a Niemcami je na autopilocie takim i jeżeli są napięcia nieważne czy są jakieś napięcia polityczne czy ich nie ma to to współpraca gospodarcza kwitnie przy czym Oczywiście jeżeli miałbym jakąkolwiek sugestie dla naszych polskich firm czy polskich inwestorów dać No to żeby się dywersyfikować tak żeby nie nie iść tylko na kierunku niemieckim a przecież 28 proc naszego eksportu idzie do Niemiec tak do tylko jednego jednego państwa które przeżywa trudności gospodarcze i ma jakby mizerne perspektywy wzrostu na przyszłość więc tutaj pewna przestroga żeby być ostrożnym ważyć prawda oczywiście to cały czas potna gospodarka trzecia gospodarka na świecie Tak to się jakby nie nie zmieni i nie nie skończy z dnia na dzień tak to cały czas jest PR ogromna gospodarka współpracy z którą można zyskiwać dużo Niemniej jednak patrząc tak długofalowo sugerowałbym jakby dywersyfikację szukanie także innych ó tak w tej dłuższej perspektywie A jeśli chodzi o samą współpracę polityczną jawnie pokazuje i mówił o tym że że potrzeba naprawy relacji nie tylko z Francją przede wszystkim ale także z Polską CDU także wydało swój program w języku polskim jaka ciekawostka i można go sobie przeczytać na ich stronie i jest to ciekawe tak No zobaczymy na pewno po stronie polskiej też było takie oczekiwanie nie jest tajemnicą tak że rząd Donalda Tuska nie dogadywał się specjalnie ZEM na takim poziomie personalnym i było takie oczekiwanie strony polskiej na pojawienie się pojawienie się Merca właśnie jest to pewna szansa na otwarcie Jakie nowe otwarcie to zawsze jest szansa tak można rozwiązać kilka mniejszych problemów ale te wyzwania strukturalne wydaje mi się cały czas pozostaną między nami i te problemy na przykład z kontrolami granicznymi tak bo tutaj jakby będzie musiał utrzymać twarde stanowisko wobec migracji żeby mu nie wzrosło jeszcze bardziej no a to przecież uderza w nas tak bezpośrednio w nasze polskie firmy ja się spodziewam że będzie nie tylko utrzymane te kontrole graniczne nawet zaostrzenie ich tak na kierunku polskim i to będzie problem i wyzwanie Tak i wcale nie będzie tak miło pomimo pomimo pewnych nadziei doktor Piotr Andrzejewski z Instytutu Zachodniego ekspert do spraw polityki gospodarczej Niemiec był moim i państwa gościem Panie Piotrze pięknie i serdecznie dziękuję za rozmowę Dziękuję bardzo a my kontynuujemy dalej Ja już nie potrzebuję słuchawek Bardzo się cieszę z tego że to nasze przygotowanie do handlu i mieliśmy tutaj gościa specjalnego żeby nam wytłumaczył i bliżej pokazał perspektywę niemieckich wyborów i niemieckiej gospodarki bo trochę to też otwiera oczy i na to co się dzieje za naszą zachodnią granicą ale też na to w jaki sposób i gdzie powinniśmy lokować więc przeskocz sobie do platformy xstation od Domu Maklerskiego xtb czyli od partnera tego naszego odcinka przy do do handlu dajcie znać jeżeli wam się podobała ta część że nie tylko ja się tutaj na tym naszym kanale wymądrzam ale mamy fajnych znakomitych ekspertów którzy na co dzień zgłębiając Dajcie łapkę w górę jeżeli ta część się podobała zaczynamy od niemieckiego daxa i tutaj widać tą pierwszą reakcję w postaci wzrostów na kontraktach terminowych na niemiecki indeks to jest oczywiście efekt tego że w przypadku daxa i w przypadku wyborów nie potrzeba trzeciej partii do tańca wystarczy koalicja CDU csu i SPD czyli połączenie sił pana Merca i pana schola i ta gospodarka będzie No właśnie i chociażby ten temat finansów publicznych tutaj może się coś poprawić generalnie wybory giełda dosyć dobrze przyjęła i dostaliśmy taki komunikat co do tego że tendencja powinna być kontynuowana O ile oczywiście tendencja będzie kontynuowana w przypadku Stanów Zjednoczonych bo tutaj ta sytuacja aż tak pewna nie jest Wiemy że na sesji piątkowej mieliśmy chwilowe tąpnięcie i chwilowe Rozterki w postaci przeceny No w przypadku naz daka sięgającej ponad 2 PR i to pojawiały się oczywiście tłumaczenia analityków dlaczego takie tąpnięcie skoro nie mieliśmy żadnych ważnych danych że skoro te kolejne wierzchołki są tak przebijane w zasadzie nie tyle przebijane co naruszane No to brakuje paliwa mamy jakąś inkasacja zysków mniejsza o to żebyśmy szukali tutaj nie wiadomo jakich sygnałów czy jakich jakie interpretacji tego co za tymi ruchami stoi Fakt jest taki że pod kątem price action Czyli tego tej części analizy technicznej która nam mówi o rynkowym momentum tym takim krótkoterminowym momentum No to dostaliśmy poniekąd komunikaty co do tego że może nam się pojawić na rynku korekta ten na ten moment przecena sięga niespełna 3 proc w przypadku naz daka to jest naprawdę niewiele zejście w te okolice to jest zejście w okolice i spadki na poziomie około 7 proc więc dalej to nie jest absolutnie nic co wywraca oby nam stolik i można by wtedy powiedzieć że tendencja wzrostowa nam się kończy z tych ciekawszych wykresów na pewno popatrzeć należy na bitcoina i sytuację podażową która się pojawiła oczywiście głównie w związku z kradzieżą na giełdzie bybit bo ona nam się spotkała z tą chwilową podażą w przypadku bitcoina ale mamy tutaj dwie niezwykle kluczowe strefy jedna oczywiście strefa to okolice 90 000 dolarów gdzie od listopada ubiegłego roku nieustannie mamy wyciągnięcia Druga natomiast To są okolice 93 693 94000 dolarów oczywiście naruszanie tych po kolei stref to są kolejne sygnały do tego że rynek może niestety ale zmierzać w stronę przeceny a tym samym to co tutaj widzimy nazywać będziemy z czasem moglibyśmy nazywać z czasem podwójnym wierzchołkiem to jeszcze ładniej widoczne będzie na wykresie tygodniowym Tylko że do tego potrzebujemy rynkowego momentum bo tej paniczne wyprzedaży były spadki ale nie paniczne w przypadku w przypadku kradzieży z giełdy bbit więc to jest trochę inna sytuacja podobnie zresztą w przypadku eum w przypadku etherium tutaj mamy tak naprawdę delikatne odreagowanie popatrzmy na sytuację złotego tak na szybko ten przegląd po tym oczywiście głównym temacie czyli po wątku wyborów wyborów w Stanach Zjednoczonych weszliśmy w konsolidację delikatną czy 96 czy 97 wydaje się że na chwilę ten rynek powinien nam ochłonąć po tej zmienności którą byliśmy bombardowani przez ostatnie dwa trzy tygodnie bo też widzimy że de facto duże znaczenie ma temat temat tego że poniekąd zdyskontowany wiemy że ten pokój na Ukrainie to nie jest kwestia godzin dni ani nawet tygodni bo chyba Nie mamy złudzeń co do tego że bardziej aktualnie rozgrywa się scenariusz mówiący o temacie zniesienia na przykład sankcji na rosyjskie surowce co by było niezwykle ciekawe Gdyby okazało się że Stany Zjednoczone luzują sankcje na rosyjskie Surowce a wprowadzają cła na produkty Chociażby z Europy czy tymi cłami po prostu walczą to byłoby dosyć metaforyczne jeżeli jeżeli taki scenariusz obserwowali byśmy w tym tygodniu pod kątem kalendarza ekonomicznego tutaj mamy tydzień pod znakiem w zasadzie bardziej spokojnego handlu te rzeczy które w kalendarzu się znajdują one mocno nam nie powinny tutaj mieszać w sensie tak dynamicznych zmian nie powinno być mamy oczywiście PCE 14 30 mamy te dane w czwartek 27 lutego a w piątek już luty zamykamy i w związku z tym że piątek luty zamykamy No to nie mamy tutaj nfp nie mamy ZM zatrudnienia w sektorze pozarolniczym więc pod kątem kalendarza makroekonomicznego bardziej już nastawiać się będziemy na to co może i jak może wyglądać sytuacja marcowa tutaj też warto dodać o sytuacji fejka który się pojawił i trafił na podatny grunt bo dużo oczywiście mówiło się z perspektywy tego 2025 roku że kapitał powinien napływać do chińskiej giełdy tu mamy indeks Hang seng jeżeli chodzi o chińską giełdę tej reakcji tutaj nie widzimy ale co się wydarzyło wydarzyło się to zzy pojawiła się informacja jakoby to chiński rząd chiński Bank Ludowy dokładnie zaczął drukować na potęgę bo mieliśmy olbrzymi skok podaży jeżeli chodzi o podaż pieniądza w tym agregacie M1 ale za tą zmianą stoi tak naprawdę zmiana sposobu liczenia i zmieniła nam się trochę definicja M1 w Chinach więc spokojnie to nie jest tak że coś przegapiliśmy w przypadku chińskich spółek chińskich indeksów cały czas cały czas Ja mam osobiście bycze nastawienie że i wyniki spółek chińskich powinny się poprawiać i momentum powinno się zmieniać takim ekstremalnym Przykładem tego że już mniej boimy się jako Tak patrząc z perspektywy całego kapitału mniej boimy się chińskich spółek jest sytuacja Alibaby która od stycznia czyli w zasadzie w tym roku mamy wzrosty na poziomie 75 proc w minionym tygodniu były wyniki finansowe które po poniekąd oczywiście potwierdzały zmianę Tego nastawienia i widzimy też pod kątem technicznym pod kątem momentum że dostaliśmy jasny komunikat co do tego że mamy zmianę rynkowego trendu więc jest tutaj z pewnością bardzo ciekawie ja na tych najbliższych sesjach najbliższych dniach żeby was też nie zamęczać bo ten Live jest oczywiście trochę dłuższy niż normalnie spokojnie Czekam na taki opad kurzu odreagowanie uspokojenie się uspokojenie się też zmienności po cały tych wybuchach wybuchach wybuchach nastrojów i różnego momentum w związku z napływający Mii informacjami to z przeróżnych stron Oczywiście tutaj głównie sytuacja na Ukrainie nam na rynki oddziaływała będzie ciekawie będziemy sobie komentowali to na bieżąco Dajcie oczywiście znać jeszcze raz o to podbijam czy wam się podobała ta część z doktorem Piotrem andrzejewskim i bardziej tak naprawdę troszeczkę też zmiana naszego podejścia co do chociażby zapraszania gości którzy mają olbrzymią wiedzę w tematach które nas powinny interesować i też nas dotykają No bo wybory za naszą zachodnią granicą tak jak doktor Piotr Andrzejewski mówił 28 28 proc eksportu polskiego trafia do Niemiec co jest dla nas bardzo ważny Partner biznes Dzięki za dzisiaj zostaw suba żeby być z nami bo okazuje się że większość naszych widzów ogląda nas ale bez subskrypcji dlatego Zostawcie tego suba łapkę w górę i niezmiennie trzymam kciuki za to żebyście mieli udany tydzień na rynkach finansowych