ZŁOTO – najpewniejsza waluta na świecie? [posłuchaj Finansowa Forteca Audio odc. 27]

Cześć witam was bardzo serdecznie w kolejnym odcinku audycji finansowa forteca w wersji audio w ramach której rozdział po rozdziale czy też krok po kroku czytam kolejne fragmenty mojej książki finansowa forteca Słuchajcie niesamowita sprawa wszystko wskazuje na to że w ciągu miesiąca może dwóch pęknie nam już 100 000 sprzedanych egzemplarzy książki 100 000 osób będzie budowało swoje finansowe fortece to jest dla mnie coś absolutnie niesamowitego jestem wam za to bardzo bardzo wdzięczny przypomnę dla wszystkich osób że o finansowej fortecy fortecy możecie dowiedzieć się więcej na stronie finansowa forteca pl to jest książka dla początkujących inwestorów dla tych którzy chcą jednak nawet pierwsze kroki stawiać w sposób świadomy rozumiejąc jak działają poszczególne klasy aktywów Jak działają akcje Jak działają obligacje Jak działa rynek gospodarka cykle i tak dalej żeby po prostu nie być zaskoczonym tym co się dzieje i nie podejmować decyzji inwestycyjnych w oparciu o informacyjny szum który nas otacza Dzisiaj weźmiemy na tapet złoto czyli rozdział poświęcony tej bardzo ciekawej nietypowej klasie aktywów wiele osób zbyt upraszcza to jak złoto w tym portfelu działa ono wcale nie jest takie jednoznaczne więc myślę że dużo dzisiaj się o złocie dowiecie Chciałbym tylko zwrócić uwagę że to że akurat teraz nagrywam odcinek o złocie nie ma nic wspólnego z tym że to jest dobry moment na zakup złota to może być zły moment na zakup złota szczególnie wtedy kiedy będziesz tego słuchał A fakt że nagrywam ten odcinek akurat dzisiaj wynika tylko z tego że wreszcie mam chwilkę żeby usiąść i w przerwie teraz bardzo intensywnie pracujemy nad kolejnym sezonem dla naszej społeczności Fin crafters i w takiej przerwie Mam wreszcie chwilę żeby nagrać kolejny fragment finansowej fortecy w praktyce więc dzisiaj złoto przyjemnego [Muzyka] słuchania rozdział 10 złoto najpewniejsza waluta na świecie złoto rozpala wyobraźnię budzi zachwyt wyzwala skrajne emocje zrzesza sny o potędze popycha do zbrodni motywuje do nadludzkich wysiłków jego ogromna rola w historii jest niezaprzeczalna ze względu na swoje unikatowe właściwości złoto było i jest traktowane jako for pieniądza złoto nie tylko ma piękną barwę i połysk lecz także jest miękkim i łatwym w obróbce metalem plastyczne i bardzo kowalne świetnie nadaje się do wyrobu biżuterii oraz ozdób praktycznie się nie utlenia nie podlega korozji jest odporne na działanie kwasów dopiero woda królewska czyli mieszanka stężonych kwasów solnego i azotowego jest w stanie je roztworzyć być może dlatego płyta z informacjami o naszej galaktyce o człowieku ludzkiej cywilizacji i poziomie jej rozwoju którą umieścił kl sagan w sądzie kosmicznej Wojażer 1 wykonana była właśnie ze złota Zawsze lubiłem czytać histori o złocie lecz Żadna z nich nie skłoniła mnie do zainwestowania w ten kruszec jak wszystkie osoby urodzone już po historycznej decyzji prezydenta nixona z 1971 roku wychowałem się w erze pieniądza fiducjarnego tutaj tylko przypomnę że 15 sierpnia 1971 roku Prezydent Nixon ogłosił w telewizyjnym orędziu że zawiesza wy od tego czasu światowe waluty nie są już oparte na żadnym kruszcu a globalne gospodarki posługują się pieniądzem fiducjarny nic zatem dziwnego że bogactwo kojarzyło mi się z walizką wychan papierowymi st dolarami a nie ze szczap jakiegoś tam żółtego metalu złoto było dla mnie reliktem przeszłości gadżetem z filmów o piratach ale na pewno nie sposobem na lokowanie kapitału do czasu Kil latem papiery przesądzony w momencie narodzin aj wartość w stosunku do złota Nieuchronnie dąży do zera taka utrata wartości nie odbywa się z dnia na dzień W krótkim okresie jest nieodczuwalna ale na przestrzeni DCI złoto zachowuje swoją wartość a wszystkie waluty papierowe bezpowrotnie ją tracą pamiętam że moją uwagę przy niestety tku po kilkunastu latach twierdzenie o garniturze jest wciąż aktualne przy obecnym kursie złota nie jeden krawiec chętnie podejmie się takiej pracy Co jednak ciekawsze prawdziwe okazało się również zdanie o spadku wartości papierowych walut w stosunku do złota widz to doskonale na grafice ze strony obok iy czy mówimy o amerykańskim dolarze brytyjskim funcie czy japońskim Jenie nieważne która potęga gospodarcza stała za papierowym pieniądzem wcześniej czy później dochodziło do sytuacji w której wartość takiej waluty w stosunku do złota spadała praktycznie do zera ta informacja stała się dla mnie pretekstem aby lepiej zrozumieć znaczenie i funkcję złota zacząłem się zapoznawać z opiniami na jego temat Często zupełnie sprzecznymi i wczytywać się w argumenty zarówno zwolenników jak i przeciwników tej formy lokowania kapitału ostatecznie postanowiłem zrobić dla złota miejsce w swoim portfelu a o przyczynach takiej decyzji przeczytasz właśnie w tym rozdziale czy złoto ma jakąś wartość z oszacowaniem wartości złota jest duży problem nie generuje ono czynszów odsetek ani dywidend nie da się go zatem wycenić klasyczną metodą DCF czyli discounted CAS flows nie tylko nie wkłada nam przechow złota z pood wielu inwestorów nie przypisuje żadnej wartości dla przykładu waren Buffet często żartuje że gdyby kupił całe złoto świata to nic z tego nie wynikało mógłby je tylko od czasu do czasu polerować i obserwować Jak błyszczy z kolei inni inwestor studiował wystarczająco dogłębnie historii No i kogo tu słuchać Buffet którego ogromnie ceni i który w zakresie inwestowania w akcje jest dla mnie wielkim autorytetem W liście do inwestorów za 2018 rok porównał inwestowanie w akcje amerykańskie z inwestowaniem w złoto przygodę z akcjami rozpoczął w 1942 roku mając 11 lat oraz 114 ów i 75 w kieszeni i w swoim liście pisze tak Gdybym zainwestował 114 do 75 centów w tani fundusz indeksowy naśladujący s&p 500 i reinwestować tej inwestycji urosły do kwoty 606 811 dolarów ci którzy regularnie wieszczący deficyt budżetowy co sam regularnie robiłem przez lata mogą zauważyć że dług publiczny naszego kraju wzrósł 400 krotnie w ciągu ostatnich 7 wadan obawie że do będzie bezw walą aby się przed tym uchronić odpuście inwestycje w akcje i kupiłeś 33 i14 un złota za swoje 114 75 co dałaby ci taka ochrona miałbyś dzisiaj aktywo warte 4 11 dolar z kwotą 4200 dolarów z pewnością przemawia do wyobraźni gdybyśmy wybrali akcje mielibyśmy w kieszeni aż 144 razy większy kapitał czytając każdą opinię nawet tak wybitnego inwestora jak Warren buffett warto jednak zbadać jej zasadność pomińmy na chwilę fakt że w 1942 roku nie było najmniejszych możliwości aby zainwestować w tani fundusz indeksowy więc faktyczna stopa zwrotu z rynku akcji dla przeciętnego inwestora byłaby zapewne inna moje zastrzeżenia przy takim porównaniu budzi coś zupełnie innego od 1944 do 1971 roku obowiązywał system z breton Woods w ramach którego dolar amerykański był powiązany ze złotem a większość innych światowych walut z dolarem oznacza to że w ciągu tych 27 lat cena złota wyrażona w dolarach nie mogła się zmieniać więc nominalna stopa zwrotu z tak rozumianej inwestycji w złoto wynosiła 0% No i analizowanie stóp zwrotu z posiadania złota od 1942 roku czyli w okresie w którym jego cena przez 27 lat była zamrożona No jest moim zdaniem mało fortunne dopiero po zawieszeniu wymienialności dolarów na złoto w 1971 roku cena złota wyrażona w dolarach mogła zacząć się zmieniać zatem do porównania akcji złota bardziej reprezentatywny byłby wynik liczony od momentu kiedy złoto faktycznie stało się osobną klasą aktywów którą można było inwestować od sierpnia 1971 roku do kwietnia 2020 roku Łączna stopa zwrotu z inwestycji w indeks s&p 500 przy założeniu reinwestycji wszystkich dywidend wyniosła 11257 proc czyli 100 dolarów zainwestowanych w 1971 roku w ten indeks urosły do kwoty 11357 doar średnia roczna stopa zwrotu z takiej inwestycji wyniosła w tym okresie 10,21 proc w tym samym czasie cena złota wzrosła z 41 dolarów za uncję do 1703 dolarów za uncję czyli o 454 proc w ciągu 49 lat 100 dolarów zainwestowanych w złoto urosły więc do kwoty 4154 dolar daje to średnią roczną stopę zwrotu na poziomie 7,9 to mniej niż w przypadku akcji jednak różnica już tak spektakularne zachowanie cen uncji złota wyrażonej w dolarach amerykańskich wyglądało następująco i tutaj na stronie 496 finansowej fortecy widać wykres ceny złota właśnie od sierpnia 1971 roku do dnia w którym skończyłem pisać finansową fortec czyli to była gdzieś połowa roku 2020 Oczywiście taki wykres bez problemu możecie sobie wygenerować w dowolnym serwisie patrząc na powyższy wykres być może stwierdziłeś że w latach 1980 do 2000 ceny wahały się raczej nieznacznie to klasyczne złudzenie optyczne wynikające z zastosowania skali liniowej w rzeczywistości był to niezwykle trudny dla złota czas od lokalnego szczytu w 1980 roku gdy osiągnęło ono cenę 760 dolarów za uncję do dołka z lata 1999 roku jego cena spadła do 256 dolarów za uncję czyli aż o 6 6 i wykres na stronie 496 na dole właśnie to prezentuje to jest bardzo ważne Słuchajcie taki komentarz Bo wiele osób myśli że złoto może tylko rosnąć No nie Zobaczcie straciło 2/3 na wartości w ujęciu nominalnym na przestrzeni 18 lat więc trzeba być naprawdę przygotowanym na długie czekanie na odbicie cen złota ale jedźmy dalej jak widzisz nie każdy okres jest sprzyjający dla tego kruszcu właśnie dlatego podchodzę sceptycznie do nawoływać miłośników złota według których to jedyny prawdziwy pieniądz i jedyna sensowna forma inwestycji Myślę że osoby które kupowały w 1980 roku złoto po 760 dolarów za uncję i przez blisko dwie dekady obserwowały jak jego cena spada mają odmienne zdanie Ja wolę mieć zdywersyfikowany portfel złożony z różnych aktywów przecież akcje obligacje czy nieruchomości też pomagają pomnażać kapitał każda klasa aktywów ma swoje unikatowe cechy i sprawdza się w nieco innych warunkach ekonomicznych akcje dają solidnie zarobić w trakcie wzrostu gospodarczego ale tracą na wartości podczas recesji obligacje notowane na rynku świetnie Sprawdzają się w okresach spadających stóp procentowych lecz tracą na wartości w czasie wysokiej inflacji obligacje indeksowane inflacją chronią realną wartość kapitału do pewnego poziomu inflacji ale ze względu na podatek Belki zawiodą przy hiperinflacji rynek nieruchomości z kolei ma własną cykliczność jednak skutecznie chroni realną wartość pieniądza jednym zdaniem każdy składnik portfela ma w nim swoją określoną rolę i właśnie po to się w tym portfelu znajduje dobrze zdywersyfikowany portfel zawierający różne klasy aktywów poradzi sobie w różnych warunkach a w długim okresie przyniesie satysfakcjonujące wyniki w przeciwieństwie do wciąż drukowanej gotówki aby lepiej zrozumie jaką w takim portfelu ma odgrywać złoto rzućmy okiem na czynniki wpływające na jego cenę Co wpływa na cenę złota na rynkach finansowych cena jest zawsze wypadkową podaży i popytu Zobaczmy zatem Jaka jest podaż złota oraz jakie są źródła popytu ile złota jest na świecie na całym świecie działają ogromne kopalnie produkujące obecnie około 3000 ton złota rocznie czy to dużo Szacuje się że całe wydobyte w historii złoto waży około 400 ton oznacza to że podaż złota zwiększa się przeciętnie o mniej więcej 1,6 rocznie utrzymanie rocznej produkcji złota na poziomie 3000 ton oznaczałoby że aktualne zapasy podwo się w ciągu 64 lat dla porównania w ciągu godziny ludzkość produkuje więcej stali niż wydobyła złota w całej swojej dotychczasowej historii a jak wygląda 19300 ton zł ze względu na dużą gęstość objętość całego złota na ziemi jest mała i gdybyśmy wszystkie monety sztabki elementy biżuterii i złote fragmenty różnych wyrobów stop w jedną wielką sztabę to uzyskaliśmy sześcian oboku około 21,5 Met który by wyglądał mniej więcej tak i tutaj jest na 498 stronie taki poglądowy rysunek A gdzie znajduje się to całe złoto według danych światowej rady złota czyli world Gold Council fizycz rozlokowane jest następujący sposób biżuteria to około 92000 ton czyli 48 sektor oficjalny czyli banki centralne to około 33200 ton i to jest 17 proc złota sztabki i monety to około 38800 ton to jest 20 ETF i podobne to około 2440 ton czyli raptem 1 złota mówimy o tych ETF fizycznych No i inne to około 14 specyfika podaży złota polega na tym że w przeciwieństwie do wielu innych surowców nie ulega ono korozji ani innym niszczącym procesom w związku z tym całe wydobyte w historii Złoto jest ciągle dostępne co więcej złoto wydobywane dziś jest wymienne w proporcji 1 do1 ze złotem wydobyty przed tysiącami lat jednak raz kupione na rynku zazwyczaj znika z niego na długie dekady podczas których spędza czas w szufladach z biżuterią sejfach czy bankowych skarbcach jedynie niewielka część wydobytego złota trafia z powrotem na rynek i zmienia właściciela w ciągu ostatnich 10 lat około 70 rynkowej podaży złota stanowiło po prostu bieżące wydobycie A tylko 30 pochodziło z recyclingu czytając podobne statystyki zawsze zadaję sobie pytanie Co by się stało gdyby jakiś bajecznie bogaty człowiek postanowił opróżnić swój sejf i zalał rynek tonami złota okazuje się że taka historia już kiedyś się zdarzyła w czasach średniowiecznych większość złota docierała do Europy z Afryki Zachodniej z okolic górnego biegu rzek Senegal i Gambia miejsce jego wydobycia było wielką tajemnicą jak pisze David es landes w książce Bogactwo i nędza Narodów po drodze cenny metal musiał z głębi Afryki przebyć drogę przez legendarne królestwo malii które kontrolował dostęp do timbuktu oraz szlaki karawan przez Saharę było najdalej położonym w górę nurtu miejscem jak jakie znali śródziemnomorze złotem płacili tu wielką daninę lokalnym pośrednikom i władcy zwanemu mansa jeden z tych władców mansa imieniem Musa co po arabsku oznacza Mojżesz wybrał się w 1324 roku na pielgrzymkę do Mekki wyprawa taka trwała ponad rok A mansa postanowił się odpowiednio zaprezentować na TR miesiące zatrzymał się w Egipcie A wizytę jego wspominano potem przez całe wieki dał 500 dinarów sułtanowi który bynajmniej się nie wzdragać ile złota znajduje się w sejfach najbogatszych ludzi na świecie Gdyby rozdysponować je po równo wśród mieszkańców naszej planety sejfy nie byłyby raczej potrzebne bo przy populacji liczącej 7,7 miliarda ludzi na osobę przypada około 25 g cennego kruszcu Co się dzieje z wydobyty złotem Wiemy już Jak wygląda podaż złota więc teraz Przyjrzyjmy się popytowi w latach 2009-2018 źródła popytu na Złoto wyglądały następująco i tutaj na stronie 501 znajduje się wykres kołowy który to pokazuje zatem połowa używana była w procesie wytwarzania biżuterii jed trze stanowił popyt inwestycyjny 10 znikało w skarbcach banków centralnych a 9 zużywany w przemyśle technologicznym szczególnie interesująco wyglądało W ostatnich latach zachowanie banków centralnych przed Wielkim kryzysem finansowym z 2008 roku Wiele z nich wyprzedał swoje rezerwy złota jednak po kryzysie wraz z drukan pieniądza papierowego na całym świecie apetyt banków centralnych na Złoto zdecydowanie wzrósł po roku 2008 obudzili się również inwestorzy ze Stanów Zjednoczonych i Europy znalazło to odzwierciedlenie w zwiększonym popycie na złote monety i szczapki inwestycyjne a innym wartym odnotowania trendem po stronie popytu jest rosnąca zamożność ludzi w Chinach i Indiach których mieszkańcy wydają wicej pii na zakup biżuterii oraz Złotek monet część inwestycyjnego popytu na Złoto realizowana jest poprzez inwestycje w ETF czy fundusze które w swoich portfelach trzymają złoto fizyczne na stronie 503 i 502 są w książce wykresy ilustrujące dokładnie O jakich wartościach Tutaj mówimy No ale w audiobooku nie da się tego po prostu opowiedzieć To trzeba zobaczyć poza popytem na Złoto fizyczne na rynkach finansowych istnieje jeszcze bardzo duża liczba różnego rodzaju funduszy które swoją ekspozycję na rynek złota budują zaś kontraktów Fur OPC i tak DJ i wartość wykreowanego w ten sposób papierowego złota kilkukrotnie przekracza wartość całego fizycznego złota które kiedykolwiek wydobyto Ile można zarobić na złocie jeśli weźmiemy pod uwagę wspomniany brak dywidend odsetek czy czynszów oraz koszty przechowywania złota teoretyczna oczekiwana stopa zwrotu być ujemna przytoczone już przeze mnie dane historyczne w praktyce wyglądało to inaczej Nie oznacza to bynajmniej że na złocie nie da się stracić zmienność cen złota jest w zasadzie porównywalna do zmienności cen akcji i mogą występować bardzo długie okresy w których złoto traci na wartości Dlatego warto je rozpatrywać w kategoriach inwestycji bardzo długoterminowej którą zamierzamy trzymać w swoim portfelu przez dekady dla mnie to mocny argument za tym by nie zamrażać złocie większości kapitału porównanie średniej rocznej stopy zwrotu z inwestycji w złoto w odniesieniu do różnych klas aktywów według stanu na koniec 2018 roku możesz zobaczyć na poniższym wykresie na stronie 505 ale jak się pewnie domyślacie jest w roku 2024 gdy ten fragment nagrywam No to już należałoby Ten wykres aktualizować ale faktycznie złoto wypadało na tych wykresach nieźle za okres od 1971 roku za okres 20 lat za okres 10 lat całkiem nieźle sobie radził kruszec jedźmy dalej kiedy zarobisz na złocie A kiedy stracisz kiedy złoto przynosiło zwykle satysfakcjonujące stopy zwrotu Otóż sprzyjające dla niego były przede wszystkim okresy wysokiej inflacji szczególnie hiperinflacji okresy w których realne stopy procentowe czyli te po uwzględnieniu inflacji są bardzo niskie lub ujemne czyli spada wówczas koszt alternatywny trzymania złota bo lokaty czy obligacje są nisko oprocentowane okresy zawirowań i strachu na rynkach finansowych gdy spadają ceny akcji oraz innych ryzykownych aktywów wtedy złoto postrzegany jest jako swego rodzaju Bezpieczna przystań również okresy słabości dolara amerykańskiego No złoto notowane jest w dolarach więc osłabianie się dolara w stosunku do innych walut oznacza wzrost notowań złota wyrażonych w dolarach No i okresy niepokojów społecznych niepokojów politycznych w których rosną obawy o wydolność całego międzynarodowego systemu finansowego to są też takie okresy kiedy złoto zachowuje się dobrze z kolei niesprzyjające dla złota były okresy szybko spadającej inflacji okresy wysokich realnych stóp procentowych No bo zamiast złota inwestorzy wolą wówczas trzymać środki na generujących solidne odsetki depozytach Czy w obligacjach rządowych No i wreszcie okresu umacniania się dolara amerykańskiego bo w takich czasach sam dolar postrzegany jest jako bezpieczna przystań czy złoto chroni majątek i przed inflacją to bardzo ważne pytanie w kontekście funkcji jaką złoto ma pełnić w naszym portfelu Okazuje się że w pewnym stopniu zależy to od rodzaju kryzysu Na przykład w czasie pęknięcia bańki internetowej na rynku amerykańskim inwestorzy wcale nie uciekali do złota lecz do postrzeganych jako bezpieczniejsze amerykańskich papierów skarbowych ale już w wielu innych podobnych sytuacjach złoto notował dodatnie stopy zwrotu iej fortecy wykres który zestawia ze sobą stopę zwrotu z indeksu s&p 500 oraz złota w czasie różnego rodzaju kryzysów i to był tak czarny poniedziałek w roku 1987 amerykańska giełda mocno w dół złoto w górę kryzys longterm Capital Management w roku 80 98 podobnie akcje w w dół złoto Okej ale już przy pęknięciu bańki internetowej to o czym wspomniałem złoto i akcje spadały w czasie ataku na World Trade Center w 2001 roku złoto drożało przy spadających akcjach w czasie recesji w 2002 roku złoto drożało no i drożało też w kolejnych momentach takich jak kryzys z 2008 roku jak pierwszy kryzys zadłużeniowy w 2010 drugi zadłużeniowy w 20122 Czy wreszcie spadki w końcówce 20188 roku No i tutaj wykres w książce się kończy ale również po wybuchu wojny w Ukrainie złoto bardzo dobrze się zachowywało i spełniało taką właśnie funkcję dywersyfikuje w moment zagrożenia A jak wygląda zależność między złotem A inflacją jak już pokazałem wyżej w pewnych okolicznościach możemy mieć do czynienia z sytuacją w której ceny złota spadają przez wiele lat jeśli kurs złota spada to o ochronie przed inflacją oczywiście nie może być mowy jednak w bardzo długim okresie złoto faktycznie jest jednym z nielicznych aktywów zachowujących swoją siłę nabywcą historyczne złota w dzisiejszych dolarach możesz prześledzić na poniższym wykresie No i tutaj widać że ten wykres wygląda faktycznie jak kolejka górska w Energylandii raczej nie traktowałbym złota jako sposobu na krótkoterminowo ochronę kapitału przed zwykłą inflacją oscylują wokół poziomów banków centralnych w tym wypadku lepiej sprawdzą się indeksowane inflacją detaliczne obligacje skarbu państwa na przykład Edo czy ROD i zrobią to przy praktycznie zerowej zmienności złoto pokazuje jednak swoją siłę w okresach hiperinflacji czy mocnej deprecjacji waluty gdy następuje ucieczka inwestorów od tracące na wartości pieniądza papierowego i głównie z myślą o takich okresach trzymam je w moim portfelu spora część wahań cen złota jest pochodną zmiany kursu dolara zależność jest prosta im mocniejszy dolar tym niższe ceny złota z kolei osłabianie się dolara w stosunku do innych walut przekłada się na wzrost cen złota wyrażonych w dolarze dolar jest obecnie najpopularniejszą walutą na świecie pod względem zarówno udziału w obrotach handlowych jak i jego roli waluty rezerwowej większości państw dlatego często używa się go jako waluty do przechowywania oszczędności w okresach osłabiania się dolara inwestorzy poszukują jednak innego środka pozwalającego przechować wartość Co wpływa korzystnie na notowanie złota co więcej w związku z rosnącą rolą Chin jako światowego mocarstwa i zmierzchem świetności USA wi kie dolara jako globalnej waly czy tak będzie zobaczymy jak inwestować złoto w ramach swojego portfela Załóżmy że Po zapoznaniu się z powyższymi informacjami rozważasz dodanie złota do swojego portfela inwestycyjnego i teraz stoją przed tobą ważne decyzje ile złota chcesz mieć w portfelu i w jaki sposób zbudować preferencji Jak już wspomniałem mój długoterminowy portfel rynkowy zawiera modelowo aż 10 PR złota a być może będzie go w przyszłości więcej pisze Aż ponieważ to dość spora waga Analizując różne opracowania na temat roli złota w portfelach inwestorów instytucjonalnych takich jak fundusze emerytalne fundacje czy uniwersyteckie endy można stwierdzić że najczęściej przewijające się rekomendacje wskazywały na poziomy z przedziału 2,5 5 tempo w jakim od roku na całym świecie drukuje się papierowe pieniądze skłania mnie jednak do trzymania w portfelu nieco większe ilości złota gdy już będziesz Dokładnie wiedział jaką kwotę możesz i chcesz przeznaczyć na inwestowanie złoto przejdziemy do kolejnego kroku do wyboru masz dwa podstawowe sposoby inwestowania złoto papierowe i złoto fizyczne o złocie papierowym przeczytasz w rozdziale o produktach inwestycyjnych z kolei o tym drugim sposobie czy o złocie fizycznym to względu jego specyfikę zajmiemy się już teraz jak inwestować w złoto fizyczne aby posiadać złoto w formie fizycznej możemy kupić złotą biżuterię numizmaty i monety kolekcjonerskie sztabki lokacyjne i monety bulionowe biżuteria numizmaty monety kolekcjonerskie to jest coś dla ekspertów pasjonatów i osób które po prostu się na tym znają moim zdaniem w tym przypadku nie można mówić o typowej inwestycji złoto bo cena kruszcu jest sprawą wtórną a wartość zależy od innych czynników jeżeli się na tym nie znasz wybierz to co proste i oczywiste czyli monety bulionowe i sztabki lokacyjne ja kupuję złoto przede wszystkim w takiej postaci i za chwilę napiszę więcej o tych monetach i sztabkach najpierw jednak chciałbym się z tobą podzielić pewną cechą złota fizycznego której przed zakupem nie brałem pod uwagę wielokrotnie pisałem w tej książce że inwestowanie z założeniem skrajnego scenariusza może być bardzo kosztowne Strach ma wielkie oczy a wyobraźnia jeśli tylko jej na to pozwolimy szybko może nas wciągnąć w jakąś pesymistycznego analogii do tego co dzieje się obecnie na świecie skutkiem Takich postaw były zwykle konflikty między państwami czasem zbrojne czasem handlowe prowadzące w ostatecznym rozrachunku do wielkiego zubożenia społeczeństwa na którego barki spadały koszty fatalnych decyzji politycznych gdyby na przykład Polska miała przestać być państwem demokratycznym bardzo poważnie rozważał bym wyjazd i zabranie swoich dzieci tam gdzie mogłyby w pełni korzystać z prawa do wolności myśląc o konieczności zabrania rodziny na drugi koniec świata liczę woreczek złotego bulionu pomógłby nam przetrwać pierwsze miesiące pobytu wyobrażam sobie że po przybyciu do sydnej czy Nowego Jorku ambitnie wchodzę do punktu skupu wyciągam podręczną kolekcję złotych sztabek i monet a dealerowi na ich widok aż świecą się oczy mam oczywiście ogromną nadzieję że nigdy do tego Nie dojdzie jednak to dodatkowe poczucie spokoju związane z posiadaniem fizycznego złota jest dla mnie takim miłym zaskoczeniem aby mieć pewność że opieram się w książce na aktualnych 201 prcy spek i monet plecaka po czym wyruszyłem z nimi do sydne Rozmarzyłem się trochę tak naprawdę udałem się do centrum Warszawy odwiedziłem kilka punktów skupu których sprzedałem część swojej kolekcji A musisz wiedzieć że byłem do niej naprawdę przywiązany Ale czego się nie robi dla czytelników napisze o wnioskach ze swojej wycieczki po sklepach jubilerskich lombardach i punktach obsługi dealerów przytoczę jeszcze kilka podstaw dzięki którym łatwiej będzie ci zorientować się w kolejnych punktach inwestycja najwyższej próby Ilość złota w sztabce czy monecie podana jest najczęściej w tak zwanych uncjach trojańskich też Niektórzy mówią że to są uncje aptekarskie te uncje są oznaczone symbolem Oz czyli Oz kropka i jedna uncja to jest 31,1 przeliczenie uncji na gramy znajdziesz w poniższej tabelce J uncja to 31,1 g pół uncji to 1555 g 1 uncji to 3,11 g i tak dalej z kolei zawartość złota w danej sztabce monecie czy biżuterii podaje się za pomocą tak zwanych karatów albo próby je Karat oznacza że 1/4 stopu to złoto czyli 24 karaty wskazują że mamy do czynienia czystym złotem No i próba również odnosi się do zawartości złota w danym stopie aby oszczędzić przy długich opisów tutaj jest następna tabelka na stronie 512 pokazuje że 24 karaty to jest inaczej próba 999,9 czyli zawiera to 999,99 proc czystego złota a dla porównania 18 karatów to inaczej próba 750 i to oznacza że tam jest 75 zła zatem figurka odlana z 12 karatowego złota zawiera 50 czystego metalu a okolicznościowy medal pokryty 24 karatowym złotem oferowany przez internetową mennicę z okazji urodzin Jacka Soplicy nie wiadomo Warka złota na takim metalu może być przecież bardzo cienka także nie kupuj takich ciekawostek które sztabki i monety kupować co do zasady złoto warto kupować w taki sposób aby później móc je bez problemu sprzedać dlatego najsensowniejsze opcją jest zakup tych monet bulionowych i sztabek które są najbardziej znane i produkowane przez mennic zrzeszone w londyńskim rynku kruszców czyli London bullion Market association skrót lbma Nie oznacza to jednak że ze sprzedażą złota w innej postaci jest jakiś problem w sklepach jubilerskich i lombardach słyszałem zwykle konkretną cenę za 1 gram złota i nie miało większego znaczenia W jakiej postaci je przyniosłem wszystko jedno nowiutka sztabka z certyfikatem czy pełna czerwonych przebarwień To jest tak zwana czerwień kasjusza porysowana moneta wszystko było klasyfikowane jako złoty złom to ciekawe Im bardziej udawałem nieświadomego klienta tym większym złomem okazywały się moje monety i sztabki A cena skupu natychmiast spadała Pamiętaj o tym sprzedając złoto w tego typu miejscach Bądź twardy i nie zachowuj się jak laik zupełnie inaczej wyglądała sytuacja u profesjonalnego dealera tam różnice w cenie pęzy sztabkami a monetami w zależności od ich stanu i jakości był już bardzo widoczne zł złomu na całą resztę mojej kolekc otrzymałem korzystniejszą ofertę przy zakupie złota obowiązuje też prosta zasada im mniejszą monetę lub szczę kupujesz tym więcej zapłacisz za każdy gram złota i widać to doskonale w poniższym zestawieniu produktów o najpopularniejszych masach i na stronie 514 finansowej fortecy jest tabela która który to był dzień 29 października 2019 roku bo wtedy Robiłem ten eksperyment to 110 uncji kosztowała 661 zł pr88 gr czyli tak naprawdę 115 rynkowej ceny 1 g złota ale jak już ktoś kupił jedną uncję to 103 rynkowej ceny złota musiał za to zapłacić Czyli 5900 zł 8 gr swoją drogą sporo to złoto podskoczyło od tego czasu jak widzisz monet czy sztabek o niskiej wadze na przy unc jest najmniej opłacalne do powyższego zestawienia wybrałem produkty najtańsze a i tak za 11 uncji zapłaciłbym 115 ceny rynkowej za złoto inwestycyjne o mniejszej wadze płacimy ogromną premię której nie odzyskamy w momencie jego sprzedaży wraz ze wzrostem wagi monety lub szt coraz mniejszą częś ceny Stera iuc i portela nabywam głównie monety sztabki o wadze unc szt lokacyjne które wybrać na świecie istnieje wielu producentów złotych sztabek jednak do najbardziej znanych należą UM PP degussa walki Perm jeśli kupimy sztabki któregoś z nich nie powinniśmy mieć żadnych akow w tak zwany certicard który nie tylko chroni je przed zarysowaniem czy uszkodzeniem ale też zawiera certyfikat potwierdzający autentyczność gdy próbowałem sprzedawać Husa opakowan jedynie w foli dealer zaoferował mi znacznie niższą cenę ale tacy dealerzy bardziej zaawansowani to tak naprawdę śmieją się z tych certy Card bo oni sami są w stanie ocenić autentyczność złota proste wnioski na temat kupowania sztabek numer je korzystniejszy jest zakup większych sztabek numer d najlepiej kupować te pochodzące od znanych producentów numer wybierajmy sztabki zapakowane w ten ochronny taki Cer ale to bardziej chodzi chyba o to pudełeczko żeby się po prostu Nie niszczyły nie rysowały monety bulionowe które wybrać określenie bulionowa nie ma nic wspólnego z niedzielnym rosołem oznacza monetę inwestycyjną której wartość zależy przede wszystkim od zawartego w niej kruszu kupując takie monety nie płacimy dodatkowej premii za wartość kolekcjonerską gdyż są one wystandaryzowane na masową skalę każda z nich ma wybit próbę i rok produkcji w przypadku niektórych monet od czasu do czasu dokonywane są drobne zmiany na przykład modyfikacja rewersu na australijskim kangurze tak żeby nadać im również ten walor kolekcjonerski ale co do zasady płacimy za kruszec i do najbardziej znanych monet bulionowych należą południowoafrykański Kruger kanadyjski liść klonowy amerykański Orzeł wiedeński filharmonik australijski kangur i chińska Panda warto zwrócić uwagę że amerykański Orzeł i Kruger wykonane są z 22 karatowego złota czy to oznacza że jednouncjowa Orzeł zawiera mniej złota niż jednouncjowa go dokładnie jedną uncję po prostu w tej pierwszej monecie znajduje się też domieszka innych metali w tym wypadku miedzi i srebra więc jest ona po prostu nieco cięższa niektóre z monet bulionowych mają wybity nominał na przykład 100 € na wiedeńskim filharmonik o wadze jednej uncji nie ma to obecnie znaczenia dla wartości takiej monety ale wyjątkiem może być sytuacja w której cena złota spadłaby poniżej tego nominału ale to raczej mało prawdopodobne dodatkowo monety z wybitym nominałem są prawnym środkiem płatniczym w kraju produkcji istnieje zatem możliwość wywiezienia ich do tego państwa w większych ilościach niż wynikałoby to z wartości kruszcu a tym samym można uniknąć ewentualnego cła od razu jednak znaczę że tego nie miałem okazji sprawdzić w praktyce Co lepiej kupić monety czy sztabki Moim zdaniem najlepiej kupić to co w danym momencie jest tańsze w swojej kolekcji mam zarówno sztabki jak i monety a przy próbie ich sprzedaży nie było żadnej różnicy w cenie którą proponowali mi dealerzy za to różnica w cenie Występuje często w momencie zakupu przy tej samej wadze monety bulionowe są Zwykle nieco droższe od sztabek dlaczego tak jest skoro przecież Płacimy jedynie za kruszec spotkałem się z przeróżnymi opiniami na ten temat z których podam tylko wybrane bicie monet jest droższe niż bicie sztabek monety są powszechnie znane na całym świecie a sztabki nie sztabki łatwiej podrobić niż monety łatwiej sprawdzić autentyczność monet bo jest tak zwana linija Mennicza o czym za chwilę monety są bardzo są dużo wygodniejsze od sztabek nie wiem dlaczego monety łatwiej sprzedać każdy od razu rozpozna Krugera szczapki mogą budzić wątpliwości moja wycieczka Arum argumentów potwierdziły też długie rozowy z kilkoma już zaprzyjaźnionymi dealerami w momencie sprzedaży nikogo nie obchodziło Czy daje mu złoto w formie monety czy sztabki ba przypadku monet szło trochę trudniej bo każdy przyglądał się im długo przez szkło powiększające i wyszukiwał różnego rodzaju niedoskonałości za jedną z nich zaproponowano mi cenę złomu właśnie ze względu na widoczne w powiększeniu rysy i przebarwienia na powierzchni zatem mój wniosek jest taki nie ma specjalnej różnicy czy kupujemy powszechnie znane monety bulionowe czy sztabki znanych producentów gdybym miał do wyboru jedno i drugie wybrałbym to co jest tańsze tańsze w momencie zakupu ewentualnie można rozważyć urozmaicenie swojej kolekcji i posiadanie zarówno sztabek jak i monet Tak na wypadek gdybyśmy trafili w przyszłości na kupującego z jakimiś wyraźnymi preferencjami dla jednej z tych form jednak opinie na temat wyższości monet nad sztabkami są zdem mocno przesadzone przy sprzedaży Nie stwierdziłem różnicy za to bez względu na to czy kupujemy złoto w formie sztabek czy monet Jedno jest pewne musimy o nie dbać Złoto jest miękkim metalem a wszelkie zarysowania powierzchni czy niedoskonałości będą natychmiast wykorzystywane przez kupujących do obniżenia ceny dlatego sztabki trzymajmy wardach a monety najlepiej specjalnych kapslach menniczych kiedy bierze się monety do ręki robić tok usz bę trzy WJ sakiewce Izę jak FM średniowieczu No to otrzymasz za nie w momencie sprzedaży znacząco niższą cenę cenę złomu Gdzie kupić złoto fizyczne Czym się kierować przy wyborze miejsca w którym kupimy swoje złoto z tym punktem miałem nielada problem bo odpowiedź Powinna teoretycznie Brzmieć tak kupuj tam g Fir szczególnie gdy mamy do czynienia z mniejszym dystrybutorem w internecie funkcjonują porównywarki cen złota a ich właściciele zapewniają że do zestawienia wybrali jedynie wiarygodne firmy dwie do których zaglądam przed każdym zakupem to jest złoty ranking.pl i ceny złota pl bardzo wygodne jest w nich pokazanie o ile cena złota przewyższa obecną cenę rynkową czyli tak zwaną cenę spot jednak zestawienia te chociaż pomoc nie są kompletne w żadnym z nich nie ma na przykład polskiej która sprzedaje najwięcej złota w naszym kraju która jest spółką notowaną na Giełdzie Papierów Wartościowych i której finanse można prześwietlić wydaje się zatem że ważnym kryterium doboru firm do rankingu jest również to czy porównywarka ma z daną firmą podpisaną umowę afiliacyjnego zapłaty przy odbiorze Po obejrzeniu towaru choć u niektórych dealerów w internecie można kupić złoto o 3 nawet 5 PR taniej mam przed tym poważne opory związane jest to z koniecznością zapłaty za towar z góry i oczekiwaniem na przesyłkę kurierską większość złota kupuje więc stacjonarnie uncja złota kosztuje dziś więcej niż wynosi średnia krajowa jak na mój gust przelewanie większych pieniędzy na konto firmy nie posiadającej fizycznego sklepu i oczekiwanie na przesłanie złota którego wcześniej nie miał to sprawa Trochę zbyt ryzykowna dlatego większość złota kupiłem jak dotąd w punktach stacjonarnych szczególnie słabo wygląda dla mnie tak zwana dostawa terminowa na przykład po 45 dniach od wpłaty środków w takim czasie złoto można chyba sprowadzić z księżyca z giełd w Niemczech Czy Austrii gdzie zwykle kupują lokalni dilerzy dostawa trwa znacznie krócej takim modelu otrzymują oni od nas darmowy kapita do obracania przez kilka tygodni a wcu przyjdzie poza tym ponosimy wówczas ryzyko że dealer którego kondycji finansowej nie byliśmy w stanie sprawdzić upadnie dlatego staram się trzymać zasady by dokonywać płatności po otrzymaniu i obejrzeniu cennego towaru w marcu i kwietniu 2020 mieliśmy do czynienia z bardzo ciekawą sytuacją na skutek zamknięcia granic powodu epidemii koronawirusa oraz wstrzymania ruch lotnic wier możliwości nabycia fizycznego złota nie miało ono jak dotrzeć z zagranicznych giełd No i nieliczni którzy posiadali zapasy zaczęli sobie naliczać kosmicznie wysokie marże w takiej sytuacji można zainwestować złoto w inny sposób na przykład za pośrednictwem fizycznych etfów tak naprawdę one się nazywają etc czyli Exchange trad commodity No ale umownie nazywam je tutaj ETF bo jeszcze w książce nie tłumaczyłem czym te ETF są tę formę Opisz jednak przy okazji omawiania produktów finansow rola złota w portfelu inwestycyjnym po co właściwie inwestuje w złoto z kilku powodów Pierwsza sprawa to okresy paniki rynkowej jednym z założeń dywersyfikacji portfela jest to że różne klasy aktywów są ze sobą w różnym stopniu skorelowane na przykład w normalnych warunkach rynkowych korelacja pomiędzy akcjami A obligacjami jest dosyć niska Gdy jednak na rynkach finansowych pojawia się panika korelacje między różnymi aktywami gwałtownie rosną akcje surowce przemysłowe obligacje korporacyjne obligacje skarbowe rynków wschodzących Większość z nich traci na wartości bo spikow inwestorzy szukają bezpiecznej przystani Złoto jest jednym z nielicznych aktywów którego cena w takich warunkach zachowuje się Zwykle nieco inaczej najpierw przez kilka dni czy tygodni spada bo inwestorzy sprzedają wszystkie aktywa jak leci Byle tylko w portfelu mieć trochę gotówki ale nast zaczyna wędrować do góry pełniąc funkcję bezpiecznej przystani dla tych którzy boją się o wartość papierowych pieniędzy złoto wskazuje wówczas niską lub wręcz ujemną korelację z innymi ryzykownymi aktywami i dobrze spełnia się w roli takiego składnika portfela który ma obniżać jego zmienność w okresach przedłużającej się paniki Dlaczego to takie ważne No bo chociaż każdy zakłada że będzie się trzymać strategii inwestycyjnej to znacznie łatwiej jest przy niej wytrwać jeśli w czasie rynkowej zawieruchy nasz portfel zachowuje się bardziej stabilnie Drugi powód obecności złota w moim portfelu to pozytywny wpływ na wyniki w okresach w których będziemy mieć do czynienia z deprecjację walut i powiązaną z tym podwyższoną inflacją Wiem wiem takich okresów już od bardzo dawna nie było ale zakładając że pożyj jeszcze kolejnych 40 lat Jestem przekonany że przynajmniej jeden epizod z takim otoczeniem rynkowym wystąpi Szczególnie przy obecnej skali drukowania pieniędzy przez banki centralne a złoto dobrze zachowuje wtedy siłę nabywcą i teraz to czytam w roku 2024 pisałem w 2020 okazało się że nie musiałem 40 lat czekać na wysoką inflację trzeci powód to scenariusz załamania się obecnego systemu finansowego mało prawdopodobny w krótkim terminie ale w długim terminie każdy dotychczasowy system finansowy padał a przynajmniej ulegał jakiejś ewolucji w takich sytuacjach daje osobie znać Jeszcze jedna cecha złota w przeciwieństwie do wielu innych aktywów złoto nie jest niczyim zobowiązaniem nie ma drugiej strony transakcji od której Woli Czy kondycji finansowej zależeć będzie to czy otrzymam pieniądze zatem inwestując złoto fizyczne nie ponoszę ryzyka czyjegoś bankructwa złoto fizyczne po prostu mam i wreszcie ostatni powód jak pokazują dane historyczne stopa zwrotu z długoterminowej inwestycji w złoto wypada całkiem dobrze Nie bez powodu potencjalne zyski wymieniłem jednak w ostatnim punkcie sz lecz główna rola złota w portfelu to zabezpieczenie na wypadek wystąpienia rzadkich i ekstremalnych Ryzyk zjawisk rynkowych jeżeli takie zjawiska nie wystąpią i na złocie zarobię mało No to nie będę płakał przeciwnie będę się cieszył z zysków wygenerowanych przez resztę aktywów w portfelu nawet wolałbym taki scenariusz a Kim byłby złoty kolarz w wyścigu Tour de France przypomnę że takie porównanie do kolarzy robimy w stosunku do każdej klasy aktywów finansowej fortecy skojarzył mi się z zawodnikiem który przed górskim etapem założył zimowe opony wyścig odbywa się latem więc wszyscy pukają się w głowę na widok tych opon po starcie okazuje się jednak że podobnie jak 70 lat wcześniej doszło do załamania pogody i oblodzenia trasy i podczas gdy inni kolarze walczą o przetrwanie na każdym podjeździe i zjeździe zsuwają się bez kontroli w lokalne dolinki nasz bohater spokojnie uje pewnie zmierzając do etapowego zwycięstwa Dzięki niemu nawet w tak skrajnych warunkach zespół zdobędzie punkty to tyle na temat złota w kolejnym rozdziale omówimy sobie inwestowanie w surowce podsumowanie jak uczy historia wartość pieniądza papierowego nawet jeśli został on wyemitowany przez największe i najbardziej stabilne w danych czasach gospodarki na przestrzeni DCI w stosunku do złota Nieuchronnie dąży do zera oszacowaniem wartości złota jest duży problem ponieważ nie generuje ono czynszów odsetek ani dywidend nie da się go wycenić klasyczną metodą DCF czyli discounted Cash flows specyfika podaży złota polega na tym że w przeciwieństwie do wielu innych surowców złoto nie ulega korozji ani innym niszczącym procesom w związku z tym całe wydobyte Złoto jest ciągle dostępne No i co więcej złoto wydobyte dziś jest wymienne w proporcji 1 do1 ze złotem wydobyty przed tysiącami lat skupione na rynku zazwyczaj znika z niego na długie dekady podczas których spędza czas w różnego rodzaju szufladach z biżuterią sejfach czy bankowych skarbcach więc jedynie niewielka część wydobytego złota trafia z powrotem na rynek i zmienia właściciela zmienność cen złota jest w zasadzie porównywalna do zmienności cen akcji mogą występować bardzo długie okresy w których złoto traci na wartości ogólnie sprzyjające dla złota są okresy wysokiej inflacji a szczególnie inflacji okresy w których realne stopy procentowe czyli po uwzględnieniu inflacji są bardzo niskie lub ujemne spada wówczas koszt alternatywny trzymania złota okresy zawirowań i strachu na rynkach finansowych gdy spadają ceny akcji oraz innych ryzykownych aktywów złoto postrzegane jest wtedy jako bezpieczna przystań okresy słabości dolara amerykańskiego No bo złoto notowane jest w dolarach więc osłabianie się dolara w stosunku do innych walut oznacza wzrost notowań złota i okresy niepokojów społecznych i politycznych w których rosną obawy o wydolność całego międzynarodowego systemu finansowego niesprzyjające dla złota są natomiast okresy szybko spadającej inflacji okresy wysokich realnych stób procentowych bo zamiast złota inwestorzy wolą wówczas trzymać środki na generujących solidne odsetki depozytach i obligacjach rządowych czy okresy umacniania się dolara amerykańskiego i w takich czasach sam dolar postrzegany jest jako Bezpieczna przystań maa dygresja styczeń 2024 roku No mamy dość wysokie stopy procentowe więc Ciekawe jakie są perspektywy dla złota główna rola złota w moim portfelu to zabezpieczenie na wypadek wystąpienia rzadkich ekstremalnych zjawisk rynkowych takich jak kryzysy finansowe okresy paniki na rynkach okresy hiperinflacji i deprecjacji walut preferuje inwestowanie w złoto fizyczne w formie sztabek lokacyjnych oraz przewie do aktywów finansowych złoto Takie fizyczne nie niczyim zobowiązaniem Zastanów się przez chwilę i zapisz co myślisz o posiadaniu złota w swoim portfelu inwestycyjnym jak widziałbyś rolę złota w tym portfelu i na co zwracał byś uwagę kupując złoto fizyczne to tyle na dziś dobę liśmy do 53y 24 roku skończę nagrywanie tych kolejnych odcinków i zrobimy z tego jeden audiobook który pewnie będzie można sobie kupić w książce już taką produkcję zakończoną ale oczywiście każdy może sobie posłuchać też tego za darmo na YouTubie i w ramach mojego podcastu Dziękuję wam bardzo serdecznie za wspólnie spędzony czas i życzę sukcesów w budowaniu waszych finansowych fortec a Jeśli jesteś zainteresowany zakupem finansowej fortecy to znajdziesz ją na stronie finansowa fortec [Muzyka] pl