Twoja wolność finansowa – kompletny przewodnik! [Jednostronicowy Plan Finansowy]

Wyobraź sobie kompletny plan finansowy, który mieści się dosłownie na jednej kartce bez jakiś grubych segregatorów, skomplikowanych strategii i niepotrzebnych utrudnień. Tylko i wyłącznie twoje cele, jasna droga do celu i konkretne liczby. W tym odcinku pokażę ci, jak zbudować taki jednostronnicowy plan finansowy, który pomoże ci przejść na wcześniejszą emeryturę. Pamiętajcie, że to co usłyszycie w tym filmie to nie jest porada inwestycyjna. Ten plan powstał na bazie badań prowadzonych przez chociażby fundusze inwestycyjne na podstawie badań psychologicznych czy też na podstawie strategii stosowanych przez tak zwanych inwestorów fire, czyli tych, którzy chcą wcześniej przejść na emeryturę. Z języka angielskiego financial independence retire early, czyli tłumacząc na język polski finansowa niezależność i wczesna emerytura. Zawarłem również w tym planie nieco swoich własnych spostrzeżeń i doświadczeń. W pierwszej kolejności pokażę ci, co znajdzie się na tej naszej mapie, naszym planie finansowym. Twoje najważniejsze cele, wartości i priorytety, czyli po prostu powód, dla którego w ogóle chcesz gromadzić pieniądze. Twoje cele finansowe, czyli jasno, konkretnie liczbowo czy rzeczowo określone cele, które będą dla ciebie punktem odniesienia. Twój aktualny obraz finansów, czyli krytyczna ocena tego, jak obecnie wyglądają twoje finanse. Czwarty punkt, czyli plan na oszczędzanie i inwestowanie. prosta strategia, w ramach której chcesz podążać przez najbliższe lata, budując właśnie swoje inwestycje i oszczędności. Piąty element, czyli zarządzanie ryzykiem. Kiedy masz zgromadzone inwestycje czy oszczędności, to trzeba się zabezpieczyć. I ostatni punkt na liście, czyli szósty, to kluczowe działania, które możesz podjąć tu i teraz. I każdy z tych punktów omówię w tym filmie krok po kroku. I zaczynamy w tym momencie od pierwszego z nich. Wartości i priorytety. Dlaczego w ogóle chcesz gromadzić pieniądze? Badanie przeprowadzone przez Frontiers in Psychology z 2022 roku pokazuje, że osoby kierowane taką wewnętrzną motywacją jak bezpieczeństwo rodziny, jak chęć przejścia na emeryturę czy ogólnie zabezpieczenie finansowe potrafiły podejmować dużo lepsze decyzje w kontekście finansowym i na przykład odmówić sobie zbędnych i niepotrzebnych wydatków, ponieważ nie interesowała ich gratyfikacja tu i teraz i te osoby mając wewnętrzne głębszą motywację, jasno określony powód, dlaczego to robią, potrafiły stosować się do określonych zasad i strategii. A drugie takie badanie przeprowadzone przez American Psychological Association umówi nam, że ludzie oszczędzają więcej pieniędzy, kiedy ich cele zgadzają się z ich osobowością. Eksperci zwracają uwagę na jedną rzecz. Twój system wartości to filtr na twoje finanse osobiste. Jeżeli wiesz, że dla ciebie najważniejsze jest bezpieczeństwo rodziny czy emerytura, to będziesz w stanie odmówić sobie niepotrzebnych wydatków bez większego zawahania. Dlatego zanim przejdziesz do kolejnych kroków, to zrób jedną prostą rzecz już dziś. Możesz już teraz zacząć inwestować na poczet swojej przyszłej emerytury i możesz to zrobić w XTB. XTB jest partnerem tego kanału i jest to polski broker, u którego kupisz właśnie akcje i ETFY do 100 000 € obrotu miesięcznie bez żadnych prowizji. I znajdziesz tam również takie rozwiązania jak IKE czy XZE, czyli dwa konta emerytalne, z których można korzystać właśnie na poczet inwestycji. Więcej szczegółów na temat tych kontwiam w tym filmie. Nie będę się tutaj powtarzał, po prostu odsyłam was do odpowiedniego materiału. Jeżeli jesteście zainteresowani ofertą XTB, to szczegóły znajdziecie w linku w opisie. Twoim pierwszym krokiem na naszym planie finansowym powinno być zadanie sobie kilku prostych pytań na zasadzie dlaczego, z jakich powodów, w jakim celu chcę gromadzić pieniądze. I mogą to być naprawdę różne powody. Może to być wolność i niezależność, może to być bezpieczeństwo rodziny, może to być rozwój i edukacja. Może to być chęć pomocy innym, udzielanie się charytatywnie. Mogą to być także przygody i doświadczenia. Może to być nawet twoja twórczość, pasje, hobby, zainteresowania. Ważne, żeby był to jasny i konkretny powód, bo na przykład gromadzenie pieniędzy dla samego gromadzenia to dość chciwy i toksyczny powód, który w dłuższym terminie jest nie do utrzymania jako motywacja, bo w pewnym momencie po prostu zaczniesz podnosić sobie poprzeczkę bez celu i gromadzić coraz większe sumy, o ile się to w ogóle uda, z których i tak nigdy nie skorzystasz. Druga rzecz na naszej liście, czyli cele finansowe. Kiedy już wiesz, dlaczego chcesz gromadzić pieniądze, to trzeba określić ile tych pieniędzy możesz potrzebować. I jak to zrobić w praktyce? Trzeba podjąć pierwszy krok, czyli zbudować poduszkę finansową. I tutaj zaleca się od trzy do sześciokrotności twoich miesięcznych kosztów życia. Jeżeli twoje miesięczne koszty wynoszą powiedzmy 4000 zł, no to w ramach takiej poduszki bezpieczeństwa, na przykład na koncie oszczędnościowym, musisz posiadać od 12 do 24 000 zł. Na koncie oszczędnościowym, no bo zawsze jakiś procent będzie się z tego generował, ale taka poduszka nie może być na przykład w obligacjach, bo to powinny być środki łatwo dostępne, takie, które możesz na wczoraj w cudzysłowie wyjąć i rozdysponować. Drugi krok jest dość skomplikowany. Jest to określenie, jakiej sumy pieniędzy będziemy potrzebować na poczetury. I tutaj nie da się tego wyliczyć co do złotówki, co najmniej z kilku powodów. Po pierwsze, nie wiemy, czy w ogóle dożyjemy tego celu, tego wieku, na który ustawiliśmy sobie w cudzysłowie emeryturę. No wiadomo, różne rzeczy mogą się wydarzyć. Druga sprawa, nie jesteśmy w stanie przewidzieć, jaką stopę zwrotu osiągną nasze inwestycje przez następne 20, 30, 40 lat. Można to jedynie oszacować. Tak samo nie wiemy co wydarzy się z ZUSem. Nie wiemy nawet czy kraj taki jak Polska będzie istniał za 30 lat. Jest dużo niewiadomych. Więc co do złotówki nie jesteśmy w stanie powiedzieć, że będę potrzebował tyle i tyle pieniędzy na emeryturę. Nie wiemy też jak długo będziemy korzystać z tej wybudowanej emerytury. Temat jest bardzo szeroki. Pokażę wam tylko kilka narzędzi, z których można korzystać. One będą też podlinkowane w opisie. Mamy takie darmowe narzędzia w internecie jak różnego rodzaju właśnie kalkulatory. Kalkulator IKE, XZ, PP, PPK czy nawet kalkulator takiego zwykłego inwestowania w ramach zwykłego rachunku maklerskiego. Tutaj jest to proste, intuicyjne, więc zbytnio nie będę się w to zagłębiał. E, możecie sobie posprawdzać, potestować na przykład w jakim jesteście teraz wieku, ile będziecie wpłacać na IKE, do kiedy chcecie to wpłacać, jaką mniej więcej oszacujecie stopę zwrotu. Tego nie da się podać co do procenta, bo to zawsze może się zmienić. Na przestrzeni czasu możemy mieć bardzo wysoką inflację i bardzo wysokie stopy zwrotu, które wcale nie przełożą się na wysoką emeryturę pod względem siły nabywczej. tych zmiennych jest dużo, ale lepiej jest mieć jakiś punkt odniesienia niż nie mieć go wcale. No bo jeżeli nie masz punktu odniesienia to skąd masz wiedzieć w którą stronę zmierzasz? Mamy również takie narzędzie od Vanguarda, chociaż ono jest bardziej dostosowane do Amerykanów, a także jeszcze jeden kalkulator IKE, który też wam mogę podlinkować. Tutaj troszeczkę więcej rzeczy można poustawiać, szczególnie kiedy klikniemy sobie dalej. Na tej stronie w ogóle znajdziecie dużo różnych kalkulatorów, dużo różnych gotowych szablonów, predykcji, yyy, takich narzędzi, które pozwolą właśnie określić ile muszę odłożyć, żeby mieć X, ile trzeba zainwestować, żeby mieć X, jaką stopę zwrotu trzeba osiągnąć, żeby coś tam. Polecam tę stronę. Tutaj bardzo dużo takich narzędzi znajdziecie. Następny punkt na naszym planie finansowym, punkt trzeci, czyli obraz obecnych finansów. To znaczy trzeba dogłębnie sprawdzić jak wyglądają nasze finanse. I żeby ułatwić wam nieco życie to przygotowałem taki przykładowy arkusz w Excelu, który z linku w opisie będziecie mogli sobie skopiować i wykorzystać. A więc jest to taki przykładowy bilans, gdzie no właśnie możecie wpisać wszystkie wartości, które was dotyczą. To co ja tu wpisałem, no to jest oczywiście z czapy. To są kwoty, które nie mają większego znaczenia. Są zupełnie przypadkowe. Bardzo ważne są dla nas te wskaźniki poniżej. Jak wejdziecie w ten plik, to trzeba zrobić, trzeba kliknąć sobie tutaj i następnie utworzyć kopię na własny dysk. Tego tutaj nie można edytować. Zablokowałem tę możliwość, żeby no właśnie ktoś tego pliku nie popsuł. I co my tu mamy? Przychody, stałe wydatki. Mamy wydatki zmienne, zobowiązania, oszczędności, inwestycje oraz inne składniki majątku. Wyliczają nam się z tego sumy i na dole mamy pewne wskaźniki i to one nas interesują, bo to one mówią tak naprawdę jak te finanse wyglądają. Mamy coś takiego jak miesięczne saldo, czyli nasze przychody, czyli ta kwota po odjęciu stałych wydatków i wydatków zmiennych, czyli to minus to minus to, zostaje tutaj w tym przypadku 16 6900 zł. oczywiście kwoty przypadkowe. Mamy tutaj też coś takiego jak stopa oszczędności, czyli wynik zdzielenia naszego salda, czyli tego co nam zostaje na koniec miesiąca, przez to ile zarobiliśmy w ciągu tego miesiąca. No i jeżeli zostaje nam 6900 zł, a zarobiliśmy 14800, no to mamy koło 46% stopy oszczędności. Jeżeli zarobisz powiedzmy 10 000 i zostaną dwa, to stopa oszczędności wynosi 20%. I teraz im wyższa procentowo jest stopa oszczędności, tym generalnie lepiej, bo jesteś w stanie więcej pieniędzy zainwestować, więcej pieniędzy przeznaczyć na poczet budowania, czy to właśnie tej przyszłej emerytury, czy na poczet edukacji, podróży. Po prostu zostaje ci w portfelu więcej pieniędzy do rozdysponowania. Jeżeli saldo jest ujemne, czy też stopa oszczędności jest ujemna, no to wyjścia są dwa. albo cięcia w budżecie, albo zwiększanie dochodów i nie ma tutaj drogi naokoło. Mamy też coś takiego jak wskaźnik zadłużenia i to jest wartość procentowa właśnie z podzielenia yyy rad kredytów przez nasze miesięczne przychody. Tutaj też ważne w tym Excelu, starajcie się tych rad kredytów nigdzie nie przesuwać, bo właśnie z tej komórki jest tutaj zaciągana wartość, więc zsumujcie je jakby w jednej rubryce, jeżeli jesteście w stanie sobie policzcie po prostu na kalkulatorze i wpiszcie wartość. Tutaj mamy też coś takiego jak majątek netto, czyli aktywa minus zobowiązania. I tutaj bierzemy sobie sumę naszych oszczędności i inwestycji oraz innych składników majątku. Co do tego, czy powinniśmy wliczać takie rzeczy jak samochód, czy nie, można by dyskutować. Ja po prostu tu wpisałem. No kwestia uznania w tym przykładzie to w sumie tak większego znaczenia nie ma. Tak czy inaczej, majątek netto to są właśnie nasze aktywa minus nasze zobowiązania, czyli różnego rodzaju kredyty, pożyczki, długi, e, właśnie hipoteki, jakieś leasingi, wszystko to, co ciągnie nam po kieszeni i jest jakiegoś rodzaju długiem. Także myślę, że dobrą umową będzie, że w zamian za tego darmowego Excela w opisie zostawisz teraz łapkę i subskrypcję, a potem już możesz pobierać i korzystać. Czwarty krok na naszym planie finansowym to właśnie plan inwestowania i oszczędzania, czyli możliwie prosta i łatwa do przeprowadzenia strategia tego, jak będziesz inwestować i oszczędzać nie tylko z myślą o emeryturze, bo twoim celem finansowym też nie musi być do końca sama emerytura. To może być po prostu zakup mieszkania, może to być jakiś wyjazd dookoła świata. Cele i powody są różne. Ważne, tak jak mówiłem na początku, żeby były jasno określone. Jeżeli chodzi o ten plan, to dobrze jest podzielić swoje inwestycje i oszczędności na trzy kieszenie. O pierwszej z nich już mówiliśmy, czyli o poduszce finansowej. Druga kieszeń to takie środki potrzebne na średni termin, powiedzmy od dwóch do pi lat. To są pieniądze, które wiesz, że będziesz potrzebować. na przykład za trzy czy ctery lata. Wyobraźmy sobie sytuację, że chcesz wykończyć mieszkanie i wiesz, że potrzebujesz na to 100 000 zł, ale wiesz, że będzie to na przykład za trzy albo ctery lata, no to nie będziesz tych pieniędzy inwestować w akcje, bo nie ma pewności, że w ciągu trzech lat te pieniądze będą dalej warte tyle samo i może się okazać, że ze 100 000 zrobi się 50, a ty wylądujesz z ręką w nocniku. Takie pieniądze można przetrzymać na przykład w obligacjach skarbowych albo w jakiś terminowych lokatach. przetrzymać je w takim miejscu, gdzie tej wartości nie stracą, ale przez te trzy lata jednak wypracują. Tak jak w przypadku obligacji te powiedzmy 15 czy 16%, biorąc pod uwagę procent składany. I ta trzecia kieszeń, która prawdopodobnie będzie największą kieszenią, o ile nie przewidujesz jakiś wielkich wydatków, tak w krótkim terminie, yyy, będzie największą kieszenią, to inwestycje długoterminowe. I tutaj mam na myśli ETFY trzymane po kilkanaście, nawet kilkadziesiąt lat. Mam tu na myśli kruszce, na przykład złote monety. Mam tutaj na myśli nawet kryptowaluty. Myślę, że warto w takim portfelu emerytalnym mieć trochę Bitcoina. Yyy, mam tutaj na myśli też obligacje długoterminowe, na przykład 10letnie obligacje indeksowane inflacją. Mam tu też na myśli, jak niektórzy lubią to robić, y koszykowo kupowane akcje, chociaż tutaj trzeba uważać, bo to naprawdę nie jest łatwe, żeby samemu wybrać akcje, które można bardzo długo trzymać w portfelu. Mogą to także być nieruchomości. Celem takiego portfela jest po prostu generowanie procenta składanego jak najdłużej. Tutaj nie chodzi o to, żeby każdego roku wycisnąć maksymalnie dużo procent ile się da, bo to jest dość ryzykowne. Niech to będzie 6, 7, 8, 10, to już będzie rewelacja. 12 to już w ogóle procent rocznie średnio i niech to się dzieje przez 20 lat. Procent składany zrobi swoje i naprawdę okaże się, że te pieniądze zaczynają pracować na olbrzymie kwoty. Piąty krok na naszym planie finansowym to właśnie zarządzanie ryzykiem. Jak to zrobisz? żeby nie stracić tego, co udało się wypracować. Oczywiście pierwszą warstwą tego zabezpieczenia znów to samo, czyli poduszka finansowa. Natomiast druga taka warstwa zabezpieczenia oszczędności inwestycji no to właśnie ubezpieczenia. Takie ubezpieczenia jak na przykład ubezpieczenie nieruchomości, samochodu czy nawet osobiste OC to są rzeczy, które uchronią nas przed niepotrzebnymi, nagłymi, ogromnymi wydatkami. Prosty przykład. Stłuczka, uszkodzenie samochodu czy też nawet skasowanie tego samochodu. To jest zdarzenie, którego nie da się przewidzieć i to może pociągnąć po kieszeni kilkadziesiąt tysięcy złotych, może i kilkaset, no zależy czym się jeździ. I w takiej sytuacji po prostu lepiej jest od tego ubezpieczonym. Tak samo w przypadku ubezpieczenia nieruchomości. Nie wiemy czy nie przyjdzie w jakichś miejscach powódź, czy nie przyjdzie jakiś zrywny wiatr, nie pozrywa dachów. To dosyć gorące tematy często w Polsce. Po prostu mowa tu o wydarzeniach, których nie da się fundamentalnie przewidzieć. Chodzi o to, żeby być przed tym jakkolwiek zabezpieczonym. Trzecia warstwa takiego zarządzania ryzykiem to już dywersyfikacja i to jest krok, który można podjąć mając do dyspozycji już nieco większy kapitał. Nie widzę sensu w tym, żeby rozdzielać, nie wiem, 100 000 zł na sześć różnych koszyków, bo w ten sposób spowalniamy te wzrosty i z drugiej też strony powodujemy, że dużo pieniędzy jest zamrożonych w miejscu, gdzie akurat teraz jeszcze nie powinny być zamrożone. Szósty krok na tym naszym planie, czyli kluczowe działania do podjęcia tu i teraz. Po pierwsze policz swój budżet konkretnie, jasno, bez naciągania, tylko czysto i klarownie, jak w tym momencie wygląda twój budżet. Po drugie, ustal sobie cele, priorytety finansowe. Nie muszą to być jeszcze dokładne kwoty. Ważne, żebyś wiedział jaki jest powód, po co to robisz. Bo jeżeli w tym momencie nie wiesz po co, no to tym bardziej za pół roku nie będziesz wiedział po co i raczej nie będzie ci się chciało dalej tego robić. Po trzecie, jeżeli jeszcze tego nie masz, to zbuduj sobie poduszkę finansową. Zacznij ją budować, no bo tego się nie robi od tak, a tu potrzeba trochę czasu, ale jeżeli jeszcze nie masz poduszki finansowej, to warto taką zbudować. Krok czwarty. Sprawdź ubezpieczenia, czyli po prostu upewnij się, że takie rzeczy jak autocaskoco czy OC na samochód, takie jak jakieś ubezpieczenie nieruchomości, OC osobiste, czy po prostu takie rzeczy posiadasz, bo naprawdę warto coś takiego mieć. Tutaj koszty nie są ogromne, a zabezpieczenie jednak dość spore i ten stosunek potencjalnego zysku, a raczej nieponiesionej straty do ryzyka jest bardzo dodatni i warto po prostu takie ubezpieczenia mieć. Piąty krok. Ustal sobie system, w ramach którego będziesz odkładać i inwestować pieniądze. Jeżeli już wiesz jakie masz twoje saldo na koniec miesiąca, no to trzeba w tym momencie tylko i wyłącznie rozdysponować te pieniądze zgodnie ze strategią. Tu już trochę nawet wybiegłem do przodu, bo krok szósty to właśnie ustalenie tej strategii. W jakie konta IKE, XZ czy zwykły rachunek maklerski, w co zamierzasz inwestować, czy bezpieczniej w obligacje, czy nieco zmien, czy w nieco bardziej zmienne aktywa, tak jak na przykład ETFY, czy jeszcze bardziej zmienne jak akcje, czy jeszcze bardziej jak kryptowaluty. Tutaj odsyłam do tego materiału. Tłumaczę tutaj taki przykładowy portfel zależnie od profilu ryzyka, więc warto obejrzeć, bo nie mam tutaj czasu, żeby się powtarzać. A ten materiał naprawdę ma w sobie dużo mięsa. Krok siódmy. Jeżeli masz długi, to opracuj sobie plan spłacania tych długów. Szczególnie jeżeli są to jakieś długi krótkoterminowe w stylu kredyt gotówkowy czy jakieś pożyczki, chwilówki. To są rzeczy, których natychmiast trzeba się pozbyć, bo są z reguły absurdalnie wysoko oprocentowane i ciążą nam mentalnie. To jest coś, co cały czas gdzieś tam siedzi w głowie, że jest jakiś tam dług. Dlatego warto się go pozbyć, mieć wolną, otwartą głowę, no i przy okazji nie płacić tych horendalnie wysokich oprocentowań. Krok ósmy. Zaplanuj sobie taki comiesięczny przegląd finansów, żeby co miesiąc zajrzeć do tego Excela, który możesz sobie pobrać na dole, żeby wpisać tutaj wartości z danego miesiąca. Zapisz go sobie za ten miesiąc i poczekaj do następnego. W następnym miesiącu na nowo uzupełnij, zapisz sobie i będziesz mógł porównywać miesiąc do miesiąca. Nawet możesz w tym arkuszu na dole sobie po prostu robić zakładki każdego jednego miesiąca i będzie jasny konkretny obraz jak zmieniają się finanse. Dziewiąty krok. Wyznasz sobie taki 12ięczny cel. Bo kiedy mówimy o powiedzmy wcześniejszej emeryturze, dajmy, że to jest za 20 lat, to jest to bardzo, bardzo oddalony w czasie jakiś punkt odniesienia i przydałyby się takie małe checkpointy po drodze. Dlatego warto wyznaczyć sobie cel na to, co ma być za pół roku, co chcemy, żeby było za 12 miesięcy, za 2 lata, tak żeby mieć po drodze jakieś wyznaczniki. I krok 10 opcjonalny, ale z drugiej strony też bardzo ważny. Zacznij budować drugie źródło dochodu, jeśli jeszcze takiego nie masz. Jeżeli chciałbyś się dowiedzieć, w jaki sposób można to zrobić, to odsyłam cię do tego materiału. I to by było na tyle w tym filmie. Dzięki za oglądanie i do zobaczenia w następnym.