Ryzyko i stabilność na rynkach
W tym wywiadzie z Agnieszką Zielińską z inwestycji Polska i Krzysztofem Kulikiem z inova Capital omówiono najważniejsze trendy i strategie inwestycyjne na rok 2024. Gospodarzem jest Magdalena Wierzchowska.
Goście omawiają, że w 2024 roku warto będzie inwestować w aktywa związane z ryzykiem malejącej stopy procentowej, zarówno na świecie, jak i w Polsce. Podkreślają, że rynek może szybko zareagować na zmiany w polityce banków centralnych.
Alternatywne formy inwestycji
Krzysztof Kulik proponuje inwestycje w biura jako ciekawy pomysł, mimo obecnej popularności pracy zdalnej. Agnieszka Zielińska sugeruje sztukę jako alternatywną opcję inwestycyjną, w tym wypożyczanie dzieł do nowoczesnych biur.
Giełda papierów wartościowych
Goście omawiają sytuację na polskiej giełdzie po wyborach i euforię, która zapanowała. Ostrzegają przed zaślepieniem i zachęcają do długoterminowego podejścia do inwestowania.
Private equity i rynek polski
Rozmawia się o roli rynku publicznego dla rozwoju Private equity w Polsce. Goście wspominają o wzroście zainteresowania Polską ze strony inwestorów strategicznych, szczególnie europejskich, mimo obawy związane z wojną w Ukrainie.
Perspektywy na 2024 rok
Analizuje się, czy 2024 będzie lepszym rokiem dla inwestycji w Polsce, biorąc pod uwagę spadek kosztów finansowania, zmiany w prawie podatkowym i wzrost zaufania inwestorów. Podkreślono znaczenie polskiej bazy inwestorów dla rozwoju branży.
Zobacz pełną transkrypcję filmu
to jest podcast najlepiej Posłuchaj wraz z naszymi gośćmi poruszamy tutaj tematy ważne dla gospodarki społeczeństwa i planety zaprasza Magdalena [Muzyka] Wierzchowska Cześć Dziś rozmawiamy o pieniądzach jest nowy rok w Nowy Rok zastanawiamy się nad tym co zrobić W co zainwestować czy zrewidować nasze plany czy może mamy postanowienie noworoczne ja na przykład kupiłam sobie karnet na siłowni i zamierzam z niego korzystać dlatego tych z was którzy mają jakieś środki na koncie i zastanawiają się co z nimi zrobić albo czy zmienić swoją strategię inwestycyjną chcemy troszkę wam podpowiedzieć Ja i moi goście czyli Agnieszka zielska partnerka i Polska i Krzysztof Kulik innowa Capital Cześć dzień dobry którzy zjedli zęby na inwestycjach i od wiel Wi funkcjonują na rynku inwestycyjnym z sukcesami i chcę żebyście podzielili się z naszymi widzami z naszymi słuchaczami tym co uważacie że najlepiej byłoby zrobić w tym roku pod kątem inwestycyjnym Krzysztofie w co zamierzasz inwestować w tym roku No oczywiście najlepszą inwestycją to jest Private equity Ale to muszę powiedzieć żeby trochę zrobić promocji i nas i całego przemysłu ale gdyby gdybym miał inwestować coś innego to myślę że ja bym wziął jednak inwestycje które obejmują w jakimś sensie ryzyko malejącej stopy procentowej na świecie i w Polsce i to oczywiście może się wydarzyć dosyć szybko może się wydarzyć z pewnym opóźnieniem mogą być jakieś może być trochę powrotu inflacji coś może się dziać ale wydaje mi się że długo i średnio okresowo to jest takie ryzyko które powinno się wziąć w związku z tym wszystko co ma trochę zwiększony stopień ryzyka jako jest ciekawe tak ja myślę że tak jak tu jechałem i Tak patrzyłem się trochę po tej deszczowej Warszawie i po po biurach to wydaje mi się że na przykład bardzo ciekawym pomysłem byłoby inwestycja biura dzisiaj tak kiedy nikt nie chce się tego dotykać wszyscy uważamy że będziemy pracowali zdalnie do końca do końca życia a nam jako pracodawcą coraz bardziej wydaje się że byśmy chcieli tych pracowników do biura trochę przyciągać tak i jakaś nowa forma zrobienia tych biur czy inwestycj tak w takie rozwiązania nowocześniejsze Wydaje mi się że to jest ciekawa propozycja na na inwestycje w najbliższym czasie Także ja chyba bym coś takim kierunku poszedł rozumiem Zakładam że to jest inwestycja rzędu miliona złotych a jak mam 10000 zł to w co Agnieszka poradziłaby mi zainwestować No ja zainwestowałam w ubiegłym roku w i i w związku z tym mam ograniczone teraz pole do inwestowania na pewno w 24 będę inwestować w sztukę bo to mi trochę zostaje więc myślę że 10 000 w sztukę też można zainwestować śmiało Ja będę mam takiego swojego ulubionego artystę którego będę poszukiwała na aukcjach na świecie Myślę że mocna złotówka słaby dolar też mi może pomóc Natomiast ja widzę to jako bardzo trudną inwestycję ponieważ na tym już naprawdę trzeba się znać albo mieć bardzo dużo szczęścia żeby faktycznie ta inwestycja przyniosła oczekiwane stopy zwrotu wyższe niż ale na przykład można by było tą sztukę wypożyczać do tych nowych biur które będą się teraz tworzyć tak to jest też taki ciekawy biznes nie trzeba czekać aż to się wzrośnie kilkukrotnie artystach młodych którego kupisz tylko można pożyczyć na przykład na rok na pół roku i ktoś sobie powiesi w tym nowym pięknym biurze gdzie przyjdą pracownicy będą zachwyceni można go powiesić nad stołem bilardowym albo piłkarzykami bo teraz takie są tendencje i bę bardzo ciekawie czyli Krzysztof kupujesz biuro ty kupujesz działa sztuki a ja będę pośredniczyć tak a myy z tego jakiś biznes tak tak świetnie natomiast zastanówmy się jak wygląda sytuacja na giełdzie papierow wartościowych bo to jest jednak może trochę łatwiejsza inwestycja w sensie takim że dostępna dla każdego po wyborach zapanowała wielka Euforia i Pytanie brzmi czy tak już zostanie że w ogóle teraz to najlepiej jak mam powiedzmy te 2000 zł Po prostu kupić Blue Chipa i czekać aż te pieniądze urosną na na koncie czy to jednak nie jest takie oczywiste i proste No ta euforia na giełdzie polskiej No to nie jest tylko kwestia chyba wyborów które które mieliśmy bo ja sobie jestem w stanie wyobrazić że Euforia zapanowała nawet gdybyśmy nie mieli tych wyborów bo ona się połączyła z tą euforią nie tylko na polskiej giełdzie ale i na pozostałych giełdach na świecie szczególnie w Stanach Co oczywiście było wynikiem takiego optymizmu bo okazało się że jesteśmy w stanie pokonać inflację Bez jakiegoś znaczącego kryzysu dodatkowo to co Krzysztof już wspominał to takie bardziej gołębie nastawienie banków centralnych w tym fedu no spowodowało ten optymizm na na giełdach no i teraz jest pytanie o to bardziej kiedy w 24 się wydarzy to na co Wszyscy czekają czyli obniżki stóp procentowych i w stanach i w Polsce i na świecie ciężko jest znaleźć taki moment kiedy inwestuje się już na tym zupełnym dołku i potem wszystko idzie do góry tak ja przestrzegał trochę że jeśli ktoś teraz by chciał inwestować jest ta euforia spodziewa się ogromnych wzrostów przez następnych kilka miesięcy to raczej bym uważał na to ja mam taki problem z tą fundamentalną też jak jako człowiek który pracuje w Private equity i wycenia te spółki na co dzień No to oczywiście my zawsze podchodzimy do do fundamentów tak każd każdego aktywa każdej spółki no i czasami oczywiście jak patrzymy na giełdę No to mimo tego że spółka dalej będzie rosła on już jest dla nas według nas bardzo droga tak No i oczywiście do T dochodzi cała psychologia kwestia tego że że cały rynek idzie do góry i to jest trochę Cami się oddziela od tego fundamentalnej wartości natomiast no oczywiście każda inwestycja w giełdę i w takie aktywa No wiąże się z tym że trzeba to robić długoterminowo tak i i i trochę się znowu obawiam tego że będzie taka Euforia ludzie wejdą tak po kilku miesiącach będzie znowu jakaś korekta albo dwie korekty i to znowu zacznie być takie dosyć dosyć płynne natomiast to co brakuje polskiej giełdzie no to oczywiście jest głębokość tego rynku tak my potrzebujemy więcej inwestorów zarówno krajowych osób takich które inwestują fizycznych które inwestują albo bezpośrednio albo przez jakieś fundusze jak i również napływu tego kapitału zagranicznego bo no bez tego ta gieb nie ma możliwości długoterminowych wzrostów tak a byśmy chcieli żeby to było były długoterminowe wzrosty żeby były oferty publiczne tak które nie było przez długi okres czasu także wydaje mi się że to jest dobry okres tego żeby o tym pomyśleć ale no od razu to robienie zasadzie takie właśnie euforyczne i wrzucam teraz wszystko co mam i i za trzy miesiące uważam że to będzie dużo więcej warte bo to wydaje mi się że to się nie wydarzy tak nie jest to takie proste a dla ciebie jako dla inwestora który śnie taką osobą która może alokować kapitał czy może sprzedać spółkę poprzez giełdę czy wykupić spółkę z giełdy w jakim momencie jest giełda dla ciebie No dla nas jest w różnych momentach giełda atrakcyjna Ktoś kiedyś powiedział że na dłuższą metę rynek priv equity nie może istnieć bez rynku publicznego to szczególnie jest widoczne Rykach bardziej rozwiniętych moż nasze d Może mniej jak patrzę tak historycznie a inowa będzie miała w przym roku 30 lat już nawet Ciężko powiedzieć tych inwestycji zrobiliśmy ale pewnie z kilkaset To 98 tych wszystkich inwestycji które Zrobiliśmy to my zawsze wychodziliśmy do jakiegoś strategicznego inwestora amerykańskiego albo Zachodniej Europy teraz się pojawi trochę regionalnych i krajowych inwestorów strategicznych ta giełda zawsze miała taki była fajna jak była ale była tak dosyć oportunistycznie traktowana przez nasn czasami trafiliśmy w dobry moment Wirtualna Polska jest takim przykładem gdzie gdzie wyszliśmy przez przez giełdę Natomiast rzeczywiście to co by mogło spowodować rozwój naszego przemysłu czy tego Private equity to jest długoterminowy wzrost rynku publicznego No bo wtedy rzeczywiście można potraktować że wyjście te z tej inwestycji w jakimś momencie odbędzie się przez rynek publiczny bo jest na tyle chłonny i płynny że można było zaplanować tak także my jesteśmy wbrew pozorom ci ludzie mówią że PR jest oddzielony ale tak naprawdę my jesteśmy bardzo symbiozie powim żyć tak ZEM publicznym im silniejszy rynek publiczny tym będzie silniejszy rynek priv tak w Polsce także my dopingujemy bardzo bardzo byśmy chcieli żeby ten rynek Był coraz mocniejszy tak w Polsce No to kwestia na osobną dyskusję tak naprawdę A powiedz jaki jest sentyment inwestorów teraz do Polski będzie lepiej będzie więcej tych inwestycji bo to też oznaczy że ja jako Magdalena mogę łatwiej pomnażać swój kapitał to jest róż ty gorzej bo jak się rozmawia z inwestorami amerykańskimi No to jak oni oglądają CNN to w CNN jest pasek to się na pasek tak te słynne paski i napisane jak jest Wojna w Ukrainie w Ukrainie oni opadają o wojnie to jest napisane w c War in Europe OKE już w ogóle ci Amerykanie oni myślą że jak tam jest wojna to zaraz przez s przejadą te rosyjskie czołgi a już o tym że uważ Polska Ukraina w ogóle jest bardzo To wszyst blisko sprawy z tego że my jesteśmy po raz pierwszy pewnie w historii po dobrej stronie granicy tak i i mamy tą barierę na to Więc jeśli chodzi o amerykańskich inwestorów to w ogóle jest według mnie bardzo bardzo trudne natomiast wydaje mi się że jest większe zainteresowanie tych inwestorów którzy są bliżej tak Czyli europejskich i oni trochę bardziej rozumieją co się dzieje trochę się już przyzwyczaili do tego że ta wojna jest i pewnie będzie jeszcze trwała długo ale że nie ma to jakiś bezpośredniego wpływu nie ma bezpośredniego ryzyka na to co się dzieje co się dzieje w Polsce co więcej niektórzy inwestorzy raz że zaczynają rozumieć że być może nawet to co się dzieje tam to wpływa korzystnie A to No trochę to jest takie może cyniczne Ale tak jest a z drugiej strony jest sporo inwestorów którzy zaczynają myśleć co będzie za d TR lata jak ta wojna w jaki sposób się zakończy i jak Polska stanie się tym hubem tak tym miejscem skąd dużo rzeczy będzie eksportowany do Ukrainy tak bo wielu inwestorów nie pewnie w pierwszym etapie nie podejmie takiej decyzji żeby bardzo dużo inwestować w jakieś zakłady przemysłowe czy dużych inwestycji w środki trwałe w Ukrainie ale pewnie będzie kształt jako właśnie miejsce skąd będzie szedł eksport i usług produktów więc tutaj to jest kolejny jakiś tam powód że Polska stanie się stanie się atrakcyjna natomiast to co wydarzyło się ostatnio chodzi o wybory i zmiany rządu to jeszcze jakby ja nie widzę tego wpływu jeszcze to jest wcześnie tak to jest jesz nie można powiedzieć że to jest natomiast Polska jest jest przez to co się dzieje na wschodzie jest trudna tak dla inwestorów i i na pewno jest to dyskontowe bardzo mocno zdecydowanie miałam na to że właśnie jesteśmy odbierani z perspektywy ciągle tej wojny w Ukrainie ale muszę powiedzieć że w ciągu ostatnich kilku tygodni Rozmawiałam z inwestorami strategicznymi z Japonii Kanady Danii Niemiec i oni wszyscy w ogóle pomijalnie bardziej mówili o tym o odbudowywany krok dalej co wydaje mi się bardzo takim optymistycznym sygnałem natomiast ciągle No takim No nie wiem na ile prawdopodobny w najbliższej przyszłości my musimy pewnie też pamiętać o drugiej stronie czyli o Niemcach którzy są na drugiej naszej granicy i i tam też 223 rok był bardzo słaby i to też będzie miało wpływ na naszą gospodarkę jednak te związki są bardzo bardzo silne jak w takim razie spodziewacie się że będzie więcej czy napływu inwestycji zagranicznych czy inwestycji kapitałowych bo tak trochę ciężko było przez ostatnie miesiące i trudniej było znaleźć ciekawe czy w ogóle sfinalizować transakcje i znaleźć ciekawe cele inwestycyjne i teraz już będzie lepiej zaczy ja się zgadzam że będzie więcej pewnie inwestycji takich strategicznym strategicznych inwestorów też związane z tym co się nazywa shingi tak czy czyli przenoszenie produkcji czy usług bliżej do ryku bliżej taking shingi tak czyli że inwestujemy tam gdzie jesteśmy zakolegować tylko jak ten obietnica którą my zawsze składaliśmy że inwestują w kraje które charakteryzują się wyższym wzrostem ale jednocześnie są w Unii Europejskiej są bezpieczne ze względu na otoczenie prawne są cywilizowane No to to zostało trochę zachwiane tak i teraz powrót do tego że ta percepcja bo to chodzi percepcja tak tych inwestorów percepcja znowu wróci do tego że jest okej jest bezpiecznie to na pewno pomoże tak ale wydaje mi się że to zabierze trochę więcej czasu natomiast ci strategiczni inwestorzy będą inwestowali szybciej bardziej zdecydowanie na na tych rynkach u nas Więc to powinniśmy zobaczyć w 2024 dużo dużo większą aktywność tego tych inwestycji No i znowu wracamy do tego pytania o koszt finansowania tak kiedy on spadnie No bo to był taki czynnik który zaważył na tym mocnym spadku jeśli chodzi o transakcje mna tak w 23 roku tych transakcji w naszym regionie było tam ponad 20 PR mniej w 2 to były bardzo dobre lata dla rynku m no i 23 przez to że były takie koszty finansowania przez T inflację i i to co się działo z gospodarką No niestety nie przyniósł nam wielu transakcji jest nadzieja że ten 2 odbije ten rynek że będzie lepiej to w ogóle jest Świetlana przyszłość bo pozyskali środki do nowego funduszu czyli inwestorzy wierzą w nasz region tak wnioskuję z tego i w związku z tym teraz już nic tylko si wydawać te pieniądze to bardzo Luksusowa sytuacja Tak to prawda bo wygląda na to że ten nasz następny fundusz który kończymy zbierać bo jeszcze mamy do końca marca czas ale już jesteśmy powyżej targetu czy tego co sobie Założyliśmy zbierzemy można powiedzieć rzeczywiście to z dużym sukcesem natomiast oczywiście no to wymagało dużo pracy i dużo przekonywania i oczywiście to co nam pomogło bardzo No to oczywiście są nasze wyniki tak no bo bez tego to nie można nie można nic zebrać w tej chwili No i oczywiście inwestorzy tak jak mówiłem No oni wymagają jednak trochę większych zwrotów tak w związku z tym ryzykiem który postrzegają za naszą wschodnią granicą także my będziemy mi prawdopodobnie największy fundusz jaki Do tej pory mieliśmy No i my już zaczęliśmy inwestować z tego funduszu bo już mamy zrobione trzy transakcje czwartą ogłosimy niedługo i pewnie jeszcze ze dwie w pierwszym kwartale podpiszemy także my dosyć szybko i dosyć efektywnie inwestujemy a to wynika chyba z tego że tak się zastanawiałem że raz że nie ma zbyt dużo kapitału W tej chwili dostępnego dwa że w ceny zaczęły być atrakcyjne to znaczy zawsze u nas to jest tak że jeśli następuje jakś taki szokowa zmiana czyli jak pojawiły się wysokie stopy procentowe No to oczywiście inwestorzy chcieli mieć niższą cenę ze względu na wyższe koszty finansowania Co oczywiście nie przekłada się od razu na to że właściciele firm są skłonni te ceny obniżyć była duża i ta luka się z czasem ona się zmniejsza tak ale żebyś zaczęła zmniejszać to musi być tak to my musimy zacząć mieć perspektywę na to że coś już jest stabilizowanego i te stopy proc zaczynają spadać i ci właściciele muszą zaczynać się przyzwyczajać do tego że to co było to już tak za szybko nie będzie no i wydaje mi rok to będzie ten rok kiedy ta luka się zmniejszy i Zac zacznie być więcej transakcji gdzieś tam się znowu spotkamy pośrodku i co więcej wydaje mi się też że ci właściciele firm zaczynają bardziej patrzeć na na to żeby znaleść sobie partnera ponieważ dług bankowy tak jest drogi więc oni tak trochę myślą oczywi to jest moje założenie jestem w głowach Ale jak ja bym był to tak bym myślał że dobrze skoro mam rzeczywiście wziąć tak drogie finansowanie to może lepiej wziąć partnera który wejdzie mi w udziały są oczywiście zawsze najbardziej drogie ale przynajmniej Doda jakieś wartości tak pomoże mi zrobić jakieś transakcje pomoże mi skonsolidować rynek pomoże mi sprowadzić lepszy zarząd do moich do mojej spółki No dokona jakiejś dużej zmiany bo ja wiem że jak oni wchodzą to oni przez trzy lata muszą podwoić potroić wartość spółki tak i to się zaczyna dziać i to mi się wydaje że to jest powód dla którego my widzimy bardzo dużo ciekawych transakcji w tej chwili w Polsce także My na pewno nie nie nacisnę liśmy hamulca zrobiliśmy już trzy transakcje w zeszłym roku i wydaje mi się że co co najmniej zrobimy trzy w przyszłym tak także ten ja z perspektywy doradcy mogę tylko powiedzieć że wiele z transakcji w 23 które się nie zakończyły a rozpoczęły widzimy że mogą się domknąć już w pierwszym kwartale 24 roku w 23 sytuacja była taka że strony ze sobą rozmawiały a później jak robiliśmy takie Year to date wyniki okazywało się że one nie są takie jak miały być no bo właśnie ze względu na inflację i te inne czynniki i teraz patrząc na pipeline naszych projektów na styczeń No my jesteśmy że tak powiem Fully booked właśnie też ze względu na te transakcje które się jakby gdzie strony wracają do rozmowy że jednak decydują A jakie sektory są najciekawsze wiecie wszyscy teraz mówią o sztucznej inteligencji energetyce odnawialnej zrównoważonym rozwoju i to są właśnie te obszary które wy widzicie że są najciekawsze gdzie tutaj najlepiej jest inwestować czy może to jest coś zupełnie innego O czym nikt jeszcze nie pomyślał A może chcielibyście nam tutaj zdradzić co to mogłoby być Ja od 10 lat obstawiam jeden sektor czyli technologię i faktycznie to jest sektor który gdzieś też w tym globalnym mna stanowi te 20 proc w przypadku Private equity to jest pewnie jeszcze jeszcze więcej i on sobie świetnie radził nawet w tym słabym 23 roku bo było sporo sporo transakcji więc dla mnie tak technologia czyli coś co Przyspieszy usprawni funkcjonowanie i czy biznesu czy zwykłych ludzi i jednego i drugiego a tak naprawdę zaczyna się od biznesu pewnie wszystko No my mamy kilka sektorów które bardzo lubimy oczywiście technologia To jest jeden z naszych ulubionych to robimy od początku drugim takim sektorem to jest przemysł też lubimy pewnych konfiguracjach teale przemysłowe usług przemysłowych a trzeci to jest wszystko to co jest związane z konsumentem tak I w tym ostatnim my się długo zastanawialiśmy jak jak dzisiaj podejść do tego rynku konsumenta No bo to jest bardzo szybko zmieniający się w ogóle rynek tak bo zmieniają się konsumenci zmieniają się konsumenci wchodzą te nowe Generations tak które tam trochę inaczej na to patrzą no Poza tym jest też zmiana struktury handlu widzimy co się działo po po covid Czy w czasie covid z tymi centrami handlowymi już nie wszyscy czują się tak do komfortowo z tym no jak tak zaczęliśmy myśleć o tym zwiedziliśmy że dobrze jeśli będziemy robili Consumer to będziemy robili coś co wiąże się z musi się wiązać z jakąś takim większym zaangażowaniem tego konsumenta jakimś pasją jego a i wymyśliliśmy że zainwestujemy w taki biznes firma Fir nazywa się Ergol i oni dostarczają bardzo takie High endowe produkty piłkarskie czyli na przykład buty za 1000 zł Czy za 1500 zł które Ja nie gram w piłkę także pś że przykład takie tak zwane korki mogą kosztować 1500 zł na przykład tak No bo Ale są I są ludzie którzy to kupują No bo oni grają z przyjaciółmi raz w tygodniu i on musi mieć ten sprzęt tak i on kilka innych rzeczy sobie odpuści Tak wyjście do restauracji czy jakiś tam wyjazd ale tego sobie nie odpuści bo to jest jego pasja i takiego rodzaju rzeczy nam się Bardzo podobały i rzeczywiście ten biznes kupiliśmy No już będzie prawie rok i ten biznes się rozwija w sytuacji kiedy No wiadomo konsument Miał Miał cięższy okres prawda Także to jest takie nasze spojrzenie właśnie wybiórcze jeśli chodzi o ten o ten rynek konsumencki Natomiast jeśli chodzi o technologię No to ja oczywiście jestem Ponieważ jestem odpowiedzialny za ten za ten akurat kawałek biznesu winowy No to oczywiście jestem tak samo podekscytowany tym jak jak i ty i mieliśmy taką firmę którą sprzedaliśmy w 2023 roku bardzo dobrze i to była firma która zajmowała się usługami telematyki dla kierowców ciężarówek i polska firma z bielska-białej stworzona przez dwóch panów która stała się nagle liderem w Europie tak no bo 30 kierowców w Unii Europejskiej czy trochę nawet więcej są Polacy my jesteśmy praktycznie dominuj ten ten ten rynek i teraz wszystkie te regulacje to jest taki przykład biznesu który pokazuje że im więcej regulacji tym lepiej i ci kierowcy ciężarówek jak kiedyś mieli te GPS i tak dalej to było fajnie oni teraz to muszą mieć bo to jest wszystko połączone onow z agencjami które nadzorują transport w Unii Europejskiej i teraz tak mimo tego że Unia Europejska teoretycznie nie ma granic to w każdym kraju w Unii Europejskiej jest inna minimalna pensja takiego kierowcy ten kierowca jedzie z Polski do Hiszpanii on przekracza kilka krajów kilka granic musimy dokładnie wiedzieć ile on czasu spędził w każdym z tych krajów gdzie on ma się zatrzymać gdzie on ma parking gdzie może przespać tam co co 24 godziny czyli się musi zatrzymać i odpocząć Gdzie najlepiej on ma zaparować tą tą benzynę Gdzie jest najlepsze miejsce na przekroczenie granicy żeby nie czekał w jakichś tam kolejkach to wszystko system daje Tak i to jest to jest wszystko oparte na na technologii to bardzo ciekawe było zobaczenie w ogóle kto się interesuje taką technologią bo na przykład producenci opon są zainteresowani taką technologią bo oni nie chcą ju sprzedawać opon tylko oni chcą sprzedawać usługę technologiczną przy pomocy opon czyli żeby wiedzieć ile ten samochód przejedzie i kiedy tą oponę zmienić w ogóle się bardzo ciekawe dzieje dzieje się rzeczy w tym w całym przemyśle tak gdzie to gdzie to wchodzi także okazuje się że właśnie spółki technologiczne które są ciekawe i są duże nawet takiej sytuacji sprzedawaliśmy t półkę chyba d czy TR miesiące po rozpoczęciu wojny w Ukrainie kiedy wszyscy uważali że w ogóle nic się nie będzie działo No się okazało że jest zainteresowany kupiec firma notowana na londyńskiej giełdzie nie bali się zrobić transakcji kupili tak także na pewno na pewno to jest ten ta technologia jest bardzo bardzo ciekawa Tak idąc dalej jeś pytałaś o Ai tak czy to moje zdanie takie że bardzo dużo ludzi o tym mówi bardzo mało ludzi to robi w tej chwili wszyscy o tym mówią jakie to będzie miało fantastyczne znaczenie jak my to zrobimy w naszych firmach ale w dalszym ciągu uważam że jeszcze niewiele firm zaczęło to wdrażać w ten sposób że to zaczyna przynosić jakieś wym wymierne korzyści a niektóre firmy tak I one już zaczęły dosyć wcześnie mają jakieś swoje własne rozwiązania i robią ale to jeszcze jest wszystko bardzo przed nami i zobaczymy jak to wyjdzie tak znaczy to na pewno będzie tak tylko pytanie jak to będzie szybko i rzeczywiście jak to będzie z tymi wdrożeniami czyli taka zgadywanka trochę trzeba mieć nosa żeby dobrze No ale teraz jeszcze jest Kolejny aspekt bo na przykład jest cały aspekt isg teraz tak tam pewnie nie wiem czy poruszymy czy nie poruszymy ale teraz my mieliśmy taki bardzo ciekawy temat Bo mamy jedną spółkę w naszym portfelu która naprawdę wdraża ten Ai tak no i to się wiąże z tym że no redukujemy ludzi No bo niestety taki jest problem z tym aem że on sprawia że firma Robi się dużo bardziej efektywna i powoduje to że ludzie zaczynają Czy możemy robić więcej obrotu tymi samymi osobami albo albo zwalniać No i teraz problem isg tak czy to jest kompatybilne z isg ponieważ prowadzi do tego że zmniejszamy liczbę zatrudnienia przynajmniej w tym wypadku bo Z naszych badań wynika że wcale tak nie jest że że wdrożenie sztucznej inteligencji niekoniecznie wpływa na redukcję zatrudnienia pewnie w długim okresie nie bo ci ludzie gdzieś pójdą indziej będą robili coś innego ale myślę że w niektórych działach w niektórych krótkich okresach może może być takie odbiór że jednak tak I co wtedy no właśnie A u was wdraża sztuczną inteligencję u nas w linowie My to jesteśmy tak s bez butu my zawsze wdrażamy wszystko na końcu wdrażamy w naszych spółkach portfelowych bo to jest najważniejsze a później przetestuje tak Tak myśmy się śmieli że pi czy S lat temu dopiero włożyli taki serowy system u nas wowie który nie był oparty na Excelu do tej pory myśmy na Excelu pracowali tak więc w ogóle było śmieszne Ale Ale zaczynamy to robić my mamy coś takiego co nazywa się Global alli mam takie porozumienie z kilkoma takimi Fir jak my w innych częściach świata i Próbujemy coś zrobić wspólnie też takiego żeby stworzyć właśnie takie rozwiązanie jajowe które moglibyśmy wszyscy korzystać no bo też możemy jakby złożyć się wszyscy na to a ponieważ nie konkurujemy ze sobą Jesteśmy w różnych częściach świata Więc to jest dosyć ciekawe i i Proponujemy Próbujemy coś takiego zrobić No nie ukrywam że tam jest duża rola naszych kolegów z Indii bo oni mają już zatrudnili sobie tam sporo tych informatyków do siebie i oni też to pracują nad tym więc zobaczymy co czy uda nam się trochę tam od nich coś zapożyczyć ciekawe też fajnie możliwa taka współpraca międzynarodowa bo to jednak trzeba się wymienić jakimiś danymi wtedy to jest bardziej skomplikowane w ogóle mamy połączoną taką bazę danych Czy jak ktoś robi na przykład transakcje w Indiach na przykład kupuje szpital A my mamy taki podobno transakcje w Polsce zrobioną to mam bazę danych że może sobie znaleźć że takie firma w Polsce zrobiła to zadzwonić do partnera albo do osoby która prowadziła tą transakcję mo porozmawiać o tymie były problemy Czy jesteśmy zadowoleni czy nie A z takimi funduszami które są gdzieś bliżej nas mamy też partnerów Skandynawii mamy z Włoch mamy z Niemiec z Wielkiej Brytanii No to czasami też jest możliwe zrobienia jakieś transakcji wspólnych to jest też ciekawe czyli trochę Konkuruje między funduszami a nie konkurujemy bo nie mamy zasada jest taka że nie możemy się pokrywać geograficznie ponieważ my mamy robimy Europę Centralną a tam te fundusze są raczej lokalne dla danych rynków czyli inwestują w Niemczech inni we Włoszech w Wielkiej Brytanii nie jakby nie pokrywamy się tak więc z tym jakby oni chcieli zrobić transakcje w Polsce No to przyjdą do nas żeśmy to zrobili razem No taka jest umowa bardzo fajnie A tak a propos jeszcze geografii to jakie geografie są ciekawe jest dla mnie jako dla inwestora jest jakieś miejsce gdzie jest lepiej inwestować czy Oczywiście oprócz tych oczywistych typu konflikty zbrojne i tak dalej są jakieś takie przestrzenie że jest to bardziej korzystne może ktoś jeszcze nie odkrył pewnego kierunku geograficznego A wy już wiecie że to jest to miejsce to będzie ten ciekawy aspekt bardzo 24 roku bo czytałam że połowa ludzi na świecie mieszka w krajach w którym w których w 24 będą wybory i to wyniki tych wyborów tym wybory w Stanach oczywiście też mogą rzutować na to czy kraj dana geografia będzie atrakcyjna czy nie W sensie czy dalej będą przyjaciółmi albo może już nie będą wrogami nai będzie klimat inwestycyjny takim krajem wyróżniającym się jest Japonia Gdzie są ujemne stopy więc może tam tam akurat było bardzo dużo transakcje mna w zeszłym roku więcej niż w poprzednich latach więc są takie perełki na świecie ale mówię to w tym 24 bardzo może się zmieniać ze względów na politykę No to kto gdzie wygra wybory taki trochę niestabilny element jest tego takiej całej układanki prawda związane z tymi wyborami jesteśmy po wyborach więc jesteśmy stabil samorząd zaraz będą także między jednymi a drugimi trochę ja zawsze mam taką zasadę że powinno się inwestować im bliżej siebie tym lepiej to znaczy Japonia jest bardzo ciekawa pewnie Ameryka też jest ciekawa I jak kś chciał się dywersyfikować i ma sporo pieniędzy na inwestowanie to bym to rozważył Natomiast tutaj to jest tak inwestował w indeksy tak znaczy tu nie ma żadnego wpływu na to co się będzie działo twoje zrozumienie tych rynków jest tego takie co przeczytasz tak natomiast myślę że zrozumienie rynku lokalnego dla takiego inwestora w miarę powiedzmy zainteresowanego i interesującego się tym no jest na pewno większe tak i ja trochę No tak zawsze myślałem żeby jedak im bliżej tych rynków gdzie jesteśmy gdzie mieszkamy gdzie rozumiemy inwestowanie jest jest bezpieczniejsze jednak i i ma jakąś wartość dodaną tak niż niż to co ja będę ja będę inwestował jeśli chc inwestować bezpiecznie to będę wowa papiery Skarbowe amerykańskie i tyle tak i trochę może tam w giełdę ale jeśli miałbym budować jakby tutaj no to na pewno gro tej inwestycji bym robił w rynkach które rozumiem bardziej tak g miałbym coś jeszcze więcej do powiedzenia Czy do zrozumienia na tym polega siła waszego funduszu że po prostu skupia się na tym co rozumiecie bardzo dobrze i lepiej niż właśnie osoby zza oceanu które nie rozróżniają Znaczy to jest też ciekawe spojrze z punktu widzenia inwestorów któzy inwestują takie fundusze tak bo jeśi tak dobrze Ja chcę mieć inwestycje tu tu i tam no to inwestuje w ludzi inwestycj w Europie centralnej No to zainwestuje w taki fundusz który mi się wydaje że jest najbardziej tam interesujący i zna ten rynek tak Czyli obstawiasz tych którzy interesują się danym rynkiem i tam są tak w szczególnie Rumunie w ostatnim czasie tak macie na radarze Rumunie to mieliśmy od dawna dawna obserwowaliśmy i wydaje nam się że teraz jest bardzo dobry okres dla tego kraju tak oni rzeczywiście Poradzili sobie miałem duży problem inwestując tam 10 lat temu czy wcześniej no to był problem z korupcją tak oni to co w Polsce my żeśmy bardzo szybko sobie poradzili tego praktycznie nie było nie obserwowaliśmy w naszych inwestycjach to tam była nagminna i to co się zmieniło przez 10 lat Oni rzeczywiście sobie z tym poradzili bardzo szybko przeciwieństwie do Bułgarii tak Bułgarii Bułgarii do tej pory nie Czujemy się komfortowo nie Czujemy się komfortowo z Węgrami też naszym ciągu jest to jest to dla nas jakby problematyczne natomiast Rumunia tak wydaje się że to jest duży rynek bo to jest duży drugi największy kraj w Europie centralnej naprawdę taki rynek konsumenta który który pozwala zrobić te transakcje No i poza tym że ponieważ Robiliśmy już transakcji dosyć dobrze znani Mim tego że nie mamy tam biura ale jesteśmy tam dosyć często i mamy trzy transakcje w tej chwili w Rumunii aktywne jesteśmy dosyć dobrze znani w związku z tym też trafiają do nas ciekawe propozycje więc mi się wdaje że ta Rumunia rzeczywiście będzie będzie na liście przez oprócz tego no jest jeszcze kilka bardzo ciekawych rynków kraje Bałtyckie na przykład są ciekawe bo tam jest są małe kraje tak ale są ciekawe spółki Słowenia które zrobiliśmy jakieś inwestycje w takie spółki produkcyjne o orientacji eksportowej bardzo ciekawe też no i oczywiście staje stają Czechy Słowacja też któ które są blisko nas które są interesujące ale jak Patrzymy na nasz fundusz No to historycznie 70 ciężko będzie pew zdywersyfikować się bardziej bo Polska jednak jest dominującym rynkiem nie tylko względu na liczbę mieszkańców na wielkość ale również na dynamikę transakcji tak my jesteśmy bardzo takim przedsiębiorczym krajem i tych transakcji zawsze było najwięcej no też ciekawe firmy są ciekawe firmy jest taki ten duch przedsiębiorczości tak w Polsce który jest jest trochę to jest trochę inne innych krajach EUR Takie mamy konkurs przedsiębiorca roku i właśnie naprawdę wiem przedsiębiorców bo rozmawiam z nimi jak oni są Niezłomni nie poddają się mają ciągle jakieś nowe pomysły idą do przodu to jest niesamowite i fascynujące Wydaje mi się że bardzo wyróżnia to nasz kraj też na mapie Europy czy Europy Środkowo tak i ja myślę że też polscy przedsiębiorcy oni też wchodzą jakąś ewolucję i teraz jest też dużo bardziej takie długoterminowe myślenie jesze kiedyś było latach 90 wszyst zaczynało tutaj Zrobimy interes miesią czy po roku zarobimy pieniądze Teraz coś zupełnie zmieniło Tak teraz inwestujemy w nowe linie produkcyjne w nowe zakłady kupujemy inne spółki patrzymy na to na TR C lata do przodu in zupełnie myślenie tak jest myślenie tworzenia kreowania wartości a nie kreowania zysku i pieniędzy teraz tak I to jest też bardzo ciekawe dla nas bardzo dobre dla gospodarki sobie nie zdajemy sprawy w ogóle bo też tak postrzegamy to wszystko trochę takie mamy też kompleksy tego co się dzieje w Europie Zachodniej ale my naprawdę jeśli chodzi o naszych przedsiębiorców o to jak to właśnie podejście to my nie mamy się czego wstydzić Ja myślę że one jest równie dobre jak w Europie Zachodniej ale nie wiem C nai lepsze i młode pokolenia też przyjmują I to jest fajne A powiedzcie jak szukać okazji inwestycyjnych bo ty mówisz o różnych krajach o różnych rodzajach biznesu jak jakieś kryteria są żeby wyłowić tą najlepszą okazję zastanowić się właśnie w którym kierunku to jest tak naprawdę zacząć jest najgorzej dla mnie dla mnie to co Krzysztof wspomniał a propos takiego patrzenia na fundamenty biznesu tak że no nieważne co się dzieje dookoła czasami ale jeśli te fundamenty są są dobre to znaczy że że to może być dobra inwestycja dobre fundamenty ale też takie patrzenie zarządu na to na te właśnie takie trendy Makro czyli na to jak będą się zachowywali konsumenci dostosowanie też strategii do tego co się dzieje na przykład z inflacją czyli tak mądrze zarządzane biznesy które są w stanie sobie w różnych okolicznościach poradzić Krzysztof No ja lubię biznesy które mają wiatr w plecy raczej niż wiatr z przodu tak w twarz czyli dobrą koniunkturę czyli ja jednak lubię te biznesy które jadą na jakimś takim makr trendzie Dlatego bardzo mi się podobały te wszystkie biznesy które inwestowali płatnicze No bo to te przejście z gotówki w karty w e-commerce bez względu na to jak ta ekonomia czy ona szła wolniej Czy szybciej ta konwersja następowała tak i to był taki niezależny Trend który który szedł który Mogliśmy sobie zobaczyć jak jest w innych krajach porównać to do Polski wiedzieć że może on tam będzie spóźniony o pół roku c o rok ale ten Trend jest tak trudno coś zepsuć można tylko lepiej zrobić to prawda i wtedy wybierasz dobrą spółkę w takim sektorze daje ci się zebrać tam bardzo dobry zarząd który który spowoduje ta spółka będzie rosła szybciej niż rynek będzie pozyskiwał więcej udziału w rynku i takie biznesy mi się podobają nawet jeśli one wymagają tego że trzeba trochę więcej za nie zapłacić ja zawsze miałem tak tak uważałem że lepiej kupić coś trochę drożej ale rzeczywiście dobrej jakości to jest na takiej zasadzie można porównać do nie wiem na przykład do nieruchomości tak któ kupujesz trochę drożej ale ona jest takiej lokalizacji że wiesz że ona ci nigdy nie spadnie więcej niż tam ileś procent a ma możliwość pójścia do góry także to jest ten to jest nasze spojrzenie no oczywiście nie mogę powiedzieć wszystkiego bo bym zdradził całą tutaj nasz nasz no który budowaliśmy te lat jest niezwykle cenny więc ja nie mogę wszystkiego powiedzieć ale chętnie posłuch ale oczywiście no też skalowalność tych biznesów dla nas jest ważna Tak czy możemy na przykład zrobić jakąś konsolidację czy do tego można coś dokupić Czy można coś dokupić nie tylko w Polsce biznes Polski ale właśnie dla was Mam wrażenie bardzo charakterystyczne że wy właśnie tworzycie takie Platformy i tych akwizycji jest bardzo bardzo dużo po drodze tak no to jest muszę powiedzieć że jak patrzę na te inwestycje które zrobiliśmy i te które przyniosły najlepszy zwrot to były zawsze te które miały jakiś element akwizycyjny One również dobrze rosły organicznie biznes się dobrze rozwijał ale ten ekstra zwrot który który był tam dokonany to był wtedy kiedy robiliśmy akwizycję ale do tego też musimy mieć bardzo dobry Zarząd bo to że się kupi to jest jedna rzecz ale to że się kupi to dobrze i doprowadzi do tego że będzie można wyciągnąć synergię z tego połączenia No to to jest też sztuka tak żeby to zrobić ale jak to zrobisz dobrze no to to jest rzeczywiście bardzo duży ten element budowania wartości Czyli wszystko sprowadza się do ludzi po prostu tak tak Czyli ni sztuczna inteligencja ludzie pomoż przez sztuczną inteligencję inteligencja przede wszystkim zwiększy wydajność tak pracy patrzymy jako PR sensie marże w tych biznesach tak że bo no trudno liczyć na to że te marże będą rosły ze względu na wzrost cen i byśmy bardzo tego nie chcieli a natomiast na wzroście wydajności Tak więc ja pewnie powinien to do tego doprowadzić A jaka jest twoja największa porażka albo twój największy sukces w tym roku m mijającym a w mijającym tak 2023 No nie wszystko udało mi się zrobić Myślę że na polu zbierania kapitału kilku inwestorów którzy się wystraszyli tej tej wojny było dla mnie dużym rozczarowaniem bo bardzo na nich liczyłem i i byli w naszych poprzednich funduszach i byli bardzo zadowoleni bo ja z nimi rozmawiałem Słuchaj naach inwestycyjnych wy jesteście jednym z lepszych funduszy i byśmy bardzo chnie zainwestowali was ale nie robimy niestety nic teraz w Europie centralnej bo ta wojna I to było takie duże rozczarowanie że mimo tego że mamy dobre wyniki że to wszystko pokazujemy że mam takie przeświadczenie że jednak nic tam nie będzie tutaj tak no bo ta wojna w Polsce znaczyła wojnę w całej Europie No mimo tego nie potrafimy dostać tych pieniędzy i przychodzi jakiś taki fundusz który nawet jest trochę słabszy z innego części świata i oni do pieniądze dostają takie poczucie trochę że my to robimy dobrze A mimo tego tego nie potrafimy dostać to było takie chyba największe rozczarowanie A z kolei chyba największy sukces to jest to że udało nam się przekonać po raz pierwszy dużą liczbę polskich inwestorów do tego żeby inwestowali w Private equity i w i w nasze nasze fundusze bo na te ponad 350 milionów euro które już do tej pory zebraliśmy No to około 70 milionów to są po raz pierwszy polskie pieniądze takich polskich to nazywamy Family Office tak Czyli rodzinnych z nie są fundacje powiedzmy ale ale te rodzinne pieniądze które się zaczynają akumulowany aktywów niż tylko w w lokaty bankowe nieruchomości i tak dalej i tak dalej więc to mnie bardzo cieszy się bardzo dobra wiadomość że mamy tyle kapitału tak to jest bardzo dobra wiadomość bo to jest jakby przyszłość w ogóle tego tak to bo my nie możemy opierać się cały czas na tym że będziemy chodzili i prosili inwestorów ze Stanów czy z Zachodniej Europy którzy akurat będą mieli dobry sentyment do naszego rynku albo zły sentyment i do tego b zależało czy czy w ogóle ten prity będzie istniało także zbudowanie polskiej bazy inwestorów jest bardzo ważne szczególnie w sytuacji kiedy nam się nie udało zbudować inwestora pod tytułem fundusz emerytalny No bo jak spojrzysz na praw re na całym świecie to koniec końcem za każdym z tych inwestorów stoi ten emeryt czy to jest amerykański czy brytyjski ale stoi ten emeryt który tam oszczędza te pieniądze przez jakiś swój fundusz No w Polsce tego nie ma tak fundusze emerytalne to jedyna rzecz która nam się nie udała w Polsce to niestety reformy tych funduszy emerytalnych No i prawdopodobnie to co teraz powstaje to też nie będzie jakiś wielka nadzieja na to żeby inwestowała w prawie de quity w związku z tym my musimy zbudować inną bazę inwestorów to to dla mnie w tym roku jest największy sukces że się udało zacząć to ten dr ruch Agnieszka porażek inwestycyjnych Nie miałam bo ze względu na te ograniczenia inwestowania to chyba one mnie chroniły w dużej mierze jeśli chodzi o sukces to mogę wymienić nieruchomości tak i to zgodnie ze strategią którą Krzysztof poleca czyli bliskiego inwestowania miałam taką sytuację że zainwestowałam na Mokotowie bardzo blisko swojego domu okazało się że kilka tygodni później ktoś mi zaoferował 25 więcej za tą nieruchomość więc zdarzają się ale w nieruchomościach to jest łatwe bo tam się liczy przede wszystkim po pierwsze lokalizacja po drugie lokalizacja i po trzecie lokalizacja więc jest łatwo więc Zaczęliśmy od nieruchomości kończymy na nieruchomościach one były są i będą Bardzo dużo się dzisiaj dowiedziałam i bardzo wam za to dziękuję głównie o tym że tak naprawdę najważniejsi są ludzie bardzo ważna jest też technologia która pomaga nam funkcjonować i usprawnia nasze funkcjonowanie a ostatecznie to jednak najważniejszy w tym wszystkim jest Człowiek tak Bardzo dziękuję Agnieszka Zielińska Krzysztof Kulik i też dziękuję za te wszystkie informacje o funduszach priv bo wiel rzeczy nie wiedziałam wiedziałam różnych [śmiech] tajnych bard dziękuję że jesteś z nami do końca Jeśli spodobała ci się ta rozmowa oce ją i skomentuj gdziekolwiek nas słuchasz więcej odc Słuchaj znajdziesz na [Muzyka] icom










