WIELKI MIT efektywnego rynku: dlaczego dziś ta teoria zawodzi? [Analiza niedoskonałości EMH]

Jeśli wszystkie dostępne informacje są już uwzględnione w cenach akcji, to dlaczego Nvidia potrafi wzrosnąć o 10% w ciągu jednego dnia? Przecież dzień wcześniej rynek miał dostęp do niemal tych samych informacji. W tym materiale zobaczymy, gdzie hipoteza rynku efektywnego zaczyna rozmijać się z rzeczywistością i dlaczego ceny akcji nie zawsze odzwierciedlają rzeczywistą wartość spółek. sprawdzimy jak emocje inwestorów potrafią zaburzyć wyceny, a na koniec przyjrzymy się Microsoftowi i zastanowimy się czy dzisiejsza cena nadal ma uzasadnienie w fundamentach, czy oczekiwania rynku zaszły już za daleko. Witaj na kanale Rankia Polska. Jeśli jeszcze tego nie zrobiłeś, zostaw like i subskrybuj kanał. Przez dziesięcile inwestorom powtarzano, że szukanie okazji na giełdzie to strata czasu. Hipoteza rynku efektywnego zakłada, że cena akcji odzwierciedla wszystkie dostępne informacje. Tysiące analityków, inwestorów i funduszy. nieustannie próbują wyceniać spółki. Jeśli pojawia się dobra informacja, kurs powinien niemal natychmiast ją uwzględnić. Jeśli wychodzi na jaw problem, cena również szybko reaguje. Wniosek jest prosty. Jeżeli ceny przez cały czas prawidłowo odzwierciedlają dostępne informacje, to regularne kupowanie niedowartościowanych spółek i sprzedawanie przewartościowanych powinno być praktycznie niemożliwe. Ta idea miała ogromny wpływ na rozwój inwestowania pasywnego. Miliony inwestorów przestały próbować wybierać pojedyncze akcje i zamiast tego zaczęły kupować fundusze indeksowe odwzorowujące cały rynek. Logika jest bardzo przekonująca. Skoro większość aktywnych inwestorów nie potrafi regularnie pokonywać indeksu, lepiej po prostu kupować indeks i ograniczyć koszty. Problem pojawia się wtedy, kiedy ten model zderza się z tym, jak współczesny rynek działa w praktyce. Dzisiaj ogromna część kapitału trafia na giełdę automatycznie. Co miesiąc pieniądze pracowników na całym świecie wpływają do funduszy emerytalnych, ETFów i funduszy indeksowych. Taki kapitał nie zastanawia się za każdym razem, czy dana spółka jest tania, czy droga. Nie analizuje jej zadłużenia ani raportu kwartalnego. Kupuje zgodnie z zasadami danego indeksu. Jeżeli indeks jest ważony kapitalizacją, największe spółki automatycznie otrzymują największą część nowych pieniędzy. Im bardziej rosną, tym większą wagę zajmują w indeksie, a więc tym większy strumień kapitału może do nich trafiać. To nie oznacza, że inwestowanie pasywne całkowicie psuje mechanizm wyceny. Pokazuje jednak, że cena nie zależy wyłącznie od chłodnej analizy fundamentów. Wpływają na nią również przepływy kapitału, konstrukcja indeksów i zachowania inwestorów. I właśnie tutaj pojawia się jedna ze słabości najbardziej rorystycznej interpretacji hipotez rynku efektywnego. Na papierze inwestor jest racjonalny. W rzeczywistości wystarczy zobaczyć portfel, który w kilka dni traci kilkanaście procent, żeby przekonać się jak szybko do głosu dochodzą emocje. Rynek tworzą miliony ludzi, którzy z jednej strony boją się utraty pieniędzy, a z drugiej nie chcą przegapić kolejnego wielkiego wzrostu. Kiedy pojawia się przełomowa technologia, taka jak dzisiaj sztuczna inteligencja, szczegółowa analiza bardzo łatwo ustępuje zachowania stadnemu. Kursy rosną coraz szybciej, bo nikt nie chce zostać z boku, kiedy inni zarabiają. W pewnym momencie inwestorzy przestają pytać ile dana spółka jest naprawdę warta, a zaczynają pytać tylko jak wysoko może jeszcze urosnąć. Dokładnie ten sam mechanizm działa w drugą stronę podczas spadków. Kiedy kursy gwałtownie lecą w dół, strach zaczyna dominować nad analizą. Inwestorzy sprzedają nie dlatego, że zmieniła się fundamentalna wartość przedsiębiorstwa, ale dlatego, że nie chcą patrzeć na kolejne straty i nie dotyczy to wyłączeń inwestorów indywidualnych. Profesjonalni zarządzający również działają pod presją. są rozliczani z wyników kwartalnych, porównywani z benchmarkami i oceniani przez klientów. Jeśli mocno odejdą od indeksu i się pomylą, ryzykują odpływem kapitału, a czasem nawet utracą pracy. Dlatego zarządzający może kupić popularną spółkę nie tylko dlatego, że uważa ją za atrakcyjną, ale też dlatego, że nie chce ryzykować pozostania daleko za rynkiem, jeśli ta spółka nadal będzie rosła. Pod koniec okresu raportowego pojawia się również zjawisko znane jako Widow Dressing. Fundusze dokupują popularne akcje, żeby ich portfele wyglądały tak, jakby od początku posiadały zwycięzców danego okresu. Takie ograniczenia sprawiają, że nieefektywność mogą utrzymywać się dłużej niż sugerowałby prosty model teoretyczny. Świetna firma może przez długi czas pozostawać tania, bo działa w niepopularnym sektorze albo nie pasuje do strategii największych funduszy. Z kolei bardzo popularna spółka może pozostawać droga, bo kolejni inwestorzy nie chcą przegapić wzrostów. Jeżeli próbujesz wykorzystać takie różnice między ceną a wartością, ważne stają się również koszty transakcyjne. Nawet dobra decyzja inwestycyjna może dać znacznie słabszy wynik, jeśli duża część potencjalnej przewagi zjedzą prowizję. Dlatego w opisie filmu znajdziesz link do XTB, który nie pobiera prowizji do 100 000 EUR miesięcznego obrotu. Najlepiej widać słabości rynku efektywnego na skrajnych etapach cyklu. W okresach euforii inwestorzy potrafią uzasadnić niemal każdą wycenę. Zakładają, że szybki wzrost będzie trwał przez wiele lat. Marże pozostaną rekordowe, konkurencja nie zagrozi liderom, a spółki bez problemu spełnią bardzo wysokie oczekiwania. Po okresach paniki dzieje się coś odwrotnego. Rynek potrafi wyceniać dobre, rentowne przedsiębiorstwa tak jakby ich problemy miały trwać wiecznie. Trudno pogodzić o te zjawiska z założeniem, że ceny zawsze idealnie odzwierciedlają wszystkie dostępne informacje, a jednak podobne okresy powtarzają się regularnie, bo ludzkie emocje pozostają bardzo podobne niezależnie od epoki. Żeby lepiej zrozumieć o czym właściwie mówi hipoteza rynku efektywnego, warto rozróżnić jej trzy formy. Słaba forma zakłada, że na podstawie historycznych cen i wolumenu nie można regularnie przewidywać przeszłych ruchów. Innymi słowy, sama analiza wykresów nie powinna dawać trwałej przewagi. Forma półsilna idzie dalej. Zakłada, że cała publicznie dostępna informacja od raportów finansowych po dane makroekonomiczne jest bardzo szybko uwzględniana w cenach. Jeśli to założenie byłoby w pełni prawdziwe, również analiza fundamentalna nie powinna pozwalać na regularne osiąganie ponadprzeciętnych wyników. Silna forma idzie jeszcze dalej i zakłada, że nawet informacje niepubliczne są już w pewnym sensie zawarte w cenie. To najbardziej rygorystyczna wersja tej historii, jednocześnie najtrudniejsza do obrotu w rzeczywistym świecie. Dobrym przykładem pokazujący różnicę między świetną spółką a świetną inwestycją jest Microsoft z końca lat 90. Na szczycie bańki internetowej w 1999 roku Microsoft był jednym z najlepszych przedsiębiorstw na świecie. Dominował na rynku oprogramowania. Miał bardzo mocną pozycję konkurencyjną i generował ogromne zyski. Problemem nie była firma, problemem była cena. Wycena zakładała praktycznie perfekcyjny scenariusz. Dalszą dominację, bardzo szybki wzrost i utrzymanie przewagi przez wiele kolejnych lat. Inwestorzy byli skłonni zapłacić ogromną premię, bo wierzyli, że technologiczna rewolucja dopiero się zaczyna i w jednym mieli rację. Technologia rzeczywiście zmieniła świat. Tyle że nawet trafne przewidzenia przyszłości całej branży nie gwarantuje dobrej inwestycji, jeżeli za akcję zapłacisz zbyt dużo. Po pęknięciu bańki kurs Microsoftu mocno spadł, ale najciekawsze jest to, co działo się później. Spółka nadal zarabiała, nadal dominowała na rynku oprogramowania, nadal zwiększała przychody, generowała ogromne przepływy pieniężne i rozwijała biznes. Mimo to inwestor, który kupił akcje w okolicach szczytu z 1999 roku, musiał czekać około 15 lat, żeby kurs ponownie wrócił w okolice wcześniejszych rekordów. To bardzo ważna lekcja. Możesz mieć rację do do spółki i jednocześnie ponieść słaby wynik inwestycyjny, jeśli zapłacisz za nim zbyt wysoką cenę. Pod koniec lat 90 inwestorzy prawidłowo dostrzegli znaczenie rewolucji technologicznej. Błąd polegał na tym, ile byli gotowi zapłacić za przyszły wzrost. Dzisiaj sztuczna inteligencja ponownie napędza ogromne oczekiwania wobec największych spółek technologicznych. I nie chodzi o to, żeby twierdzić, że Nvidia, Microsoft czy inni liderzy AI są złymi przedsiębiorstwami. Wręcz przeciwnie, mogą być jedne z najlepszych firm na świecie. Pytanie brzmi, ile tego przyszłego sukcesu jest już zawarte w dzisiejszej cenie? Im wyższa wycena, tym więcej musi pójść zgodnie z planem. Spółka musi utrzymać wysokie tempo wzrostu, bronić marsz, pokonywać konkurencję i realizować oczekiwania inwestorów przez wiele kolejnych lat. Dlatego nawet najlepszy biznes może okazać się przecięną inwestycją, jeśli kupisz go po cenie zakładającej niemal perfekcyjną przyszłość. I właśnie tutaj hipoteza rynku efektywnego daje inwestorowi bardzo ciekawą lekcję. Rynek zazwyczaj bardzo szybko przetwarza informacje. Pokonanie go nie jest łatwe, ale to nie znaczy, że ceny są zawsze idealne. Szczególnie w momentach euforii i paniki mogą mocno oddalać się od rozsądnych założeń dotyczących przyszłości. Dlatego dla inwestora indywidualnego najważniejsze nie jest ciągłe szukanie błędów rynku. Ważniejsze jest zrozumienie, że świetna historia nie zawsze oznacza świetną cenę. Możesz kupić znakomitą spółkę i przez wiele lat nie zarobić, jeśli wejdziesz przy zbyt wysokiej cenie. Możesz też znaleźć bardzo dobry biznes w okresie, kiedy rynek nie chce go mieć i dostać znacznie większy margines bezpieczeństwa. Świadomość, że rynek przechodzi okres euforii i paniki pozwala również łatwiej odciąć się od presji tłumu. Nie musisz kupować tylko dlatego, że coś właśnie mocno rośnie, ani sprzedawać tylko dlatego, że wszystko wokół zaczyna się bać. W długim terminie większe znaczenie niż perfekcyjne wyczucie każdego ruchu rynku ma konsekwencje rozsądna wycena i odpowiednia konstrukcja całego portfela. A to jak bardzo dotknie cię kolejna bańka albo kolejny krach zależy nie tylko od tego jakie akcje wybierzesz, ale też od tego jak podzielisz swój kapitał między różne klasy aktywów. Jeśli chcesz zobaczyć jak może wyglądać taka alokacja w zależności od wieku etapu życia, w tym materiale pokazuję jak dopasować strukturę portfela tak żeby nie uzależniać całego wyniku od jednego scenariusza rynkowego. To już wszystko na dziś. Dzięki za oglądanie i do zobaczenia. No.