Dlaczego łamiesz własne zasady? | Psychologia Inwestora [Psychologia łamania zasad]

Masz strategię, masz plan, wiesz kiedy kupować, wiesz kiedy sprzedawać, [muzyka] a mimo to kupujesz za wcześnie, sprzedajesz w panice, przetrzymujesz straty i po raz kolejny obiecujesz sobie, [muzyka] następnym razem będę trzymał się zasad, ale następny raz wygląda dokładnie tak samo. Dlaczego? >> [muzyka] >> Czy naprawdę brakuje ci wiedzy? No nie. Problem leży znacznie głębiej. [muzyka] Dzisiaj pokażę ci, dlaczego większość inwestorów nie przegrywa z rynkiem, a przegrywa [muzyka] sama ze sobą. Zapraszam. Większość ludzi uważa, że sukces na giełdzie zależy od znalezienia jakiejś najlepszej strategii albo nowego screenera, nowej metody albo też nowego guru, bo jak jeden się spalił, to może jakiś inny przyniesie mi zyski. I też się tym kierowałem. Szukałem [muzyka] tych strategii. Jak chcecie, możecie obejrzeć moje wcześniejsze filmy. Załączę [muzyka] playlistę u góry. Szukałem tej tej strategii swojej kompatybilnej, która będzie mi pasowała, która [muzyka] narzuci mi zasady, a nie, że ja będę miał swoje też podziwiam ludzi, którzy mają swoje zasady [muzyka] i się ich trzymają. Ja też mam już tutaj swoje zasady w tej strategii, też się ich trzymam, ale wtedy no było inaczej. Było inaczej [muzyka] i prawda wydaje mi się jest inna. Jeśli nie potrafisz wykonywać prostych zasad [muzyka] przez wiele lat, to żadna strategia ci nie pomoże. To trochę jak z dietą. Każdy wie co trzeba robić, ale niewielu robi to konsekwentnie. Niewielu ludzi dochodzi do tego [muzyka] finału, bo tak naprawdę jak się przechodzi na jakąś dietę, to już się powinno ją trzymać do końca życia. I właśnie [muzyka] o to chodzi, żeby znaleźć sobie taką dietę, która ci odpowiada i z której no która nie wymaga od ciebie wysiłku, tylko po prostu to jest taka dieta na życie. I na giełdzie działa dokładnie ten sam mechanizm. Trzeba się trzymać zasad. Oczywiście no zasady mogą się zmieniać w zależności od tego, czy to są dobre zasady, czy złe. Każdy ma swoje jakieś strategie. Ja akurat [muzyka] inwestuję za pomocą mojej aplikacji systemowo na filozofam.pl i ona odwala większość roboty za mnie. Tam są [muzyka] symulacje, wiem kiedy sprzedawać. Ustaliłem sobie jeden dzień w miesiącu. Akurat już miałem dzisiaj rebalancing, tak więc fajnie. Wy to będziecie [muzyka] oglądać później, tak więc nie wiem kiedy będziecie to oglądać, ale ten film wyjdzie na YouTubea. Tak więc tak to wygląda. Dlaczego łamiesz własne zasady? Dlaczego ja łamię [muzyka] swoje zasady? Tu już ten często o tym mówiłem z tych [muzyka] też w pułapkach umysłu, że ból straty jest silniejszy niż radość [muzyka] z zysku. Te 100 zł stracone boli bardziej niż [muzyka] 300 zł zarobione. Nasz mózg nie został stworzony [muzyka] do inwestowania, został stworzony do przetrwania. Jakakolwiek strata jest [muzyka] wyraźna w naszym umyśle. Dlatego strata boli dwa razy mocniej niż cieszy [muzyka] taki identyczny zysk. No i efektem sprzedajemy za szybko, bo nas ta strata [muzyka] boli, a przegranych trzymamy z nadzieją, że no [muzyka] że kiedyś odbije i trzymam tą spółkę. Trzeba sobie fajnie, fajnie jest ustalać [muzyka] sobie jakieś zasady, że no będę ją trzymał do takiego pułapu, a później będę wychodził. [muzyka] Albo ja akurat mam tutaj rebalancingi raz na miesiąc. >> [muzyka] >> Ja nie ustalam sobie pułapów jakby cenowych, tylko ustalam sobie pułap czasowy. [muzyka] Czyli ja wiem, że za miesiąc od dziś będę sprzedawał jedną transzę spółek [muzyka] i będę kupował nowe. Nieważne co się dzieje z ich cenami, nieważne gdzie one są, jakie straty, [muzyka] jakie zyski. Tnę, tnę, bo takie ustaliłem sobie zasady i tego będę się [muzyka] trzymał. A nasz mózg za wszelką cenę no chce unikać tego bólu. Chcę unikać bólu. Chcę żyć [muzyka] tylko tymi zielonymi wzrostami. Chcę się tym kierować i nie chcę tych strat. [muzyka] I też jak już mamy straty, to liczy właśnie na ten, na te odzyskanie tych pieniędzy. Dlatego też właśnie łamiemy te zasady, bo nasz mózg, nasz własny mózg po prostu nas na to nakierowuje. Drugi punkt, chcesz mieć [muzyka] rację. Większość ludzi nie inwestuje po to, żeby zarabiać. [muzyka] Inwestuje po to, żeby udowodnić sobie, że że miała rację. A to ogromna, ogromna różnica. [muzyka] Kiedy spółka spada, no nie sprzedajesz, bronisz swojej decyzji. Czytasz tylko pozytywne informacje, szukasz [muzyka] tych pozytywnych argumentów, które utwierdzą cię. Też mówiłem w pułapkach umysłu, że nasz umysł szuka potwierdzenia nieważne gdzie. Wszędzie szukamy potwierdzenia naszej [muzyka] tezy. Dlatego też ciężko czasem debatować z niektórymi ludźmi, bo oni są tak już ukierunkowani w swoim myśleniu, że mają po prostu tyle potwierdzeń i w ogóle ci z drzej z drugiej strony, którzy [muzyka] są w przeciwnej drużynie, oni również mają bardzo dużo argumentów. Więc każda strona jest obudowana i uzbrojona w te argumenty, a portfel no cierpi. Tak, cierpi, bo ja mam tą spółkę, [muzyka] wszystko się zgadza, no mam rację, wszystko wygląda idealnie, no ale kurs spada. Kurs spada. No ale ja mam rację, więc z tą [muzyka] z tą moją racją spadam razem z tym kursem. Nie mówię, że to jest jakaś reguła, bo na rynku nie ma reguł, ale jedyne na co mamy wpływ to nasza strategia i rzeczywiście na tych na tych stratach możemy się czegoś nauczyć. Trzeci punkt, dlaczego właśnie łamiemy swoje własne zasady, bo emocje są silniejsze niż niż plan. Dlatego [muzyka] często warto sobie często ten tą strategię powtarzać, te punkty. Ja też właśnie mi się podoba w tej mojej strategii to, że [muzyka] ona jest banalnie prosta jakby w zasadach. Raz na miesiąc sprzedaję, kupuję, algorytm mi wszystko liczy, co mam jak robić, wyznacza mi tą symulację. Ja tak naprawdę tylko wykonuję to i się żegnam. Dzisiaj rebalancing zajął mi tam około 12 [muzyka] minut. Po prostu wziąłem, sprzedałem, wziąłem, kupiłem. No i nie wiem, nie wiem co tam się dzieje. Coś tam się dzieje. No za miesiąc zobaczę i się dowiemy. W strategiach podoba mi się to, że strategię tworzy [muzyka] się na spokojnie. Fajnie jakbyś ją stworzył będąc w stanie spokoju, a nie, że coś się [muzyka] sypie i teraz nagle szukam jakiejś nowej strategii. Zaś emocja, ona wpływa właśnie ona wypływa [muzyka] tak nagle i jeśli podejmujesz decyzj pod wpływem [muzyka] emocji, to one często nie są racjonalne i mogą prowadzić do jeszcze gorszych strat. Ja zachęcam inwestorów do myślenia logicznego, do takiego spokojnego, racjonalnego myślenia, do badania tego, co się dzieje, a nie do takiego emocjonalnego opuszczania spółki, bo rzeczywiście są niekiedy takie informacje, że rzeczywiście spółka no leci, [muzyka] łeb na szyję i no nic z tym nie zrozumiemy i nie zrobimy. i racjonalnie warto z niej wyjść. Tak więc emocje są silniejsze od planu. Warto nad tymi emocjami panować, nie wchodzić na tą na tą giełdę, na te wykresy, nie oglądać tego, [muzyka] starać się minimalizować wszystkie takie triggery, które wzbudzają was tą ciekawość, co tam się [muzyka] dzieje, żeby ta dopamina wam nie wyskoczyła, żebyście byli spokojni, bo w spokojnym umyśle jest siła [muzyka] inwestora. Ja staram się nie oglądać niczego, tylko [muzyka] no w sumie żyję normalnym życiem, a poza tym rozwijam ten kanał, no i tą aplikację. No i też dużo innych zainteresowań mi też się pojawiło. [muzyka] Tak więc no życie robi się barwne poza poza giełdą. Nie chce mi się siedzieć w tej giełdzie, ale dla was tutaj właśnie mówię, no też ja przez to przeszedłem. ponad 2 lata już inwestuję. Bardzo dużo czasu spędziłem na [muzyka] tej giełdzie. Myślałem, że jak się nauczę, to będę lepszy, ale tutaj wychodzi, [muzyka] że tak do końca nie jest na tej giełdzie, że ci inwestorzy, którzy tak naprawdę mają tą wiedzę, no to wcale lepiej nie wychodzą. Czwarty punkt. Dlaczego łamiemy nasze zasady? No to jest ten FOMO, tak? Fear of missing out, czyli jak rynek rośnie, to [muzyka] wszyscy zarabiają. No i ja też chcę się dołączyć. Tak, ja to trochę, ta moja strategia jest trochę taka FOMO, bo ja się dołączam do silnych trendów, ale te tych [muzyka] trendów, które są już długie, które długo trwają. Tak więc jak one już długo trwają, to już nie są takie [muzyka] skoki na jednej spółce, że tam o 40% jednego dnia czy w dwa dni pójdzie. Tylko to są [muzyka] takie spółki, które długo rosną. Ja szukam silnych, długich trendów. No ale są takie, wiemy, wybuchy. Media mówią o nowych rekordach, znajomi pokazują wyniki, no i nagle mój system przestaje mieć znaczenie. No i zaczynam kupować. Dlatego właśnie ja się izoluję. izoluje [muzyka] się od właśnie takich informacji, od takich skoków, od takich newsów, żebym właśnie tego, tych emocji nie czuł. Już zawczasu przygotowuję się na to i tego po prostu nie robię, bo ja wiem, że będzie pojawiał się ten strach, że zostanę z tyłu. Nie dlatego, że pojawił się sygnał, tylko dlatego, że pojawiła się [muzyka] no właśnie ta emocja. Bo tak naprawdę jak [muzyka] już i był ten wystrzał i to już poleciało, no to tak naprawdę to już jest po fakcie. Po fakcie, a wtedy moja emocja wzięłaby górę i ja bym zaczął kupować i wtedy właśnie mógłbym mieć największe [muzyka] straty. Tak to właśnie, tak to właśnie zazwyczaj wyglądało. Piąty punkt. Dlaczego łamiemy swoje zasady? Jest dosyć [muzyka] prosty. No chcemy odzyskać pieniądze. Chcemy odzyskać pieniądze. Po dużej stracie wielu inwestorów zaczyna zwiększać [muzyka] to ryzyko. Tak zaczy zaczynamy zmieniać tą naszą strategię, żeby żeby więcej zarobić. Ja akurat mam dosyć [muzyka] agresywną strategię, no ale no takie ustaliłem se zasady i tak będę i się ich trzymam. [muzyka] To nie jest jakaś odchyłka od mojej strategii, tylko po prostu taką mam strategię. No i ale część inwestorów, którzy właśnie stracili duże pieniądze, zaczyna [muzyka] zwiększać to ryzyko. Zaczyna ryzykować. Nie analizują, nie czekają, tylko chcą po prostu odzyskać [muzyka] to, co stracili. A to dokładnie ten sam mechanizm, który działa przy hazardzie. Uzależniamy się wtedy od tego ryzyka i zaczynamy wchodzić [parsknięcie] w tą spiralę. Zaczynamy popadać długi i zaczynamy [muzyka] jeszcze bardziej ryzykować, bo jesteśmy jeszcze głębiej w długach i próbujemy jeszcze bardziej odzyskać. [muzyka] Jeszcze bardziej. No i to się samo nakręca i jak sami słyszycie, no to może się skończyć [muzyka] źle. No raczej dobrze się nie skończy. No rzadko się kończy dobrze, bo zazwyczaj ta osoba, która wygra, to i tak [muzyka] jeszcze chce więcej, bo ta łapczywość, ta chęć wzbogacenia się jest ogromna. Jak przestać łamać własne zasady? Po pierwsze, nie walcz z emocjami. One zawsze będą. Taką mamy naturę. Zaprojektuj system, który no nie pozwoli emocjom decydować. I to właśnie ja zrobiłem, [muzyka] czyli mam ten system, który jakby odcina mnie emocjonalnie [muzyka] od giełdy. Właśnie dlatego od kilku lat inwestuję systemowo, bo znaczy od kilku lat inwestuję [muzyka] od kilku lat, ale systemowo inwestuję tak naprawdę no od ponad roku. Od ponad roku. I rzeczywiście muszę wam powiedzieć, że no odciąłem się emocjonalnie. Jest mi z tym o wiele lepiej. praktycznie życie biegnie tak jak biegło przed w ogóle [muzyka] giełdą. No można, no jestem inwestorem, inwestuję, ale jakby nie spędzam czasu nad raportami, nie śledzę tych wykresów, giełd [muzyka] i tak dalej. Po prostu ufam procesowi. Ufam procesowi. Czyli [muzyka] mam taką swoją dietę giełdową i jej się trzymam, mam zasady, mam kalorie i i je liczę po prostu. I fajnie jest zanim coś [muzyka] kupicie albo sprzedacie, zapisać te zasady. Wszystkie decyzje zapisywać [muzyka] wcześniej. mieć jakieś takie jasne kryteria kupna i sprzedaży, [muzyka] prowadzić taki dziennik inwestora. Dla mnie dziennikiem jest ten kanał, na którym właśnie wam mówię co się dzieje, jak i gdzie, [muzyka] jak to wygląda u mnie. Analizuj twoje błędy zamiast wyników, bo wyniki mogą być różne. Giełda [muzyka] może rosnąć, może być hossa, tak jak teraz i może rosnąć, rosnąć i rzeczywiście [muzyka] wyniki możesz mieć wyśmienite, a może być taka giełda, że mamy bessę i mimo że twoja strategia jest dobra, możesz tracić. Tak więc ja nie oceniałbym wyników bardziej błędy. Oczywiście ludzie widzą tylko wyniki. Tak jak ktoś tam rzuci o 1000% [muzyka] w ciągu tam trzech lat, no to rzeczywiście ma piękne wyniki. Oceniaj siebie po jakości twoich [muzyka] decyzji, a nie po pojedynczych transakcjach. Profesjonalni inwestorzy nie próbują być mądrzejsi od rynku, tylko próbują być bardziej konsekwentni od innych. [muzyka] Cały czas będę to powtarzał, że konsekwencja i dyscyplina [muzyka] to są dwie rzeczy, które bardzo dobrze wpływają na portfel [muzyka] inwestora, na to jakie on decyzje podejmuje, kiedy on dane rzeczy robi. Tak więc pracuj nad tymi [muzyka] dwiema rzeczami. No jeszcze bym dorzucił cierpliwość. Jak masz te trzy filary, to moim zdaniem jesteś [muzyka] w stanie spokojnie zapanować nad emocjami i iść przez to wszystko. Taka najważniejsza lekcja na koniec, że no twoim największym wrogiem na giełdzie jesteś ty sam. Po prostu [muzyka] to nie jest inflacja, to nie są stopy procentowe, to nie jest krach. Nikt cię nie zmusza do sprzedaży, do łamania własnych zasad. To robisz ty sam, twój mózg. Dlatego największą przewagę buduje nie ten, kto zna najwięcej wskaźników, teorii, książek, tylko ten, kto potrafi konsekwentnie wykonywać swój plan. Jeśli po obejrzeniu tego materiału rozpoznajesz u siebie choć jeden z tych mechanizmów, no to dobra wiadomość. Świadomość jest pierwszym krokiem do zmiany. W kolejnych odcinkach z serii takiej [muzyka] psychologicznej pokażę ci jak radzić sobie ze strachem, przed stratą, z nadmierną pewnością, jakiś z jakimiś innymi pułapkami, które codziennie kosztują ogromne pieniądze albo jakieś [muzyka] pieniądze, bo to się też może kumulować. Nie musisz dzisiaj dużo stracić, ale w przeciągu wielu lat to może się naprawdę uzbierać niezła [muzyka] sumka z tych emocjonalnych decyzji. Jeżeli inwestujesz systemowo lub chcesz nauczyć się inwestować [muzyka] spokojniej, skuteczniej, zostaw subskrypcję i napisz w komentarzu, [muzyka] którą zasadę najczęściej łamiesz podczas inwestowania, bo nie wierzę, że żaden z was żadnej zasady nie złamał. Ja sam złamałem i jakbym miał wybierać, która która zasada mnie tu najbardziej boli i do mnie trafia to właśnie ta, że chcesz mieć rację, że ja chciałem mieć rację. Tak więc do zobaczenia do następnego odcinka. Hej. >> [muzyka] >> H