Dlaczego PIENIĄDZ się ZEPSUŁ? (I co zrobić, żeby nie stracić wszystkiego) [System Fiat, Efekt Cantillona]

Przez dekady samo oszczędzanie wystarczało. Dziś już nie. Możesz robić dokładnie to, co robili twoi rodzice. Pracować, odkładać, nie wydawać ponad stan i mimo to mieć wrażenie, że stoisz w miejscu, że się starasz. Jasne, ale i tak nie dojeżdżasz do celu. W tym wideo zrozumiesz, dlaczego pieniądze nie działają już tak jak kiedyś, co dokładnie się zmieniło i co najważniejsze, jak się przed tym zabezpieczyć. Nawet jeśli nie jesteś ekspertem, nawet jeśli nie masz dużego kapitału i nawet jeśli wydaje ci się, że jest już za późno. Ostatnio często powtarza się, że pieniądz się zepsuł i rozumiem, że dla wielu brzmi to przesadnie jak hasło z internetu, ale gdy przyjrzysz się temu na serio, to zaczyna mieć sens. Nie chodzi o to, że złoty zniknie z dnia na dzień, ani o to, że masz biec do banku i wypłacać gotówkę. chodzi o coś innego. To nie banknot się zepsuł. Zepsuł się scenariusz, w którym nas wychowano. Ten, który mówił: "Jeśli ciężko pracujesz, oszczędzasz i robisz wszystko jak trzeba, będzies szedł do przodu." Kiedyś to działało. Stabilna praca, trochę oszczędności co miesiąc i z czasem mieszkanie, samochód, wakacje, czasem nawet druga nieruchomość. Dziś robisz to samo i nie tylko nie idziesz do przodu, czasem masz poczucie, że się cofasz. I to nie jest tylko wrażenie, to widać gołym okiem. Ludzie po 30est, a nawet po 40 mieszkający ze współlokatorami. Nie z wyboru, tylko z konieczności. Pensje, które nie wystarczają, mimo że siedzisz w tej samej firmie od lat. Oszczędności, które nie dają nawet realnej szansy na wkład własny. Chyba, chyba, że ktoś ci pomoże. Kiedyś to było nie do pomyślenia. Dlatego mówi się, że pieniądz się zepsuł, bo przestał być narzędziem, które pomagać budować przyszłość, a stał się narzędziem przetrwania. Starcza na opłacenie miesiąca, ale coraz trudniej dzięki niemu coś zbudować. I kiedy widzisz nagłówki w stylu jak wygram w świątecznej loterii, to może wystarczy na wkład własny, to czuję, że zasady gry się zmieniły. To już nie tylko kwestia wysiłku, to kwestia systemu i tego, czy jesteś w środku, czy poza nim. No dobra, co dokładnie się stało, że doszliśmy do tego punktu? Spróbujmy to streścić. Nie każdy o tym wie, ale do lat 70 pieniądz miał ograniczenie fizyczne. Waluty były z różnymi wyjątkami powiązane ze złotem. To nie znaczy, że szedłeś do banku po swoją sztabkę, ale że banki centralne nie mogły drukować bez końca. Gdy przesadzały, inne kraje mogły zażądać rozliczenia w złocie i system sam się prostował. Był hamulec. Ten hamulec zniknął, a właściwie został zdjęty i od tamtej pory pieniądz stał się Fiat. Ma wartość, bo państwo mówi, że ma, bo można nim płacić podatki, bo system zakłada, że to będzie działać dalej. Tylko, że zaufanie to nie to samo, co twarde zabezpieczenie. Gdy nie ma fizycznego limitu, żonom jest łatwiej wydać więcej dziś, a zapłatę obiecać na jutro. robią to dwoma dźwigniami, które wzmacniają się nawzajem. Większy dług i większa emisja pieniądza. Wydatki publiczne, chroniczne deficyty, niskie stopy, zestrzyki płynności i tak w kółko. Problem nie polega na tym, że robi się to raz w odpowiedzi na konkretny kryzys. Problem w tym, że stało się to normą. System działa na stałe w tym trybie. Nie ma hamulca. Jedyny limit brzmi dopóki się da. A co się dzieje, gdy w obiegu jest coraz więcej pieniądza? Rosną ceny. Czasem czujesz to w codziennych wydatkach, w sklepie, na stacji benzynowej, ale często nie widzisz tego od razu, bo najmocniej widać to w aktnych. Tym, co jest ograniczone i ma wartość samo w sobie, w nieruchomościach, akcjach, złocie, a nawet w bitcoinie. To wszystko puchnie, bo tam płynie nadmiar płynności. Tymczasem twoje dochody z pracy nie rosną w tym samym tempie. Produktywność od lat jest przytłumiona, a ceny aktywów, one nie przestają rosnąć. I tak rozjeżdża się równowaga. Chcesz prosty przykład? Złoto. Gdy było powiązane z dolarem, uncja kosztowała 35 arów. Dziś są analitycy, którzy mówią o poziomach rzędu 10 000 doarów. Nie dlatego, że złoto stało się magiczne, tylko dlatego, że wartość pieniądza w czasie spadła, po prostu została rozwodniona. A jeśli tak jest ze złotem, to wyobraź sobie resztę. Mieszkania, akcje, aktywa, które kiedyś wydawały się w zasięgu. Dziś coraz częściej uciekają tym, którzy żyją wyłącznie z pensji. I tu wchodzi najtrudniejsza część. To nie dotyka wszystkich tak samo. Ten system nie jest neutralny. ma zwycięzców i przegranych. Kto wygrywa? Ci, którzy już byli w środku, ci, którzy mają własne mieszkanie, ci, którzy inwestowali lata temu. Ci, którzy posiadają aktywa, nawet jeśli nic nie robią, ich majątek rośnie. To zjawisko ma nazwę efekt kantilona. Gdy drukuje się pieniądz, ci, którzy dostają go pierwsi, korzystają najbardziej, bo kupują zanim ceny zdążą wzrosnąć. Reszta odczuwa to dopiero wtedy, gdy wszystko jest już droższe. A kto jest na końcu tej kolejki? Większość. Ludzie żyjący z wypłaty, odkładający tyle ile się da na kontach dających może 2%. A w tym czasie realna inflacja, ta której nie zawsze w pełni oddaje oficjalny wskaźnik, zjada wartość ich pieniędzy. Kiedyś taka osoba mogła realnie piąć się w górę. Dziś to, co było schodami stało się murem. Mieszkanie, które kosztowało równowartość trzech lat pensji dziś potrafi wymagać 10. Fundusz indeksowy, w którym spokojnie można było wejść 20 lat temu, dziś wydaje się luksusem, jeśli musisz najpierw udźwignąć czyż rosnący z roku na rok. I najgorsze jest to, że ten mur rośnie co roku, bo system się nie resetuje, on się utrwala. Każdy kolejny cykl długu i do druku wzmacnia tych, którzy są już w środku i oddala tych, którzy dopiero próbują w niego wejść. Dlatego samo oszczędzanie przestaje wystarczać, bo oszczędzanie bez aktywów to jak wiosłowanie pod prąd, podczas gdy inni płyną motorówką. Ale świadomość tego nie odbiera ci opcji. Wręcz przeciwnie, daje ci jedną bardzo ważną, bo choć systemu nie zmienimy, możemy przestać grać według starych zasad. Jeśli wiesz, że pieniądz straci wartość, jedyne wyjście to zabezpieczać się rzeczami, które tę wartość potrafią utrzymać. Nie musisz być milionerem, nie musisz kończyć ekonomii, musisz się ruszyć, zrozumieć grę i działać. Jak powiedział analityk Daniel Paeza, nie ma wyjścia. Trzeba tańczyć ten taniec, nawet jeśli nie podoba ci się muzyka, inwestować, uczestniczyć, korzystać z narzędzi systemu, nawet jeśli go nie popierasz, bo inaczej zostajesz poza grą. I jak to zrobić w praktyce? Kupując aktywa, coś realnego, coś, co ma wartość, co potrafi przynosić zwrot? Nie chodzi o spekulacje, chodzi o zbudowanie bazy. Na przykład portfel permanentny w stylu tego, który proponował Harry Brown. Zdywersyfikowany, pomyślany tak, żeby przetrwać różne scenariusze. Globalne akcje dla wzrostu, krótkoterminowe obligacje jako bezpieczniejsza część, złoto jako ochrona przed inflacją i konto z odsetkami na codzienne potrzeby. Dziś da się to złożyć z poziomu telefonu, dosłownie w kilka kliknięć. A jeśli chcesz coś bardziej konkretnego, to spójrz na prostszą wersję takiego podejścia. Pierwsze ETF ISORE MSC World. Globalna ekspozycja na firmy z całego świata. Wynik z ostatnich trzech lat plus 60%. Drugi Isers USD Treasury Bond 1 2 3 lata. Coś co zwykle pomaga w momentach kryzysu albo spowolnienia. Wynik plus 8%. Trzeci Isers Physical Gold pod kątem okresów inflacyjnych. Wynik w tym samym czasie plus 120%. Do tego konto oprocentowane, na przykład takie jak w Trade Republic 3,5% od salda dziennego. I masz strukturę, która historycznie chroniła siłę nabywczą dużo lepiej niż zwykłe konto oszczędnościowe. Bez doradcy, bez ukrytych opłat, bez skomplikowania tematu. Jeśli chcesz jeszcze bardziej wgłębić się w temat, polecam obejrzeć to wideo o tym, jak inwestować bez stracenia pieniędzy. Daj znać, co o tym myślisz w komentarzu. Jeśli podobają ci się takie treści, zostaw lajka i subskrybuj kanał. Dzięki za oglądanie i do zobaczenia w następnych materiałach. M.