Inwestowanie w ETFy dla początkujących (kompletny poradnik!)

Dla większości osób inwestowanie w akcje pojedynczych firm jak Facebook Amazon Apple Tesla czy coca-cola to strata czasu Na szczęście mamy do dyspozycji lepszą opcję i są nią etf-y które dają możliwość zyskowne inwestowania zwykłym osobom bez wykształcenia ekonomicznego to między innymi Korzystając z etfów Moje Inwestycje wzrosły w zeszłym roku na wartości o prawie 100 000 zł Przyjrzyjmy się więc tym całym ETF zaczynając od spraw bardzo podstawowych jak To czym one w ogóle są a przechodząc do bardziej zaawansowanych jak kwestie podatkowe obalę też kilka mitów które wierzą inwestorzy i pokażę najważniejsze etf-y które każdy powinien znać zacznijmy jednak od początku powiedziałem że inwestowanie w akcje pojedynczych spółek to Dla większości osób strata czasu Wynika to z tego że kupując akcje danej spółki powinniśmy bardzo dokładnie zapoznać się z rynkiem Na jakim ona działa prześwietlić jej wyniki finansowe i ocenić jej potencjał do wzrostu to wszystko zajmuje czas kosztuje wysiłek i wymaga sporo specjalistycznej wiedzy co najgorsze nie gwarantuje to jakiś super rezultatów najlepsze spółki wcale nie tak łatwo wskazać wybór jest duży ale Zwycięzców jest niewielu Zacytuję tutaj henrika bemera profesora finansów który badał ten temat od 1926 roku dosłownie kilka spółek odpowiada za większość zysków giełdowych w Ameryce zaledwie pięć akcji Apple exon Mobile Microsoft General elect i IBM odpowiadało za 10 proc całego zysku wygenerowanego dla akcjonariuszy w latach 1926 2016 50 największych spółek odpowiadało za 40 proc wszystkich zysków na szczęście nie musimy inwestować czasu i wysiłku w wybieranie konkretnych firm co może ale wcale nie musi się opłacić zamiast tego możemy wykorzystać ETF żeby pójść za głosem legendarnego inwestora Johna bigla który uczy nas nie szukaj IG w Stog usiana po prostu kup cały stó etf-y pozwalają bowiem inwestować w Wiele firm o podobnym charakterze najpopularniejsze są indeksy dzielące firmy ze względu na miejsce notowań Przykładem będzie najpopularniejszy na świecie indeks Czyli s&p 500 reprezentujący rynek amerykański Innym przykładem może być Polski Wig Możemy też na przykład inwestować w całe sektory a cechą wspólną będzie tutaj branża spółek Przykładem może być nzd 100 zrzeszający spółki technologiczne i wzrost z USA indeksy mogą też grupować razem spółki o podobnej wielkości jak na przykład WIG20 w skład którego wchodzi 20 największych spółek notowanych na warszawskiej giełdzie papierów wartościowych zadaniem ETF jest śledzenie wyników danego indeksu kupując taki ETF możemy więc inwestować w Wiele firm na raz a Wszystkie będą miały jakąś cechę wspólną takie podejście zwykle wymaga znacznie mniej wiedzy Ale co ciekawe często okazuje się też skuteczniejsze niż kupowanie akcji pojedynczych spół spek Spójrz przeciętny inwestor w 20-letnim okresie od 2002 do 2021 roku zarabiał przeciętnie 3,6 proc w tym samym czasie s&p 500 dał zarobić 99,5 PR rocznie inwestowanie w szeroki indeks okazało się w tym przypadku znacznie skuteczniejsze niż no cokolwiek robili inni inwestowanie często rozumie się jako próby pobicia rynku czyli osiągnięcia lepszej stopy zwrotu niż inni Na przykład ktoś może uważać że sztuczna inteligencja to przyszłość więc inwestuje w firmę która zajmuje się sztuczną inteligencją ktoś inny może uważać że rekreacyjna hodowla chomików to przyszłościowa branża i inwestować właśnie w to jeszcze inna osoba może uważać jeszcze coś innego inwestując w jakąś branżę czy też sektor niejako Obstawiamy że będzie on radzić sobie lepiej niż inne niestety zwykle inwestor indywidualny Czyli ktoś taki jak ja czy wy nie ma żadnych informacji ani umiejętności analitycznych które dawałyby mu znaczną przewagę nad rynkiem w szczególności ciężko jest takim małym żuczkowo Mii które mają do dyspozycji armię analityków którzy najpierw przez wiele lat zdobywali odpowiednie wykształcenie a teraz całe dnie analizują rynki to po prostu zawodowcy którzy znają się na temacie lepiej niż my a na dodatek zostawili łapkę w górę dla youtubowe algorytmu próby bycia bystrzejszy od reszty i pokonania rynku w tym również tych zawodowców kończą się zwykle wynikami takimi jak ten przeciętnego inwestora Czyli kiepskimi co bystrzejszy osoby wpadły więc na taki pomysł Po co walczyć z Armią zawodowców kiedy można się do niej przyłączyć zamiast samemu wybierać i kupować akcje pojedynczych firm zdecydowali się oni skorzystać z funduszy inwestycyjnych w takim przypadku oddają oni pieniądze instytucji finansowej a specjaliści mają tak zarządzać portfelem inwestycyjnym żeby pokonać rynek niestety jest mały za te armię specjalistów Trzeba przecież zapłacić a tacy ludzie nie zarabiają wcale mało No a płaci oczywiście inwestor po uwzględnieniu wszystkich kosztów bardzo często okazuje się więc że fundusze inwestycyjne aktywnie zarządzane nie tylko nie pokonują rynku ale wręcz radzą sobie gorzej zarabia armia specjalistów ale dla inwestora często już nie wystarcza Tutaj na szczęście całe na biało wchodzą ETF to również fundusze inwestycyjne bo ten skrót ETF to Exchange traded Fund czyli fundusz notowany na giełdzie różnica jest tutaj taka że zadaniem ETF nie jest pobicie rynku tylko odzwierciedlenie wyników danego indeksu giełdowego dzięki temu do zarządzania nie jest potrzebna armia specjalistów tylko komputer który będzie dobierał skład portfela analogicznie do składu śledzony indeksu Jeśli więc w danym indeksie firma a ma 50 proc całej wartości to ETF również przeznaczy % wszystkich naszych środków na firmę a kolejne firmy b c d e i tak dalej rozmieścić w takich samych proporcjach jak te w indeksie Jest to więc swego rodzaju przepis dla takiego funduszu ETF i dlatego nie potrzebujemy aż tak dużo specjalistów którzy zastanawiają się jak dobrać proporcje No bo po prostu Śledzimy sobie tę receptę kupując ETF nie możemy liczyć na stopę zwrotu wyższą niż wynik danego indeksu ale zmniejszamy ryzyko że nasze inwestycje poradzą sobie gorzej oto Jak wyglądał wykres dla indeksu s&p 500 w który możemy zainwestować na przykład Korzystając z ETF invesco s&p 500 ucits lub isar Core s&p 500 ucits Nie musicie przewijać i robić screenshotów nazw bo dostęp do listy najważniejszych etfów Możecie dostać zapisując się do w pełni darmowej Akademii mądrych finansów lista jeszcze dzisiaj trafi do was a edukacyjne maile dostaniecie w gratisie zapisy w pierwszym linku w opisie Wracając jednak do s&p 500 w okresie od 1992 roku indeks ten dawał zarobić średnio 10,6 proc rocznie To wystarczyłoby żeby pokonać inflację i to ze sporą górką a to wszystko bez zbędnego marnowania czasu na analizowanie spółek oraz bez przepłacania za armię ekspertów którzy zrobią to za nas Dzięki takiej zasadzie działania a więc śledzeniu wyników indeksu bez prób jego pobicia możemy liczyć na dużo niższe opłaty to ważne bo nawet niewielka różnica w wysokości opłat rzędu 1,5 proc będzie miała ogromny wpływ na nasze zyski Spójrzcie tylko na scenariusz w którym inwestujemy 10 000 zł na 7 proc rocznie w idealnym świecie bez żadnych opłat po 45 latach na koncie mielibyśmy prawie 250 000 zł ale płacąc 4 proc opłat rocznie nie dojdziemy nawet do 50 000 etf-y potrafią mieć opłaty na poziomie 01 03 proc a tradycyjne fundusze inwestycyjne 2 czy nawet 4 proc oznacza to że etf-y potrafią być nawet 20 razy tańsze niż fundusze aktywnie zarządzane od TFI opłaty ETF określa ter czyli Total expense Ratio a tłumacząc to na polski będą to Całkowite koszty zarządzania im niższy ter tym Oczywiście lepiej dla nas No ale do tej pory mówiłem o akcjach I wiecie już że ETF akcyjne możemy podzielić na te zrzeszające firmy ze względu na region wielkość lub branżę a także na kombinację tych czynników fundusze ETF mogą też posłużyć do inwestowania w zupełnie inne grupy aktywów Możemy też spotkać etf-y obligacyjne jak na przykład te odwzorowujące indeks fuc World Government Bond śledzące obligacje rządowe z ponad 20 krajów jak USA kraje europejskie Japonia czy Wielka Brytania Możemy też w ten sposób inwestować w towary za pośrednictwem etc czyli Exchange traded commodity może Mo to być na przykład złoto srebro czy platyna długoterminowo takie rozwiązanie może być jednak dosyć kiepskie ze względu na dodatkowe koszty warto też wspomnieć Etny czyli Exchange traded noes Ich celem też jest odwzorowanie jakiegoś aktywa bazowego ale w tym przypadku mogą to być kryptowaluty jak Bitcoin to jednak działka która dopiero się rozwija o tych opcjach też warto wiedzieć ale bezapelacyjnie najbardziej popularne są etf-y na akcje więc wrócimy do nich inwestorzy pasywni wykorzystują najszersze etf-y aby inwestować w globalną gospodarkę nawet Korzystając z etfów można bowiem próbować być bystrzejszy od rynków możemy na przykład zainwestować w ETF śledzący indeks spółek wydobywczych albo ETF na spółki technologiczne Przykładem tego drugiego może być nasdaq 100 o którym było ostatnio dosyć głośno inwestor pasywny nie stara się wskazać zwycięskiego sektora i w ten sposób pobić rynku A zamiast tego inwestuje jak najszerzej żeby jego inwestycje były jak najbardziej odporne na zmiany inwestor który lokuje kapitał w akcje z całego świata Nie musi zbytnio martwić się o to czy Tesla poradzi sobie lepiej czy może zbankrutuje o to czy sektor technologiczny jest przyszłością czy może jest zbyt drogo wyceniony ani nawet o to kto wygra konflikt gospodarczy pomiędzy Ameryką a Chinami to jest piękno inwestowania pasywnego niczego konkretnego nie Obstawiamy więc możemy wyłączyć telewi wizor i odciąć się od wiadomości ETF sam dostosuje swój skład kiedy jakaś firma rośnie na wartości jej udział w indeksie wzrasta Wzrasta też więc jej udział w naszym portfelu oto największe firmy w ETF odwzorowujący indeks s&p 500 na pierwszych trzech pozycjach mamy Apple Microsoft oraz nvidi wiecie co by się stało gdyby na przykład wycena nvidii spadła jej udział w indeksie by się zmniejszył a ETF dostosował by się do tej zmiany ETF na bieżąco dostosowuje skład portfela tak żeby odzwierciedlał skład indeksu bazowego A wiadomo że skład indeksu się zmienia ETF nie zastanawia się czy dana spółka na pewno powinna spadać czy może to tylko panika i zaraz odbije to jest podejście giełdowego kombinatora ETF tylko pilnuje wag jakie spółki mają w danym indeksie jak coś spada to sprzedaje jak coś rośnie to kupuje ale tylko do tego momentu aż wagi zostaną wyrównane będzie się to też tyczyć spółek z innych krajów Jeśli mamy ETF który inwestuje akcj z całego świata to nie musimy przejmować się tym że chińskie spółki zyskują na wartości jeśli ich waga w indeksie będzie rosła to ETF również zwiększy ich udział trzeba jednak pamiętać że nie wydarzy się tak jeśli inwestujemy tylko w spółki amerykańskie na przykład Korzystając z tfa na indeks s&p 500 wtedy ETF będzie za nas automatycznie kupował i sprzedawał spółki ale wyłącznie te z indeksu s&p 500 nigdy nie kupi spółek notowanych w Polsce Niemczech Czy Chinach jeśli któreś z tych krajów zacznie dominować gospodarczo nad stanami to będziemy mieć problem A z Polską nigdy nie wiadomo z tego powodu szczególnie początkującym często zaleca się inwestowanie jak najszerzej osobiście inwestowanie w Amerykę postrzegam już jako inwestowanie globalne bo są tam wielkie korporacje zarabiające na całym świecie i we wszystkich walutach bardziej globalne będzie jednak inwestowanie w rynki rozwinięte i indeks MSI World służą do tego na przykład takie etf-y jak isar score msci World ucits oraz trackers msci World ucits aktualnie 73 proc tego indeksu stanowią Stany Zjednoczone Ale mamy też 5 proc Japonii 3,5 Wielkiej Brytanii 3 proc Kanady i niecałe 3 proc Francji jak widzicie jest tutaj już znacznie bardziej globalnie ale to nie koniec inwestując w taki indeks nie ograniczamy się jedynie do tych krajów ponieważ sytuacja tutaj z czasem może się zmieniać na przykład Portugalia została uznana za rynek rozwinięty i dodana do indeksu msci World w 1986 roku Grecja została dodana do indeksu w 1997 roku ale ze względu na kryzys gospodarczy w 2009 roku została z niego wyrzucona i uznana za rynek wschodzący kraje mogą więc być dodawane i wyrzucane z indeksu mamy jednak jeszcze jedną bardziej globalną opcję łączy ona ze sobą rynki rozwinięte oraz wschodzące i są to akcje z całego świata indeks który je śledzi to MSI All Country World index a w skrócie MS C Aki jego skład nie odbiega bardzo znacząco od poprzedniego ETF i Znajdziemy tutaj Stany Zjednoczone 65 proc Japonię niecałe 5 proc Wielką Brytanię ponad 3 proc Chiny 3 proc i kanadę z niecałym 3 procam zmiany można podsumować jako trochę mniej USA ale za to dodatkowe pozycje w postaci Chin oraz kilku innych krajów wschodzących jak Indie czy Brazylia dokładne procenty będą się ście zmieniać w czasie No a który z tych indeksów wybrać cóż historycznie akcje amerykańskie dawały lepszą stopę zwrotu więc im bardziej za węziny się na stany tym wyniki będą teoretycznie lepsze no ale mamy tutaj ważny warunek bo USA musi nadal dobrze sobie radzić każdy musi więc samemu zdecydować czy chce być bardziej zdywersyfikowany i inwestować szerzej mając święty spokój czy woli nieco lepszą stopę zwrotu inwestując w stany Często też pytacie mnie czy jeden ETF wystarczy czy trzeba mieć ich więcej jeden w zupełności wystarczy No ale z drugiej strony nic też nie stoi na przeszkodzie żeby mieć ich więcej dla najbardziej leniwych oraz dla początkujących jeden ETF na cały świat załatwi sprawę inwestując pasywnie wystarczy Więc kupować i czekać a największym ryzykiem dla takiego inwestora jest zmienność są takie lata kiedy indeksy giełdowe nie tylko nie zarabiają ale wręcz tracą to naturalne i nie da się od tego uciec przeanalizujmy indeks MS Aki czyli ten na ca cały świat indeks ten stracił 18 proc w 2022 roku 19 proc w 2002 roku oraz 41 proc w 2008 roku to akurat był najgorszy rok od 1988 Wyobraźcie sobie że na waszym koncie inwestycyjnym jest 500 000 zł które odkładali się przez całe życie a w przeciągu jednego roku ich wartość spada do 295 000 inwestor pasywny musi w takich okresach zachować zimną krew i dalej trzymać się swojej str jeśli spanikowała inwestowanie w akcje w okresie między 1988 rokiem a 2024 rokiem msa Aki był jednak na plusie w 27 z 37 lat co stanowi 73 proc przeciętna roczna stopa zwrotu inwestując w akcje z całego świata w tym wesie wyniosła 8,4 PR jeśli jest się w stanie nie panikować można więc na tym dobrze zarobić No a jakie etf-y każdy inwestor powinien znać Dla większości osób najważniejsze będą etf-y na trzy kategorie Pierwsza to indeks s&p 500 czyli akcje amerykańskie oto dwa etf-y które się do tego nadają Czyli invesco s&p 500 ucits lub iser score s&p 500 ucits tutaj ciekawy temat ponieważ jeden z tych etfów ma replikację syntetyczną a drugi fizyczną zwykle lepsze są te fizyczne bo taki ETF kupuje rzeczywiste akcje zgodnie ze składem indeksu ETF syntetyczny nie kupuje rzeczywistych akcji lecz stosuje słaby czyli kontrakty z bankami inwestycyjnymi Które gwarantują zwrot taki jak w indeksie w przypadku USA replikacja syntetyczna może być korzystniejsza podatkowo w innym przypadku zawsze wybieram replikację fizyczną szerszą i bardziej globalną opcją od s&p 500 są akcje rynków rozwiniętych na przykład Korzystając z isar Score msci World ucits lub ex truckers msci World ucits niektórzy inwestorzy lubią samemu dowa sobie rynki wschodzące i korzystają do tego na przykład z takich etfów jak isar score msci emerging Markets IMI lub ex trackers MSI emerging Markets zamiast robić to ręcznie można jednak jednym kliknięciem Kupić akcje z całego świata a etf-y które do tego służą to na przykład isar MSI Aki ucits oraz vangard Fu All World ucit Rozszyfruj sobie jeszcze o co chodzi w tych nazwach bo na początku może to być nieco podchwytliwe a tak naprawdę jest bardzo proste Pierwszy człon czyli na przykład isar czy Vanguard to po prostu dostawca czyli firma odpowiedzialna za danego ETF następnie dostajemy informacje o tym jaki indeks odwzorowuje dany ETF kolejny jest napis ucits który jest skrótem od undertakings for collective Investment in transferable Securities czyli takiej dyrektywy Unii Europejskiej wystarczy zapamiętać że europejskie etf-y mają taki dopisek dalej często będzie jeszcze napis ETF którego nie muszę już tłumaczyć a na końcu często znajdziemy jeszcze dopisek ACC lub dist mówiący o tym czy ETF wypłaca czy reinwestuj dywidendy niektóre spółki które wchodzą w skład ETF wypłacają przecież dywidendy mamy więc teraz dwie możliwości ETF może od razu zainwestować te środki z pominięciem nas jako inwestora wtedy będzie miał dopisek ACC od accumulated może też wypłacać środki inwestorom I wtedy mówi się o nim że jest typu distributing podane przeze mnie etf-y są akumulujące bo Dla większości osób to jest lepszy wybór ze względów podatkowych nie trzeba się wtedy rozliczać ani płacić podatku No ale nie sierci się jeszcze tak szybko to że unikniemy rozliczenia nie oznacza że unikniemy wszystkich podatków fundusz ETF zapłaci podatek za dywidendy które zostały mu wypłacone bo co z tego że on nie wypłaca dywidendy nam skoro spółki wypłacają jemu podatek ten jest zupełnie poza nami i nie mamy na niego żadnego wpływu Jedyne co możemy zrobić aby go zoptymalizować to zakup takiego ETF który zapłaci mniejszy podatek od tego jaki konkretnie podatek zapłaci ETF mają wpływ dwie rzeczy po pierwsze rezydentura spółki wypłacającej dywidendę czyli Skąd jest ta firma po drugie rezydentura ETF czyli skąd jest ten ETF dla przykładu ETF rezydujący w Irlandii i otrzymujący dywidendę od spółki amerykańskiej zapłaci 15 proc podatku Irlandia ma bowiem korzystną umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania z USA ETF rezydujący w Luksemburgu i otrzymujący dywidendę od spółki z amerykańskiej zapłaci 30 proc podatku Bo Luksemburg nie ma tak korzystnej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zgadli siee z USA z podatkowych przyczyn dla polskiego inwestora najkorzystniejsze są aktualnie etf-y irlandzkie przy czym ważna jest tutaj rezydentura ETF a nie giełda na której jest notowany nie ma więc znaczenia czy skorzystamy z giełdy w Londynie czy może niemieckiej giełdy ważne aby rezydentura była irlandzka No właśnie A po czym poznać etf-y irlandzkie pierwsze literki kodu isin to ie na przykład ie 00 B4 L5 y 983 jeśli nie chcecie uczyć się tego na pamięć to Pamiętajcie o pierwszym linku w opisie i odbierzcie swoją całą listę z kodami isin do skopiowania ta rezydentura ma znaczenie w przypadku wszystkich rodzajów etfów ale w szczególności dla tych wypłacających dywidendę No właśnie ale Czym w ogóle jest ten kod isin każdy ETF ma swój unikalny kod Dzięki czemu można go wyszukiwać isin jest stosowany międzynarodowy i pomaga jednoznacznie identyfikować dany instrument finansowy ETF ma też swój ticker czyli symbol giełdowy jest on znacznie krótszy i zazwyczaj ma dwa do pięciu znaków jest używany do szybkiej identyfikacji podczas handlu co ciekawe ten sam ETF może mieć kilka różnych tierów dzieje się tak kiedy jest notowany w kilku różnych walutach albo na kilku różnych giełdach na przykład iers MSI ucits Oczywiście ma tylko i wyłącznie jeden kod isin ale za to aż cztery tickery isac ssac i usq i sff 505 ten ostatni jest trochę za długi Moim zdaniem wspomniałem też przed chwilą że ETF może być notowany w różnych walutach Zobaczcie mamy ten sam kod isin ale dwa różne ETF jeden notowany w Niemczech a drugi w Wielkiej Brytanii jeden notowany w USD a drugi w Euro ta waluta nie ma Jednak znaczenia inwestor faktycznie ma ekspozycję na walutę obcą ale nie na walutę notowań ETF tylko na walutę w jakiej wyceniane są aktywa tego ETF tak więc inwestując na przykład w akcje amerykańskie mamy ryzyko walutowe na dolara bez względu na to czy ETF jest notowany w Euro złotówce czy dolarze to zawsze będzie dolar Chyba że mamy hedging walutowy inwestując na całym świecie mamy ekspozycję na wiele różnych walut chociaż na ten moment też będzie to głównie dolar bo akcje amerykańskie mają największy udział w indeksie w skrócie nie liczy się więc waluta notowań ETF tylko waluta tego co faktycznie kryje się pod danym ETF No ale jeśli chcecie wykorzystać tę całą wiedzę w praktyce i inwestować w etf-y to najpierw koniecznie musicie upewnić się że wiecie jak działają akcje wszystko co musicie o nich wiedzieć zdradzam w tym materiale gdzie pokazuje też dokładnie jak kupić et krok po kroku zapraszam do oglądania i do zobaczenia po drugiej stronie