Jak legalnie nie płacić podatku od oszczędności oraz zysków z obligacji i giełdy? [IKE i XZE 2024]

Prawda czy mit? OFE pokazało, że nie można ufać >> [muzyka] >> żadnym programom emerytalnym. >> Nie, to jest fałsz. >> Państwo może w każdej chwili zabrać pieniądze [muzyka] z Ike i Xe. >> Fałsz. >> Jak umrę, to wtedy państwo mi zabierze pieniądze z tych kont. >> Fałsz. >> Te programy są tak skomplikowane, że zwykły człowiek i [muzyka] tak na nich straci. >> Fałsz. >> Ulgi podatkowe w XE to tylko chwyt marketingowy. >> Fałsz. >> Cześć. W tej serii zadaję Marcinowi pytania jako inwestycyjny nowicjusz inspiruję się [muzyka] waszymi komentarzami. Zapraszamy. >> To ja jestem Marcin. Pierwsze swoje akcje kupiłem w 2008 roku podczas ostatniej bardzo dużejsy. [muzyka] No i swoim doświadczeniem, które zbieram od tych 18 lat z przyjemnością się z wami podzielę. Serdecznie zapraszamy. >> Dobra, czyli wszystko jest, wszystko jest absolutnie nieprawdą. Mam jedną rzecz warto dopowiedzieć. Państwo może zabrać pieniądze z IKE czy XY, ale tak samo jak może zabrać pieniądze nam z naszych rachunków bankowych czy z kont maklerskich, dlatego że to są nasze prywatne pieniądze, więc mogą to zrobić. No ale wtedy co to będzie za państwo, nie? >> Y, no to właśnie pogadajmy o tym, co jest co, co to jest IKE, co to jest XE i dlaczego to nie jest OFE, dlaczego te pieniądze nie znikną tak jak OFE? Ja nadal nie wiem gdzie są pieniądze z OFE. No właśnie, bo OFE OFE było jakby pewnym elementem systemu emerytalnego i zostaliśmy de facto znaczy zostaliśmy my my może nie, ale chociaż też już część naszych pieniędzy szło przez OFE na trzeci filar tak zwany tam drugi był, pierwszy, drugi trzeci filar i to było przymusowe nie dało się jakby z tym tam nic zrobić. To po prostu tam brano z jednej kupki na drugą kupkę był taki system. No i sąd orzekł kiedyś tam, że państwo mogło sięgnąć po te pieniądze właśnie dlatego, że to był system państwowy. Czyli inaczej my nie decydowaliśmy o tych pieniądzach w żadnym momencie, tylko to państwo narzuciło nam taką wolę, że tak powiem, żebyśmy jakby z tego korzystali. I oczywiście tam osoby mogły decydować o tym, czy wchodzą do do OFE, czy nie wchodzą, w zależności od tego, jak daleko miały do emerytury. I najbardziej stratne były te osoby, które decydowały się na tym, żeby wejść do OFE mając bardzo niewiele czasu do emerytury, bo wtedy nie jakby tam był jeszcze krach po drodze na giełdzie, jeszcze wiele się rzeczy działo i to niestety wywarło bardzo duży negatywny wpływ na społeczeństwo polskie w odbiorze tego typu programów. Tyle tylko, że OFE nie było programem emerytalnym w znaczeniu IKE czy XE, bo IKE i XE to jest indywidualne konto emerytalne lub indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego. I to są nasze indywidualne rachunki maklerskie prowadzone pod naszym imieniem i to my decydujemy na co przelewamy te pieniądze i po co to robimy. Więc inaczej mówiąc, kiedy państwo sięgnęłoby po pieniądze z IKE czy XZE, to de facto sięga po prywatne pieniądze ludzi w Polsce, łamiąc wszelkie zasady funkcjonowania gospodarki. Partnerem dzisiejszego odcinka jest moja aplikacja dla inwestorów giełdowych squabercom, która pomaga aktywnie inwestować na giełdzie oraz XTB, największy dom maklerski w Polsce, który do 100 000 € obrotu miesięcznie pozwala inwestować bez prowizji w akcje i ETFY. Jednocześnie zakładając rachunek z kodem Marcin otrzymasz dostęp do unikalnego pakietu szkoleń, który wprowadzi ciebie w świat inwestycji. >> To po co nam w ogóle coś takiego? Po co nam IKEA? >> Państwo jakby stara się wspierać ten model y odkładania na własną emeryturę poprzez optymal optymalizację podatkową czy poprzez właśnie programy, które nie zabierają nam 19% podatku od zysków kapitałowych, tak zwanego podatku belki. Bo normalnie standardowo inwestując na giełdzie, inwestując w obligacje, na lokatach nawet płacimy 19% od każdej złotówki takiego zysku kapitałowego. No i teraz te indywidualne konto emerytalne oraz indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego ma na celu pewną pulę pieniędzy wyłączyć z tego systemu podatkowego, żeby nam zostawało więcej. To ma być motywator do tego, żeby to robić. Pierwotnie IKE i XZE były rachunkami, które były raczej skierowane do funduszy, czyli zakładaliśmy sobie rachunek IKE jakimś funduszu i ten fundusz zarządzał naszymi pieniędzmi. Właśnie przelewaliśmy sobie tam co miesiąc 300 zł, 500 zł. on te pieniądze brał i dawał do różnych funduszy, na przykład akcyjnych, obligacyjnych, jakiś tam, więc to było de facto bezobsługowe. Natomiast z czasem, z rozwojem jakby rynku kapitałowego, niektóre domy maklerskie stwierdziły, że to w sumie jest rachunek, na który można też inwestować w akcje. Więc dajmy możliwość Polakom zakładania rachunków maklerskich, na którym wpłacają sobie pieniądze, inwestują w akcje i nie ma z tego podatku belki. Ja zrobiłem kiedyś taką symulację, gdzie jeżeli byśmy wypełniali limit roczny, bo każdy rachunek z preferencją podatkową ma limit wpłat, to jest związane ze średnią krajową i w 2026 roku, jeżeli chodzi o rachunek IKE, można wpłacić niecałe 30 000 zł w ciągu roku. To nie jest bardzo dużo, ale z drugiej strony wielu Polaków nie ma nawet takich oszczędności, więc to też nie jest mało. I teraz jeżeli byśmy wypełniali ten limit i robili to przez 25 lat jak dobrze pamiętam i zarabiali tyle ile średnio zarabiało S&P 500 przez ostatnie tam 100 lat czyli 8% yyy zaokrąglając, to zgromadzilibyśmy 7 milionów zł. A jeżeli byśmy płacili podatek, to zgromadzilibyśmy 4 miliony złot. No to to jest kolosalna różnica >> i tylko 19% płacone co roku, bo to nie jest tylko tyle, że oddajemy państwu jakąś część, te 19%, tylko że te 19% nam nie pracuje przez kolejne 20 lat. >> No tak >> więc korzyść jest ogromna i warto z tego korzystać. >> Czyli możemy konto IKE otworzyć u maklera >> w domu maklerskim, tak? >> Albo >> na przykład w funduszu inwestycyjnym. Są różne fundusze, na przykład National Nerlanden prowadzi takie rzeczy. Czy mBank też będzie prowadził, czy Biuro makerskie, ale banku pewnie również, czyli instytucje finansowe, które mają odpowiednie licencje do zarządzania środkami, dają nam możliwość otwarcia rachunku emerytalnego w modelu IKE, czyli wpłacamy tam do tego limitu, nie mamy podatku, jeżeli wypłacimy po 60 roku życia. yyy i oni po prostu rozkładają to wedle naszych preferencji, na przykład na fundusze akcyjne, tak jak wspomniałem, obligacyjne, albo stabilnego wzrostu, albo bardziej ryzykowne, albo mniej ryzykowne. I zadaniem jest to po prostu, żebyśmy regularnie tam odkładali za ileś tam czasu po prostu te pieniądze do nas mają wrócić. I to jest jakby ten taki pierwotny, najbardziej podstawowy schemat, ale możemy też rachunek IKE otworzyć właśnie w domu maklerskim, na przykład XTB i w ten sposób sami decydować w co kupujemy. Nie fundusze, które jakby mają pewne koszyki akcji czy obligacji, tylko na przykład w konkretną akcję, konkretną spółkę albo konkretny ETF. >> Okej. Zakładając, że jesteśmy na początku naszej drogi inwestycyjnej i zupełnie nie mamy o niczym pojęcia, ale dobra, usłyszeliśmy, że IKE jest fajne. Czy ta ścieżka przez te fundusze jest łatwiejsza i lepsza? >> Czy lepsza? To nie wiem. Łatwiejsza tak, bo nie trzeba podejmować de facto żadnych decyzji poza tą, żeby wybrać czy chcemy być o profilu bardziej ryzykownym, czy mniej ryzykownym. A jeszcze łatwiejsza jest na przykład rachunek IKEV PKOBP, który daje możliwość kupowania obligacji, o których mówiliśmy w poprzednim odcinku. Więc możemy kupić obligacje skarbu państwa, od których normalnie płacilibyśmy 19% podatku od zysków kapitałowych, a że kupujemy je przez rachunek IKE, to tego podatku nie ma. Ponieważ każdy w domostwie, jeżeli ma 16 lat, może mieć rachunek IKE. No to możemy mieć na przykład, nie wiem, żona może mieć rachunek IKE na obligację, a mąż może mieć na akcję i sobie gdzieś tam lawirować. W każdym razie możemy założyć rachunek IKE na obligacje, na fundusze inwestycyjne lub na akcje. Każdy jest o innym profilu ryzyka. Najmniej ryzykowne są obligacje, średnio ryzykowne, nazwijmy to, są fundusze, bo możemy sobie wybrać takie, które są na przykład inwestują w akcje i nie musimy się tym zajmować. To oni to robią. pobierają za to opłaty, pobierają za to jakieś prowizje, ale generalnie oni się tym zajmują lub sami inwestować w ETFY czy w akcje sami decydując, które kupujemy. >> Dobra, czyli jeżeli idę tą trzecią ścieżką i otwieram to IKE u maklera, to co muszę zrobić, żeby te pieniądze tam zarabiały? Co mam kupić? >> Mhm. No to oczywiście jest beczka bez dna. Teraz jeżeli chodzi o otwarty temat, co możemy zrobić, ale jedną z najprostszych rzeczy jest wybór koszyka ETFów, czyli funduszy. ETF to jest exchange Traded Found, czyli fundusz, którego założeniem jest odzwierciedlać pewien na przykład koszyk akcji. ETF Navig 20 będzie odzwierciedlał 20 największych spółek w Polsce, które znajdują się w indeksie WIG 20. Czyli kupując takiego ETFA nie musimy kupować 20 spółek, tylko mamy ekspozycję, czyli jakby de facto posiadamy je w tym ETFie. Jeżeli chcielibyśmy mieć takiego ETFa, który daje nam możliwość zarabiania na wzroście na 500 największych spółkach amerykańskich, to możemy kupić ETFA na S&P 500. No i tak możemy sobie wybrać różne ETFy. Skonsurowanie takiego koszyka często jest proste. Wybieramy sobie tam trzy, cztery ETFy, które nam się spodobały, czyli jest ten czas potrzebny, żeby wybrać te, które nam się podobają, czy te, które chcemy mieć. No i na przykład w XTB mamy coś takiego jak plany inwestycyjne. Możemy wybrać te ETFy, skonstruować takie taki koszyk, co miesiąc automatycznie przelewać pieniądze i XTB automatycznie co miesiąc kupuje odpowiednie proporcje tych funduszy, tworząc nam nasz portfel. To jest jakby najprostszy krok, który możemy zrobić w tym takim maklerskim ujęciu IKE czy X. >> Okej, to brzmi super. Brzmi jak coś, co ja bym mogła ogarnąć. >> Tak, tutaj zachęcam do tego, tylko żeby też to wybrzmiało. ETFY to nie jest panaceum na, nie wiem całe złotego świata. ETF zyskał bardzo dużą popularność w ostatnich kilku latach po covidzie bardzo mocno, ale ma swoje minusy. No minusem na przykład jest to, że kupując ETFa na S&P 500, który jest ważony kapitalizacją dzisiaj w tam6 roku, kupujemy tak naprawdę ekspozycję kilkudziesięciu procent na największe spółki amerykańskie. 10 największych spółek, nie wiem czy tam chyba 40% to już nie sięga. Czyli de facto nie kupujemy aż 500 spółek po równo, tylko 40% stanowi 10 spółek. >> To jest to trzeba być tego świadomym. To nie chodzi o to, żeby tego nie robić, tylko żeby być tego świadomym. Więc jak te 10 spółek zacznie tracić, no to cały S&P 500 też się zacznie obsuwać, nie? i też będziemy mieli gdzieś tam ryzyko, ale z drugiej strony dywersyfikujemy sobie ten portfel, czyli możemy kupić właśnie wiele spółek z giełdy amerykańskiej, spółki z MWIGu 40, czyli mieć ekspozycję na polską gospodarkę i to daje taką możliwość, ale możemy też kupować poszczególne akcje, na przykład spółek dywidendowych czy spółek, które znamy i wiemy, że robią dobrą robotę i chcemy je mieć w portfelu. A takimi flagowymi przykładami, takim to są spółki typu PZU, Kęty, to one wypłacają wysokie dywidendy, są spółkami, które mają bardzo ugruntowaną pozycję i są zarządzane od wielu lat bardzo dobrze. PU pomimo tego, że jest spółką skarbu państwa, to jest zarządzane dość dość trafnie i dobrze. Więc to nie jest tak, że musimy WTFY, możemy też wybrać sobie spółki i po prostu je kumulować. >> Na co warto zwrócić uwagę przy wyborze takiego rachunku? Mhm. Przede wszystkim koszty. Większość rachunków jest bezpłatna, więc to powinno od razu filtrować ewentualnie jakieś próby pobierania opłaty za to, że jest rachunek po prostu otwarty. [parsknięcie] A prowizje przy zawieraniu transakcji, wiele biur maklerskich wprowadza zerowe prowizje na przykład przy zakupie ETFów. Część podmiotów, na przykład XCB ma 0% prowizji przy zakupach też akcji, więc de facto kupujemy akcje na rachunku, który nie ma podatku od zysków kapitałowych, więc de facto nie ma żadnych kosztów zawierania tych transakcji. Oczywiście to jest duże uproszczenie, tam trzeba sprawdzać na przykład przy zakupie spółek zagranicznych i to jest też kolejny parametr. Fajnie jak z rachunek ICE czy XZ daje możliwość inwestycji w spółki zagraniczne, tylko tam wchodzi jeszcze przewalutowanie z polskiego złotego na inne waluty, więc warto sprawdzić jaki jest koszt tego przewalutowania, żeby na przykład nie płacić zbyt dużo. Więc takie to są takie cztery podstawowe rzeczy przy rachunku. y pomijam to, co jest w sumie najważniejsze, ale też wydaje mi się najbardziej oczywiste, czyli pewne bezpieczeństwo, czyli rachunek powinniśmy otworzyć w polskim domu maklerskim, ale raczej nigdzie indziej tego nie otworzymy, więc to jest takie dość oczywiste, bo raczej chodzi o to, żeby było to bezpieczne. >> Dobra, czyli IKE mogę mieć tylko jedno. >> Tak. >> A mogę mieć jedno IKE u maklera, a jedno w funduszu? Nie, możesz mieć tylko jeden rachunek IKE. Możesz go przenieść. Czyli na przykład jak założyłaś sobie funduszu i tam sobie zgromadziłaś jakieś pieniądze w tych funduszach, to możesz przenieść te środki na przykład umarzając wszystkie te jednostki, sprzedając, odzyskując gotówkę i przenieś je do innego podmiotu, na przykład do domu maklerskiego. Całe te pieniądze zostaną przeksięgowane. Ta operacja jest pomiędzy tymi podmiotami. Ty tylko deklarujesz, że taką taką jakby ścieżkę chcesz wykonać >> i tutaj nie ma żadnych kosztów związanych z samym przeniesieniem. To warto sprawdzić przed podpisaniem rachunku, ale nie powinno być, nie wiem czy nawet ustawa tego nie zakazuje, że właśnie musi być to bezpłatne, ale jest ograniczenie, że chyba w ciągu roku nie wolno przenieść się więcej niż raz. >> Ale mogę mieć ikę i XE. >> Tak, każda dorosła osoba w Polsce może mieć zarówno rachunek IKE, jak i rachunek XE. A w obu przypadkach są to rachunki pojedyncze, więc można je przenieść, ale nie można mieć dwóch. >> A po co mi obydwa? >> Po pierwsze zwiększa się limit, więc możemy więcej oszczędzać pieniędzy w ten sposób. czy inwestować pieniędzy bez podatku belki w taki klasyczny sposób, bo na rachunku IKE nie płacimy w ogóle podatku belki, jeżeli dociągniemy, że tak powiem, do 60 roku życia, a bo po 60 roku życia będzie można je wypłacić. Na rachunku XZ jest to 65 lat i jest tam rachunek oprocentowany ryczautowo, czyli o jakby gromadzimy sobie pieniądze, inwestujemy tam dajmy na to wpłaciliśmy 100 000 zł, mamy milion na sam koniec, bo tyle zarobiliśmy, to zapłacimy 10% tego miliona od całości środków ryczałowe 10%, czyli 100 000 zapłacimy podatku. Nieważne co się po drodze działo. Natomiast jednocześnie każdą wpłatę, czyli te wszystkie całe 100 000 zł, które wpłaciliśmy, odpisujemy od podstawy opodatkowania. Więc realnie tą korzyść podatkową zyskujemy bardzo szybko. Czyli jak ktoś na przykład wchodzi w drugi próg podatkowy, zarabia dajmy na to 130 000 zł i wypełni limit XZE, tam wpłaci około 10 000 zł, teraz można trochę więcej, to obniży sobie de facto swój dochód do pierwszego progu podatkowego, więc jego korzyść będzie bardzo duża, albo aż 32%. Czyli de facto z tych 10 000 zł, zaokrąglimy, które wpłacił na rachunek XZE otrzyma z powrotem 3 pr ponad 3000 zł. i to otrzyma w kwietniu, czy tam kiedy się rozliczy z urzędem skarbowym i od razu może reinwestować albo wydać albo cokolwiek zrobić, nie? Więc ta korzyść w rachunku XZ jest od razu w następnym roku, kiedy wpłaciliśmy pieniądze i jednocześnie jeżeli wchodzimy w drugi próg podatkowy, to jest bardzo wysoko. >> Znam kogoś, kogo będzie to dotyczyło, więc ja sobie to muszę zapamiętać. A powiedz mi, czy jeżeli wypłacę pieniądze wcześniej, przed tym 60 rokiem życia, to czy ponoszę jakieś dodatkowe koszty oprócz tego podatku, który muszę zapłacić? >> W rachunku IKE płacisz podatek po prostu, bo tam można wypłacać też częściowo te pieniądze, więc tam to można sobie lawirować. Po prostu się płaci podatek od tych wypłaconych pieniędzy. Natomiast w rachunku XZ można go tylko zamknąć, czyli nie można wypłacić częściowo pieniędzy, można go zamknąć, później otworzyć po raz drugi. Natomiast zamyka się w całości. w całości się te pieniądze wypłaca i one jakby wchodzą w PIT wtedy. Czyli jeżeli na przykład mamy stratę, no to może się to opłacać, bo bo gdzieś tam korzyść podatkowa odzyskana w momencie wpłaty pieniędzy na XZE versus ten podatek, który musimy później zapłacić w momencie, w którym jakby odzyskujemy te pieniądze, to się może opłacać. Więc są takie momenty, w których to się może nawet opłacać księgowo, ale generalnie jest tak, że rachunek IKE mamy tą możliwość lajurowania pieniędzmi i okej, w rachunku XZE możemy go otworzyć i w całości zamknąć i odzyskać jakby te pieniądze w dowolnej chwili. No i wtedy wchodzi to w nasz PIT po prostu. >> Okej. Jeżeli mamy w domostwie właśnie jest małżeństwo, czy ja i mój partner, mamy tutaj potencjał na cztery konta. Jak tutaj to ugrać, żeby jakiś złoty środek czy właśnie w IKE tutaj jedno obligacje, jedno makler. >> Zakładając, że jesteście osobami nieprofesjonalnymi, to ja bym proponował czy widział to w ten sposób, że jednorachek IKE poświęciłbym na obligację, tak żeby tam stabilnie budować sobie pewną pulę pieniędzy. Jeżeli zarabiacie powyżej pierwszego progu podatkowego, czyli wchodzicie w ten drugi próg, to nawet opłaca się bardziej założyć pierwsze XZ niż IKE. Jeżeli na przykład nie chcecie wypełniać na początku jeszcze limitu z jakiegoś powodu, bo to wtedy ta korzyść podatkowa jest szybciej. Ja mam na przykład w swoim tak podzielone, że XZ traktuję jako taką bardziej bieżącą, nazwę to, operacyjną yyy giełdową, że tam sobie spekuluję, po prostu zarabiam na tym w jakieś taki sposób bardziej agresywny, a rachunek IKE raczej staram się mieć spółki długoterminowe i dywidendowe. Przede wszystkim dlatego, że zakładam, że tam zgromadzę większą, większy kapitał, bo jest większy limit, długoterminowo będę dystansował, gdzieś tam się rozwijał, a z tego rachunku XZE mogę chcieć kiedyś te pieniądze wypłacić z jakiegoś powodu, że potrzebuję je po prostu dostać, nie? I i wtedy jakby pasuje mi na przykład, żeby to to wypłacić w całości, zamknąć ten rachunek i po prostu te pieniądze odzyskać. Więc rachunek IKE myślę długoterminowo, żeby nigdy tego nie wypłacić, dopiero na emeryturze. Dlatego spółki długoterminowe, dywidendowe, nie płacę od tych dywidend podatku i to się bardzo opłaca. No rachunek X jest trochę bardziej spekulacyjny. Więc w przypadku czterech rachunków, jeden poświęciłbym na obligacje, drugi poświęciłbym na spółki dywidendowe, trzeci poświęciłbym na troszkę może spekulacyjne rzeczy, jeżeli macie takie zapędy i na przykład na spółki zagraniczne rachunek XZ. A a na przykład jeden rachunek poświęcił na fundusze, żeby tam się coś samo działo, żeby nie trzeba było się tym przejmować. >> W myśl tego, że mamy dużo pieniędzy, najpierw powinniśmy wypełniać te konta. i inwestować resztę poza nimi. >> No jest to zdroworozsądkowo, no bo tutaj mamy korzyść podatkową, a na innych rachunkach nie mamy. Oczywiście są czasami inne potrzeby. Na przykład rachunki IKE mogą być prowadzone IKE, XZ tylko przez polskie domy maklerskie w polskich jakby warunkach. A a może być taka sytuacja, że chcemy na przykład mieć pieniądze poza granicami Polski, no to wtedy może jest inny czynnik, który to motywuje i wtedy warto najpierw zasilić rachunek na przykład w innym państwie, jakiś inny dom maklerski. Natomiast jeżeli takiej potrzeby nie mamy, no to najpierw wypełniamy limity IKE, XZE, a dopiero później kolejne rachunki maklerskie. [parsknięcie] Fantastycznie, mamy to. Jeśli wytrwaliście do końca i nadal macie jakieś pytania, zadawajcie je w komentarzach, a my postaramy się do nich wrócić i na wszystkie odpowiedzieć. Marcin, słowo podsumowania. Ja bym chyba podsumował to w ten sposób, że posiadanie rachunku IKE i ewentualnie X, ale IKE jest jaką bazą? z takim nobrainerem, w sensie każdy powinien go mieć i inwestować w taki sposób, jaki jest mu najbardziej odpowiedni, obligacje, fundusze czy akcje. Y i tu bym chyba postawił kropkę, że po prostu każdy powinien ten rachunek mieć. >> Fantastycznie. Dzięki bardzo. >> Dziękuję. >> Cześć. >> Jeśli spodobał wam się ten materiał, serdecznie zapraszamy do kolejnego odcinka, gdzie postaramy się odpowiedzieć na wasze kolejne pytania. Oczywiście te pytania musicie zadać w komentarzu, a jednocześnie zostawcie subskrypcję na tym kanale i dajcie kciuka w górę, co oczywiście nam powie, że nasza praca się wam podobała. >> Serdecznie zapraszamy. Cześć. [muzyka]