Na kredycie 0% zarobią banki i deweloperzy. Zwykli ludzie stracą – didaskalia #48 [Obligacje i Finanse Osobiste]

około 1/5 Polaków w zależności od badań
deklaruje że nie ma w ogóle żadnych oszczędności ale jak się tak w czytamy
głębiej się okazuje że kolejnych 20 30 proc to ma oszczędności tak na jeden
miesiąc jeżeli ktoś nie martwi się tym że będzie miał tę emeryturę zost niską
to ja bardzo Zachęcam do tego żeby spróbował przeżyć jeden miesiąc za 30
proc swojego wynagrodzenia Nie wydaje mi się sensowne wprowadzanie kredytu 0% w
tej chwili to zyskują deweloperzy zyskują banki No wiele osób będzie miało
dzięki temu swoje mieszkanie ale też kupione drożej i
pytanie co będzie jak te ulgi przestaną działać czy będzie ich na to stać w tej
chwili dług publiczny Polski do PKB to jest w okolicach 60 proc jeszcze jest
dużo miejsca tak naprawdę do tego żeby się zadłużać Ja wiem że to brzmi
okropnie nie jestem zwolennikiem tego żeby się zadłużać ale patrzę się na to
jako inwestor porównuje Polskę z innymi krajami i widzę spokojnie tutaj jest
jeszcze duża przestrzeń 2008-2009 rok to od bankructwa dzieliło mnie jedna
wypłata Czy w zasadzie [Muzyka] brak Dzień dobry patrycjusz wyżga witam
i zapraszam w kolejnym odcinku programu didaskalia dzisiaj Proszę państwa
didaskalia finansowe bo bo mam taką ambicję i szczerze i głęboko w to wierzę
że po obejrzeniu tego dzisiejszego spotkania będą państwo jeśli chodzi o
swoje własne finanse osobiste bardziej świadomi i może podejmą decyzję dot ich
nie podjęli takie które sprawią że w przyszłości będziecie bogatsi i
opowiadać o tym będzie człowiek który sam doskonale z autopsji wiem potrafi
przekonywać i tę wiedzę bardzo cenną przekazywać zwyczajnie edukuje już od
lat w tym zakresie Marcin iwuć autor bloga finanse bardzo bardzo osobiste
autor książek poświęconych finansom osobistym szczególnie jedna znana
finansowa forteca Bardzo dziękuję że znalazłeś czas Witaj dziękuję serdecznie
za zaproszenie to ogromna przyjemność i staram się sprostać temu wyzwaniu żeby
jak najbardziej pomóc naszym widzom i słuchaczom Armata na początku Marcinie
Powiedz proszę czy Polska zbankrutuje Czy Polska zbankrutuje myślę że jesteśmy
od tego jeszcze bardzo bardzo daleko finanse publiczne Polski nie są w ruinie
ostatnio też rozmawiałem na ten temat z doktorem Dudkiem u siebie u siebie w
Blogu i na pewno Jeżeli ktoś ma obligacje skarbowe może spać spokojnie i
nie przejmować się tym za bardzo a kraj w ogóle może zbankrutować Oczywiście że
kraj może zbankrutować yyy to bankructwo polega zwykle na tym że kraj nie
wykupuje swoich obligacji czyli zadłuża się tak na wydatki rządowe emitując
obligacje no i później jeżeli nie ma po prostu pieniędzy to tych obligacji się
nie wykupuje i są kraje które notorycznie bankrutują na przykład taka
Argentyna to już co jakiś czas ale tak naprawdę Kil tam tej chwili ponad 200
pra inflacja znowu kłopoty w tym kraju prawda No tak i tam próba dojścia do
przejścia na system dolarowych ale generalnie jak najbardziej kraj może
zbankrutować Polska również y co najmniej dwukrotnie bankrutować mówimy o
tych wyemitowanych obligacjach przedwojennych które nie zostały
wykupione ale też tak naprawdę Końcówka lat 80 tu też mieliśmy
problem natomiast to są zdarzenia rzadkie i poza tym te bankructwa też
dotyczą określonych sytuacji Czyli Dużo częściej kraje bankrutują na swoim długu
zagranicznym czyli obligacjach które wyemituje dla inwestorów zagranicznych w
walucie niż na długu lokalnym walucie lokalnym Szczególnie że no kiedy mają
monopol na produkcję tej waluty dlaczego jak sądzę tak ochoczo czytają słuchają i
oglądają Marcina tych powodów jest wiele Myślę że mnóstwo z nich stanie się jasne
także podczas tego spotkania podem didk ale między innymi Jak sądzę dlatego że
Marcin jest przejrzysty to znaczy bardzo dokładnie opowiada o tym jak inwestuje
jakie ma pieniądze jaki ma majątek precyzyjnie to opisuje nie mówi tylko o
kategoriach Ale mówi o konkretnych pieniądzach o konkretnych liczbach i
jeśli państwo wpiszą Marcin iwuć i nie mieli do tej pory tego tej świadomości
kontaktu to bez trudu się przekonają że mam rację że w istocie łatwo dotrzeć po
prostu do spisu majątku Marcina do tego portfela inwestycyjnego o tym sobie
dzisiaj precyzyjnie powiemy ale mówię o tym teraz dlatego że Marcin wspomniał o
obligacjach Skarbu Państwa sam te obligacje Skarbu Państwa posiadasz we
własnym portfelu w nie inwestujesz i chciałem cię zapytać pytając o to
dlaczego Polska może zbankrutować Jakie są dla ciebie te takie lampki
ostrzegawcze czy warunki czy takie wskaźniki może jakieś konkretne na które
ty patrzysz i będziesz patrzył Zastanawiając się wciąż czy sytuacja
finansów publicznych w Pol wciąż bezpieczna czy przestaje być
bezpieczna to kilka odniosę się do kilku rzeczy które pokazuje bardzo precyzyjnie
swój portfel inwestycyjny i nie Boję się rozmawiać o tym Ile mam pieniędzy na co
wydaję No bo jeżeli chc uczyć ludzi o finansach to chce uczyć o tym jak to
wygląda naprawdę czyli na przykład w moim portfelu inwestycyjnym mogą
zobaczyć też wszystkie moje błędy Tak możemy sobie o tym dyskutować i widać że
pomimo tych błędów Jednak gdzieś te pieniądze się mnożą i na szczęście mnożą
się przez liczb wię od jeden druga sprawa Tak ja mówię i polecam tylko te
rzeczy które z czystym sumieniem albo sam nie inwestuję jestem z tego
zadowolony albo z czystym sumieniem Polecam to moim najbliższym mojej
rodzinie bo to jest dla mnie po prostu sensowne podejście do tego bo wiesz no
długo można opowiadać o teorii dbania o finanse ale jak to wygląda W praktyce to
jest zupełnie inna sprawa Ja stwierdziłem że taka transparentność
jest tutaj niezbędna już ostatnia rzecz bankructwo Polski jest oczywiście
możliwe bo to zawsze się rozgrywa w kategoriach prawdopodobieństw No ale
jeżeli mamy scenariusz którego prawdopodobieństwo wynosi nie wiem 5
proc i scenariusz którego prawdopodobieństwo wynosi 95 proc No to
ja swoimi pieniędzmi raczej obstawiam ten wynik który jest kilkukrotnie
Bardziej prawdopodobny i o to tutaj chodzi w inwestowaniu nigdy nie mamy
tutaj pewności Zawsze to są prawdopodobieństwa No i chodzi o to żeby
te szanse były raczej po naszej stronie No dobrze i i te warunki Słuchaj jak ty
masz te obligacje Skarbu Państwa Słyszysz O tym że różne sygnały są w
mediach na przykład że tutaj się za bardzo zadłu
kolejne wydatki redystrybucja tu kolejny rządowy program i na to trzeba będzie
znaleźć pieniądze tutaj nowy premier mówi nic co dane nie będzie odebrane
więc więc ta obietnice zostaną zrealizowane myślę sobie że no to
sytuacja finansów publicznych nie musi być wcale idealna to to na co zwracasz
uwagę analizując czy czy te obligacje Skarbu Państwa mówiąc jeszcze szerzej
właśnie kondycja finansów państwa polskiego jest dobra czy wciąż
bezpieczna na co zwracasz uwagę
Pierwsza sprawa W tej chwili dług publiczny Polski do PKB to jest w
okolicach 60 proc w zależności od metodologii nawet nawet znacząco
poniżej to nie jest wysoki poziom zadłużenia problemem jest deficyt
budżetowy taki bieżący No więc tutaj na pewno kolejne rządy będą musiały
popracować nad tym żeby w finansach publicznych ta dziura budżetowa była
mniejsza i żeby była żeby był mniejszy Udział wydatków sztywnych ale jeszcze
jest dużo miejsca tak naprawdę do tego żeby żeby się zadłużać Ja wiem że to
brzmi okropnie nie jestem zwolennikiem tego żeby się zadłużać ale patrzę się na
to jako inwestor porównuje Polskę z innymi krajami i widzę spokojnie tutaj
jest jeszcze duża przestrzeń to jest w ogóle też bardzo ciekawe bo ja pamiętam
wiesz jescze 10 lat temu czytając różne opracowania mówiło się o takich
granicach limitów długu nieprzekraczalny po których będą problemy okazuje się że
bardzo wiele krajów zadłuża się dużo mocniej tak taka Japonia blisko 250 PR
PKB Stany Zjednoczone które 130 PR PKB z tym że oni mają oczywiście walutę
rezerwową i czytałem takie bardzo ciekawe opracowanie ostatnio że Stany
Zjednoczone przy obecnym poziomie stó procentowych u nich to jest około 5 i p
osiągnął maksymalny możliwy do utrzymania dług publiczny za około 20
lat no i teraz 20 lat to myślę że z perspektywy
też wielu inwestorów to nawet w takiej sytuacji jest długa perspektywa ale
Jakie sygnały by mnie niepokoił pierwsza rzecz gmeranie przy konstytucji w tym
progu ostrożnościowy 60 to się już trochę zaczęło dziać za poprzednie ekipy
i tak naprawdę te pieniądze zostały wyłączone poza ten oficjalny system kpfr
tak jest to było niepokojące Zobaczymy co
będzie kolejnych latach druga sprawa jeżeli ten Jeżeli szybko rosły wydatki w
stosunku do dochodów i dług publiczny do PKB i przez kolejne lata widziałbym że
ten wskaźnik się pogarsza byłoby to niepokojące no ale cóż my tacy zwykli
inwestorzy czy tacy przeciętni Kowalscy No nie Śledzimy tego na bieżąco są też
agencje ratingowe które w swoich raportach dokładnie piszą Jaki jest
Standing finansowy danego kraju i w przypadku Polski Nie ma tutaj
najmniejszego w tej chwili problemu więc owszem pieniądze są wydawane i były na
bzdury Owszem jest bałagan w finansach publicznych ale od tego jest jeszcze
bardzo daleka droga do czegoś co się będzie nazywało bankructwem szczególnie
kiedy mówimy o detalicznych obligacjach Skarbu Państwa indeksowanych inflacją o
których ja mówię które są wyemitowane w Złotym polskim bardzo trudno jest mi
teraz wyobrazić sobie scenariusz który miałby nastąpić nie wiem w perspektywie
tych najbliższych lat kiedy takie obligacje miałyby nie być wykupione
natomiast No mam też zasadę że w sytuacji kiedy zmieniłby się ten mój
pogląd gdybym ja na przykład zaczął te obligacje wyprzedawać z mojego portfela
to oczywiście też wtedy zawsze o tym pisze No właśnie będzie można czytać
słuchać Marcina i wuia i państwo się o tym po prostu dowiedzą
[Muzyka] to myślę że podczas dzisiejszego
spotkania tu się będą takie pojawiały państwo sobie sami zbudują swoisty
katalog dobrych zasad związanych z taką higieną finansów osobistych A może
dobrych zasad związanych z z inwestowaniem Pozwól że wprowadzę
pierwszą bo jak sądzę to nie jest Jedyne jedyne aktywo w które inwestujesz czyli
pojawia się tutaj takie trudne słowo ale być może kluczowe w kontekście
inwestowania czyli czyli dywersyfikacja zróżnicowanie to znaczy piękna zasada
nie wkładamy wszystkich jajek do jednego koszyka jak państwo gromadzą jakiś
majątek to nie trzymajmy tego w jednym aktywie to znaczy kupujemy tylko akcje
tylko obligacje tylko mieszkania nie wiem tylko złoto tylko bitcoiny No o tym
to lepiej nie opowiadaj prawda Czyli dywersyfikacja podstawowa zasada
inwestowania zaczy o co tak naprawdę chodzi w inwestowaniu nie tak Sprowadź
miy to do takich podstawowych elementów idziemy do pracy i zarabiamy
pieniądze tak mamy nasze wynagrodzenie w tym takim papierowym
pieniądz cel inflacyjny Banku Centralnego to jest
2,5 rocznie inflacji Czyli już z tego tytułu wiemy że na 100% te nasze
papierowe pieniądze będą tracić w długim terminie na wartości a faktyczna
inflacja jest jeszcze znacznie wyższa niedawno w Polsce więc trzymając
wszystko w tej gotówce czy nawet na koncie mam 100% prawdopodobieństwo to
jest wpisany w mechanizm tego pieniądza że ten pieniądz straci na wartości jeśli
nic nie zrobię z tą stów to za rok proszę ta stówka będzie na bank Warta
mniej niż jest teraz na bank kupi mniej za rok to nas to jeszcze nie będzie
bolało Nie ale w perspektywie 10 lat no to już się robią straty rzędu 50 60 70
PR i być może to jest najbardziej najpewniejszy scenariusz anty
inwestycyjne czyli te pieniądze na pewno stracą wartości jakim tak No więc trzeba
coś z tym zrobić jeżeli chce tę siłę nabywcą tych pieniędzy przenieść w
przeszłość i móc kupić przynajmniej podobną ilość rzeczy czy wydać na podob
na podobne sprawy teraz jeśli zmy na inne aktywa na akcje na obligacje na
nieruchomości na kruszce nawet takie takie jak złoto i i spojrzymy sobie na
historyczne wyniki tak na nie wiem 100 200 300 lat historii no ale powiedzmy
100 to są takie wiarygodne dane To widzimy że każda z tych klas aktywów w
stosunku do tego tracące na wartości pieniądza zyskuje i znów musi zyskiwać
też z definicji No bo skoro ten traci i dąży do zera No to tutaj Wartość tych
rzeczy wyrażona w tej walucie ID do No i teraz ludzie starają się
przewidzieć Dobra to co z tych wszystkich możliwości inwestycyjnych w
danym roku okaże się najlepsze na co ja powinienem postawić na którego konia
postawić i właśnie i tutaj Przechodzimy od od inwestowania do ezoteryki do próby
przewidzenia przyszłości co jest niemożliwe ale skoro Wiemy że to jako
koszyk idzie do góry w całości W całości No to po prostu te nasze pieniądze zywym
kupmy sobie
dostosowując strukturę tego koszyka do nas do naszej sytuacji do naszych celów
bo problem z tym jest taki że jeśli postawimy tylko na jednego konia na
przykład na akcje w danym roku No to może przyjść taki rok gdzie te akcje
stracą 50 proc na wartości i dla niedoświadczonych inwestorów to jest
niesamowicie bolesne i co wtedy zrobią W najgorszym momencie te pieniądze
wycofają sprzedadzą i tak dalej i tak dalej ale kiedy zrobimy sobie
zdywersyfikowany portfel Taki który owszem będzie się wahał ale będzie się
wahał na tyle że my będziemy mogli spokojnie spać i pozwolimy żeby czas
robił swoje to mamy temat załatwiony I to jest idea takiego spokojnego
zdroworozsądkowe skutecznego inwestowania w dodatku to jest tak że to
jest niezła recepta dla tych którzy niespecjalnie mają wiedzę bo można się
zastanowić No pewnie mógłbym szukać tej igły stogu siana Zamiast kupić cały stó
tylko musiał musiałbym pewnie się nauczyć jak to zrobić jak wybrać tę jak
szuka się tej Igły jak wybrać lepszą spółkę lepsze aktywa od innych ale do
tego trzeba mieć wiedzę i trzeba mieć czas jak ktoś nie ma ani tego ani tego
po zawodowo zajmuje się czymś innym To po co szukać trzeba mieć wiedzę trzeba
mieć czas ale trzeba mieć też szczęście Prawda jest taka że w takim aktywnym
zarządzaniu wiesz tak jak w każdym zawodzie nie wiem Jesteś lekarzem
kształcisz się zdobywasz swoją wiedzę doświadczenie daje to ci gwarancję że
jesteś coraz lepszym lekarzem coraz lepszym dentystą
coraz lepszym prawnikiem w przypadku inwestowania nie do końca tak to wygląda
To znaczy owszem możesz mieć coraz większą wiedzę coraz lepiej rozumieć co
się dzieje ale i tak mieć Gorsze wyniki inwestycyjne i nie żartuję teraz Bo
zauważ że jeżeli ktoś zamiast starać się wyszukiwać na przykład najlepszych
spółek które można zainwestować na giełdzie Kupi po prostu cały szeroki
indeks taki jak s&p 500 z Ameryki czy globalny indeks akcji to w perspektywie
10 lat B miał lepsze wyniki niż 95 profesjonalnie zawodowo od lat
zajmujących się tym zarządzających na rynku to jest niesamowita statystyka
która robi potężne wrażenie więc pytanie czy warto teraz poświęcać swój czas
swoją energię i zdobywać tę wiedzę po to żeby mieć nadzieję na znalezienie się w
tych 5 proc czy może zadowolić się w tym okej 95 proc będzie miało Gorsze wyniki
a ja mój czas i energię przeznacz na coś dużo bardziej ważnego coś co da mi dużo
lepszy efekt z punktu widzenia mojego bogactwa i mojej wartości netto czyli
zwiększanie dochodów No właśnie to powiedz może przy okazji to dobry moment
o tych takich trzech kluczowych filarach budowania swojego majątku ten filar
właśnie pierwszy jest filarem tak naprawdę serio podstawowym od tego się
zaczyna Co to jest właśnie Zbudujmy w ogóle sobie może taką kanwę na której
będziemy o tych finansach rozmawiać bo będzie nam dużo dużo
łatwiej tej wiedzy finansowej która jest potrzebna do tego żeby podejmować dobre
mądre świadome decyzje wcale nie jest dużo
i na czym opiera się ten życiowy sukces finansowy na tych właśnie trzech
podstawowych filarach o których wspomniałeś i to jest po pierwsze
kontrola nad wydatkami po drugie zwiększanie zarobków i dopiero Trzecia
rzecz to jest pomnażanie swoich oszczędności To są trzy filary trzy
podstawowe rzeczy jest jeszcze taki czwarty obszar taki bardziej
psychologiczny nam się po prostu musi chcieć tak czyli musimy mieć odpowiednie
przekonania co do tych pieniędzy No i zdecydować że tak będę poświęcał swój
czas i odpowiednimi nawykami wdrażał wiedzę w życie ale od strony wiedzy trzy
filary i trzy podstawowe zasady Pierwsza zasada odnośnie tego pierwszego filaru
To są wydatki to każda babcia nam to powtórzy wydawaj mniej niż zarabiasz
jeżeli gdziekolwiek chce tą łódką dopłynąć i zanim Dołożę do tej łódki
jeszcze kolejny silnik i dolej mu jeszcze więcej paliwa i dodatkowy motor
to dobrze by było żeby ona nie przeciekała zakleję dziury zanim
wystartuje tutaj właśnie wiesz żeby stawać się bogatym Najpierw trzeba
przestać a ludzie którzy wydają Wszystkie
zarobione pieniądze są takimi wiesz przekaźnikami
pieniędzy tak wpływa wypłata na ich konto natychmiast te pieniądze
przekazują dalej nic sobie nie zostać naprawdę potężna wypłata bo każdą można
wydać wiesz w ciągu całego zawodowego życia przez ręce każdej pracującej osoby
przepływają ogromne pieniądze No i teraz pytanie ile my z tych pieniędzy
zatrzymamy dla siebie a ile oddajemy innym ludziom a po co je zatrzymywać dla
siebie No właśnie po to żeby tego pomocnika bo pieniądze biorą się tak
naprawdę znów upraszczając bardzo z dwóch źródeł z naszej pracy i z kapitału
tak ludzie bardzo bogaci Nie zarabiają tak dużo dlatego że dużo ciężej pracują
stukrotnie ciężej pracują więc stukrotnie więcej zbj nie mają po prostu
kapitał który tą pracę wykonuje za nich i ten kapitał tego pomocnika trzeba
sobie stworzyć ale wszystko zaczyna się od tej kontroli nad wydatkami i nie
mówię tutaj wiesz wycinaj myy wszystkie wydatki do
Bądźmy minimalist nie to nie o to chodzi Chodzi o to żeby dostosować nasz poziom
życia do tego na co nas faktycznie stać A już w żadnym wypadku nie robić
największego błędu który Ja też kiedyś popełniłem nie sięgać po kredyty i
pożyczki konsumenckie po nie wydawać jeszcze więcej niż zarabiamy bo to jest
betonowe koło ratunkowe i To błyskawicznie Pogrąża nas a więc
pozbycie się wszelkich długów Konsumenckich trzymanie wydatków pod
kontrolą to jest ten pierwszy filar pierwsza Najważniejsza zasada bo nie ma
takiej kasy której nie da się rozpirzyć na bzdurę czyli tak mam jakiekolwiek
zadłużenie takie właśnie wysoko oprocentowanie kredyty konsumenckie w
ogóle to jest pierwszy krok pozbyć się tego jak najszybciej to znaczy sprawić
że będzie że wygospodarować takie drogie pożyczki
wiesz wiele osób które nawet całkiem przyzwoicie zarabiają sięga właśnie po
te po kredyty pożyczki po dług Wydaje mi się że to jest taki fajny nowoczesny
sposób finansowania swojego stylu życia to jest potężny błąd
Nie ma lepszej inwestycji niż pozbycie się długu ze swojego życia tych długów
Konsumenckich nie mówię to o kredycie hipoteczny zwy można mieć kredyt hi ale
długi konsumenckie to jest absolutnie bzdura pozbywając się ich nie tylko
spowodujemy że wiesz płacimy mniejsze odsetki co jest tak naprawdę
ekwiwalentem bardzo dobrej inwestycji ale zmniejszamy też ryzyko finansowe w
naszym życiu kredyt hipoteczny jesteś w stanie zaakceptować tak bo to ale
oczywiście kredyt tut dwie strony medalu jest kredyt który
zaciągamy ale jest nieruchomość którą kupimy mamy takie kombo I co się dzieje
w takiej sytuacji tylko bardzo ważna rzecz kupujemy sensowną nieruchomość a
kredyt hipoteczny zaciągamy Na mądrych warunkach jak widziałem co się działo
pod koniec poprzedniego roku gdzie ludzie byle co kupowali żeby tylko
załapać na kredyt 2 No to nie o to tutaj chodzi ale jak
kś finansuje kredytem na który go stać no to zaczynają się dziać bardzo ciekawe
rzeczy Pierwsza rzecz No nieruchomości oczywiście się będą wahać po drodze ale
jednak w długim terminie tego uczy nas historia biją inflację czyli wzrost
wartości tej nieruchomości powoduje że my się bogaci imy w naszej wartości
netto kredyt z kolei ta sama inflacja która jest naszym sprzymierzeńcem jeśli
chodzi o cenę nieruchomości jest również naszym sprzymierzeńcem jeśli chodzi o
kredyt bo ona przejada nam kapitał tego kredytu No i mamy jeszcze ten element
takiego wymuszonego oszczędzania w związku z tym coraz szybciej na początku
wolno bo to jest dużo odsetek ale coraz szybciej przyspiesza ten mechanizm gdzie
naszej wartości netto pozostaje Coraz więcej tych pieniędzy i zresztą są
badania które pokazują że w krajach w których Właśnie ludzie są właścicielami
nieruchomości a nie tylko najemcami przeciętna wartość netto czyli ten
majątek minus długi jest zdecydowania większa tylko to oczywiście trzeba no
tutaj Mówimy tylko o ogólnik trzeba zrobić z głową więc kredyt hipoteczny
jest trochę podobny do kredytu inwestycyjnego w firmie bo to nie jest
tak że ja mówię że wiesz wszystkie długi są złe nie pieniądze w ogóle nie mają
swojej moralności są po prostu można głupio zaciągnąć dług na konsumpcję
zasada najważniejsza Nie pożyczam na rzeczy które tracą na wartości krotka
nie wydaje na to pocz ale jeżeli jestem w stanie sfinansować długiem coś czego
wartość rośnie szybciej niż koszt tego długu No to to jest rozsądne korzystanie
z dźwigni finansowej to jeśli ktoś do tej pory jeszcze się specjalnie nie
troszczył o swoje finanse osobiste i teraz Proszę państwa natchniony
opowieścią Marcina się na to decyduje taki absolutnie pierwszy krok to niech
to będzie Marcinie zupełnie prosta sprawa na którą każdy może sobie
pozwolić przy tym pierwszym filarze czyli choćby świadomość tego Ile wydaje
czyli taki rodzaj budżetu albo przynajmniej spisywanie żeby żebym
wiedział gdzie te pieniądze uciekają chociaż tyle na początek bardzo często
wiesz w rozmowach z ludźmi kiedy ktoś prosi mnie o spotkanie no Teraz rzadko
to robię ale kiedyś faktycznie dosyć dużo takich spotkań odbywałem i ktoś mi
mówił mam za mało pieniędzy aem Skąd wiesz No bo nie zostaje Ale skąd wiesz
że masz za mało Czy wiesz na co wydajesz w ogóle te pieniądze faktycznie takim
Pierwszym punktem który trzeba sprawdzić to jest to na co te pieniądze nam się
rozchodzą I bardzo wiele osób ze mną na czele w
momencie kiedy wiesz dopiero Uczyłem się tych rzeczy zrobienie tego budżetu Fin
budżetu domowego nie mówię spisywaniu wydatków mówię o budżecie domowym czyli
o rozpisaniu sobie na papierze na co będę wydawał pieniądze czy na co planuję
wydać pieniądze w danym miesiącu to jest jak danie samemu sobie podwyżki bo się
okazuje że tam jest bufor tam jest często miejsce tam są pieniądze tylko po
prostu one nam przeciekają między palcami więc ja bardzo lubię taką
definicję budżetu że zrobić budżet to powiedzieć naszym pieniądzom dokąd mają
iść zamiast się zastanawiać pod koniec miesiąca gdzie one się wszystkie
rozeszły i też nie chodzi o to żeby robić to cały czas przez całe życie do
końca ale ten moment taki podstawowy kiedy My patrzymy się na co te pieniądze
się rozchodzą jest bardzo bardzo ważny więc bardzo polecam to żeby przynajmniej
taki jeden budżet zrobić ze trzy miesiące sobie zobaczyć jak to jest bo
to nam pozwoli podejmować dużo fajnych kolejnych decyzji taki budżet nam pokaże
na co tak naprawdę wydajemy czy nie wydajemy na bzdury ten budżet nam może
też pokazać że no nie nie wydaję na bzdury ja po prostu za mało zarabiam nie
nie mogę nie mogę tak mało zarabiać muszę coś z tym zrobić ten budżet może
mi też Wreszcie podpowiedzieć okej sytuacja jest spoko Mam tutaj duży bufor
to już nie będę się zajmował budżetem tylko widzę że spokojnie 30
mogę sobie odkładać to po prostu zrobię stałe zlecenie i od przyszłego miesiąca
jak tylko pieniądze wpłyną mi na konto 30 będzie przechodziło na osobne i się
odkładał węc to jest bardzo duże źródło informacji No Problem jest w tym że
ludzie nie lubią poświęcać czasu tym SW swoim pieniądzom nie i mówią że
pieniądze są dla nich ważne ale gdyby tak zrobić takie sprawdzenie ile czasu
poświęcasz na ważne rzeczy to wiesz tak jak ludzie mówią że dziecią dla nich
ważne a nie poświęcają czasu to pien to samo nie jak ktoś mówi że pieniądze są
dla mnie ważne a nie poświęci przynajmniej tych 20 minut dziennie żeby
się pochylić nad tym no to skutki są jakie są Myślę że niewielu z państwa
byłoby skłonnych powiedzieć że ważne jest dla was oglądanie seriali na
przykład ale gdybyśmy zobaczyli Ile czasu poświęcamy pra eksperymentalnie
zrobić sobie pomiar przez jeden tydzień czas poświęcony na seriale versus czas
poświęcony na dbanie o finanse ten słupek by nam pokazał pewnie i byłby też
niezłym prognostykiem odnośnie do stanu naszych finansów za rok dwa trzy i
kolejne tak jest to pierwszy Filar a drugi czyli zwiększanie zarobków No
możemy sobie właśnie dojść do takiego wniosku że musimy tak bo wiesz ty w tym
dbaniu to dbanie o wydatki jak się zrobi ten budżet ze trzy takie świadome
miesiące pracy z tym to jest już wystarczy żeby naprawdę dużo rzeczy
dostrzec ale na tym nie można przestać i to jest takie pierwsze to jest bardzo
proste też i tu szybko możemy odnieść takie nasze małe Zwycięstwa przejąć
kontrolę nad finansami więc to jest też bardzo pozytywne z takiego
psychologicznego punktu widzenia ale na pewnym etapie nie możemy już się
zastanawiać czy gdzie ja tu jeszcze zaoszczędzę 50 zł miesięcznie tylko
trzeba myśleć w kategoriach to gdzie ja mogę zarobić dodatkowy 1000 miesięcznie
nie czyli musimy przekierować naszą energię na zwiększanie zarobków to jest
bardzo bardzo ważne żeby po prostu mieć z tyłu głowy że bez względu na to ile
Teraz zarabiam moją taką naturalną życiową postawą jest to że się rozwijam
że zwiększam swoją wartość netto na swoją wartość na rynku po to żeby te
moje zarki Rosy bo kiedy mam pod kontrolą wydatki i puszczę parę w
zwiększanie zarobków to Zaczynają dziać się cuda i to nawet jeszcze nie dotknęli
tych inwestycji A tu już zaczynają się dziać cuda i na to mamy największy wpływ
na te wydatki i na te na to zwiększanie zarobków podoba mi się też taka zasada
że jak się już uda wynegocjować z szefem podwyżkę to nie musi być tak że
absolutnie całość tej podwyżki czyli te tej różnicy między wysoką nową wyższą
pensją a tym co zarabiałem wcześniej że ja muszę koniecznie teraz to wszystko
odkładać zostawiać na przyszłość nie zrobić sobie przyjemność Na przykład
połowę tej podwyżki odkładać a połowę jednak zwiększyć w jakimś sensie stopę
swojego życia żeby też tu i teraz czuć wynikający z tego efekt byle nie 100%
tego przeznaczyć na konsumpcję tu i teraz tak jest no przytoczył właśnie
bardzo fajną tą zasadę fiy fiy pół na pół czyli tak połowę każdej przyszłej
podwyżki przeznaczam na podniesienie mojego stylu życia mojego sposobu jaki
żyje no Bo po to są pieniądze no one nie są po to żeby tylko je odkładać I umrzeć
tam zostać najbogatszym człowiekiem na cmentarzu tylko żeby się nimi cieszyć
Ale dopóki sobie nie zbuduje tego Bezpieczeństwa Finansowego No to jednak
też musimy odkładać więc połowę przeznaczają jest w takiej sytuacji że
wiesz skończyły edukację poszły do pierwszej pracy i nagle było o kurczę
ale mam dużo pieniędzy więcej niż dają mi rodzice ale za chwilę się okazuje że
życiowe wydatki są wysokie tych pieniędzy brakuje i co dajemy podwyżkę
jedną drugą trzecią tylko że 100% tej podwyżki przeznaczamy na dalsze
oddawanie tych pieniędzy innym ludziom właścicielom sklepów restauracji tak
salonów samochodowych i tak dalej a nie zostawiamy sobie więc ta zasada FIF fiy
czyli nawet gdyby Gdyby ktoś niczego nie zrobił nie ale wprowadził życie tą
prostą zasadę dobra Jest jak jest ale od teraz połowę każdej mojej kolejnej
podwyżki będę odkładał a tylko połowę przeznaczał na to żeby mi się żyło
lepiej wygodniej to już zacznie powodować te pozytywne zmiany w stanie
naszych finansów No i dopiero teraz Proszę państwa dochodzimy do trzeciego
punktu trzeciego filaru dopiero teraz na miejscu trzecim czyli to pomnażanie tych
pieniędzy które udało się uzyskać co ciekawe to ważne że to jest dopiero
punkt trzeci Trzeci czyli następujący po pierwszym i drugim bo czasami my chcemy
na skróty my byśmy chcieli od trzeciego zacząć to znaczy skupiamy się na tym
żeby zostawiając pierwszy i drugi to znaczy nie nie przejmując się za za
bardzo tym Ile wydajemy nie zwiększając pieniędzy z własnej pracy z tego na czym
się naprawdę znamy szukamy jakichś magicznych sposobów żeby jak najszybciej
na giełdzie na kryptowalutach magicznych sposobów które mają szybko sprawić że
będziemy bogat na tym się koncentrujemy a to jest dopiero punkt trzeci według
ciebie tak i to z bardzo ważnego powodu No jeżeli ktoś odłożył nawet tych 10000
i chc 10000 sobie ludzie Liczą że będę zarabiał 10 miesięcznie i za chwilę będę
milionerem no nie tak to niestety nie działa legendy inwestycyjne takie jak
waren buffett są w stanie zarabiać w okolicach powiedzmy tam 20 18 proc skali
roku w długim terminie bo jeden strzał jeden rok to każdemu się uda No ale
chodzi o to żeby nie mylić szczęścia z wiedzą i mały kapitał wiesz obracanie
nim kombinowanie szkoda na to czasu kiedy my tak naprawdę zwiększają nasze
zarobki ktoś ma 10000 a dostanie podwyżkę o 1000 zł to potem przez cały
rok ma kolejnych 12000 tak dodatkowych pieniędzy o ile łatwiej jest zarobić
tych 12000 niż wykręcić 12000 z kapitału 10000 zł mówię o tym bo często u młodych
ludzi jest taka Pokusa żeby śledzić różnych internetowych Guru naśladować
jakieś sposoby inwestowania bo ja chcę szybko pomnażać ten kapitał i ludzie
tracą rok dwa trzy szukają właśnie jakichś sposobów
jakiejś wiedzy i potem są tym zmęczeni sfrustrowani a wystarczyłoby te TR lata
poświęci na swój rozwój zawodowy na zwiększanie swoich zarobków i by się
okazało że zarobili dużo więcej niż Śniło im się w ogóle gdy zaczynali ten
kapitał pomnażać Więc najpierw trzeba dać sobie szansę żeby po pierwsze
panować nad wydatkami po drugie mieć ten swój plan na rozwój kariery i stopniowo
się bogacić oczywiście to potrwa to jest proces ale mieć to rozplanowane i
dopiero wtedy sobie myśleć no dobrze to teraz mam te nadwyżki ja je cały czas
produkuję to jak je w rozsądny sposób inwestować żeby te pieniądze Najpierw
pracowały dla mnie no A za jakiś czas jak będą wystarczająco to kwoty duże
żeby pracowały za mnie i żebym ja pracować nie muszę bo to jest ta
definicja finansowej Wolności no i kiedy już mogę sobie odkładać te nadwyżki są
jakieś potem coraz większe to co powinienem się skupić na początku na tym
żeby zbudować tą słynną poduszkę finansową I czym właściwie ona
jest wiesz około 1/5 Polaków w zależności od
badań deklaruje że nie ma w ogóle żadnych oszczędności ale jak się tak w
czytamy głębiej się okazuje że kolejnych 20 30 proc to ma oszczędności tak na
jeden miesiąc to by wskazywało że wiesz jeden miesiąc bez dochodu powoduje że te
osoby są w finansowych tarapatach muszą zacząć pożyczać żeby przeżyć No właśnie
tak a życie jest życiem i wcześniej czy później jakaś trudna sytuacja wystąpi
dlatego ten pierwszy krok te pierwsze oszczędności które powinniśmy zrobić to
jest coś co ja nazywam taką finansową poduszką bezpieczeństwa czyli powinniśmy
sobie odłożyć kwotę będącą odpowiednikiem naszych najlepiej
sześciomiesięczny jeśli ktoś się czuje z tym lepiej trzymiesięcznych przynajmniej
wydatków tak żebyśmy w sytuacji gdyby coś się stało byśmy Największe ryzyko to
jest ta utrata dochodu teraz jest niskie bezrobocie No ale rynki są cykliczne
będzie recesja może być trudniej covid też był taką taką sytuacją kiedy ja
dostawałem mnóstwo informacji od ludzi Marcin jak ja ci jestem wdzięczny że ty
pisałeś o tej finansowej poduszce bo ja mam oszczędności na pół roku straciłem
pracę i powiem ci że nie tylko mniej się stresował mi się udało znaleźć lepszą
pracę Nie ale gdyby nie poduszka która pozwoliła mi z godnością przez to
przejść to byłby problem więc odłożyć sobie te pieniądze tą finansową poduszkę
bezpieczeństwa która nas chroni przed największym ryzykiem jakim jest utrata
dochodu No ale też przed losowymi sytuacjami takimi jak choroba jak jakiś
wypadek awaria samochodu czy nawet wiesz głupia awaria lodówki głupia awaria
lodówki która u ludzi wiesz taki mikr kryzys lodówkowy zmienia się w mega
kryzys finansowy bo trzeba się zadłużać i trzeba kombin
właśnie ta konsumencka bardzo droga nieopłacalna pożyczka prawda to czego
powinniśmy tak bardzo unikać Z czym się powinniśmy w pierwszym punkcie rozstać
Absolutnie tak to to w ogóle trzeba tak jak mówię Kto korzysta z takich kredytów
i pożyczek to jest pierwsze co powinien zrobić wyrwać się z tego nawyku ludzi
którzy po prostu biednieją z tego powodu nie więc ta finansowa poduszka
bezpieczeństwa ona nam raz że zabezpiecza nas ale ona też daje właśnie
to poczucie bezpieczeństwa tą większą pewność siebie to że na przykład będąc w
pracy masz jakąś trudną sytuację Zaczynasz myśleć zmienię tą pracę to
możesz sobie na to pozwolić nie a nie jesteś niewolnikiem który musi tyrać bo
wiesz że jak przestaniesz chociaż na chwilę biec albo jak cię zwolnią albo
ludzie się boją szukać pracy szef mnie zwolni jak się dowie A ja nie mam
żadnych pieniędzy Więc chodzi o to żeby było cię stać na zmianę tego szefa jest
to rodzaj Wolności ale absolutnie pienią to jest w ogóle esencja wiesz pieniędzy
Ja jak sobie zastanawiałem się nad tym dlaczego chcę mieć zadbany ten obszar
finansowy w moim życiu to są dwie podstawowe rzeczy pierwszy to jest
właśnie to poczucie bezpieczeństwa a drugi to jest wolność polegająca na tym
że mogę ja decydować W jaki sposób wygląda moje życie i na co przeznaczam
mój mój czas więc ta finansowa poduszka bezpieczeństwa i to jest takie moje
wielkie marzenie kiedy mówię o takiej misji dotarcia do 15 milionów Polaków
misja dotarcia do 15 milionów Polaków taką Masz misję tak jest Tak sobie to
wiesz kiedyś się zastanawiałem dobra Po co ty to robisz co chcesz tak naprawdę
osiągnąć i pomyślałem sobie że fajnie byłoby żeby gdzieś tam pod koniec mojego
życia żebym miał taką świadomość że to jedno jedyne życie przeżyłem w taki
sposób że miałem jakiś pozytywny wpływ na swoje otoczenie No
wiesz Nie jestem lekarzem chociaż przez trzy lata Studiowałem
medycynę jestem finansista Co może zrobić finansista dobrego No myślałem
nauczyć ludzi dbania o finanse jakby wiesz tak w każdym gospodarstwie domowym
w Polsce jest tak ło 14 No 14 z kawałkiem milionów gospodarstw domowych
gdyby była jedna osoba która wie jak o te finanse dbać tak sobie wymyślały to
by było wspaniałe nie mam na to całe życie więc krok po kroku będę to robił i
właśnie takie moje marzenie że ludzie nie mają tych długów Konsumenckich I że
mają te swoje finansowe poduszki bezpieczeństwa przez co no po pierwsze
żeby to zrobić musisz rozumieć Jak działają pieniądze tak ale że dzięki
temu są też mniej podatni na jakiś populizm na jakieś obietnice wyborcze na
inne rzeczy to to byłby bardzo fajny pozytyw
na to społeczeństwo i na tym się też bardzo bardzo koncentruje No bo to jest
też właśnie rodzaj takiego wykształcenia obywatelskiego bo jak więcej lepiej
rozumiemy z zakresu finansów nie tylko osobistych No przecież Zaczęliśmy od od
grubej armaty od tematu Makro czyli finansów państwa to trudniej nimi
manipulować to lepiej rozumieją jak funkcjonuje Wspólnota której są częścią
czyli nasze państwo czyli nie dadzą się tak łatwo nabić w butelkę na przykład
przez polityków którzy naciągają na pewno zupełnie inaczej wiadomość pod
tytułem pieniądze są na wszystko i damy
wszystkim na wszystko odbiera człowiek który rozumie że pieniądze nie są na
wszystko a dług który trzeba pod to zaciągnąć kosztuje a zupełnie inaczej
ktoś kto po prostu uważa o super nie dostanę dodatkowe pieniądze Nieważne że
trzy razy więcej potem stracę z powodu inflacji i innych innych rzeczy tak ale
to jest też oczywiście taki no efekt uboczny Powiedziałbym ale bardzo bardzo
pozytywny No więc tutaj Apel do wszystkich finansowe poduszki
bezpieczeństwa Jeżeli ktoś z państwa tego nie ma to jest taki pierwszy
Naprawdę bardzo sensowny cel który jest takim fundamentem dla naszych finansów
to jest wstęp to to jest to to bezpieczeństwo rzeczywiście i taki
rodzaj swobody Ale to także jeśli dobrze rozumiem twoją filozofię dbania o
finanse tej higieny finansów osobistych Pewien rodzaj wstępu do inwestowania to
znaczy Raczej sugeruję żeby się nie zabierać bo to nie nazywasz jeszcze
inwestowaniem to jakiś rodzaj oszczędności bardziej ta poduszka
bezpieczeństwa i ona jest o tyle ważna także w kontekście jeszcze kolejnego
piętra te trzeciego filaru że zanim sięgnę po jakieś inwestycje zanim zacznę
inwestować pieniądze to żeby nie było sytuacji w której mi się zepsuła ta
pralka albo Zepsuł mi się samochód albo nie daj Boże kwestia zdrowotna i grube
1000 złotych na jakąś operację to żeby nie sięgać tych inwestycji które jak to
z inwestycjami bywa są lepsze i gorsze chwile i momenty pewnie w skali 20 lat
będą rosły ale akurat teraz jest taki rok że one są mniej warte żeby nie po to
sięgać tylko raczej piętro niżej po tą poduszkę która No właśnie raczej nie
straciła prawda I raczej nie ma złego momentu żeby wyjąć pieniądze z tej
poduszki tak jest kiedy wiesz opracowywał też tą swoją taką strategię
inwestycyjną którą nazwałem ostatecznie strategią trzech portfeli to brałem pod
uwagę też taki behawioralny mechanizm księgowania mentalnego który polega na
tym że no Nasze mózgi w naturalny sposób różne pieniądze traktują w różny sposób
nie wiem jak znajdę 100 zł na ulicy to dużo łatwiej wydam te pieniądze niż
jeśli to jest 100 zł zarobione przez dzień ciężkiej pracy choć to są
te No i teraz tak niektórzy mówią trzeba z
tym walczyć No nie będziemy walczyć Tak z 200000 lat
ewolucji dużo łatwiej będzie tam oczywiście ewolucja była dłuższa ale m
odkąd ten nasz gatunek homo sapiens sapiens tak jest dużo łatwiej jest
wykorzystać ten mechanizm no i ta poduszka finansowa to jest ten pierwszy
portfel który właśnie tak jak mówisz powoduje że ja mam poczucie
bezpieczeństwa to znaczy że jeśli kolejne pieniądze zaczynam inwestować to
nawet jak tam są jakieś przejściowe spadki nawet jak czytam jakieś
niepokojące doniesienia medialne to mówię spokojnie tu mam swoją poduszkę
finansową więc niech to tam co się buja ja to rozumiem jak to chodzi to się
miało wahać miało się bujać nic się tutaj nie dzieje łatwiej jest po prostu
dzięki temu wytrzymać w tym więc ten taki pierwszy portfelik to jest ta
finansowa poduszka bezpieczeństwa drugiej No to wiadomo że pieniędzy nie
wydajemy i nie będziemy ich potrzebować tylko tu i teraz tylko również będziemy
w przyszłości potrzebować na to żeby utrzymać nasz styl życia szczególnie na
urze więc to jest taki portfel inwestycji długoterminowych i kiedy na
te cele sobie już finansujemy i co miesiąc powiększamy ten portfel to
możemy myśleć no dobra to ja sobie z boku jeszcze zacznę trochę spekulować
szukać różnych pomysłów inwestycyjnych kombinować No i problem w tym że wiele
osób robi na odwrót Nie i te pieniądze tracą ale jak zaczynają od tego
ostatniego punktu tak jest a chodzi o to że jak stracę pieniądze z tego portfela
ofensywnego No to spokojnie moje długoterminowe cele są zabezpieczone
finansowa poduszka ństwa powoduje że śpię jak dziecko ale takie zdrowe nie
budzące się w nocy tak i zupełnie inaczej ta sytuacja wygląda więc to jest
wszystko oparte o taki mechanizm No użyłbym stwierdzenia zdrowego
rozsądku ale to są po prostu takie zwykłe racjonalne naturalne rzeczy do
których trudno jest się wiesz przyczepić że w tym nie ma szarlataneria w tym nie
ma cudów w tym nie ma magicznych praw przyciągania pieniędzy w tym są po
prostu takie finansowe prawa fizyki które konsekwentnie wdrażane w życie
powodują że rzeczywiście tych pieniędzy nam przybywa a finansowa poduszka
bezpieczeństwa to jest coś takiego co jeśli to dobrze zrozumieliśmy to jest
coś takiego co Po pierwsze to są pieniądze łatwo dostępne no bo się
historia może wydarzyć niespodziewana zawsze w każdym momencie wic te
pieniądze muszą być pod ręką No ale po drugie Rozumiem że tam nie ma tej Wach
liwo to znaczy żeby nie było ryzyka że akurat teraz kiedy ja potrzebuję bo
akurat teraz mi się zepsuł poważnie samochód i muszę wymienić coś ważnego w
silniku że akurat teraz te aktywa są w dołkach i straciły mocno wartości więc w
jak sposób Do jakiej powłoczki tę pierzynkę w postaci poduszki
bezpieczeństwa włożyć bardzo dobre pytanie właśnie gdyby to faktycznie
ulokować w jakieś ryzykowne aktywa No to nie Mielibyśmy tego efektu spokojnego
snu na którym nam zależy ja moją poduszkę bezpieczeństwa
podzieliłem w taki sposób że mniej więcej 1/4 tych pieniędzy leży sobie po
prostu na zwykłym takim koncie oszczędnościowym jest dostępna jest pod
ręką że w razie czego tak jak mówisz można po prostu po te pieniądze sięgnąć
No ale mam też nadzieję jestem takim optymistą ze skłonnością do dużego
realizmu że jednak nie wykorzystam całej tej poduszki bezpieczeństwa więc
chciałbym żeby część tych pieniędzy skutecznie była chroniona przed inflacją
i tu Korzystam właśnie z 10-letnich obligacji w skarbu państwa indeksowanych
inflacją o takim symbolu Edo i te pieniądze tam sobie po prostu spokojnie
leżą pracują i tu jest też ten taki dodatkowy znów psychologiczny element że
one są trochę trudniej dostępne tak trzeba poczekać pić dni roboczych żeby
dni a nie 10 lat wbrew nazwie pieniądze które są zamrożone na 10 lat
cho tak się nazywają to jest kolejny problem nie że ludzie podejmują decyzj
finansowe w oparciu o nazwę jakiegoś instrumentu tak to są obligacje które w
każdej chwili możemy złożyć dyspozycję przedterminowego wykupu i te pieniądze
wrócą do nas po maksymalnie po maksymalnie pi dni roboczych choć
obligacje nazywają się dnim obligacjami jeszcze nie daj Boże emerytalnymi prawda
tak no one działają w taki sposób że teraz jakbym w styczniu kupił te obligac
jeśli dobrze pamiętam 6,8 są oprocentowane w pierwszym roku czyli No
tak jak solidne lokaty a począwszy od drugiego roku Oprocentowanie jest
liczone inflacja za ten rok który właśnie minął plus 1,5 punktu
procentowego czy jak inflacja była 15 proc to te obligacje były oprocentowane
16,5 PR jak inflacja sięgała 19 to obligacje płaciły nawet 20,5 stąd ten
mechanizm tego powiązania z inflacją bardzo dobrze tutaj Funk nie musimy
biegać jak kot pęcherzem od lokaty do lokaty żeby te nasze
pieniądze zainwestować lepiej więc dużo mówimy faktycznie o tych obligacjach ale
no to jest taki taki instrument dość unikalny w skali światowej jeśli chodzi
o jego Tak jeśli chodzi o jego konstrukcję bo na przykład w Stanach
Zjednoczonych obligacje indeksowane inflacją są notowane na giełdzie i i
wahają się w rytm oczekiwań inflacyjnych inwestorów i można na nich stracić a na
tych polskich nie na tych polskich masz gwarancję kapitału masz gwarancję zysku
a gwarantem jest skarb państwa więc no płacimy po prostu na koniec na
koniec podatek od zysków kapitałowych jeżeli to nie jest opakowane w jakieś
antypodkowa pokrowce No ale może powiem tak ja w to inwestuję moja żona w to
inwestuje moja moja mama która jest na emeryturze również w to inwestuje i No
zwracam na to uwagę niektórzy się śmieją że wiesz jakbym był przynajmniej
ministrem finansów ale nie to jest po prostu sensowny instrument tak to był
taki moment z inwestycją upubliczniona Mateusza morawieckiego który tam ponad 4
miliony bo to zamożny człowiek zainwestował w obligacje było wielkie
poruszenie że on ma jakieś pewnie niesamowicie tajne
informacje tylko on ma do nich dostęp jako premier i sięga po te obligacje
antyinflacyjne no nie no nie To nie jest każdy może to zrobić Może zobić prawda i
to jedna obligacja kosztuje stówkę Tak czyli 100 zł można już w ten
sposób będzie na pewno dużo komentarzy pod
spodem że wiesz jak tak można że namawiamy nie porozmawiamy też o innych
typach obligacji ale dla mnie takim naturalnym Pierwszym krokiem dla osób
które do tej pory miały styczność tylko z lokatami bankowymi na przykład i nie
są w stanie w ogóle mieć podnieść jakiegokolwiek ryzyka inwestycyjnego nie
rozumieją jak działa giełda Jak działają rynki to takim pierwszym naturalnym
krokiem jest właśnie tego typu obligacja żeby zobaczyć kurczę da się zarabiać
jednak więcej przy ryzyku tak naprawdę bardzo
porównywalnym do tego jakie mają lokaty właśnie jakim ryzyku co jest to
bankructwo państwa o którym mówił właśnie Co jest bardziej wiesz ryzykowne
chociaż to jest rzeczywiście abstrakcyjny poziom ryzyka i bliski zeru
w jednej i w drugiej sytuacji No ale gdybyś musiał postawione pod ścianą
wybrać Co bardziej ryzykowne A co mniej co bardziej bezpieczne A co mniej lokata
czy obligacje skarbu państwa czyli ryzyko bankructwa banku bo wtedy byłyby
kłopoty z pieniędzmi z lokaty czy bankructwo kraju no bo zdarza się jedno
i drugie Co jest bardziej ryzykowne już tak wiesz stoisz pod ścianą i musisz
wybrać bardzo wiesz przejrzysty proces masz lokatę w banku do 100 000 euro ona
jest objęta gwarancjami bankowego funduszu gwarancyjnego 100000 EUR do
100000 euro około tam 400 teraz pewnie 30 chyba 5000 zł ale dobrze do 100 000
euro no więc do tylu możesz sobie w jednym banku ulokować te pieniądze
jesteś objęty jak po kilku bankach to gwarancja jest na czym polega ta
gwarancja właśnie za chwileczkę do tego do tego Emy Czy bank może upaść No
oczywiście dużo więcej banków upada niż upada państwo dużo częstsze są Bank
banków banków dlatego jest ten system gwarancji depozytów noc Mamy teraz
Bankowy Fundusz Gwarancyjny Problem jest taki że w tym bankowym funduszu
gwarancyjnym jest stosunkowo mało pieniędzy gdyby upadł jeden średni Bank
a nie daj Boże dwa to te pieniądze by się skończyły bo się różne banki
zrzucają do tego dlatego jest Co jest Co się dzieje za tym bankowym funduszem
gwarancyjnym Aha Są pożyczki z budżetu państwa tak są gwarancje Czyli tak
naprawdę na końcu i tak stoi państwo stoi państwo No i teraz Jeżeli ktoś mówi
trzymam na lokacie bo tu mam gwarancję a nie chcę obligacji bo boję się że
upadnie państwo to to jest bardzo niespójne bo
tak naprawdę to jest jedno i to samo ryzyko rozumiem a Zysk jest większy
prawdopodobnie znaczy oczywiście bo tutaj masz ten
mechanizm lokaty nie płacą ci inflacja plus a tutaj masz inflacja Plus i na
koniec jeszcze okej masz podatek Belki ale jeszcze jak zapakujesz Wikę to
dłuższa Historia może naprawdę bardzo sensowny instrument od
2014 czy 15 roku bo to już ponad 10 lat jak ja ten blog prowadzę o tym
pisze i po prostu nie widzę powodów żeby żeby ktoś się tym nie zainteresował Kto
nigdy Kto chce inwestować czy odkładać pieniądze w sposób bezpieczny broń Boże
niczego do państwa nie namawiamy to zawsze będzie absolutnie osobista
decyzja ale namawiamy do tego żeby zwiększyć wiedzę w tym zakresie może
żeby przeczytać coś na ten uważam Wiesz każda rzecz każdy pomoc inwestycyjny jak
ktoś gdzieś coś usłyszy to to powinno być dla niego tylko Okej czyli to jest
temat który ja teraz pogłębi i na którego tem gzie się więcej dowiem żeby
podjąć świadomą decyzję to tak żeby zrozumieć czy to jest dla
mnie czy to na pewno mi pasuje czy na pewno rozumiem co będzie się z moimi
pieniędzmi działo to jest też inna świetna tutaj obiecywaliśmy państwu A ty
inwestujesz w obligacje oczywiście Oczywiście uważam że to Zresztą tak się
pytam bo wiesz bardzo dużo o nich rozmawiamy nie I też nie chcę stworzyć
wrażenia że to jedyny instrument to jest instrument o którym warto by państwo
poczytaj jest strona obligacjeskarbowe.pl i dowiedzieli się
po prostu jak to funkcjonuje Ale sami absolutnie podjęli decyzję czy to dla
państwa jest dobry instrument My tu co najwyżej możemy mieć ambicje edukacyjne
a broń boże żadnego doradztwa inwestycyjnego nie mamy prawa Zresztą
tutaj czy jeżeli ktoś nie wczyta się dokładnie jak one działają to nie
powinien w to broń Boże właśnie ta inna zasada obiecywaliśmy państwu katalog
tych zasad które się mogą przy inwestowaniu przyp mamy poduszkę i mamy
skład w co jak te pieniądze Można ulokować No w bezpieczny sposób nie tak
żeby to nam dawało poczucie bezpieczeństwa to jedna z tych zasad
waren Buffet przecież wiecznie Powtarza że on inwestuje pieniądze w rzeczy które
rozumie Jak działają znaczy nie inwestuje na przykład w spółki co do
których nie wie jak na czym zarabiają prawda to to też jest dość
zdroworozsądkowa zasada chcę wiedzieć co się dzieje z moimi pieniędzmi No po co
to mówię no żeby państwo po prostu przeczytali Jeśli was cokolwiek
zainteresuje z tej rozmowy to przede wszystkim zachęcamy by poszerzyć swoją
własną wiedzę by się dowiedzieć więcej to są takie haczyki które my tutaj
zarzucamy jeśli jeśli państwo złapią haczyk to proszę się zwyczajnie
zorientować i być może będziemy wszyscy bogaci o wiedzę przede wszystkim na To
liczymy inna zasada a propos tej stówki mi przyszło do głowy nie Bo wiesz często
mówimy tak ja dzisiaj za mało zarabiam ja jeszcze mnie nie stać żeby inwestować
jeszcze mnie nie stać żeby odkładać pieniądze więc jak kiedyś będę bogatszy
kiedyś będę miał więcej pieniędzy to zacznę odkładać Powinno być odwrotnie
żebym stał się bogatszy powinienem zacząć odkładać żeby stać się bogatszym
powinienem zacząć inwestować bo z tego się to bogactwo zrodzi My niestety
często tego mieszamy to porządki absolutnie jest tak jak jak jak
powiedziałeś duże pieniądze to jest dużo małych pieniędzy więc trzeba po prostu
od czegoś zacząć wiesz to jest z tymi finansami to jest trochę jak z takim
ćwiczeniem na siłowni jak ktoś idzie na siłownię to nie spodziewa się tego że
nie wiem po jednym dwóch czy trzech treningach nagle będzie miał sylwetkę
kulturysty ale jednak ten Impuls dla tych mięśni pierwszy już poszedł to
samopoczucie już nam się poprawia i chodzi teraz o to żeby konsekwentnie
odpowiednio długim czasie to powtarzać to wtedy efekty są nieuniknione
największy problem mamy z tą z tym żeby zacząć a potem z utrzymaniem tej
konsekwencji Nie bo to trzeba robić konsekwentnie cały czas w każdym
kolejnym miesiącu natomiast Później zaczyna działać Ten efekt
kumulowania się pozytywnych efektów tych naszych decyzji i po roku dwóch trzech
to może jest niedużo ale po 10 15 to się okazuje że my jesteśmy w zupełnie innym
świecie no nie bez Kozery Albert Einstein mówi o procencie składanym jako
ty genialnym wynal c świata tak człowieka że że to się namnaża się
najpierw kapitał namnaża odsetki a potem odsetki namnażają się od kapitału i tych
wcześniejszych odsetek i to się kumuluje jak kula śnieżna cho zaczyna się od
małych sumek tak naprawdę różnych kalkulacjach swoich które pokazujesz na
blogu też nieźle można wywnioskować że wielkim sprzymierzeńcem inwestora jest
czas to znaczy jak ktoś będzie miał na tyle szczęścia rozsądku Nie wiem dobrych
ludzi obok dobrych nauczycieli że zacznie nawet naprawdę małe sumy ale
inwestować bardzo wcześnie to wygra dużo więcej niż ten który zacznie duże sumy
ale później to znaczy można mieć małą kasę a dać tym pieniądzom czas i to
zrobi robotę bo jak ktoś by chciał nadrobić ten czas kogoś kto zaczął
odkładać nie wiem jak miał tam 18 lat w tym dużo krótszym czasie to
musiałby się przyłożyć dużo więcej co miesiąc odkładać niż ten 18-latek który
odkładał 50 zł Oczywiście im wcześniej zaczniemy tym łatwiej będzie nam te
bardziej odległe cele finansowe szybciej osiągać ale zrobiłbym tu bardzo ważne
zastrzeżenie Bardzo proszę bo jeżeli ktoś ma te długi konsumenckie o których
mówię to absolutnie nie jest czas na inwestowanie tutaj całą parę i to szybko
i to naprawdę w takim poczuciu zagrożenia i że kurczę coś tutaj się
dzieje Trzeba tych długów się jak najszybciej pozbyć jeden po drugim jest
po prostu spłacić od razu będziemy mieć w budżecie domowym dodatkowe pieniądze
które nie będziemy przeznaczać na długi tylko teraz będziemy mogli je
przeznaczyć właśnie na budowanie kolejnych etapów tego swojego
finansowego bezpieczeństwa no i drugi punkt nie inwestował bym również dopóki
bym nie odłożył tej finansowej poduszki bezpieczeństwa no
bo będziemy kupować tak jakieś skomplikowane produkty akcyjne tylko po
to żeby w najgorszym momencie wypłacać bo właśnie ten lodówka Czy samochód nam
się zepsuł to jest druga sprawa No jest jeszcze taki moment w życiu szczególnie
młodych ludzi kiedy chcą na przykład kupić mieszkanie tak i mieć pieniądze na
przykład własne No to też jest taki naturalny moment że no wiesz masz
dylemat co robić odkładać na emeryturę czy kupić to mieszkanie No mimo wszystko
ja się skłaniam do tego żeby wykorzystać to połączenie kredytu z mieszkaniem
tylko znów z wielkim zastrzeżeniem to trzeba zrobić mądrze to trzeba zrobić w
dobrze przemyślany sposób policzyć i podjąć tą decyzję w odpowiedni sposób to
jeszcze doprecyzowując tą twoją strategię trzech portfeli ten poduszka
bezpieczeństwa portfel pierwszy tam troszeczkę gotówki ale większość
obligacji Skarbu Państwa i to już to już jest kompletny portfel ty podajesz kwoty
oczywiście jakie to są pieniądze i jaka część przypomnie Ile procent jest w
obligacjach znaczy jeśli chodzi o poduszkę to 75 proc to są obligacje
około 25 proc to są czy lokaty teraz nawet pież lokaty są trochę niżej
oprocentowane to tam korzystam z takiego funduszu krótko terminowych papierów
dłużnych bardzo podobnie działa to do do zwykłej do zwykłej lokaty więc to jest
ta finansowa poduszka bezpieczeństwa natomiast potem No musimy mieć ten drugi
portfel na te nasze długoterminowe cele takim najbardziej podstawowym jest
emerytura Dlaczego o tym mówię no bo no będzie taki dzień
kiedy otworzymy nasz rachunek w banku i patrzymy super przyszło
wynagrodzenie tylko dlaczego jest o 70 niższe niż do tej
i to będzie ten moment prawdy na emeryturze bo ta stopa zastąpienia ma
być na poziomie około 30 proc No więc jeżeli ktoś nie martwi się tym że będzie
miał tę emeryturę zstu niską to ja bardzo Zachęcam do tego żeby spróbował
przeżyć jeden miesiąc za 30 proc swojego wynagrodzenia bo to będzie taki fajny
Reality check jak to będzie wyglądać więc na to trzeba sobie na pewno te
pieniądze odłożyć żeby uzupełnić tą lukę dodatkowy kapitał tak żeby mieć
fajny jakiś prezent z ZUSu Im wyższy tym lepiej ale nie musieć nie wiem dzisiaj
Kiedy jechałem na nagranie z tobą wiesz Mróz zimno przed apteką długa kolejka
starszych ludzi którzy czekają żeby kupić bo w tej aptece są tańsze leki No
jest to takie przykre że my gdzieś godzimy się z tym losem biednego emeryta
a ci dzisiejsi emeryci są w dużo lepszej sytuacji niż będą ci którzy przejdą na
emeryturę tak niż my tak za rok 20 czy 30 i No warto tym pamiętać i nie
lekceważyć tego więc te oszczędności Emerytalne są bardzo ważne i dla mnie to
jest ten drugi drugi portfel ja pokazuję też dokładnie jego jego skład na blogu
ale teraz jak budujemy taką strategię sobie dla takiego portfela zanim
odpowiemy na pytanie W co zainwestować to my musimy właśnie zacząć od siebie
czyli ile jesteśmy w stanie odkładać kiedy te pieniądze będą nam potrzebne
bardzo ważna rzecz ile jestem gotów stracić Ludzie się pytają ile moż ty zić
A to trochę tak jak w kabarecie Dudek trzeba najpierw powiedzieć A ile można
na tym stracić czy ja jestem w stanie wytrzymać 10 proc przejściowych straty
20 proc czy może spokojnie jak o połow połowę pieniędzy stracę przejściowo bo
rynki są wirtualnie właśnie tak to nie jest problem i to dobre zrozumienie
swojego podejścia do ryzyka jest kluczowe też zdarzały mi się takie
rozmowy ktoś mówił Jestem gotów stracić
30 chcę zainwestować milion złotych 30 proc straty to w ogóle żaden problem No
okej okej czyli 300 000 zł Możemy No nie zaraz 300 000 płowa kawal więc trzeba
sobie po prostu z różnej pod różnym kątem na to zobaczyć żeby taką faktyczną
realną skłonność do ryzyka poznać Szczególnie że każdy ma dużą skłonność
do ryzyka dopóki nie widzi jak to pnij je mu kapitał więc tutaj warto włożyć
sporo pracy i i się do tego przyłożyć i tworzymy taką swoją strategię
inwestycyjną w tej naszej społeczności f Crafter zrobimy to krok po kroku ale też
na blogu pisałem dokładnie jak można sobie coś takiego zrobić czyli rozpisać
sobie taki plan na papierze dobra co będę co co ja będę robił jak ten mój
portfel straci na wartości czy będę się bał i sprzedawał czy będę robił coś co
jest dużo bardziej racjonalne że skoro jest taniej to będę kupował bo to znaczy
że w długim terminie będę w dużo lepszej dużo lepszej sytuacji ja mam ten portfel
prowadzę go razem z moją żoną która jest bardziej konserwatywna jeśli chodzi o
skłonność do ryzyka ode mnie więc też tam punktem wyjściowym są zapewniające
stabilność te obligacje 15 proc Myślę że Docelowo będzie 10 to jest złoto
inwestycyjne to takie ubezpieczenie od różnego rodzaju czarnych scenariuszy i
35 proc to są globalne akcje w formie etfów czyli takich instrumentów które
inwestują właśnie w te największe spółki na całym świecie a mają tę zaletę że w
porównaniu na przykład z funduszami inwestycyjnymi są dużo tańsze i bardziej
PR to jest ten rodzaj realizacji w praktyce
tego powiedzenia że po co szukać igły w Stog siana skoro możesz kupić cały stó
oczywiście tak zamiast się zastanawiać No weźmy poprzedni rok Masz 500
największych spółek amerykańskich które wchodzą w skład indeksu s&p
500 siedem z nich czyli tak Magnificent se tak czy te które są zaangażowane w
sztuczną inteligencję czyli Apple Google meta ale też tam jest Tesla S z nich
Nvidia siem z nich wzrosło o 67 w ciągu roku ale pozostałe 493 spółki suma
sumarum dały stopę zwrotu na poziomie 8 No i teraz jakże trudno jest tych
Zwycięzców tak naprawdę wskazać Szczególnie że oni rok
wcześniej najmocniej też tracili więc znów na przestrzeni 10 lat na to
pokazują jak weźmiemy 10 letni okres i spojrzymy do tyłu
95 zajmujących się zawodowo inwestowaniem osób które starają się
pobić ten indeks s&p 500 nie daje rady To po co starać się to zrobić jak można
tak jak powiedziałeś kupić cały ten stuk całych tych 500 spółek i zarobić okej
Nie 67 proc ale też nie 8 tylko 24 bo taka stopa zwrotu była z tego indeksu w
poprzednim roku więc jak najbardziej ta filozofia znów dywersyfikacji i tego
żeby robić to w prosty sposób i przede wszystkim nie marnować czasu swojego bo
inwestowanie w pojedyncze spółki jest niezwykle czasochłonne można to
oczywiście robić jeśli ktoś ma wiedzę i czas I go to pasjonuje czemu nie ale
jeśli ktoś a myślę że większość z państwa Większość z widzów kanału dinas
scalie to nie są finansiści którzy 8 godzin dziennie śledzą rynki finansowe
są i tacy wśród państwa jak sądzę serdecznie wszystkich pozdrawiam ale nie
wszyscy tacy są więc robią inne rzeczy zawodowo się spełniają na wielu różnych
polach coś innego ich kręci po prostu czemuś innemu poświęcają czas i energii
A to ma być tylko przy okazji prawda żeby nie chcą w to specjalnie angażować
ani czasu ani być może jakieś dodatkowej ekstra wiedzy bo chcą ten czas i energię
wykorzystać na coś innego a ile ty w ogóle czasu poświęcasz na swoje
inwestycje w skali kwartału na przykład Słuchaj ten mój długoterminowy to jest
tak że w momencie kiedy ten portfel sobie tworzysz No to trzeba przysiąść
tak i sobie na spokojnie to rozpisać to zwykle zajmuje kilka dni i też uczymy
Jak to jak to dokładnie zrobić ale jak już to masz to ja raz na
kwartał patrzę się jaka była stopa z tego portfelu Co się stało z wagami
poszczególnych składnikach tego tego portfela i składam zlecenia kupna po to
żeby te wagi jak najbardziej przybliżyć do tej modelowej postaci i tyle czyli
kilk kilkadziesiąt minut na kwartał Myślę że bez problemu zmieściłby się w
dwóch godzinach gdyby nie jeden fakt że ja to bardzo precyzyjnie potem opisuję u
siebie na blogu i nagrywam film o tym i mówię co będę robił dalej więc to mi
zajmuje wiesz więcej czasu ale raz na kwartał z tam to jest nawet zdrowe bo
jednym z dużych błędów ludzi jest to że oni śledzą na bieżąco codziennie wyniki
swoich inwestycji i różnego rodzaju emocje które im towarzyszą powodują że w
panice na przykład gdzieś sprzedają albo podejmują po prostu te decyzje błędne
więc ja zaglądam do tego portfela raz na kwartał wtedy podejmuję
decyzję ba zanim zrobię jakąkolwiek transakcję tam to nawet piszę na blogu w
tym kwartale Teraz zrobię to i to i dopiero to
robię znów uśmiecham się tutaj bo widzę też są wiesz takie Źródła które mówią No
w tym roku zarobiłem tyle i tyle nie a w tym roku to coś No
super Pokaż mi Twój portfel Najpierw powiedz mi co zrobisz niech ja to
zobaczę i wtedy będę mógł porównywać No ale też chodzi o to żeby było widać
wiesz błędy które też gdzieś tam się trafiają są nieuniknione to to też jest
ważne No właśnie bo tych błędów na początku swojej kariery miałeś sporo i
one były dotkliwe Opowiedz proszę bo to nie
jest tak że jesteś gościem który od zawsze miał
pieniądze i potem je wyłącznie pomnaża prawda to tak nie było Znaczy pomnaża
ale przez liczbę mniejszą od jeden nie słuchaj ja przyjechałem do Warszawy z
Lubina na Dolnym Śląsku 67000 mieszkańców chyba w tej chwili tam Tam
jest więc zachłysnąłem się tym wielkim miastem dostałem bardzo fajną pracę to
był też powód dla którego się przeprowadziłem zacząłem dobrze zarabiać
no ale niestety te pierwsze Pi S lat to była seria złych fatalnych głupich
decyzji finansowych pod hasłem to ja teraz będę się szybko Bogaci naczytałem
się też różnych autorów że wiesz trzeba nieruchomości tylko będą szły do góry że
trzeba pod Kurek brać różnego rodzaju kredytu a poza tym trzeba żyć jak
człowiek bogaty wydawać pieniądze na wszystko nie tylko wiesz Problem w tym
że trzeba żyć jak człowiek bogaty wtedy kiedy jeszcze był biedny to wtedy można
zostać bogatym a nie od razu tam wydawać pieniądze na bzdury co ciekawe byłeś
wtedy finansista już tak ja pracowałem w instytucjach w instytucjach prz przez 10
lat banku w towarzystwie funduszy inwestycyjnych w banku hipotecznym czyli
Wydawałoby się że człowiek który ma dostęp jest świetnie przygotowany
wykształcony finansowo i pracuje w branży Wie wszystko o finansach jako
Dyrektor finansowy banku finansowego duż banku hipotecznego dużo lepiej dbałem o
finanse mojego banku niż o swoje własne osobiste wiesz to było takie połączenie
arogancki Młodzieńczej z ignorancją i podejmowaniem decyzji w oparciu o takie
ogólnikowe hasła efekt był taki że Miałem trzy kredyty hipoteczne na No
dzisiejszych pieniądzach to było koło 4 milionów złotych bo jak mówię że ponad
dwa to dzisiaj M zwykły kredyt ale to tak sobie sprawdziłem że to było grubo
ponad 4 miliony złotych miałem kilkadziesiąt tysięcy
złotych długu w czterech kartach kredytowych w rachunków w takim debecie
i No zarabiałem bardzo dobrze powiedzmy około 16000 zł Moja pensja i żony przy
dwójce dzieci w Warszawie to były dobre zarobki tylko że 12 szło na
raty eek był po prostu taki że ja że jeden miesiąc jeden miesiąc i by była
katastrofa i ja pamiętam wiesz był taki wieczór kiedy jak sobie kupiłem nowy
telefon tam była aplikacja z podcastami i jako przykładowe audycje była audycja
Dave ramze to jest taki amerykański Guru zajmujący się wyciąganiem Amerykanów z
długów i jest taka bardzo ciekawa tam forma że oni się wdwj opowiadają o
swojej walce z długami na koniec robią taki fre Scream czyli
leci muzyka z Brave to byo takie bardzo emocjonujące ja sobie pomyślałem o rany
jak cudownie żyłoby się bez tych wszystkich długów bez tych
kilkudziesięciu tysięcy zadłużenia na karcie bez tego ciągłego biegni żeby
spłacać te raty co ja mogę zrobić żeby zacząć to zmieniać i to był dla mnie
taki moment przebudzenia i moment kiedy zdają sobie sprawę że ja robię bardzo
głupie rzeczy z moimi pieniędzmi No chwilę potem się okazało że jest wielki
kryzys finansowy a świadomość świadomość to jedno to jest
ktoś mógłby powiedzieć takie tylko gadanie teoretyzowanie takie szyld
wszyscy ten slogan powtarzają że sobie uświadomiłem No ale ten kryzys przyszedł
Absolutnie tak za kilka miesięcy Ja pracowałem w banku hipotecznym nikt nie
chciał finansować wtedy nieruchomości i No dostałem komunikat że Słuchaj Marcin
będziemy robić cięcia byłoby super jak ty i twój zespół poszuki byście sobie
innej innej pracy było w ramach wiesz jednej grupy finansowej więc tam miałem
bardzo duże wsparcie i też taką decyzję że mogę zostać w tej pracy Jakby coś ale
mimo wszystko No to był trudny moment i ja
bardzo się tym stresował nie byłem po prostu obsesyjnie przerażony tym co się
dzieje i to trwało no kilka dobrych miesięcy a kilkanaście miesięcy zajęło
nam z żoną stawianie tego na nogi pozbywanie się tych długów więc jakby
ten lęk ten strach ten stres związany z tym co się dzieje jak człowiek jest
nadmiernie zadłużony dobrze zna niku Życzę żeby przez to przechodził dlatego
jak ktoś mi mówi Łatwo ci mówić bo jesteś dobrej sytuacji finansowej tak
ale 2008 2009 rok to od bankructwa dzieliła mnie jedna wypłata Czy w
zasadzie jej jej brak No może nie od bankructwa bo ty były nieruchomości ale
suma sumarum No byłbym bardzo głęboko pod wodą gdyby czarny scenariusz się
ziścił nie z się ten czarny scenariusz ale decyzji nie można oceniać tylko PR
skutki które akurat suma sumarum okazały się w porządku ale podejmowałem decyzje
fatalne i ten stres ja do dzisiaj go czuję kiedy sobie przypominam te chwilę
i co I wtedy podjąłeś decyzję że sam się zaczynasz uczyć jak sobie z własnymi
pieniędzmi radzić a potem dopiero zrozumiałeś że mógłbyś innym o tym
opowiadać jak to było oczywiście wiesz co pierwsza sprawa Wiesz dopóki człowiek
się nie pogodzi z tym że to co robi jest głupie bo bo przynosi takie efekty Jakie
są No to nie może się zacząć zmianę więc stwierdziłem dobra no to zobaczmy jak to
naprawdę działa Nie że to nie jest tak jak moja mama mi mówiła Marcin kurczę co
wy robicie w ogóle jaki znowu kredyt prci jż to jest głupia mówiłem mamie
mamo cały świat się zadura poparz Amerykanów nie To była moja mądrość
finansowa na tym na tym etapie więc przede wszystkim trzeba było przestać
robić te wszystkie głupie rzeczy i No tak jak mówię to był rok 2008 2009 to
był taki kiedy byliśmy w tej najtrudniejszej sytuacji finansowej i
zaczęliśmy no Po pierwsze bardzo mocno śmy wszystkie wydatki do kości
sprzedaliśmy dużo rzeczy sprzedaliśmy jedną też ze stratą tamtą nieruchomość
żeby jak gdyby jak najszybciej doprowadzić do
sytuacji znów ktoś powie A nieruchomość kredyt Tylko że to była nieruchomość tam
mieliśmy Też nieruchom mieliśmy kredyt we frankach tak franki urosły w drugim
kredycie tym gotów złotówkowy bardzo mocno oprocentowanie wzrosło kwota
kredytu była brana na 100% wartości nieruchomości seria po prostu głupich
niefortunnych decyzji więc dużo mieliśmy później takiego odkręcania z żoną i dużo
dodatkowych dodatkowych zajęć szkoleń Pamiętam jak Drugi filar Drugi filar tak
tak moja Kasia wracała bo ona pracowała wtedy była audytorem w takiej zwykłej
firmie i wracała prowadziła jakieś takie szkolenia z rachunkowości i wraca mówiła
tutaj ten kwadracik mieszkania jest teraz bardziej nas dzięki temu że w
weekend popracował noc oczywiście bo nadpłaca Kredyt tak Musieliśmy się
pozbyć przede wszystkim tych długów Konsumenckich potem ponad ponadpartyjny
[Muzyka] absolutnie bardzo ważne przełomowe i
przyspieszyło też ten cały ten cały proces i był ten moment Krzyku jestem
wolno od długu znaczy Tak Pierwszy to był
mniej więcej chyba roku 18 miesiącach kiedy pozbyliśmy się na czysto tych
wszystkich kredytów gotówkowych i kredytu zaciągniętego na remont
mieszkania nie tak to był już też taki moment kiedy
po prostu ten budżet zaczął nam się normalnie spinać Nie już nie trzeba było
tak za wszelką cenę każdego grosza oglądać drugi moment to jak spłaciliśmy
wielki kredyt hipoteczny na mieszkanie w którym w którym mieszkamy To było w
okolicach roku 2015 więc no to to była ogromna radość ale widzisz ja zacząłem
prowadzić blog dopiero w momencie kiedy my już byliśmy finansowo bezpieczni
kiedy przeszedłem tę całą drogę i kiedy stwierdziłem kurczę zawsze chciałeś
robić coś bardziej sensownego właśnie masz za sobą bardzo trudne doświadczenie
no i obserwowałem wokół siebie wiesz mnóstwo ludzi którzy postępują tak jak
ja wtedy kiedy jeszcze tej wiedzy nie miałem i to był ten zapalnik do tego
żeby tą wiedzą zacząć się dzielić no i w 2014 11 rok będzie w tym teraz jak
zacząłem po prostu krok po kroku o wszystkim tam pisać I dalej się
oczywiście rozwijać w tym zakresie jest tutaj jedno słowo które
się kilkakrotnie Już pojawiło w różnych kontekstach nawet
przed chwilą nieruchomości masz takie wrażenie że inwestowanie w nieruchomości
to jest w jakimś sensie w jakimś stopniu nawet nasz sport narodowy Ja ostatnio
widziałem wypowiedź człowieka którego akurat bardzo bardzo lubię szanuję i
cenię były członek Rady Polityki Pieniężnej który w wielkim największym
polskim radiu poranku chyba opowiadał że też inwestuje w nieruchomości to tak
jest że my po prostu z jakiegoś powodu w Polsce Szczególnie lubimy kupować
mieszkania domy nieruchomości Po prostu na pewno jesteśmy jednym z
narodów który ma tych nieruchomości w swojej strukturze majątku one bardzo
dużo bardzo dużo ważą ale wiesz mamy też ku temu
podstawy nasi dziadkowie Nasi rodzice jakie mają doświadczenia no mają
doświadczenia hiperinflacji mają doświadczenia wymiany pieniędzy z lat 50
tylko nieruchomości były w stanie tak naprawdę zachować tą realną wartość być
może mam jeszcze takie doświadczenia Słuchaj że pamiętamy że ta
nieruchomość że to było jakieś marzenie że trudno było dostać mieszkanie bo to
trzeba było w czekać w jakiejś kolejce do jakiejś spółdzielni nie mogliśmy na
nie tak łatwo liczyć Jak dzisiaj kiedy mamy pieniądze możemy sobie po prostu
kupić i prawie iść do sklepu wiesz popatrzeć na półkę z mieszkaniami wybrać
co nam się podoba nie tak jak kiedyś trzeba było po bezpiecznym kredycie 2 PR
już tego wyboru takiego na rynku niestety nie ma ale tak no te
nieruchomości wiesz to jest aktywo fizyczne jego można dotknąć poczuć jest
łatwe tak tutaj naprawdę jeśli jeśli się nie wybierze bardzo
głupio no to trudno jest te pieniądze stracić
tak i faktycznie z tego powodu te nieruchomości cieszą się
zainteresowaniem plus dodatkowo ten mechanizm kiedy kupisz na mądry
kredyt to faktycznie ma po prostu sens więc ja tam połowę też pieniędzy takich
na emeryturę Trzymam też to są dwa mieszkania dwa mieszkania na
wynajem ale na pewno bym na tym nie poprzestawać
bo każda klasa aktywów ma to do siebie że gdzieś na przestrzeni naszego życia
ona będzie miała bardzo trudny okres rok dwa te mieszkania też na pewno gdzieś po
drodze potanieją więc warto mieć też w swoim portfelu inne aktywa na przykład
właśnie zainwestować w w globalne akcje po to żeby mieć po prostu rozłożony ten
kapitał na różne scenariusze żeby cały ten nasz portfel jak najmniej się wahał
ten Twój drugi portfel ten ten być może kluczowy który ma zabezpieczyć finansową
przyszłość twojej rodziny to mniej więcej w połowie są aktywa finansowe a
dwa mieszkania tak na wynajem ale ale połowa pieniędzy C cała reszta to są to
są te instrumenty finansowe o proporcjach
których powiedziałeś A jak co myślisz w ogóle mówisz o tym kredycie 2 PR który
sprawił że ten wybór na półkach z mieszkaniami trochę mniejszy teraz
będziemy Miel kredyt 0% No powiem ci że
wiesz kredyt bezpieczny kredyt 2 pokazał jaki to ma wpływ na rynek że to w żaden
sposób nie rozwiązuje problemów ani tych kredytobiorców ani też tych ani ani ani
też problem dostępności mieszkań Wocie Miało chodzić prawda
więc no nie wydaje mi się sensowne wprowadzanie kredytu 0% co co to może
zrobić wiesz z punktu widzenia z punktu widzenia człowieka jednostki tak która
stoi przed decyzją czy zaciągnąć taki kredyt żeby kupić swoje wymar mieszkanie
no to Czy bezpieczny kredyt 2 to jest oczywiście jasne Nie jakbym ja był taki
moja córka pyta się tato brać taki kredy m No jak za 0% oczywiście nie ale z
punktu widzenia jakby celu tego czy rozwiązania
problemu mieszkaniowego No nie Moim zdaniem to nie tędy droga i przynajmniej
bym to odroczył do czasu żeby te mechanizmy rynkowe wróciły bo w tej
chwili to zyskują deweloperzy zyskują banki wiele osób będzie miało dzięki
temu swoje mieszkanie ale też kupione drożej i
pytanie co będzie jak te ulgi przestaną działać czy będzie ich na to stać
Załóżmy że tak ale ja jestem raczej przeciwny takiemu wiesz ręczn sterowaniu
gospodarki jak to zrobić za tym żeby no bo ten kłopot mieszkaniowy rzeczywiście
w Polsce funkcjonuje z tą dostępnością mieszkań chcielibyśmy żeby było ich
więcej było bardziej dostępne wiesz tych mieszkań nie buduje się wcale aż tak
mało po 200000 rocznie to krok po kroku wiesz się rozwija i i powiększa No ale
na pewno rozwiązań trzeba szukać po stronie Jak zwiększyć podaż nie wiem
uwalniając grunty pod inwestycje i obniżając inne elementy kosztu kosztu
budowy a nie stymulując popyt na dobro którego Podaż jest już Niska więc wydaje
mi się że No niestety takie nieekonomiczne
podejście Słuchaj no A jakbyśmy mieli naszkicować taki katalog argumentów za
tym że ceny mieszkań w Polsce będą rosły i za tym że będą padały to co co by było
po jednej i po drugiej stronie I co przeważa Wiesz każda cena na rynku to
jest gra podaży i popytu więc trzeba patrzeć się co wpływa na popyt Co wpływa
na na podaż na podaż to oczywiście grunty
materiały tak dostępność gruntów dostępność materiałów no i też musi być
popyt żeby podaży chciało się to tak naprawdę produkować ale od strony
popytu No to tak nasze wynagrodzenia ceny stosunku do śred do
średniego wynagrodzenia aż Wcale tam nie dzieje się jakaś trudna rzecz mniej
więcej wiesz jeśli chodzi o tyle ile metrów kwadratowych jesteś w stanie
kupić to nawet po tych wzrostach to nie jest jak tak to nie są jakieś jakieś
jakieś banki ale najgorsze znaczy to co najbardziej wypacza ten Popyt to są
właśnie te rządowe programy które już się toczą od od długiego czasu i ten
popyt jest dużo większy niż byłby w sytuacji w której w której by tego typu
stymulacji nie było z kolei miało na pewno pozytywny wpływ na ceny chociaż
znów to jest ekonomia nie nauka ścisła bo to załóżmy niektórzy mówią powinno
się zakazać kupowania mieszkań w celach inwestycyjnych bo wtedy spadłby Popyt to
spadły by ceny ale to tak nie działa bo spadłby popyt o tyle że pewnie spadłaby
też podaż bo tak Nie opłacałoby się też tych
mieszkań tylu tylu budować więc to jest jednak ekonomia to jest to nie jest
nauka ścisła nie więc No ale słuchaj no to brzmi to pełnie jak prosta recepta w
miarę i sensownie to skoro jak sądzę gdzieś tam ci którzy decydują o tym też
wiedzą widzą takie mechanizmy Dlaczego oni w Top brnął To dlaczego nie zostawić
tego zostawić zrezygnować z tych programów zamiast robić 2 PR jeszcze
jakiś pomysł 0% po prostu wycofać się z wszystkich rzędowych programów i
pozwolić żeby to funkcjonowało samoczynnie zaczy pytasz mnie dlaczego
politycy podejmują nieracjonalne ekonomiczne decyzje to odpowiedź może
być znaczy Odpowiedź jest prosta bo ich celem nie jest rozwiązanie problemu Ich
celem jest kolejna kadencja No po prostu niestety tak A bardzo byśmy chcieli żeby
to się zmieniało a demografia jest tutaj istotna z perspektywy Rynku
nieruchomości bo właśnie tutaj wchodzimy są oczywiście elementy takie które
wpływają w krótkim terminie No i są takie naturalne trendy które działają
długo i My rzeczywiście ten Trend demograficzny jako Taki mamy
niekorzystny ale ja zawsze Uczulam wszystkich moich widzów i słuchaczy że
na nieruchomość trzeba patrzeć się na konkretną nieruchomość gdzie ona jest bo
zupełnie czymś innym jest mieszkanie w ośrodku akademickim i biznesowym w
jakimś centrum a czymś innym jest mieszkanie w wyludniające się
miejscowości na obrzeżach gdzie za chwilę każdy deweloper może na kolejnych
hektarach stawiać kolejne domki czy gdzie ludzie sobie budują domki
jednorodzinne więc trzeba Trudno tutaj generalizować i wiesz od 2015 roku kiedy
piszę o mieszkaniach na wynajem też na moim blogu były właśnie demografia to
wszystko rozwali ceny mieszkań będą spadać no nie nie tak szybko jednak
jeszcze jest duży ścisk w naszych mieszkaniach wiele osób jeszcze będzie
potrzebowało tych dodatkowych mieszkań ale co do zasady demografia Polski nie
jest sprzyjająca temu żeby ceny jakoś rosło rosły szybko ale Kiedy myślę o
ośrodkach takich akademickich i biznesowych nie zapominajmy o tym że
gospodarka nie znosi pustki i że są migracje i że w tej chwili już nie Tylko
Polacy kupują mieszkania i tak dalej więc no bo demografia patrząc nawet na
te fale te Te roczniki wyżu demograficznego one są coraz niższe
prawda że to są Rodzice którzy byli w wyżu demograficznym potem mają dzieci ta
fala Wraca właśnie w momencie kiedy oni tam mają 20 30 lat ale to już jest
trochę niżej niż fala rodziców fala wnuków tych rodziców jest jeszcze niższa
więc to gdzieś tam się trochę wypłacz to tak jakby to są bardzo długoterminowe
bardzo długoterminowe trendy dość dobrze Jakby przewidywalne opisane tylko nawet
taki Trend to to nie musi się zamienić w fakt właśnie ze względu na to że ludzie
reagują na Trend tak są te migracje są są też inne rzeczy
więc żeby zamknąć jakąś taką pauzą jeśli ktoś rozważa zakup
nieruchomości w ośrodku biznesowo akademickim stać go na to może to
sfinansować mądrze zaciągniętym kredytem to uważam że to jest racjonalna decyzja
a jeśli jeszcze będzie to robił w sytuacji w
której wszyscy dookoła będą mówili że na rynku nieruchomości jest kicha
mieszkania bę tylko tanieć już spadł 10 proc a może spadną jeszcze 10 to już w
ogóle będzie będzie dobry moment no ale to dla tych którzy są cierpliwi i
potrafią poczekać na okazję plus taka zasada że jak chcę kupić coś dla swojej
własnej rodziny na swój własny użytek to tutaj specjalnie się Nie nie szukam
okazji to nie nie jest ten moment i nie to aktywo prawda nie zapominajmy o tym
czego nie da się wycenić pieniędzmi czyli O tym komforcie poczuciu
bezpieczeństwa i takich nie finansowych aspektów związanych z posiadaniem
własnej nieruchomości tylko podobnie jak przy obligacjach nie chciałbym robić
wiesz wrażenia że nagani czy coś bo ja zawsze tak bardzo trzeźwiące staram się
rozmawiać z wszystkimi osobami które o tym o tym mówią i raczej Zachęcam do
rozważenia przynajmniej trzech scenariuszy z czego dwa będą
pesymistyczne a jeden taki bazowy Bo jeśli te pesymistyczne będziemy
wiedzieli jak przetrwamy to wtedy wszystko się elegancko złoży ale nie
przypuszczam że jeśli spotkamy się za 20 lat i będziemy rozmawiać o
nieruchomościach to nie będzie to rozmowa pod tytułem Dlaczego ceny
nieruchomości w ciągu tych 20 lat spadły ale jest takie ryzyko czasami i takie
słyszę komentarze i widzę na główki że to idzie gdzieś w stronę Warszawa idzie
w stronę Londynu jakiś takich naprawdę wiesz Paryża takich miejsc na świecie w
których się nie da żyć Nie da się kupić mieszkania bo to są jakieś kosmiczne
absolutnie ceny tak bardzo odklejone że że nawet najbogatszych nie sta na to
żeby kupić taki Rynek jest rynki nieruchom
każdy inny w Niemczech już obserwujemy całkiem sensowne gdzieś tam spadki cen
tylko znów spadki cen są takie ale mieszkań dostępnych jest mało więc też
kwestia jak to będzie wyglądało w ogóle mam podejście takie żeby nie przesadzać
z daleko idącymi prognozami bo nikt z nas nie zna przyszłości tylko patrzeć
się tak wprost że jeżeli mam mieszkanie w centrum które macz że
zawsze można je faktycznie dobrze wynająć i ono jest dobrze skomunikowane
i tak dalej i tak dalej no trudno żeby to było złe aktywo Oczywiście mogą być
scenariusze typu wojna i inne ale nie ma w ogóle Kiedy mówimy o finansach nie ma
czegoś takiego jak 100% bezpieczna inwestycja bo tu już rozmawialiśmy
gotówka straci na wartości bo inflacja albo wymienią nam pieniądze obligacje
stracą na wartości bo może dojść do tego bankructwa państwa
2 PR prawdopodobieństwa ale d na przestrzeni 100 lat się wydarzyło akcje
stracą bo Bea nieruchomości stracą bo albo cykl albo inne rzeczy albo podatek
katastralny tak będzie zawsze Dlatego sobie tą te pieniądze
rozdzielimy na różnego rodzaju aktywa i pozwólmy żeby po prostu czas działał na
naszą korzyść A kiedy za bardzo się stresujemy to zróbmy sobie taką dietę
informacyjną bo jak człowiek przestaje czytać te krzyczące nagłówki to
podejmuje dużo spokojniejsze i bardziej racjonalne decyzje czy właśnie ta
dywersyfikacja I ten koszyk ty zrobiłeś coś takiego taką dietę informacyjną
chyba w czasie covid Tak pamiętam że że gdzieś tam się odciął Aleś od tych
informacji żeby nie mam taki rytuał już teraz co roku staram się w ogóle
wyjechać sobie na przykład taki tydzień gdzie zupełnie się odcinam od od
wszystkiego Jestem sobie sam i sobie z kartką papieru wypisuje różne pomysły i
sposoby na to żeby żeby mądrzej działać no i w ogóle na co
dzień to raczej od otoczenia dowiaduję się z takich bieżących spraw i staram
się ograniczyć chłonięcie tego co jest w mediach do 15 minut dziennie Słuchaj
bardzo bym chciał żebyśmy byli coraz bogatszym krajem coraz
bogatszym bo po prostu obywatele tego kraju naprawdę spokojnie nie jakiś tam
spektakularny tylko raczej regularny i rozsądny sposób coraz bardziej się się
bogacą masz takie poczucie że my się w końcu po dekadach może znaleźliśmy na
takiej ścieżce No nie mieliśmy szczęścia Polacy się bogacą tak nie
mieliśmy szczęścia w XX wieku co do tego żeby budować majątki przekazywać się z
pokolenie na pokolenie masz takie wrażenie że w końcu może to się może
udać że my jesteśmy takim pokoleniem które buduje majątek który przekaże
dzieciom które potem przekażą dzieciom wiesz taka normalna rzecz jak na
przykład w Wielkiej Brytanii dzieje się od setek lat Polacy bardzo siebie nie doceniają
to to nie jest kwestia wrażenia to wystarczy zobaczyć na dane na dane Jeśli
chodzi o PKB na mieszkańca jeżeli chodzi o poziom naszych realnych wynagrodzeń my
się bogaci tylko problem widz jest taki że bogactwo jest rzeczą względną nie że
zawsze znajdziesz kogoś bogatszego od siebie i będziesz się czuł biedny O ile
sobie tego w głowie w odpowiedni sposób nie ułożysz to na co my możemy sobie
dzisiaj pozwolić w porównaniu z tym na co mogli sobie pozwolić Nasi rodzice to
jest przepaść i to na co będą mogły sobie pozwolić nasze dzieci znów przy
założeniu że jest pokój że jest wojna bo to są tak naprawdę takie takie
najważniejsze rzeczy nie to też jest jest przepaść więc
uważam że naprawdę nasza gospodarka ma trudne chwile raz innym
razem ma gorsze Ale na tle Europy na tle świata Radzimy sobie bardzo dobrze
Jestem w tym zakresie bardzo doceniam Polaków uważam że my naprawdę jesteśmy
narodem który ciężko pracuje który w porównaniu właśnie z tymi kolejnymi
pokoleniami w innych krajach tych krajach bogatszych którym nie musi się
chcieć tak boi mają tak mają za właśnie to wsparcie poprzednich pokoleń to
robimy ogromne postępy więc ja Jeśli o to chodzi Uważam że
powinniśmy być dla siebie mieć odwagę żeby poklepać się po
ramieniu i powiedzieć kurczę dobrą robotę Robimy dużo mniej Surowi niż
rzeczywiście jesteśmy a co można by co moglibyśmy dostać od polityków na
przykład czy co mogłoby nam pomóc żeby to tempo się przynajmniej nie
zmniejszało może nawet przyspieszyło to tempo bogacenia się Polaków czy czego ty
byś może oczekiwał może przeszkód może może jakieś dopalacze
boostery jest coś takiego co by państwo mogło nie chc powiedzieć dać bo to brzmi
źle jak państwo daje ale wiesz coś takiego co by nam mogło pomóc bogacić
się może szybciej trochę myślę że jeś chodzi taki
Booster szybki do wprowadzania krótkoterminowo to jest prosty i
przejrzysty system podatkowy bo mamy w tej chwili masakrę Ja patrzę się też po
swoich firmach Jak dużo czasu i energii ludzkiej idzie w w rozliczanie podatków
i jak to przemnożyć że to jest ogromny potencjał
jak gdyby przedsiębiorczych ludzi którzy się marnuje więc proste i przejrzyste
podatki to jest jeden element w dłuższym terminie to jest kwestia edukacji czyli
to że nie chodzi mi o tam wprowadźmy edukację finansową do szkół bo tutaj mam
też mam też swoje zdanie ale w ogóle żeby myślę wyciąć z 70 proc tego
materiału Który z perspektywy życiowego sukcesu szczęścia i tego o co w życiu
chodzi nie ma najmniejszego wpływu i ograniczyć to do spraw takich kluczowych
najciekawszych najważniejszych i zastąpić W pewnym W pewnym momencie
takimi bardziej praktycznymi umiejętnościami No ale to jest projekt
taki wiadomo długoterminowy ale myślę że to byłby potężny wiatr w żagle dla tego
kolejnego pokolenia które dzięki temu mogłoby miałoby być szanse bardziej
produktywne Wiesz te przeciążone dzieci wiedzą teoretyczną na tematy których 90
nigdy nie wykorzystają to jest też koszt dla gospodarki więc to są takie dwa
obszary które w naturalny sposób myślę Te podatki sprawiłyby że no i może
trzeci nie przeszkadzać nie nie przeszkadzać jakbyśmy mogli wiesz
zajmować się nie polityką tylko tym co się od czego zależy bogactwo wartość
netto szczęście i Inne ważniejsze w życiu rzeczy to byłoby lepiej podatek
Belki do likwidacji
dlaczego się zawahałem bo jasne wiesz pierwsze hasło takie populistyczne tak
jak najniższe podatki ale wiesz jest coś takiego jak
rozwarstwienie społeczne nie I to że jeżeli jest jakaś wąska grupa ludzi
która Bogaci się bardzo szybko wsus reszta która który relatywnie się
pogarsza to budzi niepokoje społeczne i to historycznie było rozwiązywane albo
takim mądrym systemem podatkowym który jaką formą rewolucji dlatego czy podatek
Belki do likwidacji na pewno absurdem jest że emeryt płaci od swoich obligacji
Czy od lokaty podatek Belki No ale ktoś kto ma
100 milionów i zarobił 10 w kolejnym roku dlaczego ma nie zapłacić od tego
podatku od zysków kapitałowych więc nie nie cały podatek tylko mądre
targetowanie tego bardziej w tym kierunku bym poszedł żeby jednak ta
redystrybucja odwied sposób była pokierowania jasne wspomniałeś że masz
swoją opinię także na na temat edukacji finansowej mówisz niekoniecznie taki
przedmiot w szkole Tak jakaś forma tak ale wiesz zauważyłem że może to wynika z
tego o czym powiedziałem o tych przeciążonych dzieciach że
nie wprowadzimy teraz dodatkowo fakultatywnie temat finanse osobiste
które dla takich dzieci są też abstrakcją nie to będzie dodatkowy
przedmiot dodatkowa męczarnia i w ogóle co podatek będą rozliczać no nie Nie
tędy droga więc jeśli już to by trzeba było ubrać w jakieś ramy takich bardzo
ciekawych gier i zabaw w których by dzieci mogły wnioskować ale jest taki
naturalny moment też wiesz taki kontekst bo jak powiesz dziecku oszczędzaj na
emertury albo nie wiem odkładaj pieniądze bo ci zabraknie jak mama
zawsze daje czy tata i tym kontekstem to jest jak młody
człowiek idzie do pierwszej pracy wiesz dostaje pierwszą wypłatę z
której się cieszy drugą trzecią czwartą i nagle widzi że Kurczę gdzie te
pieniądze się rozeszły nie i to jest taki naturalny moment kiedy można zacząć
mówić to ch ci teraz wytłumaczę Co się dzieje jak krok po kroku po prostu
zacząć to budować więc Kiedy myślę o swojej działalności to raczej tutaj
dostrzegam takiego naturalnego targetu Może też dlatego że mam wiesz dwójkę
dwie córki 18 latkę i 15 latkę i każda moja próba takiego ustrukturyzowanego
rozmawiania o finansach to jak gdyby otwierała mi oczy Gdzie leży prawdziwy
problem ale różnego rodzaju takich haki na to jak Live haki Jak nauczyć te swoje
dzieci to też oczywiście z nami stosuje No to musi być bardziej związane z
życiem tak po prostu a nie z jakimś podręcznikiem czyzy ławką w szkole
prawda Tylko z takim życiowymi sytuacjami dokładnie dokładnie tak no
ale już nie wiem projekt gdzie dzieciaki sobie
planują projekt grupowy bo też u nas dzieci nie pracują w ogóle w zespołach
nie potrafią tego robić nie gdzie na przykład mają zaplanować jakąś wycieczkę
czy jakieś przedsięwzięcie i zaplanować budżet dlatego i mają tyle i tyle
pieniędzy nie i muszą się dowiedzieć ile co Kos Kos jak to wygląda Co zrobić
kiedy pieniędzy brakuje że trzeba pójść na pewne
kompromisy nie tłumaczyć im tego o co tu chodzi ale dać po prostu zadanie Gdzie
będą mogły taką wiedzę w praktyce budować Myślę że to byłby absolutnie
przełom No ale krok po kroku Myślę że kiedyś dojdziemy do czegoś takiego tak i
tej wiedzy dzisiaj nie brakuje choćby w internecie Tylko że to wciąż jest taka
to musi być nasza aktywność prawda musimy sobie uświadomić że czegoś nie
wiemy uświadomić potrzebę takiej wiedzy i sami poszukać włożyć jakiś rodzaj
energii w to po nią sięgnąć ona jest no choćby na twoich w ramach twojej
działalności ale trzeba ten wysiłek wykonać żeby sięgnąć po to a propos te
wiedzy i tego co ty publikujesz i pokazujesz No mówisz że pokazujesz
bardzo konkretnie jakość Przepraszam swój majątek jego jego jego skład jego
części mówisz o konkretnych liczbach podajesz konkretne kwoty Czy ty się
kiedyś spotkałeś z jakimiś ludzkimi nie najlepszymi emocjami z tym związanymi
wiesz rodzajem zawiści jakieś jakiegoś hejtu wiesz co
tak że Kiedy myślę sobie o ludziach to
wyobrażam sobie taką krzywą rozkładu normalnego nie jest jakiś odsetek takich
którzy są po prostu po tej samej stronie c jak którymi kibicują i pomagają to
jest normalne jest bardzo duża część takich osób po prostu normalnych do
których To przemawia rozumieją co z tym zrobić wyciągną coś z tego No i są
oczywiście tacy wiesz zaangażowani w emocjonalnie hejterzy którzy zawsze będą
tutaj przeszkadzać to jest normalne jeżeli ch się publikować wiesz Jeżeli
nie chcesz być krytykowany to Jak to nic nie mów nic nie rób a najlepiej bądź
nikim tak więc to jest jakby naturalny naturalny element ale jest to moja
świadoma decyzja żeby po prostu pomimo tego pozytywnych efektów widzę dużo
więcej niż tych negatywnych bo w Polsce to jest trochę temat tabu pieniądze No
nawet na korytarzach W jednej pracy ludzie nie wiedzą kto Ile zarabia ta
jawność pensji nie jest duża właściwie żadna to jest wyjątek że k są jakieś
widełki ktoś wie prawda byłbyś zwolennikiem jasności pę takich to jest
dobre pytanie Kiedyś też się nad tym zastanawiałem i chyba ostatecznie
doszedłem do wniosku że chyba tak że chyba byłoby to jakimś takim
wiesz trzeba byłoby zacząć od na pewno ciekawym eksperymentem może tak bym
powiedział Trochę tak jak się eksperymentuje z dochodem minimalnym to
warto byłoby toć ale kiedyś były jawne wynagrodzenia pamiętam jaką mały łepek
mama mi prowadziła do pracy i wisiała lista płac na tym nie i tam faktycznie
to jest Jest to bardziej jawne to wygląda W zasadzie tak przynajmniej w
niektórych takich miejscach w których to powinno być jakoś mocno usystematyzowany
prawda jakieś zakłady pracy czy już nie mówiąc jakich publicznych
instytucjach Myślę że wtedy system wynagradzania byłby jednak bardziej
sprawiedliwy i no i przejrzysty to już z definicji No właśnie co ciekawe to moż
też o tym pomyśleć czy ty byłbyś w stanie wskazać bo to też może być bardzo
konkretna lekcja dla państwa po tym naszym dzisiejszym spotkaniu jakiś taki
jeden kluczowy największy najczęstszy może błąd który ludzie
może zanim powiem o oszczędzaniu to zapytam w ogóle przy swoich finansach
osobistych Czy w swoich portfelach troszkę Zahaczyłem o tym na
początku boz często od czego zacząć dbanie o finanse
ale dbanie o finanse wymaga tej odrobiny czasu tego żebyśmy faktycznie ten czas
zaczęli na to poświęcać więc moim zdaniem takim pierwszym elementem byłoby
to żeby sobie po prostu stwierdzić dobra te finanse są ważne w moim życiu tak bo
dadzą mi tą bezpieczeństwo wolność wiele innych zalet chcę o nie
zadbać więc kiedy będę się nimi zajmował Ile czasu na to poświęcę takie 20 minut
dziennie to jest 123 godziny w roku i to mogą się zadziać naprawdę cuda więc
naprawdę zacząłbym od takich wyznaczeniu sobie 20 minut na finanse czy chociaż
nie wiem że gdzieś w ciągu dnia zajmę się tym bo nawet jak dzisiaj Powiedzmy
ktoś wiesz obejrzy naszą rozmowę i stwierdzi O fajne pomysły o zrobię to
ale wiesz skończy się ten twój film i za chwilę YouTube poda im kolejny do
oglądania i oni już tymi myślami odejdą i nigdy do tego nie wrócą więc chyba tym
Największym błędem jest to że my pomimo tego że
wiemy nic nie robimy to nic z tym nie robimy No to bardzo cię proszę ktoś kto
nas właśnie teraz kończy oglądać Jaki powinien wykonać ruch poza
tym że poświęcił czas na obejrzenie tej rozmowy to co być może powinien zrobić
już Wiesz w jaki sposób zadziałać po obejrzeniu naszej roz
No dobra wiesz setki tysięcy ludzi się oglądają doprecyzuj
właśnie różnych sytuacjach k widzisz kiedy Pytasz mnie co ma ktoś zrobić czy
widzisz samotną matkę z dzieckiem czy widzisz
ojca sześcioosobowej rodziny czy może widzisz gościa który mówi w tym roku
zarobiłem 10 proc a chciałbym 30 nie więc w zależności od tego to będą inne
inne sytuacje więc wiesz musiałbym cię poprosić o doprecyzowanie tego pytania
żeby móc tak szczerze uczciwie i niebanalnie odpowiedzieć to może niech
każdy sobie zrobi z naszych widzów taki takie spojrzenie na te trzy filary czy
czy opiekuje się finansami osobistymi Dbając o każdy z tych trzech filarów Nie
pomijając żadnego wiesz tak tak żeby znów nie zostawić tego w takim
zawieszeniu Jeżeli ktoś ma jakiekolwiek długi konsumenckie to to jest betonowe
koło taka kula u nogi która ogranicza jego wolność i powoduje że ten człowiek
jest finansowym niewol nawet jeżeli sobie z tego nie zdaje sprawy i
tego tego świństwa trzeba się ze swojego życia jak najszybciej pozbyć Tak czyli
wszystkie salda zadłużenia na kartach kredytowych limity w rachunku bankowym
wszystkie pożyczki okazjonalne chwilówki to jest pierwsze coś to jest do
sprzątnięcie Augiasza trzeba to po prostu ze swojego życia wymieć i to jest
projekt na najbliższe w zależności od sytuacji dni tygodnie miesiące to jest
pierwsza sprawa druga Jeżeli już nie mamy tych długów Konsumenckich to trzeba
zbudować sobie tę finansową poduszkę bezpieczeństwa bo ja jestem optymistą
ale życie wiadomo nieraz nas zaskoczy więc to byłby jakby taki naturalny
moment żeby sobie zacząć te pieniądze odkładać Kolejna sprawa czy wiem na co
wydaję pieniądze zobaczyć czy tam są jakieś
jakieś rzeczywiście rzeczywiście bufory i to są takie trzy pierwsze
rzeczy które bym zrobił to za co teraz chce się tak
bardzo mocno i intencjonalnie zabrać przez te kolejne lata to wiesz bardzo
dużo materiałów bardzo dużo czasu Przygotowałem dla tych osób które chcą
po prostu jakby o ten pierwszy Filar zadbać o swoje
wydatki książka ta finansowa forteca plus bardzo dużo publikacji też które
robię No ona nam zagospodaruje ten temat mądrego pomnażania pieniędzy i teraz
Biorę na warsztat temat zwiększania zarobków jak ludziom w tym pomóc jak
otworzyć im oczy że wiesz Pracodawca jak szuka pracownika to najpierw szuka w
swojej firmie potem wśród swoich znajomych w branży a dopiero jak już
nikogo nie może znaleźć to rzuca ogłoszenie na portal i zbiera CV a
pracownik na odwrót tak najpierw rozsyła CV liczy się dzie że to trzeba inaczej
podejść to trzeba zmienić jak najwięcej takich praktycznych tutaj wskazówek
które pomogłyby po prostu ludziom robić na tej drodze też też postem więc to
będzie myślę taki mój przewodni temat i też takie wielkie Marzenie żeby ta
kolejna kż którą napisze to była o tym jak zwiększać
swoje zarobki wspomniałeś mówiąc dość ostro o tych kredytach konsum
Konsumenckich to wytłumaczył Dlaczego to jest takie szkodliwe i takie ważne żeby
się tego pozbyć mówiłeś o świństw Słuchaj może w ogóle zdelegalizować na
przykład chwilówki
takiej największe ciężary
znów nie tędy droga też myślę że już jakby dużo rzeczy się tutaj wydarzyło
Tak jeśli chodzi o ogarnięcie rynku ten rynek generalnie
nie ma w tej chwili nie ma w tej chwili łatwo ale no znowu takie wiesz są
życiowe sytuacje w których gdzieś to może rzeczywiście mieć sens ale znów
Jeżeli ktoś już nawet z tego skorzystał chodzi o to żeby po prostu nie tkwić w
tym tylko naprawdę z tego się tego się pozbyć więc nie wiesz budzi się we mnie
bunt jak ktoś mówi zakazać coś nie bo to znowu ta ingerencja państwa Nie no to
rynek to musi uregulować też nie tędy droga poza tym nie jestem też ekspertem
musiałbym zbadać wiesz konsekwencje drugiego trzeciego czwartego rzędu
takiej decyzji bo to na pierwszy dooka może się wydawać świetny pomysł A może
się okazać że to ma fatalne konsekwencje w skali całej gospodarki więc kupmy się
na to co na tym co my możemy zrobić i dlatego w tym kierunku raczej Wiesz
myślę żeby żeby pójść bo kredyty pieniądze nie mają swojej moralności nie
są ani dobre ani złe ale pozwalają nam działać na dużą Dlatego fajnie tych
pieniędzy trochę mieć życzymy Państwu by udało wam się dojść do momentu w waszym
życiu a jeśli są państwo w tym momencie by ten moment by tą chwilę celebrować i
by trwało jak najdłużej by udało się zdobyć
bezpieczeństwo i wolność czyli te dwie wartości które jak sądzę w twoim
odczuciu są kluczowe które płyną z pieniędzy kiedy mam
pieniądze i te pieniądze powodują że wiesz zarobione
odsetki i spracowane zyski wystarczą na pokrycie moich kosztów życia to
odzyskuje coś niesamowitego odzyskuje swoje życie odzyskuje możliwość
decydowania o swoim czasie i to jest ta największa wartość która płynie ze
zbudowania odpowiednio dużego kapitału Ale nawet jeśli ktoś nie dojdzie do tego
momentu to każda kwota która zwiększa jego bezpieczeństwo jego pewność siebie
która powoduje że może odważniej działać dzięki temu zapleczu finansowemu w
innych obszarach życia bardzo dobrze przekłada się po prostu na na jakość
tego naszego życia a tak jak wiesz w tej mojej misji sobie zdefiniował że robię
to po to żeby ludzie mogli się bogacić ale nie po to żeby mieć pieniądze tylko
żeby realizować swoje marzenia i pasje Tak naprawdę po to te pieniądze są oraz
by się tymi pieniędzmi dzielić z innymi co ty też robisz tak jest są trzy jakby
takie wiesz jak już finansowo człowiek się poukłada to uważam że są trzy rzeczy
które trzeba robić i nazywam To ciesz się życiem mądrze inwestuj i pomagaj
innym nie tut pieniądze w każdym z tych obszarów naprawdę bardzo bardzo się
przydają No każdy z każdego z tych trzech elementów płynie także jak sądzę
radość którą państwo mam nadzieję też będą
czerpać kiedy już uda się zbudować finansową fortece tak się nazywa książka
Marcina iwucia autor bloga finanse bardzo osobisty był gościem programu
dinia Bardzo dziękuję za twój czas TR przyjąć po mojej stronie Dziękuję
serdecznie zachęcam skomentować proszę państwa bo taki komentar spra że roz
która może pomóc wielu z nas by skomentować jest szansa że rozmowa się
szerzej w internecie ukaże by ewentualnie polubić lub zasubskrybować
kanał jeśli państwo Tego jeszcze nie zrobili did skalia a więc taki
instruktaż No dzisiaj tych konkretnych instrukcji wskazówek i tych detali
szczegółów nie brakowało patryc już wyżga Kłaniam się dziękuję Pozdrawiam i
do zobaczenia i