OD MAŁPY DO INWESTORA – giełdowa historia ewolucji (wykład z Invest Cuffs 23') [Psychologia i Ewolucja Inwestowania]

dzień dobry dzień dobry po dłuższej przerwie bo w poprzednim roku nie było mnie na kapsach wcześniej mieliśmy pandemię więc te kasy online a kasy tu i teraz to piękną salą No to jest coś zupełnie innego i męczy mnie to od dobrych kilku miesięcy Co ja tu powiem co ja tu powiem takiego żeby zostało z publicznością na nie najbliższy tydzień nie na drogę powrotną do domu tylko na wiele miesięcy żeby coś tam dręczyło cały czas żeby poprawić coś w swoim podejściu do pieniędzy albo w inwestowaniu bo o tym tutaj wszyscy przecież mówimy i pomyślałem że będę w takiej opozycji do większości prelegentów tutaj czyli nie będę mówił o tym jak inwestowanie jest proste No bo ja też zawsze jestem po stronie publiczności długo więc nasłuchałem się że nieruchomości są proste trzeba kupić trzymać i będzie super rynek zawsze jest do góry kryptowaluty wiadomo Trzeba kupić trzymać inwestowanie jest proste jak spada to kupuj gdy leje się krew wiadomo każdy zna te słowa urena bufeta mnie przez życie prowadzi zdanie że w teorii nie ma różnicy między teorią a praktyką ale w praktyce jest więc wszyscy wiemy jak to jest że leje się krew i trzeba kupować To nie jest wcale takie proste i ja wyszedłem z założenia że inwestowanie w ogóle nie jest proste Jeśli sięgniemy do teorii naukowych i z tym Dzisiaj przyszedłem a od małpy do inwestora No co tu dużo mówić Będę miał do powiedzenia 2,5 miliona lat historii w 45 minut ale myślę że to będzie bardzo przydatne jeśli zaczniemy się nad tym głębiej zastanawiać i nie tylko patrzeć w telefon czy Deutsche Bank upadnie przez ten weekend czy trzeba poczekać do przyszłego Czy kredyt Swiss czy coś jeszcze tylko co poprawić u siebie nie na rynku u siebie i myśl przewodnia która mnie akurat tutaj męczyła to jest taka że historia nigdy się nie powtarza Ale ludzie zawsze bo ja w ogóle pracuję najmocniej nad tym żeby zmieniać coś w sobie w swoim podejściu w swojej strategii w swojej psychologii inwestowania i to z reguły było to co mnie przekonywało jak siedziałem na publiczności te prelekcje które mówiły o psychologii inwestowania te prelekcje które mówiły o tym gdzie my ludzie popełniamy błędy Wywalamy się na rynku finansowym dlaczego tam coś nie gra bo tylko na to mamy wpływ nie mamy wpływu na to czy złoto będzie w przyszłym roku rosło czy Bitcoin będzie akurat teraz rósł co będzie z decyzjami fedu absolutnie nie mamy na to wpływu chociaż na deskach tej sali padło wielokrotnie że każdy wie co zrobi Fed każdy wie jakie będzie podejście do tego rynku tak jakby wiele padło twardych deklaracji ja nie mógłbym spojrzeć ani wam w oczy ani w lustro pada gdybym miał teraz wyjść z takimi twardymi deklaracjami więc pomyślałem że sięgnę trochę do nauki trochę do ekonomii behawioralnej trochę do psychologii no i tym sposobem są małpy kilka książek było potrzebnych żeby zebrać te wszystkie teorie które są dzisiaj potrzebne do tego żeby wytłumaczyć dlaczego inwestowanie jest takie trudne dlaczego jest takie trudne dla człowieka bo nie jest kompletnie naturalne przydał mi się bardzo pan Ferrari i serdecznie polecam każdemu przeczytanie tego jak ten człowiek od tego wędrującego przez lasy stepy równiny dżunglę do tego który przyjeżdża ma te wielką konferencję jak to się stało Przez te miliony lat że tutaj wylądowaliśmy No i przyznam się szczerze że jak patrzę na Rozwój technologii to jak szybko to wszystko działa szczególnie od ostatniej dekady to czuję się trochę jak bohaterowie trylogii wojna o Planetę małp czy w ogóle Planety Małp dlatego też te małpy będą mi bardzo dzisiaj potrzebne Fun fakt większość obrazków dzisiaj na tej prezentacji jest wygenerowanych przez sztuczną inteligencję to tak żeby być na bieżąco z trendami czat GPT tego nie napisał ale mi journey to narysowało więc staram się nadążać Chociaż czuję się jak ta małpa która jedzie na koniu że te technologia pędzi zbyt szybko na to jak ja muszę ją zaabsorbować do inwestowania jak to jest z tym rynkiem finansowym No bo wszyscy będziemy tu rozmawiać przede wszystkim o pieniądzach po to się tutaj znaleźliśmy w to wszyscy wierzymy to jest nasze główne spoiwo jak przyjeżdżamy co roku na kasy pieniądze rynek finansowy z tej perspektywy wydaje nam się czymś bardzo odległym 1896 w Stanach Down Jones powstaje indeks bo inwestorzy mają dosyć sprawdzania poszczególnych spółek Oni chcą wiedzieć czy gospodarka rośnie spada i tak dalej potrzebują indeksu i o to powstał taki indeks wcześniej był jeszcze jeden ale ten nie przetrwał za bardzo bo skupiał się głównie na spółkach z rozwoju kolei w tamtych czasach generalnie pociąg to było najważniejsze Co może być i tak żeby sobie uzmysłowić Dr Quinn na pewno Kojarzycie mniej więcej no to ten indeks powstał pi razy oko 30 lat po tym jak się dzieje akcja tego serialu to wtedy już Amerykanie mieli indeks dow Jones industrial avridge i z tej perspektywy to się nam wydaje super odległe ale żeby zainwestować w indeks żeby zrobić coś banalnie prostego i mieć w portfelu to że cały rynek rośnie i ja chcę rosnąć razem z nim potrzebowaliśmy Zobaczcie ilu lat 1976 dopiero John bogul wymyśla Five hundred index fant Czyli jesteśmy w stanie kupić essenvp-500 No i oczywiście jesteśmy w stanie kupić to w Stanach Tak jakby my w ogóle jesteśmy innym światem pod tym względem i na tym slajdzie na sprawie nie ma tam gdzieś dopiero na końcu w 91 i niektórzy pewnie doskonale pamiętają jak to wyglądało jak to się ma do historii rozwoju rynków w Stanach Zjednoczonych No zupełnie inna bajka i dopiero dwa lata później powstaje kapitałowa część planu emerytalnego amerykańskiego czyli tego planu 401 tego planu który dzisiaj jest fundamentem dlatego politycy spoglądają przed wyborami w trakcie wyborów oni spoglądają na to jak się zachowuje s&p-500 jak się zachowują amerykańska gospodarka bo emeryt amerykański jest zależny od giełdy amerykańskiej u nas raczej jest dyskusja Czy przetrwa czy okradną czy nie okradną nie że tak jakby tam jeszcze nie dotarliśmy No i z naszej perspektywy Dopiero startuje Wig startuje ta nasza polska Giełda po tych wszystkich historiach z ostatnich kilkuset lat wiadomo że nie mieliśmy za bardzo okazji tego nadrobić i żeby mieć taki jeszcze punkcik odniesienia ile rzeczy tutaj powstało w tych latach w 1969 Lądujemy na Księżycu prawda Czyli dopiero kilka lat później wymyślamy Jak zainwestować ten rozwój rynku z tej perspektywy jest naprawdę czymś co się wydarzyło dosłownie przed chwilą no i w 2009 roku powstało coś co wywaliło stolik do góry nogami czyli Bitcoin o nim sobie jeszcze powiemy bo to jest ciekawa historia Jeśli spojrzymy na niego przez pryzmat psychologii ewolucyjnej a spróbujmy teraz zrobić Big Picture nie ostatnia 100 lat Tylko sięgamy troszeczkę dalej 10 000 lat temu człowiek wyszedł z lasu i pomyślał sobie teraz ja chcę mieć swój kawałek lasu swój kawałek ziemi swoje zwierzęta swoją żywność by tam się zaczęła największa rewolucja w dziejach ludzkości jeśli ktoś jest naukowcem i zajmuje się tym bardzo profesjonalnie to przepraszam że tak mocno upraszczam ale w 45 minut i z przełożeniem na rynki finansowe wiadomo że nie jest łatwo zawrzeć wszystkie teorie ale żebyśmy się dobrze zrozumieli 10 lat temu 10 tysięcy lat temu zaczyna się rewolucja grarna jeden z największych wydarzeń w dziejach ludzkości która No de facto prowadzi nas do tego że zaczynamy być chciwi zaczynamy mieć zaczynamy w ogóle coś posiadać czyli w tym pytaniu być czy mieć 10 000 lat temu stwierdziliśmy że jednak mieć Jak wyszliśmy z małych wspólnot to 5000 lat później stwierdziliśmy że to nie działa jak zaczynamy taki większy networking Jak zaczynamy wyjeżdżać do miast zaczynamy handlować to się nie spina musimy w coś musimy mieć coś do wymiany to po prostu inaczej się nie uda to się nie zeskaluje no i tak oto ludzkość zaczęła kombinować z pieniędzmi muszelki kamienie koraliki no różne były kombinacje po drodze zaczęliśmy myśleć o tym że można tłoczyć jakieś monety bo można z różnych kruszców można później wpadliśmy na pomysł że jednak różce można łatwiej podrabiać drugie nie rewolucja grarna wywołała też chciwość Pierwszy raz coś mamy więc pierwszy raz zaczynamy być chciwi każdy kto inwestuje zna doskonale te dwie emocje strach ich chciwość każdy doskonale to przerabiał no to chciwość jest tą młodszą siostrą Kira za oko według psychologię ewolucji 10 tysięcy lat temu standard złota to jest coś na co wpadliśmy 300 lat temu ciężko jest to podrobić trochę banki mają tu do powiedzenia jak mam tego dolara czy mam ten banknot No to gdzieś tam jest odpowiednik wyrażony w tym kruszcu który wszyscy akceptujemy bo to jest kluczowa koncepcja że my wszyscy to akceptujemy wszyscy akceptujemy pieniądz i wszyscy w niego wierzymy to co łączy te naszą wspólnotę na kapsach to jest to że Zakładam że wszyscy Wierzymy w kapitalizm wszyscy wierzymy że jesteśmy tu dla pieniędzy to jest zbyt który nie jest namacalny to jest coś czemu my daliśmy życie według teorii ewolucji bo my uwierzyliśmy w tej d ta Pro po kilku innych o których jeszcze będę wspominał i 300 lat temu standar złota się zaczął rozpędzać a 50 lat temu już się skończył więc tu Niektórzy na sali mogą jeszcze sobie nawet przypomnieć to wystąpienie nixona i jak to mniej więcej było że dobrze się nie rozpędziliśmy A już stanęliśmy przed nowym wyzwaniem i znowu kompletnie innym systemem który znowu Trzeba było wspólnie uwierzyć i gdybyśmy spojrzeli na te 10 tysięcy lat bardzo szeroko i na to co pokazałem wcześniej tych kilka instrumentów No to już ta oś czasu się robi trochę inna A gdybyśmy spojrzeli na jeszcze inną oś czasu co było przed tym przez dwa i pół miliona lat wędrowaliśmy wędrowaliśmy zbieraliśmy owoce polowaliśmy staraliśmy się jakoś przetrwać nie chcieliśmy mieć nie chcieliśmy mieć własnego kawałka terenu nie chcieliśmy ingerować w przyrodę chcieliśmy trochę tej przyrody zjeść trochę ta przyroda chciała zjeść nas bo takie to były czasy i tam się ukształtował człowiek według większości teorii psychologii ewolucji i z tej osi czasu to ostatnie 100 lat nie znaczy nic i to jest jedna z podstawowych teorii o których właśnie mówi psychologia ewolucyjna i pomyślałem że to jest coś co do mnie mocno przemawia poprzez wiele teorii naukowych i przekłada się mocno na kwestie finansowe i spróbuję to dzisiaj udowodnić Może porobimy sobie jakieś małe eksperymenty zobaczymy jakaś praca domowa bardzo przyjemna Jak sprawdzić na sobie czy to faktycznie działa Czy naukowcy mają rację A jeśli mają rację to czy to działa na nasze pieniądze bo to jest kluczowa myśl psychologia ewolucyjna tłumaczy nam trochę to że 2,5 miliona lat coś się tworzyło w człowieku plus te tam 10 tysięcy od rewolucji agrarnej i to z nami zostało i ileś instynktów ileś rzeczy ukształtowało się wtedy No a teraz świat jest jak jest prawda więc pytanie czy tamte kompetencje tamte rzeczy które z nami zostały one są fajne czy one nam przeszkadzają w niektórych rzeczach Bo mi się wydaje że w kontekście finansowym one nam mogą bardzo bardzo przeszkadzać małe eksperyment tylko do części męskiej na część damsko- jest jeszcze inny eksperyment ale tego już nie będziemy mieścić chcę tylko udowodnić czy może Kojarzycie już od razu czy trzeba będzie to sprawdzić w domu Czy znacie to uczucie jak idziecie Panowie z przyjaciółmi na piwo idziecie na to piwo siedzicie przez godzinkę dwie może trzy najpierw se coś rozmawiacie co u kogo słychać i tak dalej ale w pewnym momencie to jest taki moment milczenia i to nie jest takie niezręczne Milczenie jest niezręczna cisza że kurde coś tak nie klei się temat nie to jest fajne cisza patrzycie się na waszych przyjaciół patrzycie się na to piwo myślicie sobie że jest fajnie macie taką jakąś taką spokój Kojarzycie mniej więcej takie uczucie że sobie siedzicie na piwku jest fajnie Nic nie trzeba gadać to jest psychologia i to jest coś co z nami zostało sprzed milionów lat taka jest teoria i to jest jedna z prac domowych spróbujmy przetestować to na sobie jak pójdziecie z przyjaciółmi na piwo to jest ważne nie z ludźmi których dopiero co poznaliście nie nie z ludźmi z którymi już macie jakąś więź z nimi idźcie na piwo i Zastanówcie się nad tym milczeniem które jest przy stole i nad tym że jesteście spokojni i tak jakby jest wszystko OK to jest fajne uczucie i to wzięło się między innymi stąd że jak siedzieliśmy w krzakach i polowaliśmy my mężczyźni 2 miliony lat temu to musieliśmy być cicho żeby nie spłoszyć zwierzyny musieliśmy być cicho żeby inna zwierzyna nas nie zjadła i nie znalazła i musieliśmy być z tymi ludźmi blisko bo od niej zależało nasze życie nasze życie naszych rodzin i tak dalej musieliśmy budować więź i według tej teorii my mamy takie poczucie satysfakcji i spokoju jak z naszymi bliskimi ludźmi wspólnie milczymy mają mężczyźni że lubimy milczeć sobie wspólnie budujemy w ten sposób pewną więź i teraz pytanie czy takich teorii i takich rzeczy jest więcej czy jest więcej takich zależności które mogą się przełożyć na to co robimy codziennie otwieramy konto maklerskie a tam coś w głowie co zostało nam sprzed milionów lat nie wiem naukowcy mówią że trochę tego jest i spróbujemy sobie dzisiaj przez kilka takich przykładów przejść może może zauważycie coś u siebie bo generalnie o to mi Najbardziej chodzi żeby to nie zostało tylko i wyłącznie w teorii i nagrane na YouTubie tylko żeby faktycznie każdy sobie mógł do siebie przyłożyć w te zasady może nam się to uda dwa przykłady które rozumieją doskonale marketingowcy na świecie pierwszy Black Friday doskonałe święto konsumpcji święto w którym skupiamy się na tym żeby upolować jakąś promocję na tym się musimy skupić żeby upolować jakoś promocję krążyć krążyć szukać znaleźć super przecenę i kupić nieważne czy nie jest nam potrzebne tak jakby ale możemy to zaznaczyć w kalendarzu to jest ważny dzień możemy zrobić sobie listę na co polujemy Albo możemy zdać się na spontan wchodzimy do lasu e-commersowego i może jakaś zwierzyna wpadnie do koszyka a drugie to jest jeden ze sponsorów tego wydarzenia czyli x Trade Brokers który No mnie mocno ujął tak jakby modelem biznesowym i tej oferty akcji etf-ów za darmo bo to też wykorzystuje psychologię ewolucji poniekąd jak macie tam konto i macie tam konto tylko po to żeby kupować akcje i etf-y dlatego że są za darmo i będziecie co miesiąc regularnie kupować budować strategię tak jak w książkach napisali i tak dalej otwieracie te platformy patrzycie jaki ten dach z wykupiony ja niby co miesiąc mam przyjść po etf-y po akcji ale tym tak wygląda tak że to się sam short prosi No nie mogę patrzeć po prostu no muszę kliknąć muszę kliknąć i to jest nic innego jak instynkt Łowcy według psychologów tak długo polowaliśmy że to uczucie upolowania czegoś zostało z nami ta satysfakcja że my kupiliśmy tę rzecz na przecenie im upolowaliśmy już 40% zniżką tam myśl że my upolowaliśmy tego daxa i przyszliśmy tutaj robić regularnie zakupy ztf-ów ale 100 pipsów poszło mamy te satysfakcję w ogóle nie chodzi o pieniądze tu chodzi o instynkt który nam zadziałał tu chodzi o coś co zrobiliśmy świadomie albo nieświadomie ja żeby było jasne to nie jest tak że ja tutaj wyszedłem mądry bo ja to wszystko znam wszystko obcykane ja tego szorta na dach się też od czasu do czasu mam bo ja nie mogłem jak on takie jest wysoki jak to się nie spina Ja to jak zwierzyna po prostu tam już prawie jest już ten łuk wyciągam i pyk mała pozycja ale mała i dlaczego to jest istotne bo jeśli mamy z takimi rzeczami problem to możemy zadziałać jeśli mamy duże konto które opiera się o spółki dywidendowe ETF pomnażanie majątku ale takie coś nas męczy to może warto założyć mikro konto na którym będziemy te nasze instynkty spokojnie realizować tam będziemy polować będziemy polować na malutkim kącie które nawet jak się pomylimy i tak dalej to nie zabije nam tego dużego konta które buduje nasz majątek jak znamy jakąś słabość to możemy nad czymś pracować i to rozwijać taka jest moja koncepcja W każdym razie trochę już o tym wspomniałem ale kiedy narodziła się chciwość jak zaczęliśmy coś mieć Chciwość jest to młodszą siostrą z dwóch emocji i chciwości i strachu 10 tysięcy lat temu rewolucja Agrarna Jest jeszcze trzecia siostra zazdrość ale to już trzeba było mieć więcej niby tam Przez miliony lat też się zdarzało że ktoś kogoś zabił za ładne koraliki czy tam ładną dzidę i tak dalej ale generalnie jak już mieliśmy więcej to zazdrość też jest taką emocją która weszła w tym późniejszym kapitalizmie na imprezkach fantastycznie to widać jak macie nie Milion w portfelu ale obok ktoś pokazuje że ma 5 dzień w plecy najgorzej wyszedł wam dobry Trade na pół Lota a obok zrobił na 3 loty No najgorzej być nie może całe kapsy w plecy po prostu zazdrość jest to trzecią emocją które przyszła z późnym kapitalizmem i my nie patrzymy na to że nam się coś super udało zrobiliśmy coś fantastycznego ale sąsiad zrobił jeszcze lepiej To jest nie do przyjęcia no ale my wracamy do tej naszej chciwości jest taka teoria która No w dużej mierze mówię o zwierzętach ale później oczywiście też człowiek zaczął z niej korzystać podpatrzył jak robią to zwierzęta podążają do tego wodopoju z którego piją inne zwierzęta logiczne prawda nie chcemy się zatruć nie chcemy stracić życia przez takie głupoty więc tak to działa szukamy tego poparcia wśród innych w naszym gatunku albo w innych gatunkach No w tym przypadku na rynkach finansowych tylko my jesteśmy zwierząt nie ma ale to ma sens kiedy patrzymy na przyrodę kiedy patrzymy na psychologię różnych gatunków kiedy patrzymy na historię ewolucji ale czy to ma sens w finansach jako jakiś spółkach o jakichś biznesach jest bardzo głośno i mają fantastyczny PR mają fantastyczne relacje inwestorskie mają wykupione masę mediów wszystkiego i wszyscy do tego lgną intuicyjnie to nam się wydaje dobre no bo nie może aż tak dużo ludzi się mylić jakby to nam działa to jest sprawdzone bo o tym się mówi dlaczego wielu spółek w ogóle nie widzimy bo oni się nie mówi nie mają pokrycia analitycznego Nie mówi się o nich w mediach na kilkaset spółek Mówimy tylko o tych największych najbardziej płynnych i do nich często lgniemy i to ma drugą stronę te piramida może znamy z teorii akurat ale wykorzystując dokładnie te zasady można budować paskudne pułapki nie tyle na inwestorę na człowieka który po prostu chce zrobić cokolwiek ze swoimi pieniędzmi wczoraj rozmawialiśmy Akurat tutaj gdzieś w kuluarach i też wspomniałem że będę tutaj na slajdach miał Pana madofa no i tak padło co do słowa że A czemu tak madofa nie mam jakiś polskich piramidy trochę się nasz rynek kapitałowy rozwinął też mamy swoje mamy zawsze amerykańskie No i faktycznie jak się tak zastanowić No na tym madoffie my nie stracił ktoś na piramidzie madofa o Polski Nie będę pytał spokojnie Ale ktoś ma Dafa inwestował No nie bardzo raczej amerykańscy celebryci cały ten świat im zazdrościł że ten aktor tamta piosenkarka później wszyscy idą na imprezę do madofa na madów nie ma pieniędzy bo miał piramidę finansową bywa no ale my też mamy swoich małych ładowców i trochę bardziej kreatywnych właśnie wczoraj rozmawialiśmy o tym dlaczego by tu nie pokazać naszego Zanzibaru tokenów Piri Piri i różnych takich cudownych rzeczy trochę Polska gospodarka ruszyła z kopyta No i kreatywnych piramid finansowych też się kilku dorobiliśmy więc tu Przepraszam powinien zamiast madofa być jakiś polski milioner który stworzył kreatywnie ciekawy biznes ale to jest to na co my musimy diabelnie uważać To jest ten wodopój który regularnie trafiamy na niego na giełdzie no regularnie coś jest o czym wszyscy mówią Wszyscy to zachwalają i najczęściej zachwalają to w tym momencie w którym zdecydowanie tego nie można kupować i jeśli nie jesteśmy w stanie tego wyłączyć tylko idziemy zawsze za tłumem No to się łapiemy na rzecz bardzo prostą bo jakaś super oczywista ale na piramidach łatwiej się To wyjaśnia kliknęlibyście w taki filmik nie bardzo Nie nie jakoś takich nie wiem cwaniak Dekada cała 10 lat by do ręki rosły bez sensu ostatnio Hossa była najdłuższa i mniej więcej tyle była ale ja bym tego nie kliknął to mnie w ogóle nie przekonuje zyski i że przede mną więc jeszcze mam szansę się załapać i jeszcze pewnie koleś by pokazywał dane które pokazują że te hossy są dłuższe niż bessy że rynki się rozwijają że inwestowanie indeksowe jest super bo indeksy wyrzucają nam te spółki które wypadają i wstawiają te spółki które są w indeksie coraz większe więc bez sensu Ja już to chyba nie kliknął i myślę że większość z was też by w to nie kliknęła bo naturalnie ciężko jest nam uwierzyć w takie pozytywne rzeczy bo jest emocja Jak dużo ważniejsza to byście kliknęli kliknęlibyście w to jak nic bo strach jest dużo ważniejszy bo strach który sugeruje już pomijając tego smutnego pana to jest w ogóle moje zdjęcie ślubne Ale na czarno-biało Ale nie kliknęlibyście bo ta bieda Każdy ma swoją tu gdzieś ci chyba dzisiaj padło o punktach odniesienia że każdy ma swój zupełnie inny punkt odniesienia więc każdy widzi swoją biedę zaczyna sobie wyobrażać bieda To jest coś co nam zabierze tam był mówiliśmy o jakiś zyskach które może będą a tu ktoś nam chce zabrać to co już mamy to jest silna emocja która jest z nami od milionów lat Ona jeszcze przed Rewolucją agrarną była już pilnowaliśmy tego co mamy prawie na sobie z czym przemierzamy ten las te równinę no kryzys wiadomo no ile tych kryzysów było Ja czasami wychodziłem na takie sceny i się pytałem kto Jaki kryzys pamiętaj tak się demografie sprawdzało miałem tak to tam mało brexit kryzys pandemia kryzys limon Brothers kryzys wszyscy żyjemy wszyscy mamy coraz więcej na kontach wszystko jest fajnie ale każdy pamięta ileś kryzysów No i 2023 to przecież już nam zabiorą bo strach jest dużo starszą emocją niż chciwość i strach był czymś co dał nam przetrwanie Co tu dużo mówić No jak się dobrze zastanowić to teraz to my Testujemy być chora jak mówię sobie na scenie że tu trzeba na to uważać tu trzeba kliknąć Tam przynajmniej kliknąć kiedyś Trzeba było uważać jak się dosłownie przejdzie parę metrów od swojego ogniska bo mógł być tam wąż jakaś straszna rzecz No jakby na wszystko trzeba było uważać Sąsiad nas mógł zabić zwierzę nas mogło zabić nie ta jeżyna z drzewa i już było po imprezie no wszystko mogło nas znieść z powierzchni ziemi strach dał nam możliwość przetrwania i przez to ten strach jest u nas tak silny i on na rękach finansowych jest to tyle silny że ja nie wiem Ja na pewno znacie kogoś takiego kto przez 10 lat czeka na kryzys krach żeby wejść bo jest drogo jest wszystko czeka na kryzys tak jakby ten strach jest emocją napędzającą te rynki się rozwijają te spółki płacą dywidendy ale on czeka bo 90% przeceny będzie No i prawie na pewno prześpij wszystkie korekty 20 30 50% bo on czeka na koniec świata trzeba mieć ogromne ego żeby wierzyć że to akurat teraz za naszego życia będzie koniec świata ja to mówią miliony lat w prezentacji ale akurat teraz po tych tarcach będzie koniec świata a za rok 10 edycja to wiecie więc strach jest duży silniejszy i Najprościej jest to sprawdzić na sobie jak idziemy samotnie przez ciemną ulicę jesteśmy niespokojni choćby to było najbezpieczniejsze miejsce gdzieś pod naszym domem wracamy i znamy doskonale te lokalizacji nigdy nic nikomu się nie stały jest monitoring wszystko jest tip top nikogo żywej duszy nie ma ale Puls nam się jakoś podnosi trochę ten człowiek niespokojny delikatnie się spina trochę się rozgląda ten szelest liści jakieś krzak coś jeszcze coś pyknie w tle no i już nagle podskakujemy to jest psychologia ewolucyjna jakby przez 2 miliony lat podskakiwaliśmy bo tam Mógłbyś tygrys tam mogły być w różne paskudztwa więc jak wracamy po imprezie do domu No to też nie możemy być czujni po prostu i to jest strach który też został na rynkach finansowych No i nie oszukujmy się strach jest wykorzystywany cały czas strach doskonale sprzedaje strach doskonały jest na YouTubie wszyscy byśmy kliknęli tego smutnego pana co straszy biedą No tak to mniej więcej działa i jeśli żyjemy tylko i wyłącznie napędzanie tą emocją na rynku finansowym to możemy przegapić niejedną hossę niejedną okazję nie jedną rewolucję niejedną zmieniającą się całkowicie koncepcję inwestycyjną i jak się boimy To szukamy ludzi którzy wiedzą więcej psychologie ewolucyjnej mówi się O proroku a to tak niektórzy wcześniej mówili że że kapłan później to wypełniał No bo jak już się pojawiły religie w które duże grupy zaczęły wierzyć to zawsze był koleś który wiedział trochę więcej był inaczej ubrany ogólnie tłumaczył nam jak żyć później w ogóle on umiał czytać nikt nie umie czytać ale on umie No i to już super power była przez setki lat to to był ten oświecony człowiek który czyta i on może wytłumaczyć więcej i wszyscy szukamy ludzi którzy Z dużą pewnością siebie będą opowiadać o tym jak będzie wyglądała przyszłość I to jest super naturalne i cała ekonomia behawioralna pokazuje jak Jak dużą pułapką to może być jak wielu elementach to może nam mocno przeszkodzić albo jak wiele pułapek możemy wpaść No bo po prostu Idziemy za takim prorokiem totalnie w ciemno bo on Z dużą pewnością siebie może opowiedzieć nam Dlaczego będzie taka nie inaczej I przyznam się szczerze że po zrobieniu wielu takich wystąpień i po latach pracy z kamerą nieśmiało powiem że mógłbym zrobić tutaj wystąpienie o tym że będzie Hossa i znaleźć na to argumenty i ładnie o tym opowiedzieć a godzinę później mógłbym znaleźć argumenty na to że będzie bessa i ładnie o tym opowiedzieć i na tym polega sztuka wystąpień publicznych i dobieranie odpowiednich danych więc na to trzeba uważać jeśli jest się po prostu inwestorem Bo my bardzo często szukamy proroka który nam da łatwe rozwiązanie danego tematu nikt nie lubi usłyszeć że to jest diabelnie skomplikowane i nie mamy bladego pojęcia co się wydarzy wiecie ileś prezentacji tutaj Podejrzewam że była aktualizowanych w piątek bo ktoś pisał o kredyt Swiss i chciał to pokazać A w piątek patrzył że Deutsche Bank czy jeszcze żyje czy tam Puls jeszcze jest w tej spółce widziałem jak tak klikali tutaj czy ten wykres się rusza czy to już jest koniec nikt tego nie jest w stanie bez problemu przewidzieć No po co się oszukiwać że tu przyjdą ludzie którzy nam powiedzą że ten rynek ten rynek ale w czwartym kwartale dopiero nie w trzecim w czwartym nie Nikt tego nie wie ale my potrzebujemy takich ludzi potrzebujemy proroków i naturalnie idziemy w taką stronę wiem że podcinam gałąź na której siedzę No bo przecież gadam o finansach ale przestrzegam przed tym że to może być jakaś pułapka a w XXI wieku mamy jeszcze zjawisko którego na szczęście te tysiące lat wcześniej nie znali to się rozwinęło przez ostatnią dekadę jeśli mamy jakiekolwiek social media a zapewne prawie wszyscy na tej sali jakieś mają to wiedzą że teraz algorytmy walczą o nasz Watch Time walczą o to żeby odebrać każdą minutę naszego życia komu innemu to jest w ogóle ciekawostka jak przeglądamy na przykład raporty finansowe netflixa No to on najpierw patrzy na Watch Time Ile godzin w tygodniu ten człowiek spędza z netflixem a tam zyski dopiero później najważniejsze ile wyszarpie z tej doby No bo czas jest to wartością Wiadomo najważniejsze więc to jest nie tylko czas odebrany youtubowi w książce i tak dalej ale to jest czas odebrany zabawny z dzieckiem to jest czas odebrany na sen i tak dalej więc ten Watch Time jest bardzo ważny i żeby ten Watch Time był duży był ważny tworzą się banki informacyjne algorytmy dają nam to co chcemy widzieć co lubimy i prace domowa nr 2 jeśli nie macie bladego pojęcia jak działa bańka informacyjna to to jest naprawdę rzecz którą trzeba sprawdzić Ja już chyba z piąty raz na tych scenach kapsów o tym wspominam chociaż pół minutki bo to jest diabelnie ważne bo możemy żyć w przekonaniu że taki jest obraz świata tylko dlatego że kilkudziesięciu naszych znajomych w danym social media będzie teraz miało podobny pogląd do nas albo można założyć jakiś profil dowolny na Facebooku tiktoku i tak dalej sobie wybrać że no dzisiaj będę udawał ultraprawicowego Ultra lewicowego albo będę jakoś teorię wyznawał i tak dalej za tydzień nie będziecie widzieć nic innego jak tylko to od czego zaczniecie i teraz Jeśli nałożymy na siebie wizję tego że idziemy za prorokiem i go Śledzimy w internecie No to może się okazać że my cały czas mamy tylko i wyłącznie jeden pogląd na świat i nie widzimy nic więcej kompletnych są super dwie proste rzeczy które jak na siebie się nałożą to robi się problem I może jeszcze myślicie że to jest wydumany problem bo też testowałem te prezentacje na ludziach i też parę pytań się pojawiło po drodze dlaczego to akurat tutaj bo nauka też udowadnia że my jesteśmy pewni siebie dopóki inni potwierdzają co mówimy albo dopóki inni nam nie zaprzeczają to jest eksperyment z godności Asha i miałem taki moment że chciałem zrobić ten eksperyment tutaj ale to jest tak duża sala i jest was tak dużo że muszą co najmniej 100 statystów wynająć generalnie eksperyment z godności Asha polega na tym że musimy dopasować te dwa obrazki który słupek do którego tutaj A B czy C ktoś za A ma to sens to raczej C co nie raczej C A gdybym zrobił eksperyment który zrobił ten naukowiec który to wymyślił to bym miał 100 statystów podstawionych na tej sali którzy podnieśli by rękę za a I tu pojawia się ważne pytanie czy podnieślibyście wtedy rękę za cenę na pewno nie z taką pewnością siebie jak na początku bo na początku do trzech myślę że może jakaś wada wzroku ktoś tam jedna osoba powiedziała A może to faktycznie coś daleko jest temat ale gdyby 100 innych osób na tej sali powiedziało że to jest zupełnie inna literka to byście się zastanawiali co jest ze mną nie tak i dokładnie to robimy na rynkach finansowych jeśli tu i teraz jesteście przekonani że WIG20 jest totalnie wykupiony że to jest ten moment że przed nami złote lata kpo przyjdzie w ogóle już odczepią się od spółek Skarbu Państwa że nagle same dywidendy popłynął że jeśli myślicie że to jestem dołek i macie strunice argumentów za tym to być może jesteście przekonani że to tak to tak no tak zrobię zacznę kumulować pilnie w ogóle może jakoś mało dźwignię bo przecież można WIG20 na przykład razy dwa ltf-em zrobić to jest mój sposób na życie no i wyjdziecie do internetu a tam na Twitterze jeden prorok mówi że spadnie drugi prorok mówi że spadnie o jakiś prorok w czapce mówi że spadnie i ma 10 000 lajków pod tym No i nasza pewność siebie spada niby mamy argumenty Jesteśmy przygotowani zrobiliśmy analizę wszystko się zgadza ale włączyliśmy dowolne medium A tam wszyscy mówią dokładnie odwrotnie jak my czy nasza analiza jakikolwiek sposób Uległa zmianie nie czy nasz pogląd jakkolwiek sposób uległ zmianie Myślę że wiele osób się na tym spokojnie przejechało albo jeszcze w przyszłości przejedzie że miał doskonały pomysł ale większość mówiła inaczej i nie Wierzymy we własne umiejętności bo internet dzisiaj daje nam możliwość takiej sali publiczności wszędzie ja dosłownie wyjmuję telefon i nie wiem na Twitterze kilkanaście tysięcy osób mnie obserwuje i nagle sobie wyobrażam że tutaj jest tysiąc osób a tam jest kilkanaście na wyjęcie telefonu No przecież to jest bez sensu No tak jakby ten eksperyment Przechodzimy codziennie za każdym razem kiedy mamy decyzję inwestycyjną No i jak Przechodzimy tego typu eksperymenty to też ważne jest to że Łapiemy się na różnego rodzaju historie No bo historie to jest ten fundament który dał nam w tej ewolucji te przewagę zwierzęta nie potrafią opowiadać sobie historii Dlatego my jesteśmy tym super gatunkiem który ogarnął te planety bo my potrafiliśmy sobie opowiedzieć historię o tym że powstają Imperia później opowiadaliśmy sobie historię o siłach wyższych że jest jedna religia druga trzecia czwarta później ta większa zjadała te mniejszą i jakoś to było 5000 lat temu powiedzieliśmy sobie historię o pieniądzu uwaga ten przetrwał Imperia religię one upadały ale wszyscy jak tutaj siedzimy na kapsach Wierzymy w pieniądz więc historie mają moc Dlaczego powiedziałem że w 2009 Bitcoin wywrócił stolik bo jak spojrzymy na psychologię ewolucyjną i popatrzymy na to że historie mają moc No to pytanie ile osób uwierzy w bitcoina i nada mu moc mówiąc wprost tak jakby historia która jest mniejszą jest niszą ale historia w którą zaczynają wierzyć miliony dziesiątków i tak dalej No ja bym tak nie lekceważył tego Ja się długo przekonywałem do kryptowalut w portfelu ale jakieś już posiadam słuchamy historii wkręcamy się w nie one są super Ważne są nośnikiem informacji ale mogą nas zaprowadzić w bardzo złe miejsca bo my nie potrafimy powiedzieć że czegoś nie wiemy No tutaj to już w ogóle na scenach tak jak ja wychodzę i mówię że czegoś nie wiem publiczność użyto po coś po coś czego wzięli na scenę mówi że nie wie Nie wie jak będą rynki wyglądały w przyszłym roku co Fed zrobił bez sensu albo mówię że to jest diabelnie skomplikowane i nie masz żadnych szans żeby jedna osoba to wytłumaczyła w godzinę na wykładzie też bez sensu No po to są takie wykłady żeby powiedzieć prosto bo my musimy coś wyjaśniać i zawsze tak było jak były przypływy były sztormy w ogóle pogodowe tematy No to żeby była woda łaskawsza to co się robiło składało się ofiary o jakiemuś Bogu bogom bożkom demonom no przy każdym jakiś swój sposób niektórzy musieli tańczyć na Indianie tańczyli żeby deszcz wywołać żeby każdy miał jakieś na to fajny patent generalnie później Posejdon robił już mniejsze wrażenie przyszedł jakiś inny Bóg później przyszły większe religie ruiny Dobra to teraz trzeba jest na tacę w zależności od zakątka świata oczywiście bo mówię o tych dominujących religiach żaden Posejdon za ten mały bożek trzeba w niedzielę dać na tacę może ten może będzie łaskawsze no i później przyszła nauka ogarnęliśmy że jest księżyc Grawitacja planeta i w ogóle a później to w ogóle mamy apkę w iPhonie pogodową i wszystkie idee wszystkie historie wszystko padło jak nauka przyszła i to wyjaśniła to już nic innego nie potrzebujemy i dopóki nam ktoś nie wyjaśni Dopóki nie dojdziemy do tych absolutnych wniosków jest duże szansa i ekonomia behawioralna dużo o tym mówi że będziemy sami sobie dopisywać historię i to jest niestety przyczyna dla której często wpadamy w różnego rodzaju tego typu historie właśnie na rynkach finansowych to jest w ogóle niesamowite że w tym naszych rynkach finansowych te historie które często kompletnie są bezpodstawne ale fajnie się ich słucha mają tak duże wzięcie dużo większe niż w innych branżach i oczywiście mówię o tych historiach które prowadzą nas do tego że coś na was czyha coś na nas czyha i chce zabrać nasze pieniądze zawsze ktoś tam jest i to ma sens Jeśli spojrzymy na ewolucję bo jest takie pojęcie w nauce ona się nazywa paternity czyli skłonność do szukania za wszelką cenę wzorców i schematów wynikających z natury i historii No i to miało supersens jak siedzieliśmy na tych równinach czy w tych dżunglach No bo jak widziałem raz węża w krzakach to później musiałem dobrze zapamiętać jak to było jak on szeleścił czy to dół krzaków w górach krzaków tak jakby ten schemat jak ten wąż się porusza to mogą uratować mi życie no bo później będę przechodził na drugi na trzeci dzień już będę widział krzaki się ruszają idę w drugą stronę to był super pomysł na przetrwanie kilka milionów lat temu ale czy to jest super pomysł na budowanie portfela inwestycyjnego że szukamy jakiegoś schematu który zadziałał raz drugi trzeci No to czwarty na pewno zadziała miłośnica analizy technicznej zatkajcie uszy ale to jest jedna z teorii która jest podwaliną do tego dlaczego tak bardzo ludziom się podoba analiza techniczna bo one zakłada że są wzory które możemy na siebie nałożyć i jak coś 40 lat temu zaskoczyło 20 lat temu zaskoczyło cholera To może to się uda miał być wezwać z wykresów Ale jest jeden wykres to nie jest jakiś super sensowny wykres bo przyznaję się szczerze że Szukałem go 30 sekund i po prostu chciałem porównać różne bessy na przestrzeni dziejów i wybrałem akurat coś takiego takich rzeczy mamy pełno w mediach nakładamy na siebie poszczególne wykresy i często bezrefleksyjnie patrzymy że u nas Jak wygląda tam bessa 2022 na tle tej 2020-2008 i 2000 ja widziałem wykresy które sięgają 100 lat jak ta bessa wygląda na tle tej która była w latach 70 60 40 i tak dalej I to też jest trochę to zjawisko bo my szukamy takich analogii bardzo bardzo prostych jak sobie Tesla radziła w tych wszystkich bessach i jak sobie radziła w 2010 dopiero weszła na giełdę w dwóch wykresach w ogóle nie ma jakby porównujemy rynki które są nieadekwatne do siebie składy indeksów się zmieniły nasz świat się zmienił mój telefon komórkowy jest mądrzejszy od technologii która wysłała ludzi na księżyc bo nie możemy porównywać jeden do jednego dwóch dowolnych obrazków ale tak robimy bo szukamy uproszczeń i na to trzeba bardzo uważać ale tamto to jest pół biedy jest jeszcze jedno zjawisko które też zostało z nami i tak Psychologowie twierdzą badając te nasze rewolucję i to jest agent City Staram się unikać polityki ale w notatkach mam zapisane żeby wina Tuska Generalnie zawsze szukamy czyja to wina Kto za tym stoi nie że co nie Nie mogę powiedzieć że skomplikowane o Bank upadł nie Kto chciał żeby Bank upadł kto majstrował przy finansach silikon valleybank to jest taka prosta historia Gdybym teraz wyszedł i powiedział że to byli chciwi ludzie z USA brali tych pieniędzy ile wlezie ładowali je w obligacje bo to było proste i jako jeden z niewielu banków nie zabezpieczyli ryzyka wzrostu stopy procentowej to było nawet w raportach i mógłbym to proste wyjaśnić że to jest chciwość i tak dalej no ale jeśli Mam skłonności do tego zjawiska które tutaj Widzicie To już sobie myślę o tych ludziach którzy to wszystko uknuli nie że po prostu kilku prostych chciwy gości którzy stwierdzili że więcej zarobimy jak nie włączymy tego zabezpieczenia nie nie nie to tam jest coś więcej i nie mogę się nie pochylić nad tym bo tamte Wszystkie zjawiska Prowadzą nas do tego co tak chętnie Uwielbiamy i często klaskujemy do tego że to jest coś większego co się czym nie mamy pojęcia Może jakiś prorok Wiech No nie wiem czy to jest prorok na sali może gdzieś poza szukamy co tam co tam się dzieje i teorie spiskowe są takim szerokim pojęciem o którym Niektórzy mówią że nie nie w ogóle nie tykają tego Niektórzy mówią że w teoriach spiskowych Ważne jest to że niektóre są prawdziwe więc spróbujmy czytać o wszystkich No każdy ma jakieś inne podejście do teorii spiskowych ale teorie spiskowe według nauki dzielą się na trzy jest spisek zdarzeń który teoretycznie No naprawdę może się wydarzyć i niektóre się wydarzają to są te wszystkie polityczne zamachy to To są właśnie jakieś bardziej polityczne dyplomatyczne akcje że coś stało za jakimś konkretnym wydarzeniem i to jeszcze pół biedy jak nam w rękach finansowych się wplecie że tak w naszej strategii inwestycyjnej mamy z tyłu głowy że to mogło nie być przypadkowe to jest pół biedy bo to jest pojedyncze i to nie wpływa często naszą strategię inwestycyjną ale jeśli zaczynamy węższyć nad spiskiem systemowym czyli że tu wszyscy kombinowali żeby miała stracił pieniądze to nasza strategia prawdopodobnie szybko ulegnie zmianie albo oderwie się w ogóle od jakichkolwiek finansów i Ekonomii i słuchanie mniej tej prezentacji będzie kompletnie bez sensu spisek systemowy polega na tym że my się wszyscy tutaj dogadujemy wyłączymy kamery wszystko i tak dalej I my się dogadujemy że na przykład Robimy jakieś insider Trading na bardzo konkretnej spółce tylko Cichosza nikt nikomu nic nie mówi poza tej sali jestem święcie przekonany że zanim wypiję pierwsze piwo wieczorem ktoś powie o tym co to w ogóle się co tu się wydarzyło albo ktoś tu wrzuci na Twittera tak jakby to jest spisek systemowy że wszyscy ogromne grupy ludzi muszą tworzyć ten spisek A jeśli wchodzimy o szczebelek dalej i mamy super spisek to już nie będziemy inwestować to wtedy ja jestem elementem spisku bo o tym mówię jakby wszystko jest spiskiem to już podchodzi pod wstęp do chorób psychicznych generalnie tak mówi nauka Żeby nie było że to ja sobie wymyśliłem jeśli wierzymy że wszystko jest spiskiem że spiskiem jest tworzenie Inwest kapsów No jak się dobrze na tym zastanowić wielki kapitał duże firmy finansowe przyszły zmanipulować co tutaj myślimy w głowach zatrudnili prelegentów Gdzie jest mój przelew od sorosa dla czekam i w nauce jest takie coś określane jako punkt bez powrotu czyli punkt w którym naprawdę myślimy że wszystko jest spiskiem i punkt w którym musimy się zacząć poważnie nad sobą zastanawiać Bo Oderwiemy się od rzeczywistości całkowicie i to jest coś co tylko mówię jako przestroga ale generalnie wszystkie te ewolucyjne tematy to że tak łatwo jest bazować na strachu i tak dalej doprowadziły nas do tego że jak się dobrze tym zastanowić to możemy się śmiać że tu jakieś reptilianie w białym domu tak jakby Niektóre są no płaskoziemcy marzę o tym żeby spotkać płaskoziemca na żywo naprawdę ale są takie teorie które doprowadzają do niebezpiecznych rzeczy pamiętacie jedna kapital jak tłum ludzi łącznie z człowiekiem bizonem ruszył żeby nam wyborów nie sfałszowali że oni nie chcą żeby Donald Trump został zmieniony na innego prezydenta No przecież to się zaczęło od teorii spiskowych i tam ludzie zginęli nigdy w historii nigdy w historii ludzkości teorie spiskowe tak nie przyspieszyły jak po 2020 a na rynku finansowym jest ich naprawdę naprawdę bardzo dużo tylko tak przestrzegam żeby wasza strategia Inwestycyjna nie stała się czymś w oparciu o teorię że ktoś wie więcej ten soros jak imperator w Gwiezdnych Wojnach pamiętacie Imperatora miałem stary w szlafroku i żeby to nie była taka sytuacja i teraz cały ten mój wywód pokazujący 2,5 miliona lat ewolucji i jakieś śmieszne rzeczy typu że czujemy to samo Co czuli Nasi przodkowie pijąc piwo a Oni siedzieli w krzakach by to wszystko ma na celu to żebyśmy zrozumieli nasze ograniczenia nasze Ograniczenia które są z nami raczej z nami pozostaną które u niektórych będą bardziej uwypuklone U niektórych mniej i to są ograniczenia nad którymi generalnie możemy w ogóle pracować Jeśli spojrzymy na tę historię i na to co często uczymy się w książkach i tego typu tematach No to długi termin to jest super nowość jak pogrzebiemy w historię jak przeczytamy książkę harabiego fantastyczny sapiens to odkryjemy że długi termin to jest jakaś abstrakcja w ogóle długi termin to była przyszła pora roku bo może dwie do przodu jak już była rewolucja grana to jak planowaliśmy 3 lata do przodu to w ogóle jakieś oświecony człowiek A my dzisiaj rozmawiamy o portfelach inwestycyjnych na 20-30-40 lat i więcej Dlaczego Warren Buffet bije wszystkich na głowę swoim wynikiem bo nikt nie może podejść do tego kategorii w ogóle on ponad 70 lat inwestuje to no jak patrzę na tabelę gustu to ja już nie podejdę do jego kategorii no głos uważa że bez szans W ogóle mi w portfel jeszcze tyle lat nauczając pamiętajmy na rynkach finansowych że strach jest dużo starszy niż chciwość rozmawialiśmy sobie o tych dwóch siostrach i trzeciej zazdrości wszyscy najwięcej się uśmiali o tej zazdrości czyli Kojarzycie to uczucie że ktoś obok ma więcej nie ale strach jest starsze niż chciwość i to jest arcy arcy arcy ważne nie ma proroków nawet jeśli wszyscy myślą że to jest takie proste i to pięknie brzmi ale brzmi dlatego tak pięknie bo potrzebujemy prostych wyjaśnień i nie możemy zostawiać niewyjaśnionych zjawisk tak Jesteśmy stworzeni tak ewolucja zadbała o to że nie możemy powiedzieć że nie wiemy że to jest skomplikowane bo nas to wewnętrznie boli musimy znaleźć jakieś wyjaśnienie i jak przyjdzie ten człowiek który nam to wyjaśni kiedyś na YouTubie dzisiaj w ogóle poprzeczkę jest coraz wyższa bo teraz będzie w dwie minuty na tiktoku wyjaśniam świat Spróbujcie całą teorię ludzkości wyłożyć dwie minuty na tiktoku nie ma proroków i nie było A jeśli wstawiamy wszystkie nasze pieniądze na to co mówi prorok no to on nie bierze za to odpowiedzialności my bierzemy on tylko stworzy sobie jakąś treść No i rzecz o której trochę nie powiedziałem Ale może nam się jeszcze czegoś przyda pułapka luksusu w psychologii a propos rewolucja grarnej przez setki setki lat ludzie naprawdę cierpieli jak zaczęli ogarniać te Rewolucje agrarną to było straszliwie straszliwie trudne gorzej żyliśmy go że jedliśmy gorzej funkcjonowaliśmy a teraz jeśli patrzymy na pułapkę luksusu No to musielibyśmy ograniczyć nasze oczekiwania Żeby z niej wyjść to wam zostawiam jako pracę domową bo pułapka luksusu jest bardzo fajnym zjawiskiem pytanie ile potrzebujecie do życia Czy ten milion to dużo czy wy potrzebujecie 5-6-10-20 Bo jeśli tak to nigdy prawdopodobnie nie uda się tego osiągnąć czyli łatwiej jest pracować na oczekiwaniach niż na oczekiwaniach zysków a ja zostawiam was taką małą pracą domową W najgorszym wypadku wystarczy pójść na piwo z przyjaciółmi i zobaczyć czy psychologię ewolucyjna faktycznie działa pomilczeć razem i zobaczyć czy jest fajnie A jeśli to wam się spodoba No to usiąść nad tymi swoimi słabościami i zastanowić się czy coś z tego wykładu w ogóle do was przemówiło że ja to faktycznie robię na moim rachunku maklerskim bo żeby było jasne ja robię tego naprawdę bardzo dużo i właśnie dlatego chciałem przekazać całą tę wiedzę żeby żebyśmy wszyscy mogli nad sobą pracować a mnie znajdziecie oczywiście w kuluarach znajdziecie mnie na doradca TV po 15 latach w internecie Wystarczy że wklepiecie Tomasz Jaroszek w Google i reszta już powinna zadziałać A jeśli chcecie poczytać fajne książki to na milion kroków.com Jest ich kilka Ale uprzedzę że żadna nie obiecuję że będziecie multimediami ale po każdej mogę obiecać że będziecie nieco mądrzejsi Dziękuję pięknie za uwagę