Polska. O co pytają inwestorzy? 16.09.2022 [Polska, Inwestorzy, Obawy, Recesja]

Cześć dzień dobry analizy Live Live Witam wszystkich bardzo serdecznie dzisiaj z nami jest jak widzicie Magdalena Polak Główna komisja do spraw Europy Środkowej i wschodniej Bliskiego Wschodu i Afryki w Prudential Global Investment Management fixed income czyli piosenk8 kiedyś między innymi mfw i Goldman Sachs Pani Magdo Witam serdecznie Nie ma tradycyjnej półki z książkami z tukanem innymi figurkami tym razem jest kuchnia czyli to będą gospodarka rynki od kuchni Dzień dobry bo jest pani w Polsce Tak jestem Polsce Cieszę się ostatnimi promieniami słonecznego słońca lata innego raczej No trochę zimnego niestety ale cieszę się że mogłam znowu przyjechać No i też są z tego jakieś takie efekty zawodowe profesjonalne bo widzi pani z bliska i rozmawia pani z tego co wiem z ludźmi którzy widzą też polską gospodarkę i po do Polski Rynek z bliska tutaj Proszę bardzo stąd takie kolory dzisiaj Polska O co pytają inwestorzy o to też będzie wśród tematów wśród punktów mamy też taki temat który być może trochę się w opisie wydaje zakręcony dotyczący recesji sowy nie są tym czym się wydają tak pojechaliśmy Davidem lynchem czyli dziwne recesja bo to jest proszę państwa dziwna recesja zdaniem pani Magdy o czym ja już wiem a za chwilę się o tym dowiedzieć o szczegółach czekamy na wasze pytania czekamy na wasze komentarze i już startujemy analizy analizy Live ruszają co ruszają ruszają o boczną Odkręć [Muzyka] mocowanie lewego zaczynamy od razu od tego co pytają inwestorzy Pytając o Polskę niezwykle rozmawiamy różnych rynkach dzisiaj też pewnie na napewno bo nie da się nie rozmawiać o tym co dzieje się na świecie ale podstawowe pytanie tak jak nas Teraz widzą i gdzie widzą szanse i zagrożenia dla naszej gospodarki dla złotego dla obligacji Jakie są te pytania i tak wrzesień to zawsze jest dość zajęty czas wycieczek podróży inwestorów do najróżniejszych krajów to których inwestują ale w tym momencie to jest oczywiście w naszym regionie bardzo ciekawy i pilny temat aby dowiedzieć się posłuchać sprawdzić co się dzieje też sprawdzam terenie z powodów ogromnych zagrożeń i wyzwań które stoją przed gospodarkami europejskimi a szczególnie środkowoeuropejskim i więc to jest głównym głównym pytaniami inwestorów co do Polski do regionu sytuacja Energetyczna No bo to jednak dotyka i całej Europy a też szczególnie dotyka naszego regionu bo jesteśmy bardziej Po pierwsze uzależnieni od dostaw gazu z Rosji może nie na tyle Polska ale inne kraje w regionie czego tego czy w Polsce szczególnie jest w stanie zapewnić sobie inne źródła gazu ale też sytuacji jeśli chodzi o węgiel inne źródła energii i dla Polski a dla całego regionu Jaki to będzie miało wpływ na aktywność gospodarczą jak obawy o sytuację energetyczną dostawy energii ceny energii wpływają na oczekiwania firm dlatego wspomina ten później ale widzimy że tak zwane dane miękkie i to właśnie jest część tego tej dziwnej recesji ten miękkie są bardzo słabe polskie piwa i jest chyba najlepsze w ogóle widzimy ale jednocześnie widzimy że trudne twarde dane dotyczące zatrudnienia i szczególnie bezrobocia są bardzo dobre więc trzeba sprawdzić co się dzieje na poziomie firm i poziomy właśnie oczekiwań i jak to wpłynie na real aktywność gospodarczą to są podstawowe pytanie drugie pytanie to to co różne rządy robią w odpowiedzi dzbanki z brat też robił w odpowiedzi na sytuację w której mamy szok podażowy i szok cenowy który wymaga i a reakcji ze strony fiskalnej ale też być może to prowadzić do reakcji ze strony monetarnej ale niekoniecznie kolejnych podwyżek dlatego że podwyżki stóp procentowych nie działają na ceny energii podwyżki stóp procentowych mogą tak właściwie jeszcze bardziej schłodzić gospodarki które są już pod wpływem negatywnym wpływem wysokich cen energii ale jednocześnie przy inflacji na poziomie 16 być może 20 procent co do tego dochodzi kolejne pytanie Na przykład na to na temat jak duże podwyżki cen energii nastąpił w przyszłym roku zezwoleniem najróżniejszych regulatorów być może przy infekcji 20 lat mantis nie będę złotych stóp procentowych obniżać i tej gospodarce pomagać więc jeśli cała siła tej polityki antycyklicznej będzie po stronie polityki fiskalnej to jak ten Impuls będzie duży czyta się to sfinansować jak to da się dołoży się do deficytu nie tylko właśnie w Polsce ale szczególnie w Polsce ale też w krajach takich jak Czechy Węgry które idą teraz drugą stronę dlatego że już sporo wydały na takiej subsydia i teraz dochodzi jeszcze jedna historia cykl polityczny i bardzo gorzkie i bolesne lekcje z Węgier jeżeli pamiętają państwo w tym roku w kwietniu w na Węgrzech odbyły się wybory parlamentarne i przy tymi wyborami fidesz Viktor Orban którzy są już władzy od kwietnia 2010 roku naprawdę przycisnę lina ten gaz gaz fiskalny i dorzucili bardzo dużo pieniędzy to gospodarki Skończyło się to tym że deficyt aby bardzo podskoczyły w górę lub w dół ale deficyt na rachunku obrotów bieżących też bardzo się pogorszył do tego dołożył y się wyższe ceny energii Forint posypał się przekroczył po raz pierwszy granice 400 euro około czerwca AW sytuacji w której Fed podnosi stopy procentowe rosną w górę stopy procentowe w strefie euro o pojawiają się obawy co do rynków wschodzących Do tego doszła kłótnia z Unią Europejską ryzyko obcięcia zwykłego budżetu Unii Europejskiej 20 procent konfliktu praworządność o korupcję braku mów co do krajowego Planu Odbudowy Węgierskiej wersji czyli utraty około 6 miliardów euro grantów z tego programu to wszystko doprowadziło do tego że stopy procentowe na Węgrzech wynoszą teraz 11,75 procent arenki słuchowe wyceniają nawet na 13 14 procent dzień podwójna właściwie wartość tego co mamy na razie w Polsce więc pytanie jest na pewno w myślach wielu inwestorów Czy w Polsce powtórzy się scenariusz węgierski czy jednak będzie trochę lepiej Budapeszt w Warszawie znak zapytania oczywiście politycznie 12:00 to jest hasło trochę przebrzmiały w tym sensie że ono robiło karierę o nim bardzo kiedyś tam dwa lata temu 3 lata temu Może pięć Nie używa się w debacie takiego hasła politycznej już teraz rozumiem że dla inwestorów właśnie teraz takie pytanie się pojawiać strony czysto takie gospodarczej ekonomicznej rynkowe i tak Czyli rentowności obligacji czyli kurs waluty to teraz jest pytanie o te konwersację układa się układa się taki sposób że wybory na Węgrzech odbyły się na początku tego roku i rząd których politycznie jest zbliżony do obecnego polskiego rządu i który właśnie widać że polski rząd próbuje te niektóre problemy nazywać podobny sposób czyli dość jednak ekspansywna politykę fiskalną Do której rozmiarów do końca jeszcze nie znamy dlatego że widzimy że w budżecie na przyszły rok zapisane są niektóre z wydatków ale jednak większość tych wydatków czasowych lub takich bardziej wspomagających ci na przykład zamiast emerytura tarcza info antyinflacyjna dopłaty do cen paliw takich jak węgiel lub inne też paliwa których używają gospodarstwo domowe do ogrzewania najróżniejsze rodzaje tarcze wsparcia tego nie ma w przyszłym roku w budżecie ten budżet już zakłada około deficyt około 4,4 procent PKB więc jak będzie on duży jeżeli dołożymy te wszystkie inne wydatki i też co jest bardzo ważne jakie będą duże potrzeby pożyczkowe państwa w sytuacji w której Do tego dojdą jeszcze wydatki na obronność w oku zna ogólne rolowanie czy refinansowanie zakładającego długu to naprawdę może być bardzo duży rozmiar emisji długu publicznego i oczywiście patrzymy teraz na ceny czy na zwroty na obligacjach które ustabilizował się po pewnym spadku w okolicy czerwca i sierpnia i pytanie jest czy one ciągle pozostaną na tym samym poziomie Jeżeli tak jeżeli tak bardzo wzrosną potrzeby emisyjne w Złotym na pewno jest na w myślach wielu inwestorów i na przykład Myślę że kolejne kolejne pytania inwestorów nie tylko w Warszawie ale właśnie z powrotem w salach konferencyjnych i programach do rozmów zdalnych będą się właśnie będą właśnie krążyły wokół tego tematu i to nie będzie tylko temat ważny dla Polski dlatego że większość krajów europejskich będzie się borykał z podobnymi problemami wielkie pytanie tak samo mamy ogromny plan pomocy ten osobnik prywatnym w jeśli chodzi o ceny energii czyli jest jednak usztywniony ceny jest ucznie energii No ale ponieważ Do tego dochodzi ten cykl polityczny czyli wybory za rok to na pewno jest ważnym tematem który będzie wpływał na myślenie lub decyzje inwestorów jestem Nie mówmy już nawet o wojnie na Ukrainie o ocenach energii ogólnie o recesji która pewnie zawita do Europy uosobienie gospodarczym Chinach o właśnie tej dziwne recesji też w Stanach Zjednoczonych bo to wszystko są czynniki negatywne które wpłyną na wszystkie rynki ale tutaj akurat ten cykl polityczny i to że jesteśmy w regionie tak bardzo wystawionym na tą wojnę energetyczną napewno dokłada się jeszcze bardziej to do pytań o polskiej mlekiem gdy inwestorzy zadają takie pytanie o Polska to oczywiście my pytamy o to o co pytają inwestorzy jeśli pytaj o Polskę ale rozumiem że te pytania to jest wyraz obaw tak bo to nie są takie pytanie czysto techniczne Mam wrażenie że to są pytania do to i jak sobie z tym poradzić e Czy to są wprost obawy że jest jest bardzo dużo pozytywnych pytań Dlatego mówię o tym że to jest bardzo dziwna recesja Co to znaczy pozytywne pytania w naszym przypadku polskich pytanie o pozytywy pytania dobrze rentowności obligacji ktoś podając pisze w komentarzu po w komentarzu to wpiszę rentowności polskich obligacji nie szaleją nawet lekko tam się mają tendencję do składania patrz na ten komentarz o właśnie Tomasz pisał a na to wszystko rentowności na 60-latek niewzruszone a nawet tendencją w dół taki właśnie to jest to jest to to taka to jest to pytanie Dlaczego mimo tego mimo tych obaw i też się właśnie na froncie tej wojny energetycznej aplikacji Polski są tak stabilne Czyli co to oznacza To jest oczywiście szansa że to może być wystaw a poił ale jednocześnie jeżeli się tak ustabilizowany czy one się przydadzą W sytuacji pogorszenia nastroju Ale co jeszcze jakieś jeszcze pytania dlaczego Polska gospodarka akurat tak mimo wszystkiego rodzi sobie tak dobrze bo jednak drugi kwartał przyniósł znaleźć negatywny dane co do wzrostu PKB duża część tego spadku może być wytłumaczona też tym że pierwszy kwartał był bardzo mocny po części był napędzany zbieraniem zapasów ale też na pewno napływem uciekinierów z Ukrainy do Polski którzy musieli jednak kupić kupić ubrania kupić żywność dokupić rzeczy i ten drugi kwartał był jednak od negatywnym odzwierciedleniem tych wydarzeń ale też widzimy że Przepraszam że jednak z dane oprócz sektora budowlanego dany są dość dobre że firm jednak jakoś sobie radzą Bezrobocie jest bardzo niskie bezrobocie rejestrowane jest oczywiście niskie bezrobocie typu b l jest jeszcze niższe Ale oczywiście możemy myśleć już od metodologii tego tego badania ale te dane są naprawdę dobre więc one nie są współmierne z tym że polskie piję my jest chyba jednym z najniższym jaki widzimy wśród wszystkich krajów które te pijemy i publikują więc dać Skąd się bierze ta siła polskiej gospodarki pomimo tego że to właśnie miękkie dane są musi pokazuje sól to może to możemy to jest bardziej może do bardziej świadczy o niedoskonałości wskaźnikiem I co do którego też sporo jest zastrzeżeń trzymaliśmy robimy to fajne narzędzie przez lata prawda że od razu już widać co się dzieje to potem rzeczywiście odzwierciedla to co potem w danej zapycha bezpiecznie Widzimy tutaj może to po prostu Cześć do kosza marzenie Przepraszam marki Przepraszam markit.eu ale być może jesteśmy też sytuacji dlatego że sytuacjach w których zmienia się coś zmienia się jakaś zmiana następuje zmiana strukturalna lub duża zmiana dystrybucji pewnej zmiennej nie widzimy tego w czasie rzeczywistym myślimy ciągle relacje między zmiennymi są takie same ale ta zmiana następuje nie widzimy jej Gdzie mi o dopiero później tak samo myślimy o tym na przykład Czy banki centralne myślały czy inflacja poszła w górę czy to był czasowy szok czy to był permanentny szok prawda pamiętamy tą dyskusję jeszcze z początku tego roku końca zeszłego roku więc jeżeli zmienia się struktura nie widzimy jej rzeczy w czasie rzeczywistym więc być może coś się dzieje tak samo i w Polsce ale też wielu innych krajach bo to jest dokładnie taka sama recesja widzimy że rynki pracy są bardzo dobre jednocześnie wszyscy bowiem się recesji Cześć oni mówią widzimy że spada na pewno część aktywności ekonomicznej ale nie tak jak bardzo wskazywałyby na to właśnie obawy i oczekiwania i jednocześnie firmy nie chcą zwalniać pracowników a przyda a Wprost przeciwnie obawiają się straty Czyli jednak no po angielsku się nazywa label-free takie gromadzenie jednak pracy pracowników po to żeby jednak czy czekać na lepsze czasy ale też mówią że brakuje im rąk do pracy więc coś jest nie tak gdybyśmy do tego przykładali miary takie klasycznej recesji a być może jesteśmy właśnie w trakcie takiej zmiany strukturalnej i rozkładu umiejętności osób które mają prace rozkładu popytu na te nas na pracy której szukają firmy na też oczekiwania co do płacowe Być może tutaj właśnie występuje takie dostosowanie że na chwilę będę musiał płacić więcej pracownikom za A tak zwanym tak zwany niżej wykwalifikowanym więc być może to jest właśnie ta dziwna ta dziwna decyzja o której narazie myślimy brakuje rąk do pracy być może rzeczywiście jest tak dużo osób które cierpią na lobkowicz lub systemy zdrowotne Nie radzą sobie z pomocą wielu osobom to szczególnie widać w przypadku Wielkiej Brytanii gdzie ilość odwołanych zabiegów i procedur and czyli Narodowy służby zdrowia bardzo tak tak przypadkowo pokłada się z liczbą osób które mówią że chciałyby pracować ale nie mogą właśnie powodu zwrotny więc jesteśmy takim takiej fazie przejścia i najczęściej nie widzimy tego kiedy nie jesteśmy i Widzimy ją dopiero po fakcie więc czasami Musimy też trochę wybaczyć tym bankiem centralnym że popełniliśmy popełni błąd ale widzimy to właśnie z z punktu widzenia patrzenia w przyszłość ani widzimy tego kiedy jesteśmy w środku tego procesu kilka haseł się pojawiło po drodze tropimy i to ja teraz jeszcze dla porządku pokaże te ostatnie odczyty polskie czyli 40 i dziewięćdziesiątych punktu dla przemysłu przypominam poniżej 50 to oznacza że sektor się kurczy że tam są te złe informacje poprzednimi gwałtowne mogłoby ale myślę że Przydałoby się też popatrzeć na to w kontekście międzynarodowym ale momencie tak najpierw pokażę bo to mam pod ręką w kontekście historycznym że najgorszy poziom To było 30 tam koło 12 tak to był historii to był To był oczywiście Kobiet Tak to było oczywiście ten domek ogrodowy to było wtedy kiedy tam za chwilę tak jak będzie wyglądała sytuacja i to był zszokowany albo patrzę właśnie na początku tych danych na najróżniejsze wady różnych procesów naprawdę jest to wyjątkowy spadek więc jesteśmy blisko poziomów w 2008 9 roku czyli Wielkiego kryzysu finansowego to są mniej więcej już blisko tych poziomów jeżeli chodzi o to aby sytuacja jest zupełnie inna więc widzimy że nie mamy nie walą nam się rynki finansowe amerykański nie mamy tego w szoku który rozprzestrzenił się przez właściwie globalne czy przynajmniej rozumiem rynki finansowe w tym czasie z powodu tych niesamowitych połączeń pomiędzy aktywami dyrektywa derywaty wami rynkiem mieszkaniowym w Stanach Zjednoczonych więc widzimy że zupełnie inna sytuacja Wszystko oczekiwania są tak negatywne mieli nadzieję że nie przełożą się na prawdziwą aktywność gospodarczą ale jednak od scenariusze nie są nie są dobre dlatego że wiemy że pomimo przygotowań Europa musi ograniczyć zużycie energii nie będzie innego wyjścia dlatego że w punktu widzenia technicznego racjonowanie na przykład gazu czy czy inne czy przesyłanie gazu w drugą stronę z Europy zachodniej i wschodniej która tego gazu marzeniem m.in jest trudny technicznie więc jedną z najlepszych metod walki z wagą energetyczną jest oszczędzanie a oszczędzanie wiemy na początku przynajmniej bardzo może pojawić się tak boli bardzo i też często prowadzi do nagry akcji być może wszystko później układa się znacznie lepiej a szczególnie ta faza początkowa może być może być trudna dołóżmy do tego jeszcze no prawdziwe przestoje w dostawach a widzimy o czym nie myśleliśmy do zeszłego roku jak ważny jest gaz nie tylko jako źródło energii ale jako produkt do przemysłu chemicznego itodo przemysłowy bo później łamie nam się cały łańcuch dostaw łącznie z żywnością i z bąbelkami i z z zabezpieczeniem żywności więc to jest niesamowicie ważne więc widać że to może mieć naprawdę negatywny wpływ na gospodarkę Europejską ale do końca nie wiemy jak to będzie chciałby Jednak wiele decyzji będzie zależało od prezydenta Putina i o te od tego jak będzie wyglądała sytuacja na Ukrainie at a przecież oczywiście nie znamy albo od jego otoczenia jeżeli to otoczenie podejmij decyzję żeby się go pozbyć Co też nie mogę spekulować na ten temat wykonujemy tak wykonujemy na ten temat tak kilka scenariuszy co do których naprawdę nie wiem jak to będzie wyglądało więc takiej sytuacji no i firmy i osoby prywatne też oczywiście nie mogą podjąć jakiś większych decyzji a wysoki poziom niepewności prowadzi pewnie do spadku co niektórych wskaźników ekonomicznych może teraz powiedzieć że wykres historyczny piję maila pijemy polskiego pokazuje za Bankier za Bankier.pl tak żeby wszystko było jasne że tam że jakoś unikamy żeby powiedzieć skąd cytat Skąd jesteś grafika tutaj przez chwilę państwo dyskutowali sobie o tym że pijemy i Działa tak samo jak też polaka jak sytuacja to zawsze jest odpowie kiepsko więc nasz firma jest zaniżony chociaż zawsze wyczytałem że tam są ankiety o bieżącej sytuacji z twardymi danymi do wszystko to nie jest tak nastroje ale w oparciu o parametry no ale cóż może polskim menedżerom brakuje doświadczenia prognostycznego ostatecznie pimenton kiedy więc trochę komentarzy jeszcze kilka na ten temat właśnie polskie firmy raz w miarę dobrze właśnie komentarz Wszyscy narzekają i bardziej zyski rekordowe dokładnie i te tematy i związki są też rekordowo wielu innych krajach ale widzimy że Polska jednak polskie firmy radzą sobie świetnie rękach i lokalnych i globalnych Polski eksport radzi sobie bardzo dobrze całkowicie szczególnie odbicie w polskim eksporcie było porównywalny z tym no nie tak samo wysokie w tym co widzieliśmy w Chinach w Korei Południowej Czyli ten sukces jednak tych polskich menedżerów widać Więc nie możemy powiedzieć że nie wiedzą i jak prognozować ale coś jednak jednak jest być może tata bliskość konfliktu wyjazd do niektórych pracowników być może rozkład też firm które wchodzą do takiego sondażu bardziej nastawione tylko na eksport zamiast nananana firmy lokalne ale właśnie jeśli chodzi o marżę i zyski to jest podobne sytuacje w wielu krajach co prowadzi też do No dość nowych sytuacji na przykład dużej liczby strajków nie tylko w Wielkiej Brytanii które państwo słyszeli o wielu strajkach na kolei w innych firmach w których kolei też w Stanach Zjednoczonych nie ma właściwie strajków bo tam nie ma właściwie żadnych związków zawodowych ale ta sytuacja w której jednak pracownicy widzą to że firm mają bardzo wysokie zyski albo bardzo Właśnie wysokie marże a jednocześnie nie chcą płacić więcej pracownikom doprowadza właśnie do tego że nawet wstyd Ale właśnie tej tych relacjach społecznych pomiędzy nami a pracownikami coś się zmienia więc to jest rzeczywiście dziwne recesji ale pamiętajmy o tym że te te te cykle też i zyskowności i Marsz i bezrobocia innych i też samego rynku nie są zbieżne w stu procentach z tym jak wygląda cykl tylko ekonomiczny więc najczęściej na przykład Stanach Zjednoczonych rynek drukował już kiedy recesja już była więc później i też tak samo trafił w sensie to reakcji do stóp procentowych fedu tak samo Bezrobocie jest trochę o jest odmianą opóźnionym wskaźnikiem Co może być ten rok pojawi się później ale oczywiście jesteśmy sytuacji w której teoretycznie jest fajnie ale teoretycznie jest źle Znaczy w emocjach jest źle tak emocje jest fatalnie i w takiej narracji na mamę właśnie Wszyscy czekają na recesję jeżeli się rozmawia z ludźmi którzy zajmują się rynkiem inwestycyjnym giełdowym to też bardzo często słyszę tutaj żeby były takie wypowiedzi że w Stanach Jeszcze sporo miejsca do spadków naprawdę giełdach bo to jeszcze nie jest recesja to nie jest jeszcze ta prawdziwa recesja firmy Będą padać to to przyjdzie to znaczy jest spotykam się z takim przeświadczeniem Z drugiej strony właśnie na razie to wszystko wygląda bardzo dobrze ale tam ale to może tylko na razie może te 2000 dlatego że tak zwany historia historia historia 2007 roku jeszcze w Polsce analitycy mówili świetne fundamenty gospodarcze świetne firmy w ogóle super Wszystko działa tak No i potem było to co było polskie polskie także świetnych także przez Stany Zjednoczone to była pierwsza taka prawdziwa globalny globalny kryzys wywołany na Nie pierwszy Przepraszam bo to było wcześniej ale taki od długiego czasu który był wywołany przez właśnie rynki rozwinięte a nie pochodził z Brazylii Z Indonezji zaraz liczyć z Rosji czy Turcji więc trzeci analitycy mieli dobre dobre oceny teraz Mamy kryzys który teraz też mamy kryzysowego źródła są gdzieś gdzieś indziej Tak teraz na wschodzie Myślę że w tym momencie możemy mieć kryzys który jest kombinacją źródeł krajowych i zagranicznych bo jeżeli będziemy mieli politykę fiskalną która jest bardzo nastawiona na jednak wspieranie popytu ani oszczędzanie energii wspieranie popytu który też przekłada się później na dalszą presję cenową bez żadnych Lopez czy przynajmniej przez bez większości nowych środków które jednak skłaniały by firmy najbardziej ale gospodarstwo domowe oszczędności energii No to będziemy tylko dodawali tej oliwy do ognia I będzie to wywołała właśnie presję cenową a jednocześnie tak duże wydatki rządowe No mogą przerobić się problem dlatego że nawet jeżeli poziom tłuszczu czy poziom deficytu jest utrzymywany No bo polski dług publiczny nawet jeżeli policzymy całość tego długu czyli z najróżniejszymi agencjami rządowymi Czyli według metodologii eurostatu a nie polskiej Krajowej No to nie jest jakoś strasznie wysoki więc to się da utrzymywać chociaż wzrastają ceny jego obsługi ale że pomyśli o tym że nagle przez rynek musi jednak przejść znacznie więcej obligacji potrzeba też nie mówiliśmy o tym właśnie finansować wydatki na zbrojenia finansować wydatki na utrzymywanie poziomu konsumpcji czy wydatków w czasach kryzysu energetycznego No to jednak prostu jest bardzo dużo tego więc m&t wydarzenia zewnętrzne inaczej się tak się dzieje kiedy mamy negatywne otoczenie zewnętrzne to każda negatywna wiadomość krajowa bardziej oddziaływuje na rynek niż wtedy kiedy mam pozytywne otoczenie zewnętrzne i wtedy rynek potrafi dyskontować te negatywne wiadomości więc myślę Czego obawiają się inwestorzy to jest to że z nastąpi jednak jakiś zły scenariusz ze strony zewnętrznej do tego dołożyłem się negatywne historie krajowe a jednocześnie na przykład Węgry w jakiś sposób dogadają się z Unią Europejską do pozyskania kolejne środki przynajmniej zamknął ten oglądający się konflikt jednocześnie w Czechach nowy rząd no powiedzmy będziesz jakoś tak nie radził nie będzie zbytnio jednak dorzucam pieniędzy do wspólnej kasy więc więc obawiam się tego że Polska będzie się źle wyróżniała na tle regionu chociaż mimo fundamentów i gospodarczych ciągle oczywiście będzie wyglądała no w miarę w miarę dobrze pamiętamy o tym że liczy się też bardzo jak się wygląda wobec innych a nie tylko absolutnie jako takim takiej No próżni ekonomicznej co jak na razie jak powiedzieliśmy już nie przekłada się na to jakiś dramat na obligacjach rentowność ach on oczywiście spadły jest spokojnie Teraz jesteśmy teraz inwestorem który kupił te aplikacje i czeka na ich stabilizację to nałożenie się tych wszystkich negatywnych czynników No jest jednak ryzykiem Pani Magdo inflacja w Polsce i na świecie kiedy szczyt Jak daleko do tego szczytu pani zdaniem Jakie są Myślę że mamy wiele scenariuszy dlatego że bardzo dużo zależy od tego jak będą wyglądały ceny energii i też jak będą wyglądały regulowane ceny energii więc jeżeli regulator pozwala na ileś tam procent podwyżek cen ogrzewania energii elektrycznej No to to się bardzo szybko przełoży na inflację więc myślę że te scenariusze teatrzyków zakładają że inflacja w tym momencie się stabilizuje ale wzrośnie nieco czy nawet o dwadzieścia procent na początku przyszłego roku z powodu podwyżek cen energii realistyczne ale na pewno zależy od tego jak jak zdecyduje ten regulator czy też czy na przykład ceny energii do pewnego poziomu zużycia będą stały a powyżej tego poziomu będą zmienne nawet nie wiem jak to policzyć później w statystykach gąsowskich jeśli chodzi o inflację więc myślę że będzie bardzo dużym zależało właśnie od tego z drugiej strony Jeżeli rzeczywiście osłabia nam się aktywność ekonomiczna to trochę powinniśmy wiedzieć No trochę osłabienia się niektórych presji cenowych ale jeżeli rząd będzie dokładał jednak pieniędzy do do do kas do do sakiewek powiedzmy portfeli Polaków No to oni zachowują swoje jednak możliwości nabywcze będą też efekty bazy pamiętajmy że jeżeli wzrastają bardzo ceny powiedzmy w miesiącu kwietniu jednego roku To w za 12 miesięcy ta inflacja roczna Pewnie będzie trochę niższa więc to ceny żywności nie dołożą się do tego widać też że OPEC próbuję utrzymać ceny ropy w tych okolicach 100 105 to jest cena którą bardzo lubię w tym momencie nawet jest mniej niż mieliśmy w tym roku więc pewnie pojawią się pewnie jakieś efekty bazy i spadek też rok do roku cen cen paliw No ale nawet po tym przejściowym wzroście chyba jednak inflacja zaczyna trochę spadać ale nie mogę w tej sytuacji mieć bardzo konkretnej prognozy ta inflacja napewno niedociągnięć do celu inflacyjnego przez dłuższy czas dlatego że narazie ishockey zewnętrzne i polityka krajowa nie doprowadzi do tego że będziemy mieli ani raptowny spadek popytu który mógłby tą pracę obniżyć albo powiedzmy raptowny statek płac który też jednak jest czynnikiem kosztowym i później popytowym w gospodarce Jak widzimy płacę szczególnie w sektorze przedsiębiorstw wzrosną ciągle no prawie w tym samym tempie co inflacja jest trochę inaczej w sektorze publicznym Czyli chyba średnio cała gospodarka te płacę rosną około 10 procent Co oznacza że jednak była jakoś realne erozja wartości nabywczej No ale to nie jest ogromny spadek tej wartości pamiętajmy o tym że Ferb Stanach Zjednoczonych martwi się kiedy pensje rosną o parę procent czyli 2009 a w Polsce te prywatne przynajmniej pensje rosną o prawie tak samo jak rośnie inflacja a profesor Joanna tyrowicz tutaj Cytuję za ma kronester na Twitterze który z kolei Cytuję depecher agencji i SB pojawia się poważne wątpliwości da się wyjść z najwyższej od kilku dekad inflacji bez dodatnich stóp procentowych bez dodatni stóp procentowych co oczywiście kiedyś było nową teraz wydaje się być zupełnie abstrakcyjną rzeczywiście sytuacją ale tutaj pani profesor teologii czy wprost mówi że taka ewentualność może się pojawić co pani sądzi o tym czy rzeczywiście jest realne żeby żeby stopy procentowe nie wiem czy to to można zrobić ale pamiętajmy o tym jaka będzie inflacja danym momencie czyli na przykład jeżeli inflacja będzie na poziomie powiedzmy się ustabilizuje i będzie uparcie na poziomie 10 czy to należy zrobić to jest też z całej dyskusji na temat teorii polityki monetarnej Czy można ochłodzić presję popyt ową przy negatywnych realne stopy procentowe z No a być może musimy wtedy myśleć o tym jak wyglądają nominalnej stopy procentowe bo jednak one poszły w górę dość mocno niektóre osoby niektóre gospodarstwa domowe jednak są bardzo ponoszą koszty tej wyższych stóp procentowych poprzez wyższe raty kredytu Oczywiście te wartości kredytów sens w sensie realne mogę wpaść ale raty poszły bardzo w górę ale to też jest sprawa dystrybucji tego ile osób właściwie ma kredyty hipoteczne A ile osób nie ma żadnych kredytów hipotecznych więc one nie cierpią z tego powodu z tego działania z tego powodu działania krem tego kanału kredytowego polityki monetarnej ale no taka teoria ekonomii mówi nam o tym że uporczywą inflację Czy można zwalczyć właśnie pozytywną stopą procentową dlatego zawsze zachęca wtedy do oszczędzania a nie do inwestowania na przykład aktywa Czyli mam taką inwencję aktywną aktywowało czy kupowanie dóbr na z wyprzedzeniem które też dodaję chwytu by nam się nie opłaca oszczędzać wydajemy więcej tworzymy dalszą pracę ale pokazuje się też w komentarzach dzisiejszych nawet węgierskiego Banku Centralnego który mówi że chyba będziemy chcieli mieć tą realną stuprocentową pozytywną tam jest już się po procentowe 1155 procent inflacji jest na podobnym poziomie jak u nas opóźnione podwyżki cen mediów które były usztywnione przed wyborami ale jednak ponieważ to kosztowała budżet tak dużo ten rząd jest zmuszony do tego żeby chociaż część tych cen jednak urealnić one popchnął inflację w górę na Węgrzech która być może właśnie dosięga poziomu 20 proc po tych podwyżkach więc realne stopy procentowe na poziomie 123 oczywiście ciężki do wyobrażenia ale powiedzmy w horyzoncie czasowym czyli jednoroczny czyli musimy o inflacji przyszłej powiedzmy na będzie wynosiła 12 procent Węgry myślą właśnie tak samo może być może będą miały utrzymywać tak wysokiej stopy procentowe rozumie tak samo ma pani na myśli ten te słowa profesor Joanna tyrowicz bo akurat cała Rada Polityki Pieniężnej jako gremium myśli inaczej bo słyszeliśmy też takie sygnały że trzeba zakończyć już proces podnoszenia stuprocentowym że nie cała rada grenco Poszczególni członkowie z są różnice zdań ale teraz pokazuje też właśnie stopy procentowe na Węgrzech 1175 jak pani mówiła wiesz ten mocny wzrost i jak słyszymy realne dodatnie stopy procentowe to w naszej obecnej sytuacji nam się 17 stopa procentowa w Polsce inflację tak żeby była realna musiałbyś jakieś 17 w sytuacji rok do roku czyli bardziej jak ta inflacja będzie wyglądało właśnie 12 miesięcy więc nawet jeśli spadnie to ciężko jest naszych prognozach i Banku Centralnego nawet zobaczyć że inflacja spada już do 7 procent w w roku czy za 12 miesięcy a więc po Wracamy właśnie do pytania O co tutaj inwestorzy bo przecież stopy zwrotu na obligacjach są tak stabilne A no ale jeżeli pan centralne chciałby są podwyższyć stopy procentowe do poziomu właśnie zgodnego z inflacją nawet 12 miesięcy No to jest więcej niż to co jest obecnie zarabia się na informacjach polskich pytanie pytania złotego oczywiście z to jest stały element naszych spotkań i jest w opisie jest pytaniach od was Co decyduje Co zdecydują złotym też moje pytanie do pani także Polska waluta ma szanse na umocnienie a teraz pokażę wykres złotego do euro i forinta do Euro na jednym wykresie to tak jakby proste dwie rzeczy Wracając do tego co pytają inwestorzy dlatego że pytanie jest takie dlaczego te stopy procentowe stop zwrotu są tak stabilne widzimy że przecież Polska nie jest Właśnie mówiłam w takich pustyni ekonomiczne muszą rentowność obligacji tak mówimy stopy złote rentowności obligacji tego efekt lat niech żyje właśnie jakieś pustyni ekonomicznej tylko jest częścią globalnych rynków więc jeżeli inwestorzy ogólnie patrzą bardziej przychylnym okiem na region No to patrzą też bardziej przychylnym okiem na to co się dzieje w Polsce jeżeli napływają kolejne fundusze do funduszy inwestycyjnych które inwestują w regionie Europy środkowo-wschodniej No to te fundusze wpływają też na rynki obligacyjne w Polsce jeżeli widzimy też stabilizuje się rynek obligacji na przykład niemieckich czy ogólnie w strefie euro w jaki sposób ciągnie za sobą burdel przepraszam chociaż oczywiście polecą na mnie to jakieś różne ciężkie w błędnie powiedziałem to jest teraz wykres rentowności dziś dziesięciolatek polskich i węgierskich a teraz dopiero teraz dopiero wrzucam wykresy walut uwagę jak bardzo one ciągle idą w górę te rentowności Węgierskiej bez właśnie tego dołka Który widzieliśmy w danych dla dla Polski natomiast jeśli chodzi o kursu złotego No to mamy znowu wracamy do tej samej historii mamy czynniki krajowe A my też czynniki globalne więc wracając do czynników krajowych to są procentowe w centralnym są negatywne lepszą negatywne przez dłuższy czas rachunku obrotów bieżących troszkę się ustabilizował ale jest jednak ciągle deficycie jest finansowany środkami z Unii Europejskiej i Ana pływamy w inwestycji bezpośrednich ale to właśnie też dochodzą obawy od napływy funduszy z Unii Europejskich oni Unii Europejskiej które ten ten deficyt finansują to jednak jest euro które wpływa na polski rynek które można zamienić na złotówkę i ten kurs złotego jednak wspierać więc myślę że to to będzie tym czynnikiem ale to się wszystko wygląda nieciekawie Pomyślmy o czynnikach globalnych pomimo tego że Europejski Bank Centralny zdecydował się na podwyżki i podwyższa póki może póki jeszcze właśnie ta aktywność gospodarcza jest w miarę w miarę żywa i próbuje normalizować stopy procentowe w tym momencie Korzystając z okazji No to jednak Stany Zjednoczone podwyższają ciągle stopy procentowe i nie mają takich samych obaw o recesję wywołaną kryzysem energetycznym więc te te prognozy co do gospodarki amerykańskiej Europejski trochę jednak rozjeżdżają i to jednak będzie wspierało się siłę dolara ten król dolar chyba nie będzie zdetronizowany narazie a co jest dobre dla mocnego dolara No nie jest dobre dla wszystkich rynków wschodzących więc być może ona nie te waluty nie muszą się strasznie osłabiać ale pewnie nie odbijają się od tego osłabienia od tego niższych poziomów które widzieliśmy tego słynie które zdarzyło się już już w tym roku więc na perspektywy nie są dobre dla Ani walut naszego regionu z powodu czynników i krajowych właśnie regionalnych ani właśnie z powodu też czynników globalnych ciągłej jednak siły gospodarki amerykańskiej i dolara index index dolara teraz pokazuje to pamiętajmy o tym że teraz są ciekawe to będzie oczywiście interakcji pomiędzy walutami regionalnymi czy na przykład jeżeli Węgry jednak rozwiążą ten problem i konflikt z Unią Europejską No przynajmniej No zgaszonego trochę na jakiś czas czy to będzie takim pozytywnym sygnałem dla forinta na którym odrabiać 1175 procent a czy nie będzie negatywny właśnie wtedy dla złotego więc regionalne czynniki będą też ciekawe i na pewno te będą pytali inwestorzy Jak będą wyglądały wobec siebie te różne waluty regionalne eurodolar teraz na wykresie widać no i ta walka przy tym zrównaniu euro z dolarem i rozumiem że mimo wszystko Mimo że ten numer jest taki silny To nadal jest potem co do tego żeby się umacniał tak No i mimo tego że euro szczególnie wobec euro Myślę że Szczególnie dlatego że mamy oczywiście jeszcze inne waluty na świecie nie tylko a nie tylko euro i dolary indeks jest oczywiście ważoną też też średnio tych różnych partnerów handlowych i innych czynników No ale ponieważ też właśnie gospodarka Europejska jest pod tym ryzykiem i recesji I wojny energetycznej i napływu kolejnych fazy uchodźców No na razie to nie wygląda dla euro dobrze z o.o A no cóż Pani Magdo kończymy nasze spotkanie chyba tematy wykorzystaliśmy bardzo optymistyczna ale myślę że to będzie dość właśnie zakończył optymistyczne zakończę komplementem pod adresem Wojciech pisał wcześniej wytrzymałem to na koniec Dzień dobry Pani Magdaleno tak pięknie i Zrozumiano powiada że gdyby było była ministrem edukacji to byłaby to że gdybym był ministrem edukacji to byłaby to pozycja obowiązkowa dla uczniów mielibyśmy pięknie wydrukowanych pod względem finansowym A jak jest to każdy nie pisze Bójcie Dziękuję bardzo Może pomyślę o tym o materiałach edukacyjnych w przyszłości Chciałaby pani coś optymistycznego na koniec powiedzieć ale podkreślić że jednak fundamenty nie tyle fundamentem polskiej gospodarki ale skupiamy się bardzo na tym na tym co robi Bank Centralny Co robi ministerstwo psów ale jednak mamy niesamowicie silny prężny elastyczny sektor prywatny który podtrzymuje polską gospodarkę jednak ten sukces bierze nie bierze się znikąd więc należy porzucić trochę teop to typowe nastawienie nasz sport narodowy czyli narzekanie ale jednak uznać że jednak mamy tą niesamowicie silną gospodarkę nastawioną i na eksport i na i na popyt krajowy więc wchodzimy w ten olbrzymi kryzys No silną jednak ten możliwy możliwe jest planszy z silną gospodarką sprzecznymi firmami z bardzo no w miarę innowacyjnym sektorem prywatnym więc no to jest na pewno coś co jest dla nas dobre dlatego że jesteśmy bardzo zweryfikowani więc to jest siła jest znacznie trudniej mniejszym gospodarką które są na przykład nastawione tylko na produkcji samochodów trzymają tylko kilka większych firm i nie mają tej siły też takie lokalnej więc tu jesteśmy w lepszej więc jak zawsze jako jednak większy kraj więc powinniśmy bardziej optymistycznie na to patrzeć no ale no na pewno to nie będzie ciekawe zima Drodzy państwo czekamy na wasze komentarze pod filmem też Poza zapisem tej rozmowy tego liva i czekamy na komentarze i sugestie tematów na następne spotkanie mniej więcej za miesiąc panią Magdą a za miesiąc też będziemy już o anioł meetings Waszyngtonie czyli spotkaniach organizowanych przez imprezę Fundusz Walutowy i Bank światowy Ministrów finansów bankierów centralnych najróżniejszych banków inwestycyjnych więc pewnie będziemy mieli dużo ciekawych tematów do omówienia tam rozumiem gdzieś tam w tych okolicach pani będzie wtedy oczywiście to jest świetna okazja do porozmawiania z innymi inwestorami Altaks tak zwanymi polisy policymakers nami Okej super no to już się nie mogę doczekać Bardzo dziękuję za to spotkanie Anna Polony Główna ekonomistka dostaw Europie Środkowej i wschodniej Bliskiego Wschodu i Afryki w podręczniku Global Investment Management fixed income czyli p.j.m. fixed income kiedyś między innymi Międzynarodowy Fundusz Walutowy i Goldman Sachs Pani Magdo Serdecznie dziękuję miłego miłej reszty pobytu w Polsce do zobaczenia Dziękuję do widzenia i [Muzyka]