Rozczarowań polską giełdą ciąg dalszy [Rozczarowanie GPW, ETFy, Inwestorzy]

[Muzyka] Dzień dobry witam państwa serdecznie kończymy rok 2024 z bagażem przemyśleń z bagażem doświadczeń Oczywiście te doświadczenia są różne w zależności Po której stronie barykady się siedzi Można by powiedzieć że po naszej stronie jako mediów może jest trochę łatwiej bo to my powinniśmy oceniać podsumowywać i rozmawiać z wami z inwestorami ale z ludźmi których wy słuchacie i których rad zasięga przy okazji swoich inwestycji i zabezpieczając swój kapitał a więc kończymy ten rok serią podsumowań na antenie telewizji biznesowej dzisiaj nie może być inaczej moim gościem jest doktor Paweł Szczepanik szkolenia z inwestycji giełdowych Cześć Paweł Dzień dobry państwu damę serz w studiu ten rok był interesujący pod wieloma względami nie tylko jeżeli chodzi o inwestycje nie tylko jeżeli chodzi o giełdę o sytuację na świecie ale to był rok dość mocno Naznaczony i jakimiś przepychaniem jeżeli chodzi o sytuację geopolitycznego się dzieje w geopolityce na giełdę jak giełda reaguj reaguje jak wniki reagują Co się dzieje z surowcami No i w końcu schodzimy też na inne zupełnie poziomy no bo analizując kwestie inwestycyjne jeżeli przynajmniej Chodzi o polski rynek No mamy inwestorów profesjonalnych mamy ludzi którzy się lekko bawią w inwestycje Mamy w końcu fundusze tych wątków w ciągu tego roku było bardzo dużo ja mam jakieś kilka własnych pomysłów o które chciałbym cię zapytać ale może na początek otwarte pytanie do ciebie jak patrzysz na rok 2024 co z twojej perspektywy było takie najbardziej kluczowe co zapamiętasz w tym roku O czym warto powiedzieć rozczarowanie polską giełdą I to najbardziej z punktu widzenia kogoś kto dowiedział się że jest inflacja i na początku 2024 No mówi muszę uczyć z pieniędzy No to giełda tak no On jeszcze nie wie ktoś taki że są rynki zagraniczne i tak dalej inwestuje w Polskę mija rok i okazuje się że kończymy na minusie na przykład w20 że większość polskich spółek kończy na minusach Oczywiście są perełki jak zawsze ctc r 2 xtb r 2 ale spółek płynnych które poszły 100% jest 56 takich które poszły powyżej 30 proc No znajdziemy około 20 a reszta na minusie lub w dół Ponadto no Nie ma gwarancji że ktoś kupi tylko spółki dobre z reguły kupił trochę dobrych trochę złych więc ten portfel ma na zero lub na minusie jest Rozczarowanie a jednocześnie kiedy spojrzymy szerzej No to mamy s&p 500 na z w górę młodzi ludzie którzy zawierzyli w bitcoina ja nie mówię na dźwigni nie mówię w tradingu nie mówię tam jakieś lewary razy 1000 ale po prostu kupili sobie część do swoich portfeli nawet będąc kompletnymi matami giełdowymi w cudzysłowie są na zysku a tutaj jesteśmy niezadowoleni tak z wyników GPW No i można sobie zadać pytanie z czego to z czego to wynika i dlaczego tak się dzieje to możemy też o tym porozmawiać natomiast to zapamiętam Tak że tak że no banki koło zera No bo tam 1 proc na plusie na minusie No to jest bez to jest bez znaczenia Więc to jest kompletne rozczarowanie Argument że mamy konflikt zbrojny za granicą nie jest argumentem bo 2023 też był konflikt mm a był zdecydowanie lepszy No właśnie skoro sam zadałeś to pytanie je podbiję co się wydarzyło Bo wracając No w zasadzie rok temu 23 rok było widać że był taki hura optymizm zwłaszcza pod koniec roku w momencie kiedy ówczesna ówczesna koalicja opozycyjna dochodziła do władzy Wszyscy mówili Okej to teraz na pewno coś się zmieni i było widać że był ten napływ kapitału No bo część spekulowałbym który do nas przyszedł czy tak jak ostatnio Rozmawiałem z kilkoma już TF ikami polskimi zarządzającymi wszyscy mówią No przyszły rok przynosi dość niskie ceny polskich spółek giełdowych a więc może ten kapitał znowu wróci bo jeszcze tak tanio nie było A może już dawno nie było tak tanio więc może warto byłoby coś faktycznie w przyszłym roku kupić No ale to jest znowu zgaduj zgadula to znaczy no w co inwestować w przyszłym to pewnie będziemy Później natomiast kwestia to trzeba podzielić mamy mamy duże spółki WIG20 więc tutaj no powiedzenie tanio to nie za bardzo bo 20 lat jesteśmy na poziomie w okolicach 2200 2400 na wigu 20 więc więc tanio nie jest tanio było kiedy spadliśmy na 1400 1800 wtedy było tanio i warto było kupić chociażby ETF na w20 bo do zara nie spadnie to to jest ta jedna kategoria i druga kategoria spółek to są spółki gdzie bardziej No bo raczej inwestor taki indywidualny nie będzie szukał próby tradingu jakimś PK czy na czymś no bo to to to to stoi w miejscu No chciałby kupić jakąś małą średnią spółkę No która mu pójdzie na przykład razy 5 w górę przynajmniej jedna z kilku które które kupi i to jest problem Wielkiego rozczarowania inwestorów polskich mianowicie spółki pewne rzeczy obiecują a potem przychodzi rozczarowanie i tak naprawdę ktoś zrobił dobrą robotę ZR analizę No ten analityk też zrobił dobrą analizę ale on pracuje na tych danych które ma no i ma pewien standard analityczny No nie jest tak że on nagle C on nie może wyjść analityk fundamentalny i powiedzieć Moim zdaniem to jest dobre nie No ma pewien zestaw narzędzi No potem się okazuje że spółka się wykłada i nagle się okazuje że bardzo dużo spółek 20224 spadło po 40 po 50 proc i długo można by wymieniać JSW asbis i tak dalej i tak dalej ATT EUR CAS No 11 bit Pomijam już bo bo to to to to to jest taki wyjątkowy przypadek ale inwestorom jest przykro I co oni w związku z tym chcą robić mówią nie chcę kupować spółek wolę kupować zbiory czyli kupić ETF na ETF 20 ETF na s 500 na zaka może trochę trochę zainwestuje w kryptowaluty 100% tego co mam Może złoto będzie szło No to sobie kupię do z nie spadnie na tej zasadzie boją się kupowania spółek czare goryczy przechyliła oczywiście Żabka ale to bardziej psychologicznie tak bo te NIK nie spodziewał się nie wiadomo czego ale to było typowe skasowanie produktu plus wcześniej mieliśmy takie takie zabawy jak Allegro które które już kosztuje dużo dużo taniej inne spółki debiut tak dużo jest teraz niżej inwestorzy przestają wierzyć nawet analityk którzy mówią to jest dobre no zawsze przed wejściem na giełdę są super wyniki wszystko w ogóle świetnie No i potem jest coraz gorzej inwestorzy nie chcą i na przykład jak ja rozmawiam z ludźmi no to ktoś sobie woli kupić ETF na siedem największych spółek amerykańskich na przykład jest taki ETF aniżeli kupić sobie siedem spółek z GPW No bo to rozczarowanie będzie mniejsze A tych rozczarowań było bardzo bardzo dużo i mamy W tej chwili 15 proc inwestorów indywidualnych na na GPW tak mniej więcej i to będzie maleć ta ta liczba i jeżeli nawet wśród nich bardziej chętnie będą kupować so takiego ETF zarobią mniej ale nie spadnie mu do zera a tu nagle kupuje jakąś spółkę mija rok 60 w dół a przecież było tak dobrze no to to to moim zdaniem kiedy mówisz 15 na KPW to bierzesz całą giełdę Czy główny parkiet bez New conect ty nie są takie tam obroty No to bo ten rynek to mnie o tyle interesuje że Ryś czasu jak też obserwujemy z ostatnio to fajnie nawet wybrzmiał na jednej z wydarzeń Zresztą na giełdzie że ogólnie giełda d stała się takim punktem do Exitu przy debiutach jakiegokolwiek natomiast już nie tą rolą jaką pełniła kiedyś czyli dostępu do kapitału dla spółek na zwiększenie ś to nas prowadzi trochę w taki w dziwny moment no bo pada pytanie co ten inwestor w takim razie ma zrobić tak No bo skoro albo inaczej jeszcze lepsze pytanie jak w ogóle aktywować Czy zachęcić biznes do tego żeby przychodził na giełdę skoro biznes z zewnątrz przychodzi patrzy widzi co się dzieje widzi ile go kosztuje obecność na giełdzie i wtedy moż sobie zadać proste pytanie a po co mi to tak no bo z jednej strony koszty są gigantyczne do do wejścia na giełdę Jeżeli mam dobrze prosperuj Biz nie potrzebuje niczego spekulować nie potrzebuje się skasować no to ta giełda staje się wtedy ciężarem A chyba nie o to nie o to wszystkim chodziło przynajmniej kiedyś tak giełda tak nie funkcjonowała zmienił się zarząd giełdy powstały jakieś nowe plany nowe strategie Ja ostatnio też spotkałem się z opinią że nie jest dobre to że samo GPW jest spółką akcyjną i spółką publiczną a powinno być platformą do promowania Rynku kapitałowego a nie sama własnym interesie realizować na przykład swoje plany jako spółki giełdowej że to nie jest dobre dla rynku tak ale to to możemy sobie ewentualnie zastanowić czy się czyzy tak czy nie na New connecte mamy dominującą stronę tych inwestorów indywidualnych znowu na głównym parkiecie siedzą głównie fundusze tak ten ten inwestor taki indywidualny czy mniejszy czy inwestor profesjonalny jest w mniejszości pod co on ma grać i z jakim kapitałem on musi walczyć No to jeżeli nie on ma wpływ na to i nie może sterować tym co się co się na głównym parkiecie dzieje no to chyba nie dziwi że nastrój do giełdy inwestorów indywidualnych jest jaki jest na dzień dzisiejszy to znaczy tak tu mądre słowa padły mianowicie czym giełda jest w teorii że powinna szukać tego kapitału i tak dalej i tak dalej Natomiast w praktyce w tej chwili No to najlepszy biznes Jaki można sobie to jest wprowadzenie spółki na giełdę wymyślenie jakiegoś pomysłu inwestycyjnego złapanie jakichś dotacji przy okazji jakby się udało złapanie potem kilku frajerów którzy to kupią a potem Bujajcie się sami tak to wygląda W skrócie więc tutaj inwestorzy nie chcą brać w tym udziału bo zbyt wiele wydarzyło się takich rzeczy Oczywiście to nie wszystkie spółki są spółki które przychodzą w innym celu się rozwijają systematycznie rosną dzielą się kapitałem Ale ich jest za mało jest za mało o to chodzi a w większości przypadków No to mamy tak wprowadzamy spółkę na giełdę robimy te wszystkie operacje wymyślamy jakąś propozycję nie wiem Wymyślimy rakietę kosmiczną z bambusa jakaś tam dotacja polecimy w kosmos coś tam jakiś lek na zapalenie psów dla kota kanarka czy coś i lecimy i potem następuje często po debiucie schodzenie lub to się miele No i to mamy Mod w tej chwili na długoterminowe inwestowanie zabezpieczanie swojej przyszłości i młodzi ludzie no nie chcą wchodzić w coś takiego co za chwilę może kosztować zero tak przykład 11 bit słynny wycenę 800 Kosztuje 150 bo coś tam więc oni wchodząc w długi termin no chcą kupować coś o czym wiedzą na pewno że po pierwsze nie spadnie do zera a po drugie że nawet jak spadnie a poczekają 4 pi lat to się odbije to i tak im to wróci mhm No i to dają indeksy giełdowe na pewno daje ETF amerykańskie No na gorszym razie z czekają średnio przecięcie czeka 2 TR lata i to wraca na szczyt to nie Musi rosnąć No ale są na jakimś tam pewnym poziomie tak mają to bezpieczeństwo a część pieniędzy co bardziej ci którzy chcą być aktywni przeznaczają na jakieś krótkoterminowe transakcje traders skie dla jednego to będzie TR miesiące dla jednego TR dni wszystko jedno Ale to częścią kapitału na takie coś Przy dźwignia No to sobie poświęci 5 ma na przykład 100000 to sobie włoży 58000 mówi To jak stracę to to trudno a może mi wyjdzie czegoś się nauczę tak to jest na tej zasadzie znowu spekulacje takie jak były kiedyś przykładowo mamy no przykładowo spółka x nie chce wymieniać nazw tak no to 10 15 lat temu Kupno przez jednego inwestora 300 000 tak takie takiej spółki to było nic dzisiaj obrót na takiej spółce 50 100 000 ona też idzie 10 20 proc za chwilę spada 20 rośnie 50 spada 30 i tak dalej i tak dalej ale tutaj nawet taki spekulant z większymi pieniędzmi po pierwsze w stanie nic zrobić a po drugie tam nie ma żadnych zasad No bo spółka wyskakuje na przykład 30 i następnego dnia 40 w dół plus takie rzeczy kosztowała pi poszła na 90 i teraz znowu kosztuje 7 w ciągu dwóch lat no tak być nie może No coś za tym musi musi stać No i tak się dzieje właśnie jak się jak się dzieje natomiast już nie ma przymusu w tej chwili też jest tak że po pierwsze młodzi ludzie w tej chwili kupować akcji Z tych powodów bo mają inne możliwości są wyedukowani mają to wszystko w telefonie on może inwestować gdziekolwiek w cokolwiek ja nie mówię tradingu dwig raz 100 nie o to chodzi ale jest w stanie sobie tam gdzieś kliknąć i kupić na przykład ETF na BTC czy jakiegoś tam cfd na na BTC bez dźwigni tak bo ma 100 000 a kupuje sobie jakieś tam ETF za za 2000 na przykład jakaś część tego portfela ma w tym i on wie że to to zaranie spadnie jak spadnie to na 30 proc sobie dokupi No i jakoś to będzie uda się lub nie A w przypadku spółek jest o tyle problem że one mogą spaść i nie chodzi o to że one spadną do zera one mogą nigdy nie odbić i tu jest kłopot bo Bierzemy sobie o przykładowo taki EUR na przykład Tak spadł i teraz tam kosztuje ile kosztuje no i ktoś mówi a to dobra spółka do zera nie spadnie No może nie spadnie Ale ską wie że ona wróci na wyższe cenę ona za 10 lat może kosztować tyle samo Podobnie było po Chodź budowlany tak Skotan tam sobie kosztował 600 przed tymi emisjami spadł No i ktoś mówi to ja poczekam bo jak jak już krach się skończy to on odbije No nie dziś kosztuje tyle samo tak inne pojawiły się tematy a indeksy wróciły więc tak jak mieliśmy na przykład przygodę z covid czy mieliśmy przygodę ukraińską że wybuchła wybuchł konflikt i wtedy w20 bardzo mocno zanurkował No to wygrał ktoś kto kupił ETF na ten indeks mówiąc do zera nie spadnie poczekam d TR lata albo cy ale będzie zero ale jak się poprawi sytuacja to to odejdzie w górę Tak ETF na swik teraz mamy też jest pomysł nie wiem czy wejdzie na przykład etf-y na Bitcoin na GPW No komisja się nie zgadza bo to jest bardzo ryzykowne A co tu ryzykownego Przecież nikt nie zmusza nikogo tak żeby żeby żeby to to nabyć A czym jest bardziej ryzykowne od spółki która kosztowała 100 a teraz kosztuje s więc moim zdaniem też kierunek takiego rozwoju Powinno być właśnie więcej tych rzeczy z kto twoim zdaniem traci na obecnej sytuacji która jest na polskim rynku kapitałowym w tym tygodniu doszło do setnego przejścia newu na na rynek główny spółka neptis SA która po dekadzie obecności na New connecte robienia swojego biznesu przechodzi i akurat o ile w ich wypadku ten indeks faktycznie drgnął tam się ruch ruch zrobił i jak się obserwuje tą nawet wykres ich całej obecności na giełdzie to tak widać że to cały czas po prostu sobie spokojnie rośnie ale to jest jeden przykład z niewielu zapewne który przychodzi na parkiet główny bez dodatkowej emisji wycena jest ciekawsza oni mają jakiś pomysł na jakieś dodatkowe rzeczy na kilkaset spółek które są notowane na giełdzie część takie chociażby jak przechodzi na główny parkiet ale chociaż ostatnio decydenci z giełdy mówią że to nie są potwierdzone informacje No ale w mediach parę miesięcy temu pojawiły się szumne informacje że nawet 100 spółek może nie tyle że grozi ale sugeruje w ogóle zejście z giełdy papierów wartościowych w najbliższych dwóch latach No i teraz i teraz jest pytanie kto na tym traci że nasz rynek kapitałowy i Nasza polska Giełda dzisiaj na 2 roku wygląda jak wygląda a nie wygląda dobrze patrząc na indeks to znaczy na pewno tracą tracą fundusze które które zajmują się strategiami aktywnymi i to już jest nurt który obserwujemy od kilku lat no bo jeżeli ktoś może sobie kupić ETF i zapłacić minimalną prowizję to nie musi brać aktywnego funduszu który tak nie pokona indeksu oczywiście niektóre pokonają natomiast Nie ma gwarancji tak czy na przy na 10 C się uda No ale tą prowizję trzeba zapłacić większą tak Czyli jak gdyby ta ta działka tego aktywnego zarządzania ona już ona już jest w tym momencie na wymarciu bo mamy tyle możliwości w tej chwili kupna pasywnego wejścia że inwestorzy wybierają to i sami chcą kontrolować przecież bywały czasy kiedy za aktywne powierzanie pieniędzy trzeba było zapłacić prowizję 7 proc na start to oczywiście było dawno temu ale to były takie były rzeczy więc traci to ten segment traci traci oczywiście no giełda która robi co może żeby po prostu poprawić wizerunek i to nie ma jej winy No bo tak naprawdę powinny być nowe spółki które wchodzą i które ciągną należałoby z tego wigu 20 te skostniałe spółki powyrzej No ty spółek nie ma Czyli jak gdyby No tutaj Tutaj się nic nic nie zmieni natomiast z punktu widzenia inwestora takiego zwykłego indywidualnego No to on ma pełen Komfort dlatego że on nie jest zmuszony jak gdyby do zawierania transakcji na akcjach co też robi y też nie wszystko jest źle No bo wprowadzenie chociażby etfów na s&p 500 na s 80 na na nasdaq teraz wprowadzenie tego ETF z dźwignią jest super dobrym dobrym krokiem bo giełda kojarzy się z bezpieczeństwem że te pieniądze są bezpieczne to mamy na rachunku to wygląda tak samo jak akcje i bardzo wielu inwestorów No tak rozkłada po prostu swój portfel z drugiej strony Jeżeli Kto traci No jeżeli tylko że to inwestowanie w etf-y to jest inwestowanie pasywne zatem nie kupujemy dzisiaj po to żeby jutro sprzedać No to jeżeli klient u takiego brokera kupuje dziś otwiera pozycję i zamierza ją trzymać pół roku no to żaden klient bo nie ma dochodu dobry klient to jest taki klient który kupuje w poniedziałek sprzedaje w środę odkupuje w piątek bo wtedy to się miele i w przypadku właśnie bo obrotu nie ma marny i ogólnie chodzi o to że klient który trejduje spekuluje na akcjach jest najlepszym klientem No bo on nie wyzeruje bo jak wejdzie ktoś na kontrakty No to na dźwigni z mielą go do zera dla biura Makowskiego to żadna atrakcja żeby przyszedł klient na kontrakty i zbankrutował to on potrzebuje kurę która będzie robiła obroty więc traderzy którzy byli na akcjach na tych małych średnich spółkach To byli ludzie którzy byli zawsze nawet stracił 20 30 proc potem na czymś No mieli mieli mielił kręcił się koło zera trochę stracił zawsze był A klient który przychodzi na kontrakty na bardzo duże dźwigni jak się wyzeruje No to go nie ma a w nieskończoność nie będą napływać więc więc więc tutaj ta ta moc spekulantów dawała dobre dobre dochody dla dla brokerów natomiast tu bardziej się martwi się infrastruktura czyli czyli giełda brokerzy fundusze natomiast klient indywidualny to ma święty spokój bo ma w tej chwili mega mega dobry dobry wybór tak coś nieosiągalnego kilkanaście lat temu do pierwszego kwartału tego roku konkretnie do marca Hindenburg LPP czy to już jakby Zapomnieliśmy o tym co się wydarzyło czy to jest lekcja która polski rynek nauczyła czegokolwiek czy nie nauczyła przeszliśmy do porządku dziennego dzisiaj na koniec 24 roku nikt o tym nie pamięta ani o wystąpieniach zarządu ani o zarzutach Ani o raporcie ani o tym spadku Co się wtedy co się wtedy wydarzyło No mija 9 miesięcy od tego zdarzenia inwestor Polski który jest na rynku Parę lat przyzwyczaił się już do tego typu śmiesznych historii i w momencie kiedy oczywiście wychodzi tak taki taki raport to po pierwsze ta reakcja była dziwna ale to nie była reakcja wynikająca z inwestora indywidualnego który się wystraszył i zaczął kłaść zlecenia sprzedaży tylko mamy W tej chwili bardzo dużo już robotów botów na giełdzie które w sposób mechaniczny No przykładowo tam wczoraj Fed coś zrobił ze stopami spadamy straszliwie No bo roboty sprzedają bo wchodzą nowe dane więc najprawdopodobniej jakiś robot fundamentalny a nie mamy płynności No postanowił to LPP sklepać natomiast ono bardzo szybko wróciło do korzeni bo człowiek w przeciwieństwie do robota jest w stanie śmiać się z tego bo już widział tyle akcji jeżeli jeżeli widzimy spadek na LPP po tym jak widzieliśmy spadek jak był covid gdzie były straszne strach prawda ale RN bardzo szybko i za chwilę Wojna w Ukrainie bum w dół Nie jedziemy jedziemy w górę inwestor się nauczył spada to ja biorę bo nawet zdechły koń jak spadnie to Zenon Komar autor książki do analizy technicznej pierwszej w Polsce szuka spekulacji mówił nawet zdechły koń jak wypadnie 10 piętra to na czwarty podbije i od razu pojawiał się pojawiał się popyt i Ponadto co to taki raport pamiętamy też była taka akcja kiedyś Lotos spółka wycena zero i potem konferencja z prezesem Pamiętam jak dziś w mariocie zrobił w soim i mówi my mamy w beczkach paliwa w porcie tyle że to pokrywa naszą cenę to jakie zero tak no po prostu wyszedł sobie jakiś analityk i zaryzykował tak jak mu wyjdzie no to będzie Bogiem jak mu nie wyjdzie No to się stanie pośmiewiskiem z reguły analitycy starają się mniej więcej operować w podobnych przedziałach bo łatwiej się skompromitować w grupie ale jeżeli jest sukces No to też w grupie tak od czasu do czasu pojawia się ktoś No chce po prostu zrobić zrobić wrażenie no i tutaj to było coś takiego być może była to próba manipulacji próba próba otwarcia na przykład pozycji krótkiej No jakimś raportem spowodowanie żeby żeby to spadło tak Czyli taki tak no ale to to w Polsce mu nie przejdzie ten numer bo to są naprawdę bardzo wyedukowani inwestorzy ja uważam że polski inwestor jest wyedukowany na pewno dużo lepiej od amerykańskiego i tak dalej i tak dalej to patrząc na przyszły rok ten wyedukowany inwestor w co będzie inwestować pójdzie tą samą drogą którą którą szedł w zeszłym roku Tylko teraz pytanie czy mu się uda bo to o czym marzy Na pewno każdy to chciałby korekty na nasu najlepiej ze 20 i sobie zacząć zbierać i to o czym marzy każdy to korekta na BTC czyli na bitcoinie jakby tak zszedł ze 100 000 na 80 70 to już by się zaczęło branie rynek może zrobić psikusa i tu gdyby zszedł No to kupi zejdzie jeszcze niżej to sobie dokupi ogólnie problem będzie jak to nie będzie schodzić No bo co wtedy zrobić czy czekać że będzie zejście czy że to będzie ciągnąć No na razie wszystko wskazuje na to że 2025 mamy cały w górę plus tam te te różne strategie które spotkamy w internecie trzeci rok s&p 500 na wzroście Myślisz że będzie no po pierwsze piątka to zawsze najlepsze lata bardzo myślę tak ja myślę że będzie szedł w górę dlaczego Chociażby to to możemy za chwilę powiedzieć ale nastrój jest taki że rynek chce żeby to cofnęło żeby kupić a to musi być cofnięcie że się sprzedaje musi być strach ciężko ludzi teraz czymś wystraszyć No co po kidzie po po konflikcie zbrojnym No musiałoby coś pójść zaskoczenia nie Meteor jakiś no Putin zagroził tak guzikiem ile spadek dzień No więc inwestorzy się nie boją i i myślę że i teraz Co będzie jeżeli na przykład Bitcoin nie zejdzie na 70 80 ys tylko pójdzie to co Ja obstawiam jednym ciągiem zzy to jest tylko wróżenie z f ale pójdzie po 200000 tak nie to że w jednym roku ale cyk cyk cyk cyk cyk I nie będzie tej korekty bo każdy marzy o tej korekcie chyba że coś się wydarzy w otoczeniu że faktycznie boty postanowią się kować bo w tej chwili to to już nie jest tak że sobie tam w funduszach siedzą ludzie o to ja sobie Sprzedam albo głosujemy kupujemy czy sprzedajemy tylko oni lecą handel programowy i chociażby wczorajsza reakcja fedu to to był handel programowy więc być może no to wtedy ten inwestor indywidualny w tej chwili ma przewagę nad botami on Musi reagować i oczywiście oni zarabiają bo on tu reaguje źle tu reaguje dobrze znac się on zawsze dobrze reaguje według tego swojego planu ale wychodzi lepiej lub gorzej ale to im się skleja a człowiek ma mózg jest o tyle lepszy od sztucznej inteligencji że sztuczna inteligencja potrzebuje elektrowni jądrowej żeby napędzić te wszystkie jej pomysły żeby zbliżyć się do tego co robi człowiek w swoim mózgu pijąc tylko wodę i się chłodząc więc jest w stanie stwierdzić że zaczynam zbierać dobry towar bo naz snp do zera nie spadnie to na tej zasadzie Polska Myślę że jeżeli coś tam drgnie to może się jakiś kapitał poja mówi od inwestora indywidualnego ale to małej części nie nie tak nie będą chcieli ryzykować że kolejny rok będą na zero też Przypominam że inflacja za ostatnie kilka lat no powiedzmy wyniosła % w niektórych sektorach ceny poszły razy dwa i GPW miała być Panaceum na tą inflację No to jeżeli tak no to powinniśmy być % wyżej a oczywiście jak od dołka policzymy No to kś powi jakbym kupił na dołku to bym tyle miał no nie nie na dło się nie kupi na szycie się nie odda więc tu jest co z tymi programami pracowniczymi bo mówili mówiono że no to miał być jakiś zastrzyk dla polskiej giełdy to miało napędzać Ike xz że że to wszystko ma wjechać na giełdę powinno być ożywienie to się wydarzy to się nie wydarzy Nie no to te pieniądze wchodzą No ale to to to jeżeli ktoś buduje sobie kapitał na na koncie emerytalnym No to głównie kieruje się strona Ameryki tyle no przecież krótko tu nie trzeba być wielkim analitykiem tak No ogólnie system emerytalny amerykański akurat pisałem doktorat systemów emerytalnych z więc tak bardzo krótko system emerytalny amerykański opiera się na giełdzie i tam podejście jest proste 60 akcje 40 obligacje i robimy overbalance takim dużą uproszczenie czyli tam to że w zlikwidowano przeniesiono obligacje do to byy jedynym państwem w galaktyce które w ogóle tak robi No bo musimy mieć żeby Jak spada to to sprzedaj obligacje no i tak to działa No i inwestorzy tak robią tak i w najgorszym przypadku jeżeli sobie tam historia jest krótka stuletnia ale powiedzmy jakby się kupiło na szczycie w najgorszy No bo to zakładamy moment wejścia on jest przypadkowy Zaczynam odkładać emeryturę No oczywiście często jakbyś zaczął WKU to miał tyle zaczynać od szczytu No to W najgorszym razie tam się czekało x lat zanim to wróciło na zero natomiast cykl oszczędzania emerytalnego No wynosi około 30 lat no to już od 17 roku W najgorszym razie kiedy się zainwestowało wychodziło się na plus No i ludziom się to podoba coś coś takiego i sobie dywersyfikuje Oczywiście mogą się wzmocnić i sobie właśnie wziąć na przykład atfa na s największych amerykańskich spółek pod rozwój sztucznej inteligencji który jest kosmiczny w tej chwili gigantyczne zyski potencjale czyli firmy których nie było 3 lata temu w ogóle na rynkach nikt o nich nie słyszał dziś po trzech latach i kapitalizacja 100 miliardów wynosi czy na przykład Microsoft daje ogłoszenie do na swojej stronie że szuka fizyków jądrowych bo za miliard dolarów chce wybudować elektrownię jądrową projekt cały sztucznej inteligencji 100 miliardów koszt Elektrowni 1 No to na jakie zyski liczą nie na 500 dolarów tak jak 100 miliardów wkładają ten potencjał tych zysków Jest niesamowity czy Nvidia dziwią się ludzie bo ona rośnie No rośnie skoro skoro obniżyła zużycie na przykład procesora Energo energetycznego trzykrotnie a zwiększyła jego potencjał pięciokrotnie No to jest taniej to używać z większą efektywnością to rośnie A już są pomysły że będzie to na przykład wzrost procesora 20 krotny a obniżenie energochłonności 10 krotne tak jest mega mega rozwój a teraz wracamy do Polski No i mamy te firmy skostniałe Zresztą Europie chociażby dlatego że że że Unia Europejska nam ogranicza chociażby rozwój sztucznej inteligencji tu widzę używasz No to amerykański użytkownik ma już sztuczną inteligencję w swoim iPhonie Europejski nie tak i No to my a nie będzie ogólnie giełdy będą rosły z nową technologią z rozwojem No ile te banki jeszcze mogą tych zysków dać ta gospodarka skostniała bo kupujemy wyniki spółek przyszłe No i tutaj jest ten problem że to się mieli mieli mieli mieli i inwestorzy szukają przy d części kapitału No czegoś co ma ogromny potencjał Jak oceniasz spółki dywidendowe w Polsce spółki dywidend Prost powodu że w Ameryce żeby obniżyć dywidendę to jest wydarzenie na miarę Boże jak można zmniejszyć dywidendę A my mamy przypadki na przykład w Polsce wycofania się z dywidendy więc tutaj znowu wracamy po pierwsze do tamtego inwestowania co mówiłeś na długoterminowe Emerytalne częsta zmiana przepisów emerytalnych powoduje że tak naprawdę człowiek nie wie według jakich zasad inwestuje na Toy likwidacja of i tak dalej i tak dalej I tu się nagle okazuje że mieliśmy na przykład spółka CCC 3 dywidenda będzie świetna będzie się rozwijać nagle spadek na 30 nie będzie dywidendy tak teraz znowu że będzie Nie ma tej stabilności inwestorzy tego się bardzo bardzo boją pierwszą taką która zrobiła szok No to było kiedyś TPSA teraz Orange tak nie będzie dywidendy więc tutaj się inwestowanie dywidendowe to jest oczywiście standard i i sama Strategia jest bardzo dobra Ja nie mówię że ona jest jest jest jest zła tak z punktu widzenia standardów światowych natomiast oceniam bardzo źle W Polsce bo jest obawa bo to nie inwestuje w dywidendy na 2 lata no portfel dywidendowy to jest długoterminowy portfel czy te zasady na tych spółkach będą obowiązywać A może spółka stwierdzi ja się wycofuję z giełdy to co ty mówiłeś brak tej stabilności stałych zasad gry to to to to jest niepokojące bo my się podniecam że obiecano dywidendę ale ta jedna dywidenda niczego nie robi tak czy dwie no bo no bo nawet dywidendę a i tak tam korygują kurs tak No mamy 110 100 kosztuje wypłaca 10 zł dywidendy kurs nam zbijają na 90 następnego dnia dywidenda wpływa tego podatek musimy zapłacić Czyli tracimy na tym więc w krótkim terminie to w ogóle jest bez sensu grać pod dywidendę a w drugim nie mamy bezpieczeństwa przepisow kończąc i do podsumowań do podsumowań w zasadzie tak dużo powiedział Zastanawiam się od czego zacząć w tych podsumowania wszyscy są ciekawi co kupić żeby zobić wszyscy są ciekawi co kupić a regulator ewentualnie może się przesłuchiwać Żeby zaraz nie poszła jakaś rekomendacja co kupić co nie kupić więc może inaczej inaczej Sformułuj to pytanie może nie Co kupić w 2025 roku ale jaką jaką może może jakąś strategię byś rekomendował na przełomie 202 roku i na jakie kluczowe czynniki zwracać uwagę i brać je pod uwagę przy okazji rewizji swojego portfela na zamknięcie 24 roku i planowanie w co inwestujemy w 25 oczywiście Pierwsza sprawa jest taka Czy jestem bardziej długoterminowy pasywny Zakładam że o tym rozmawiamy więc tutaj Sprawa jest Sprawa jest banalnie banalnie prosta regulator jak nas słucha to to nie wprowadzi na GPW więcej etfów łącz kuty złoto cokolwiek żeby żeby po prostu ludzie nie kupowali cfd czy gdzieś indziej tylko kupowali po prostu przez polskiego brokera na polskiej giełdzie te instrumenty No które są standardem światowym to jest moim zdaniem super super wejście a skupiamy się klasycznie No kupujemy nzd kupujemy s&p 500 żeby mieć może trochę starodawnej gospodarki Przepraszam Skrzypi mi fotel się rozbujał Chcemy kupić Chcemy kupić bitcoina na na korekcie gdyby by doszło do spadku na przykład w Polsce ale to nie nie te ceny ale gdyby na przykład jest w80 skorygował się 30 proc czy w20 by zszedł gdzieś w okolice 1800 1900 to chcemy zbierać czyli na początku roku 50 proc w dowolnym momencie 50 proc gotówki wrzut w rynek sobie tam por rozkładać i zostawić sobie trochę kasy na ewentualne cofnięcie i i pojechać i pojechać standardem jeżeli chodzi o spółki to to nie banki są drogie one mogą Puść tam ile 20 30 PR żeby kupić bo ogólnie banki w Polsce to jest jedyny sektor który zawsze daje zarobić i to jest paradoksalnie od lat 90 jeżeli się kupiło je po spadku One brały udział w każdej hossie ze 100 000 zł zainwestowanych bez dźwigni grając prymitywnie chociażby na średnią ruchomą czyli koncepcją małpy No ogólnie małpa zoo Gibon gra tylko bankami na średnią ze 100000 do dzisia 3 miliardy nowych złotych Tak oczywiście analiza po fakcie ale chodzi o to że banki biorą udział w każdym impulsie No ale nie po tych cenach ale gdyby na przykład był jakiś krach No kiedyś będzie wcześniej czy później może za d lata może za pi A może już jutro No to gdyby i trzeba mieć wtedy gotówkę żeby je kupić jeżeli nie mamy gotówki No bo ktoś powi nie będzie krachu Ja czekam na gotówce i sam zrobić No to kup sobie coś innego ale jeżeli zobaczysz że banki spadły to sprzedaj tamto nawet ze stratą i przejdź na banki bo one ci wrócą bo do zera nie spadną i bardzo wielu tak postępuje że że na przykład spółka im uciekła to kupili coś innego że może pójść ale ta spółka spada to sprzedają tą gorszą i kupują bo to jest okazja ale to się dzieje raz na dwa średnio lata No bo tak mieliśmy 2020 covid No to było by było źle 22 Ukrainę 24 mamy słaby rok ogólnie ogólnie te lata nieparzyste są dobre na giełdzie więc może być zaskoczenie że że 2025 będzie łaskawy dla GPW Ale co to znaczy łaskawy No bo my nie nie chcemy żebrać o 7 czy 8 PR przy tej inflacji to to to to to to nie chodzi o to więc tak to bym tak to bym rozkładał Natomiast jeżeli chodzi o spółki to banki gdyby spadły na pewno na pewno na pewno warto natomiast nie bawiłbym się w tej chwili w spółki małe i średnie tak zwane spekulacyjne które pokazują że kosztują złotówkę za chwilę kosztują 50 zł No bo to jest typowe mącenie ludziom w głowach bo to odpala za chwilę spada No to się można zabawić za 1000 zł jak ktoś tam się komuś nudzi No to nie sobie tam prób w w tej chwi Zym inwestowaniem niestety to co powiedziałeś na początku tak że że spółki nie przychodzą żeby szanować inwestorów tylko żeby się skasować a inwestorzy wcie mówią doś nie da mi się robić balana zbyt dużo było tych przypadków że spółka się pojawiała żyje dotacji bo ma fajny projekt wypłacą tak w zarządzie se płacą po 50 po 100000 utrzymać się z 5 lat a inwestor bo jaj się frajerze Jak żeś to kupił bo Obiecaliśmy że będziemy budować tą przysłowiową rakietę kosmiczną z bambusa inwestorzy nie chcą a znowu Jeżeli chcą akcj No to też idą w kierunku akcji amerykańskich bardzo chętnie No bo rozwój tej sztucznej inteligencji jest to coś co jest nie do zatrzymania no i tam są gigantyczne potencjalne pieniądze oczywiście nie każdemu się uda i tak dalej i tak dalej no ale wiedzą w co idą już nie chcą kupować poszczególnych spółek żeby się nie nasad bo na przykład ktoś sobie kupił jakąś tam spółkę x i ona akurat nie poszła tylko chcą kupić zbiór chcą kupić paczkę 10 spółek mogą kupić oczywiście je oddzielnie ale dzisiaj tą taniej kupią zbiór ten z ogromnym potencjałem do wzrostu bo jeżeli założymy że w ciągu 10 15 lat nzd powinien być 100 150 y000 czyli razy 10 od dzisiejszych cen do zera nie spadnie to stosunek zysku do ryzyka mega atrakcyjny a przy tym rozwoju A no to nie ma innej możliwości jak właśnie coś takiego określić oczywiście to może nie być ale to nie będzie tak że spadnie do zera i tam zostanie chyba że że zawali się świat a tu jest ten strach że kupimy akcje i one Za 5 lat będą po sam Paweł bardzo ci dziękuję Szanowni państwo z cyklu naszych podsumowań w telewizji biznesowej 24 rok ale też i plany i prognozy na 25 rok doktor pawez inwestycji głowe Paweł bardzo ci dziękuję Plan jest prosty 2025 w górę w 2026 roku jest w Stanach szczyt lokalny bo inflacja zacznie iść w górę do 2027 będziemy spadać i o 2027 znowu wzrost to macie państwo plan na najbliższe TR lata i tego się trzymamy tutaj postawimy kropkę bo nie ma sensu nic więcej dodawać Dziękujemy za [Muzyka] uwagę i