Jak bronić się przed inflacją? Obligacje od A do Z | Dawid Lesznik, CIIA [Obligacje, Inflacja, Stopy Procentowe]

Witam serdecznie Dawid lesznik ze sławek.com składa że widzimy coraz większe wasze zainteresowanie rynkiem obligacji dlatego też postanowiłem nagrać takie krótkie wideo wprowadzające właśnie w ten obszar rynku dłużnego jako że mamy teraz dosyć taką ciekawą sytuację jako że mamy z jednej strony zagrożenia recesyjne tak podwyższoną inflację bezsę która rozpędza się na naszym rynku akcyjnym z drugiej strony natomiast właśnie z uwagi na te coraz wyższe stopy procentowe rosną nam też możliwości jakie dają nam obligacje tak także ten rynek zyskuje na atrakcyjności wiąże się to nie tylko z naszym polskim rynkiem naszym polskim poletkiem gdzie mamy oczywiście detaliczny obligacje skarbowe o których też powiemy parę słów natomiast nie taki jest główny temat temat jest o obligacjach notowanych na rynku przede wszystkim jako że widzimy z waszej strony rosnące zainteresowanie na przykład z funduszami obligacji skarbowych amerykańskich chociażby co nie dziwić zważywszy na to jak Dodaj ostatnimi czasy Też się umacnia tak dobra jako ta bezpieczna bezpieczna przyszła Przystań a także te instrumenty notowane w dolarze obligacje skarbowe amerykańskie one mają wręcz legendarny status na rynku jako te instrumenty Można by powiedzieć najbliżej wolne od ryzyka tak jako że wiemy jakie są możliwości wypłaty rządu amerykańskiego takie jest przynajmniej przeświadczenie rynkowe taki jest bieżący paradygmat jego się nie kwestionuje dlatego widoczne jest widoczny jest taki Przepływ w kierunku właśnie obligacji amerykańskiej No to też może mieć wpływ właśnie na to jak dolar ostatnimi czasy aprecjuje jednak pojawiają się pytania że okej skoro popyt jest tak duży No to przekładając to na rynek akcyjny to ceny obligacji tych oczywiście rynkowych amerykańskich powinny wzrastać tak No niestety tak się nie dzieje i powstaje pytanie dlaczego skoro ten popyt jest tak duży to ten notowania funduszy obligacyjnych nam ostatnimi czasy je spadają i właśnie w tym nagraniu postaram się odpowiedzieć na to pytanie zarysowując natomiast szerzej Jak obecnie wyglądają warunki rynkowe główne banki centralne świata przeszły już w całości w cykl zacieśniania mówiło się oczywiście to już wyświetlane hasło wręcz na mema odnośnie tego że inflacja jest tranzystor tak Czyli przejściowa No niestety jak niektórzy by chcieli bardzo ta inflacja to taka przejściowa się nie okazała A przynajmniej ten czas przejścia do okresu znowu niskiej inflacji się coraz bardziej nam wydłuża tak No i teraz mamy takie Deja vu jak Opisałem ten slajd jako że w ostatnimi czasy No chyba tydzień temu jak dobrze pamiętam Power wyszedł Power jako prezes amerykańskiego Banku Centralnego Federalnej wyszedł i powiedział niemalże lustrzane słowa w stosunku do tego co mówił majodragi jako prezes europejskiego Banku Centralnego 10 lat temu mają dragi wtedy przy kryzysie zadłużeniowym strefie euro Mówił też że whatever it takes tak By uratować właśnie kurs euro to on zrobi wszystko żeby to było możliwe wtedy też W swojej wypowiedzi dragi rzucił takim sformułowaniem właśnie że it will be enve Podobnie teraz tydzień temu Power wyszedł powiedział niemalże to samo will benaf tak Czyli jest to takiej mocny sygnał ze strony rezerwy Federalnej ze strony najważniejszego bankiera centralnego na świecie obecnie chyba że ten cykl zacieśniania w Stanach jeszcze będzie się rozpędzać jeszcze jest pole do tego żeby zacieśniać Jeśli sobie spojrzymy Zresztą na to z czym się mierzą Stany Zjednoczone No w Stanach Zjednoczonych używają oni trochę innej miałem inflacji jako że to nie jest ta inflacja CPI tylko PCE Nie wchodząc w to co ona oznacza podobnie też wiąże się to z cenami konsumpcyjnymi przede wszystkim i tutaj widzimy akurat taki wykres jak ta Media nowa inflacja jako taki miernik powiedzmy inflacji bazowej na której przede wszystkim patrzy w swoich decyzjach rezerwa Federalna wygląda no widzimy tutaj że przychodzi to powoli w okolice siedmiu procent można powiedzieć No patrząc na naszej perspektywy To czym do ludzi tak podczas gdy My w Polsce mamy tą główną inflację Jak to się mówi headline inflaction na poziomie 16% to tu dopiero ta bazowa nam dochodzi do siedmiu No w Stanach Zjednoczonych też Skala jest odpowiednio niższa Polska jako gospodarka taka bardziej rozwijająca się też z perspektywy takich warunkowań stricte ekonomicznych takich praw ekonomicznych często się wskazuje po prostu że kosztem tego szybszego wzrostu gospodarczego jest właśnie często wyższa inflacja więc to jest jeden z czynników dlaczego akurat w Polsce inflacja jest wyższa nie mówię że jedyny natomiast Jeden z takich czynników w Stanach Zjednoczonych No oczywiście Ona jest stosownie niższa jako że ta Gospodarka jest większa lepiej ugruntowana tak jej stabilność jest dużo większa niż gospodarki polskiej natomiast no widzimy że tutaj ten wystrzał siedem procent niemalże na inflacji bazowej już No jest istotnie niepokojący dlatego nie dziwi to że fet ostatnimi czasy bardzo mocno wziął się do roboty i też zmienił swoje oczekiwania co do tego jak będzie się kształtować jego główna stopa procentowa w przyszłości dla przypomnienia w Stanach Zjednoczonych ich główna stopa procentowa to nie jest tak jak u nas to ppencyjna że to jest wartość punktowa u nich ten tak zwany fathbouse to jest przedział stóp on ma 25 punktów bazowych czyli 0,25 punkta procentowego tutaj akurat co jakiś czas ichniejszy odpowiednik Rady Polityki Pieniężnej czyli flc robi takie prognozy odnośnie tego jak zdaniem tych decydentów Podobnie jak u nas jest 9 decydentów w ramach Rady Polityki Pieniężnej to tam jest No bodajże około 20 chyba 19 wskazuje każdy z takich decydentów jakiego zdaniem na koniec danego roku także tu mamy 22-23 scp będzie się kształtowała właśnie te Fat founds tylko że jest to taki poziom powiedzmy środkowy czyli w środku tego będą takiego czyli Powiedzmy Po jeszcze 0,125 punkta procentowego z góry i z dołu tak no i tutaj właśnie widzimy że jest projekcja z połowy roku oraz ta nasza najnowsza Września która ledwie parę dni temu została opublikowana widzimy że jeszcze w połowie roku generalnie oczekiwania tych decydentów a pamiętajmy że to oni decydują o tych stopach procentowych więc to jest bardzo ważne wskaźnik były skupione tutaj w okolicy powiedzmy trzech i pół procent że taka będzie feta więc na takim poziomie będzie na koniec bieżącego roku teraz się okazuje że to oczekiwania zostały przeniesione No już w okolice 4,5% tak sam Power mówi że jeszcze jest dużo miejsca na to żeby zacieśniać w perspektywie do końca tego roku także te wzrosty prawdopodobnie będą Jeśli sobie popatrzymy na 2023 rok to też widzimy że tutaj o wiele bardziej sfokusowane są te oczekiwania że jeszcze w przyszłym roku ta stopa procentowa w Stanach Zjednoczonych może nam wzrosnąć nawet w okolice pięciu procent dopiero 2024 rok przynosi jakieś takie szersze zmiany ale tutaj widzimy że o ile w połowie tego roku kiedy były te prognozy robione to bardziej sfokusowane powiedzmy były te oczekiwania tych decydentów okolicy powiedzmy trzech i pół procent No czyli Powiedzmy że już były jakieś pierwsze takie oczekiwania co do tego że może będziemy luzować w Stanach Zjednoczonych tak podczas gdy teraz według najnowszej projekcji Zobaczmy jaki wielki ten rozstrzał jest i to wcale nie jest dobrze że tutaj nawet to oczekiwania się przeniosły może niżej poniżej poniżej 3% nawet nie nie to wskazuje na to że niepewność Rynkowa niepewność wśród tych decydentów jest na tyle duża że rzeczywiście nie ma tu takiego ugruntowanego konsensusu Co można zrobić okazuje się zatem że no przyszłość jest o wiele bardziej niepewna niż jeszcze w połowie roku byśmy oczekiwali 2025 rok to dopiero jakieś szersze oczekiwania wobec tego że no może wreszcie Może wreszcie te luzowanie przyjdzie poniżej tych trzech procent natomiast no w długiej perspektywie standardowo w przypadku fedu dążymy właśnie do tych dwóch i pół procent więc tutaj specjalnych zmian nie ma to co Natomiast możemy z tego wyciągnąć to właśnie oczekiwania że te oprocentowanie będzie jeszcze dużo wyższe tak że te oprocentowania obligacje i też może być dużo wyższe więc pytanie czy No to nie jest przypadkiem tutaj jakaś okazja tak że w Stanach Zjednoczonych dopiero to obligacje wyżej oprocentowane mogą się pojawiać no nie jest to do końca znowu tak ponieważ te ceny rynkowe różnie się kształtują tych obligacji tutaj widzimy akurat taki zrzut z funduszu od fidelity takiego funduszu którego de facto jak wiem nie można formalnie kupić ponieważ to jest takie fundusz indeksowy przede wszystkim on wskazuje jakby taki hipotetyczny fundusz związany z najróżniejszych obligacji w Stanach Zjednoczonych mógłby się zachowywać tak także to jest powiedzmy taki duży agregat taka takie duże uśrednienie tak tego rynku i widzimy że pomimo tego że no ten rynek obligacji jest coraz ciekawszy że te przepływy jego kierunku są no widzimy że taki powiedzmy prognozowany kapitał jaki w tym funduszu moglibyśmy uzyskać z ostatnimi czasy spada i to dość mocno tak tutaj mamy oczywiście Horyzont dziesięcioletni i widzimy że on powoli się nam wspinał tak w 2020 roku osiągał on swoje szczyty że ten nasz kapitał gdybyśmy zainwestowali 10 tysięcy dolarów przed dziesięcioma laty w tym 2020 roku Sięgałby nawet 13 tysięcy dolarów taki fundusz był byłby warty A teraz już to nam poszybowało 11,5 tysiąca tutaj też widzimy o tym jakie są średnie stopy zwrotu tak yyy stopa odwrotu od początku roku minus No niespełna 14%, A to są jeszcze wartości na koniec sierpnia które nie uwzględniają tego co się stało po decyzji fedu na po decyzji feduk znowu nam to trochę Poleciało tak rentowności nam wzrosły natomiast czym są te rentowności jak one wpływają właśnie na te ceny obligacji No to jeszcze sobie będziemy za chwilę mówić dlatego właśnie biorąc pod uwagę to że ten rynek jest istotnie różny od tego jak wyglądają jednak akcyjny nie jest tak zależny powiedzmy od popytu Tylko od kompletnie innych czynników dużo bardziej bym powiedział od bieżących takich oczekiwań koniunkturalnych od tego co robią banki centralne dlatego właśnie omówimy sobie pokrótce potem obligację jak konkretnie je interpretować No i co tutaj jest ważniejsze o oprocentowanie czy ta rentowność czym ta rentowność jest nie w jaki sposób ta rentowność na przykład rzutuje na wartość obligacji sprawdzimy jak samemu można to policzyć żeby się na własne oczy przekonać że rzeczywiście tak to działa no i na koniec można powiedzieć kilka moich takich dobrych rad na co uważać w najbliższym czasie jako że różne obligacje mają różną wrażliwość i nie jest tak że obligacje na przykład dwuletnie będą reagować tak samo jak obligacje 30-letnie Więc trzeba też uważać na to jak na przykład fundusz kupujemy biorąc pod uwagę to co Fed w najbliższych miesiącach kwartałach planuje Zresztą nie tylko feta ale w Polsce także może mieć to miejsce jako że no ten cykl podwyżek jeszcze u nas nad Wisłą no jeszcze de facto się nie zakończył można powiedzieć tam były sugestie oczywiście na molo w Sopocie odpowiednio odnośnie tego że będzie tylko jedna podwyżka o 0,25 punkt a procentowego ona była rzeczywiście więc zobaczymy co będzie następnym posiedzeniu Niemniej jednak same obligacje mogą zachowywać się dużo inaczej niż byśmy sobie oczekiwali natomiast to co jest ważne w tych obligacjach to musimy pamiętać że my nie jesteśmy akcjonariuszem Krótko mówiąc jakkolwiek to nie brzmi tylko wierzycielem akcjonariusz jest na samym końcu powiedzmy tej drabinki zaspokajania w przypadku upadku przedsiębiorstwa No obligata już jest dużo lepiej zabezpieczone jako że on jest z tym wierzycielem dłużnym On daje dług ale z tego względu też że my dajemy dług to nam należna jest tylko odpowiednio oprocentowanie z tytułu tego długu to jest ten nasz kupon obligacji nie dostajemy Natomiast w takich normalnych prostych obligacjach jakiegoś udziału w zyskach tak jak akcjonariusze tak oczywiście obligacje mają swoją wartość nominalną dajmy na to że to jest 100 zł w przypadku detalicznych obligacji skarbowych na rynku polskim No i tą wartość nominalną dostajemy z powrotem przy wykupie tej obligacji Natomiast różnica jest taka że rynkowa cena obligacji to znaczy jej wartość nie musi być już równa tej wartości nominalnej okres wykupu to oczywiście wtedy kiedy otrzymamy tą naszą wartość nomina z powrotem Czyli jak mamy czterolatki na polskim rynku No to siłą rzeczy po prostu jak kupimy tą obligację to ją za 4 lata z powrotem zostaniemy dostaniemy z powrotem tą wartość nominalną za nią Z uwagi na to że nasz polski rząd wykupi od nas tą kwotę powiedzmy zasadniczą i tutaj przedział tych obligacji jest bardzo szeroki jako że mamy Obligacje Po pierwsze Skarbowe czyli rządowe siłą rzeczy są obligacje komunalne czyli samorządowe odpowiednikiem tych Komunalnych są też stosowne obligacje na rynku amerykańskim więc takie fundusze skupione właśnie na obligacjach Komunalnych z USA również są natomiast obligacje komunalne chociaż na poły rządowe No to są nieco bardziej ryzykowne No i najbardziej ryzykowe one są siłą rzeczy Oczywiście obligacje korporacyjne jako że no zależą stricte od takich podmiotów rynkowych tak spółka może dużo łatwiej i szybciej upaść aniżeli państwo chociaż w tych czasach też różnie to bywa jak niestety się przekonujemy na porządku dziennym Tutaj też bardzo ważna Różnica jest taka że mamy do czynienia z obligacjami detalicznymi przede wszystkim my jako konsumenci jako mali inwestorzy na polskim rynku ale są też obligacje hurtowe różnica przede wszystkim jest taka że te obligacja która tutaj widzimy na dole które są wzięte powiedzmy prosto ze strony obligacje skarbowe.pl one zawsze są sprzedawane po ich wartości nominalnej tak Czyli jeśli wartość nominalna takiej obligacji to jest 100 zł To my sobie za te 100 zł tą obligacje możemy kupić i te 100 zł potem za te 4 lata Czy za jakiś okres otrzymamy z powrotem w przypadku obligacji hurtowych kupowanych głównie przez inwestorów instytucjonalnych czyli przez te wielkie podmioty to wtedy my możemy już sobie negocjować sceny tak to nie jest tak że my sobie weźmiemy tam obligacje za 1000 zł więc bierz pan to i do widzenia tylko ja bym chciał coś taniej Tak i właśnie na tej podstawie mamy tutaj główną różnicę i o ile w przypadku takiej naszych detalicznych polskich obligacji skarbowych te nasze rentowności to w ogóle no nie będą miały znaczenia jak zobaczymy No to przy takich kultowych które potem są już radzę że na przetargach właśnie zakupywane dwa że notowane na rynku wtórnym jest to już różnica ponieważ te ceny rynkowe istotnie odbiegają i właśnie od tej wartości nominalnej i właśnie z tego względu że te ceny rynkowe odbierają od tej wartości nominalnej to potem fundusze inwestycyjne tworzone na podstawie takich obligacji Właśnie takich obligacji hurtowych zachowują się w bardzo różny sposób tak I na przykład jeśli teraz nam te ceny hurtowe tych obligacji spadają No to taki fundusz siłą rzeczy też nam będzie tracić tak bo on jest przede wszystkim oparty o ceny rynkowe tych obligacji tam te spłaty oraz te oprocentowanie czyli tak zwany Kupon jest relatywnie mniej istotny aniżeli same różnice w cenach rynkowych z tego względu mamy też obligacje oprocentowane stale jakby na przykład wziąć te najkrótsze w ofercie Ministerstwa Finansów u mnie U nas w Polsce mamy 3% tak w skali roku Oczywiście to jest wyrażone więc trzeba to sobie odpowiednio mamy oprocentowanie zmienne gdzie z okresu na okres emitent może je zmieniać na przykład w oparciu o jakiś indeks tak jest w przypadku właśnie to jest specjalny specjalny przypadek gdzie mamy obligacje zmienne indeksowane tak gdzie tym indeksem chociażby w przypadku właśnie tych polskich naszych obligacji skarbowych detalicznych jest indeks inflacyjny z odpowiednio tam Wzięte z miesiąca chyba poprzedzającego wypłatę jak dobrze pamiętam natomiast bardzo ważną obligacje co prawda dość trudno dostępne dla takiego inwestora niestety indywidualnego przede wszystkim na polskim rynku to są obligacje zero kuponowe to są obligacje które nie wypłacają nam oprocentowania tylko my je kupujemy z określonym dyskontem i na koniec dostajemy z powrotem wartość nominalną więc Załóżmy że mamy obligacje z roku po nową która ma wartość nominalną 100 zł No to my na przykład ją sobie dyskontem kupimy 80 zł przez jakiś czas nie dostaniemy żadnego oprocentowania z tego tytułu Ale na koniec nasz emitent na przykład rząd wykupi i z powrotem te 100 zł więc to będzie nasz ten główny zarobek tak i okazuje się że właśnie te obligacje wzroku po nowych choć są stosunkowo najmniej spotykane na rynku są najważniejsze dla takich naszych potrzeb analizm że okazuje się właśnie że te nasze oprocentowanie bardzo nam zaburza powiedzmy analizę obligacji a z tego też potem biorą się na przykład pytania o rentowność etc więc na to sobie jeszcze spojrzymy na koniec Tak jak mówiłem są te dyskontowe czyli siłą rzeczy właśnie ten zarobku po nowe Natomiast jeśli chodzi o takie obligacje montowane na rynku wtórnym na przykład no to jeśli obligacja jest kupowana dyskontem No to siłą rzeczy właśnie Poniżej tej wartości swojej nominalnej czyli powiedzmy Generalnie to się tam indoksuje do 100 jak obligacje kupujemy poniżej 100 No to z dyskontem jeśli kupujemy powyżej 100 No to jest to tak zwany zakup z premią tak gdy obligacja jest warta więcej niż jej wartość nominalna można się zapytać w ogóle po co ktoś by kupował obligacje drożej niż wynosi jej wartość nominalna tak czemu my mamy kupować obligacje po 120 zł jeśli na koniec na przykład okresu naszego oszczędzania naszej inwestycji dostaniemy z powrotem tylko 100 zł tak No i właśnie o tym będziemy sobie za chwilę mówić natomiast do tego zaraz przejdziemy tutaj na marginesie jest duże zainteresowanie wśród Polaków odnośnie właśnie tych obligacji antyinflacyjnych jak to one są przynajmniej reklamowane przede wszystkim czterolatki się cieszą takim zainteresowaniem jako że czterolatki to są pierwsze obligacje w ofercie Ministerstwa Finansów które mają taki powiedzmy fitche że oprócz tego że powiedzmy w pierwszym okresie czyli w pierwszym roku Dają kupon 6,5% na ten moment przynajmniej No to w kolejnych okresach dają już odpowiednio więcej z warzywszy Nakło Jaką mamy teraz inflację miasto po prostu kupon taki właśnie indeksowany względem tej inflacji plus jeszcze do tego mamy ekstra 1% marży tak Czyli jeśli teraz mamy inflację 16% No to taki kupon nominalny wyniósł by dla tej dla tej obligacji 17%. No i można by powiedzieć fajnie Mamy ponad tą inflację bo mamy ten właśnie ten tą marżę tak dzięki temu wychodzimy ponad inflację my nie wychodzimy i tutaj niestety problemem jak zawsze jest podatek Belki czyli podatek od zysków kapitałowych który wynosi w Polsce 19%. jak my mamy ten kupon nominalny 17%. i sobie go przemnożymy przez 0,81 No bo odejmujemy to 19%. to Okazujemy się to okazuje się że jesteśmy na minusie No i tutaj są te słupki zaznaczone na żółto gdzie widzimy że niestety od pewnego poziomu inflacji powiedzmy przy około 5 zł one nam już zaczynają schodzić w poziom ujemny tak czyli realnie my tracimy no i w przypadku na przykład takiego poziomu inflacji jak my teraz mamy 16%. no to realnie może tracimy tak z 2%. No takiej takiej obligacji corocznie nie można teraz powiedzieć No dobra w takim razie te obligacje są bez sensu no nie są bez sensu Bo to co ja wskazuje to jakie my mamy alternatywy Jeśli my chcemy instrument pozbawiony języka albo przynajmniej blisko pozbawiony języka tak jak obligacja No to my tutaj ograniczamy po prostu koszty Krótko mówiąc możemy albo trzymać to na koncie w banku i mieć 0% i tracić realnie te 16% co roku możemy to dać sobie na lokatę na 8% i realnie tracić tak pi razy drzwi powiedzmy 6 no więcej niż 6% 10% w ciągu roku jak robię szybkie takie mnożenie w głowie no albo możemy to dać Właśnie na taką obligację oczywiście w pierwszym roku stracimy więcej ponieważ to będzie ten kupon taki stały 6,5%. Natomiast w roku kolejnym już gdyby ta inflacja się utrzymała No to stracimy realnie tylko około te dwa procent Tak więc biorąc pod uwagę Jakie są inne możliwości ktoś nie chce na przykład spekulować albo zależy mu na tym żeby to była taka Poduszka bezpieczeństwa na czarną godzinę no to tutaj tylko obligacje oczywiście indeksowana inflacyjnie nie pozwoli nam to na to żeby ten kapitał sobie budować żeby była jakaś taka nadwyżka powiedzmy Tak czyli dodatnia z realna stopa zwrotu tego absolutnie tutaj nie będzie ale przynajmniej stracimy mniej bo te 2% no to powiedzmy czy te inflacji 16 No to wygląda jak całkiem niezły deal przynajmniej nie w tych w tym momencie tutaj jest teraz pytanie wielkie o to w jaki sposób porównywać atrakcyjność obligacji No w przypadku takich obligacji powiedzmy detalicznych skarbowych które my tam mamy no to widzimy prosto na tacę tak że na jednej obligacji możemy dostać 6% w skali roku na drugiej na przykład 6,5% no to wiemy że ta druga No to ta lepiej zarobić tak bo jest wyżej oprocentowana tylko cały ten nasz skrupulatny szacunek rozwala się w momencie kiedy ta cena rynkowa obligacji się zmienia więc jeśli My nie kupujemy tej obligacji po 100 zł tylko kupujemy jedną na przykład po 90 A tą drugą moglibyśmy kupić po 95 zł No to teraz te oprocentowanie już nie daje nam takiego powiedzmy prostego indykatora coraz bardziej opłacalne dlatego biorąc pod uwagę to że różna jest właśnie ta cena obligacji No to możemy znaleźć sobie taką miarę która nam uwzględnia też właśnie te wahania w cenie i taką miałem mięso rentowność znana po angielsku jako ytm czyli j i to jest de facto taka stopa dyskontowa jak my sobie te wszystkie tutaj widzimy na dole taki brzydki wzór już może dużo osób odrzucać tak natomiast to jest wzór na wartość obligacji tą wartość rynkową te pp0 To jest ta wartość rynkowa którą na przykład widzimy tu tak 95,8 No i taka obligacja Rządowa 5 letnia daje nam kupon 3,13 tak no i dajmy na to właśnie że w pierwszym roku ona nam da 3,13 w drugim roku nada 3,13 no i w ostatnim roku też nam ona da 3,13 plus jeszcze 100 dolarów spłaconego kapitału tak no i to są te nasze przepływy które które ta obligacja generuje tylko że te przepływy zważywszy na to że cena rynkowa jest różna od tych 100 dolarów trzeba odpowiednio zdyskontować raz po to żeby dostać wartość pieniądza w czasie No bo 100 zł dzisiaj jest warte więcej niż 100 złotych za rok a dwa żeby właśnie zrównać te przepływy z tą ceną rynkową i właśnie te zrównanie daje nam stopa rentowności czyli daje nam to tem daje nam to z równania więc jak sobie tutaj w miejsca tego y podstawimy to tą jedną wyliczoną mentowność którą widzimy na przykład w tym miejscu 4.06 to otrzymamy właśnie po zdyskontowaniu tą wartość rynkową 95,8 teraz jest pytanie W jaki sposób ta komentowność policzyć No nie da się tego zrobić powiedzmy z jakiegoś wzoru łatwo wyjąć to przede wszystkim trzeba liczyć o tym jeszcze za chwilę sobie będziemy mówić w taki sposób bardziej metodą prób i błędów tylko że o ile te rentowność jest fajna bo umożliwia nam szybkie porównanie tego która obligacja więcej nam de facto jest w stanie teraz zaoferować tak No mamy tutaj dwulatkę i ta dwulatka daje nam kupą 3,25 jest notowana wyżej aniżeli ta obligacja pięcioletnia która ma 3,13 ale jest notowana niżej nie jeśli teraz sobie spojrzymy na tego jelda tutaj to widzimy że dla dwulatek to jest 4,27 czyli jest to generalnie bardziej Rentowna obligacja A niżej ta pięcioletnia choć Gdyby tak patrzeć to byśmy mieli wątpliwości po prostu co do tego tak którą lepiej by się opłacało powiedzmy nam kupić Jeśli by dla nas to było absolutnie powiedzmy Obojętne tak więc jeśli są tutaj osoby które mają więcej doświadczenia powiedzmy z jakąś taką akademicką stroną finansów albo z matematyką No to takie ym to jest inaczej wewnętrzna stopa zwrotu No i problem polega na tym że oczywiście to nam może nic nie mówić tylko to co możemy wyjąć w tej informacji że to jest wewnętrzna stopa zwrotu to że ta stopa zwrotu przyjmuje takie upraszczające założenie że te kupony tego oprocentowania które my obligacji pozyskujemy będziemy reinwestować dalej po tej stopie y Czyli po tej rentowności na to może być trudne tak No bo my dostaniemy na przykład za rok te 3,13 dolara i może już nie będziemy w stanie tego zainwestować z powrotem właśnie po tej rentowności 4.06 tak jak ona tutaj jest sugerowana tak tylko już mogą być kompletnie inne te rentowności na rynku wyżej albo niżej jak będą wyżej No to lepiej dla nas jak niżej No to stracimy na tym takiej nie osiągniemy takiego powiedzmy poziomu stopy zwrotu jak taby sugerowała dlatego też z tym y trzeba po prostu uważać natomiast no jest to taka najbliższa miara która pozwala nam szerzej porównać powiedzmy te obligacje i Widzimy tutaj akurat w bloombergu że mamy też zmianę tych rentowności w stosunku jeden miesiąc albo jeden rok ona jest podana w punktach procentowych w nawet setnych częściach punkta procentowego więc jak widzimy że tutaj jest wzrost to 310 w stosunku jednorocznym tak Czyli widzimy że przed rokiem generalnie No było to w okolicach jedności a nawet poniżej jedności tak ten Jelcz pięciolatki dlatego też warto patrzeć o sobie właśnie na takie terminale Jeśli chcemy Jeśli chcemy sprawdzić to co obecnie się dzieje I co lepiej by było obecnie wybrać jako przedmiot inwestycji No i teraz na takie właśnie ceny obligacji bo jak widzimy rzutuje przede wszystkim ten jelt nie tylko ten popyt tak jakby niektórzy oczekiwali Czyli że jak wszyscy kupują te obligacje no to no to cena z siłą rzeczy powinna iść do góry tak fundusze obligacyjne powinny zyskiwać nie nie tutaj niestety rzutuje ten jest a ten jert jest też dłużej mierze zależny od tego co robi Bank Centralny Bo jeśli nam Fed dźwiga stopy procentowe No to ten Jelcz rynkowy siłą rzeczy pójdzie nam do góry bo mamy albo do wyboru kupić sobie gorzej powiedzmy atrakcyjną mniej atrakcyjną obligację skarbową albo dać to na bezpieczną lokatę do Banku Centralnego i zarobić więcej no i w tym wypadku właśnie Jelcz takiej obligacji musi siłą rzeczy pójść do góry a jako że on pójdzie do góry no to te czynniki kontujące te przepływy pieniężne z obligacji nam wzrosną z tego względu wartość obligacji nam spadnie więc jest Taka ogólna zależność i ona jest kluczowa że jeśli Jell idzie do góry czyli ta rentowność idzie do góry to cena obligacji spada więc jeśli my teraz jesteśmy w warunkach w których banki centralne zacieszają swoją politykę to właśnie to rentowności obligacji będą szły w górę No i niestety ceny obligacji z tego względu będą spadać Krótko mówiąc tutaj na marginesie warto wskazać że dokładnie odwrotne powiedzmy działania przyświecały luzowaniu ilościowemu które było No jeszcze nie tak dawno temu szerzej prowadzone wtedy Bank Centralny jest kupował te obligacje właśnie po to że te jeldy Jeśli my wypchniemy ceny obligacji do góry zaczną Nam spadać tak krótko mówiąc więc jeśli te jelde nam zaczną spadać to stopy rynkowe będą niższe i w ten sposób dostarczymy powiedzmy takiego stymulusu dla dla gospodarki tak bo obniżymy w ten sposób dodatkowo jeszcze ceny rynkowe ponieważ ta zależność ogólnej gospodarki od rynku jest bardzo duża szczególnie jest też ona duża w Stanach Zjednoczonych dlatego też to mówiąc na marginesie i teraz powiedzmy można szerzej analizować to co banki są centralne mają na celu metody wskazać że nie tylko sama ta stopa procentowa rzutuje na tą wartość obligacji bo mamy też ryzyko emitenta czyli to po prostu że nam Light nie ten emitent ta spółka albo rząd i nam nie wypłaci Krótko mówiąc tej wartości nominalnej ani też jakiegoś oprocentowania Więc siłą rzeczy jeśli większe jest to ryzyko No to większa dyskonto czyli ta obligacja będzie nam stała niżej jej cena spadnie a zatem jej rentowność wzrośnie bo jeśli się dowiemy że jakaś spółka Wpada w kłopoty No to te obligacje dużo taniej będą stały na rynku ale będą dużo bardziej rentowne tak w przypadku Oczywiście jeśli ta obligacja jeśli ten emitent nam nie upadnie z drugiej strony mamy też sytuację gospodarczą i polityczną Jeśli ona jest bardziej niestabilna No to jest te większe ryzyko że ten nasz emitent tak ten rząd czy na przykład może mieć problemy No i to wtedy też większego dyskonta będziemy żądać siłą rzeczy tak dlatego też tutaj też na marginesie jako takie notabene fundusze inwestycyjne stosują takie strategie powiedzmy na poły arbitrażowe że w przypadku kiedy sytuacja gospodarcza się poprawia to kupują tak zwane obligacje śmieciowe czyli te jungles takich spółek które są z problemami ponieważ oczekują że właśnie na kande tego że ta obligacja się że ta sytuacja rynkowa się poprawia to przez to też te spółki będą się miały lepiej przez to też te dyskonto powiedzmy z tytułu tej tego języka emitenta nam spadnie i te ceny pójdą do góry jeśli sytuacja gospodarcza nam się zakwasza No to przede wszystkim będą mocno spadać takie obligacje tych spółek które są mniej stabilne które są takimi kolosami na glinianych nogach Chociażby tak więc takie powiedzmy metody ibitrażowe można też wprowadzić w swoje strategie inwestycyjne Jeśli natomiast chcemy inwestować tak jak Ciągle to powtarzam to trzeba sobie to najpierw przeliczyć żeby zobaczyć że rzeczywiście tak to działa i do wyboru mamy albo liczyć to ręcznie no i tutaj byśmy na jedną obligację Pewnie spędzili z dwie godziny żeby ją odpowiednio przeliczyć możemy skorzystać z kalkulatora online tego jest od groma za chwilę taki pokażę Możemy to zrobić w Excelu dużo się da zrobić ale trzeba to przede wszystkim potrafić i zrobić No i możemy skorzystać z takiego profesjonalnego kalkulatora jak tutaj ja pokazuję czyli Texas instruments osobiście też taki posiadam więc bardzo polecam 200 zł obecnie to kosztuje więc jeśli ktoś chce szerzej inwestować na rynku obligacyjnym No to taki kalkulator jest tak zaawansowanym urządzeniem No to jest wręcz nieprawdopodobne ile rzeczy on potrafi policzyć zaawansowanych tak więc warto taką inwestycję poczynić jeśli ktoś się szerzej tym interesuje A jeśli nie No to przejdźmy I zobaczmy sobie taką stronkę internetową gdzie możemy sobie przeliczyć ten wpływ zmiany jeldu na ceny obligacji jeśli zatem założymy sobie że te nasze powiedzmy czyli tutaj wartość nominalna to jest to dolarów złotych to nie ma znaczenia i taka obligacja nam wypłaca za 5% rocznie też ma 5 lat do mało kresu wykupu 5 lat no i ten Jelcz rynkowy powiedzmy też wynosi 5% w takim wypadku to wszystko sobie będzie równa po prostu i też wyjdzie że ta cena to wartość obligacji jest równa 100 ale jeśli ten jeden nam już pójdzie do góry powiedzmy na 8%. No to widzimy że już poniżej stuta obligacja będzie notowana ponieważ te czynniki dyskontujące będą wyższe i przez to ta wartość obligacji będzie niższa jeśli ten Jelcz by nam poszedł w dół bo na przykład by Bank Centralny zaczął luzować swoją politykę No ale ta obligacja ma ustalone oprocentowanie i to ciągle będzie na przykład te 5%, tak w takim wypadku wszyscy się rzucą na tą obligację No bo daje Ona więcej cena pójdzie do góry no te ildy są jakie są No ale widzimy właśnie że ta cena to będzie już wtedy 114 w tym przypadku tak że będzie ta obligacja notowana z premium i to odpowiada na pytanie czemu ktoś by miał kupować obligacje która jest notowana wyżej aniżeli jej wartość nominalna po prostu nadaje w tych warunkach rynkowych więcej aniżeli są po prostu alternatywy tak dla ulokowania tych pieniędzy jeśli ona by tak trwale dawała więcej no to to jest walka gospodarki rynkowej niemożliwe ponieważ od razu się znajdą arbitrażyści którzy się rzucą na tą obligację no jak oni się rzucą No to ta cena rynkowa pójdzie do góry i to wszystko się zrówna po prostu stopy procentowe w gospodarce będą się zrównywać i tak jest tego cel Natomiast możemy tu zrobić jeszcze ciekawszą rzecz biorąc pod uwagę to że powiedzmy gdy mamy yell Był dwa procent No to widzimy że ta pięciolatka nam będzie pod 114 notowana Jeśli l-du-8% to już po 87 Co się stanie jeśli zmieni okres wykupu Jeśli to nie będzie pięciolatka ale już powiedzmy dwudziestolatka widzimy że w takim wypadku będzie już ona notowana dużo wyżej dużo dużo niżej aniżeli ta pięciolatka bo już tylko po 70 a gdyby to była na przykład gdyby te Yody nam spadły do dwóch znowu to by też była notowana dużo wyżej a jeżeli ta pięciolatka więc to są te aspekty wrażliwości powiedzmy obligacji o których jeszcze za chwilę sobie będziemy mówić natomiast wracając z powrotem do naszej prezentacji Warto też pamiętać o tym że że z takich właśnie rentowności możemy sobie utworzyć krzywą która nam pomaga w analizie gospodarczej wtedy sobie rozrysowujemy jako mentowność mają różne obligacje o różnych okresach zapadalności tak czyli tu na dole widzimy na przykład od tych najkrótszych niemalże 0 lat za podalności do tych najdłuższych 50 latków dla amerykańskiego rynku tak no i tutaj mamy yell Jakie one osiągają potem taką krzywą można stosownie analizować natomiast to jest dyskusja na inne nasze spotkanie warto natomiast w tym miejscu wskazać że wszyscy patrzą na takie najprostszy dla amerykańskiej gospodarki czyli bezpośrednio wyjęty z obligacji przede wszystkim o stałym oprocentowaniu jednak dla takich bardziej zaawansowanych analiz gospodarczych ważniejszy jest ważniejsza jest krzywa rentowności zakupowa ona jest wyciągana z rentowności obligacji właśnie 0 kuponowych tak czyli takich stricte dyskontowych ona więcej mówi ponieważ gdy tworzymy sobie taki prostszy jętkarz tak jak wszyscy go obserwują No to tam na przykład kupony czyli to ile dają te obligacje mają bardzo duży wpływ na to jak wyglądają te rentowności które możemy sobie wyciągnąć z nich tak dodatkowo są też problemy wynalezieniu wystarczającej liczby obligacji żeby taką krzywą sobie zapełnić możemy się na przykład możemy poszukiwać na przykład obligacji pięcioletnich No ale najbliższe to są tylko 4-latki albo sześciolatki bo nie ma No bo nie ma powiedzmy takiej emisji aktualnie Tak więc są różne uśredniania tego i w ogóle natomiast wtedy taka krzywa jest po prostu bardziej zakłamana Krótko mówiąc najbardziej wiarygodna Krzywa to jest taka zeroku Polowa którą tu akurat prezentuje na nieco bardziej żółty kolor No i widać że ona kompletnie inaczej wygląda a nie że jej Ta pomarańczowa Natomiast jeśli tu będziecie mieli pytania no to kiedyś Myślę składa że takie spotkanie zrobimy gdzie sobie o tym porozmawiamy co dokładnie z takich co dokładnie z takich krzywych możemy wyjąć można wyjąć całkiem dużą ponieważ tutaj akurat wykres który chyba każdy inwestor zna czyli różnica rentowności 10-latków amerykańskich skarbowych a dwulatków Jeśli ta różnica jest ujemna Czyli krótko mówiąc rentowności dwulatków są wyższe niż dziesięciolatków to często się przyjmuje że to jest taka zapowiedź recesji za parkside'a No i widzimy że tutaj te rentowności są już bardzo ujemne tak jak Widzimy tutaj na samym po prawej stronie rzeczy rzeczywiście leci to dość istotnie w dół dalej na tym wykresie widzimy że już nawet w okolicach No trochę przed 2020 rokiem dotknęło nam to poziomów Nawet na krótko spadło poniżej tego zera i to już była taka zapowiedź problemów pierwsza więc Ten wykres rzadko się myli Krótko mówiąc natomiast jak to wygląda na rynku polskim oczywiście na rynku polskim jest to tak dobrze opracowane nie można takie rzeczy wyjąć ewentualnie z GPW katal jest natomiast na ile to jest wiarygodne i Dobrze opracowywane trudno powiedzieć natomiast to wskazuje jako ciekawostkę że można coś takiego sobie wygooglować i inaczej wygląda krzywa na przykład rentowności skarbowych u nas w Polsce która jest de facto płaska inaczej kompletnie wygląda krzywa dla obligacji w tym wypadku tutaj pokazuje Komunalnych która No tu rentowności nawet 50 tak dla tych najkrótszych okresów zapadalności mamy tak a inaczej też wygląda dla dla firm tak dla obligacji korporacyjnych gdzie tutaj rentowności też nam stopniowo spadają wraz z okresem wykupu obligacji Dlaczego one mogą spadać dlaczego w przypadku tych dwóch wykresów dla kor tradycyjnych i dla Komunalnych może tak to wyglądać że jest taka odwrócona odwrócona Krzywa rentowności że na krótkim jej odcinku powiedzmy przy tym jednym roku ten trudności są tak wysokie No wynika to po prostu zyskontowania problemów gospodarczych które są największe w najkrótszym naszym czasie czyli do jednego roku są oczekiwania że te problemy mogą być bardzo duże że tutaj samorządy mogą być niewypłacalne spółki mogą być niewypłacalne i z tego względu inwestorzy żądają dużego dyskonta takich obligacji potem jak problemy te odejdą z dłuższej perspektywie ja z oczekiwania po prostu normalizacji tak i dlatego to jest jako spada i to rentowności siłą rzeczy też odpowiednio spadają to ma też związek z tym jak NBP się może zachowywać w kolejnych latach Kiedy będzie te luzowanie Miejmy nadzieję weszcie tak kiedy inflacja spadnie Natomiast w krótkim okresie przede wszystkim prym wiodą te oczekiwania co do tego że no może być duży problem tak I właśnie dlatego te ryzyko ryzyko niewypłacalności emitenta czyli tak zwane Default tutaj powoduje że ten to wnosi są takie wypchnięte w i na koniec można powiedzieć najgorszy wzór jaki wam dzisiaj pokazywałem tak natomiast ten wzór daje nam mając nanom jaką dziuration czyli średniej czas trwania obligacji jest to miara wrażliwości obligacji ona nam mówi jak obligacja będzie reagować na spadek jeldu o jeden punkt procentowy na przykład więc sam wzór Oczywiście ona jest nie znam tutaj pod to potrzebne ponieważ kalkulator jest to osobnie nam jest to w stanie wyliczyć albo Excel Jeśli sobie to dobrze zrobimy natomiast na dole takiego wzoru mamy de facto cenę tej obligacji a góra tego wzoru polega na tym że każdy taki przepływ pieniężny Jak wam tłumaczyłem pierwszy drugi i ostatni sobie ważymy Czyli pierwszy z numerem jeden drugi z numerem dwa trzeci z numerem 3 i tak dalej tak w ten sposób dostajemy to no to de facto określić ponieważ to jest miara wyrażona w latach i na przykład dla obligacji dziesięcioletniej możemy dostać średni czas trwania 7 lat i takie 7 lat informuje nas o takiej uśrednionej datcie wykupu że kiedy sobie zważymy te wszystkie przepływy które obligacja nam jest w stanie wygenerować to wychodzi nam że taka obligacja generalnie 10-letnia no średnio rzeczy biorąc może być wykupiona po siedmiu latach Po prostu to jest taka hipotetyczna wartość tak że średnia rzecz biorącona jest wykupywana po siedmiu latach no i dla inwestora taka wartość Po pierwsze służy do tego żeby zaplozować jak się zmienić cena obligacji przy zmianie jeldunkowego przy zmianie stóp procentowych rynkowych ale druga też kwestia jest taka że teoretycznie obojętnie jest Czy kupimy sobie taką obligację właśnie oprocentowaną która daje nam tego diodation 7 lat chociaż jest sama 10-latką czy kupimy sobie obligację 0 kuponową siedmioletnią w tym miejscu powiedzmy te przepływy one się wszystkie tak jakby zrównują więc jest to powiedzmy taki punkt równowagi mój równowagi możemy wykorzystać do tego żeby sobie policzyć jak właśnie ta wartość obligacji może się zmienić jeśli sobie wyliczymy najpierw te pierwsze d czyli te dziuration od macaleya jak dobrze pamiętam te nazwisko odtwórcy tego no to wystarczy jeszcze zrobić coś takiego że te depol dzielimy sobie przez jeden plus rentowność obligacji i dostajemy taką miarę której możemy użyć właśnie do wyliczenia tych zmian wtedy takie demod które tutaj widzimy wystarczy przemnożyć przez to o ile punktów procentowych zmieniło zmieniła nam się rentowność i dostajemy przybliżenie tego O ile mogła nam się zmienić wartość obligacji i o ile może my nie chcemy tego wyliczać i analizować tego bo nie znam to do niczego potrzebne to warto pamiętać o tym że Im dłuższy mamy taki okres do wykupu o tym wyższa jest takie eduration siłą rzeczy No bo jeśli mamy trzydziestolatkę no to trudno żeby ona miała krótszy okres do wykupu takich normalnych warunkach takie średnio okres do wykupu aniżeli nie wiem dwulatka siłą rzeczy tutaj to radziłeś on będzie wyższe jeśli będzie wyższy oprocentowanie No to będzie to niższe No bo te czynniki dyskontowe będą inaczej wyglądać jeśli wyższe będą rentowności No to te diodation też będzie niskie natomiast o co chodzi że im wyższe jest zration tym wyższa jest wrażliwość obligacji na zmiany rentowności więc jeśli my mamy 30-latki to one będą dużo bardziej wrażliwe na to jak nam się zmienią rentowność lękowe na to co robią banki centralne aniżeli dwulatki na przykład tak ponieważ ten średni czas trwania będzie dużo wyższy i Podobnie jeśli mamy obligacje na przykład jednoroczne które są bardzo wysoko oprocentowane nie wiem 30%, bo to są w ogóle jakieś śmieciowe obligacje tak no to te zmiany rentowności rynkowej na specjalnie nie zabolą bo ja że dość szybko ją będziemy mieli wykupioną tą obligację niskie diodation z tego mamy tak a dwa że właśnie te wysokie oprocentowania powoduje że te czynniki tam inaczej w tym wzorze się układają i ten średni czas trwania jest w ogóle absolutnie inny niż dla takiej 30-latki więc generalnie mówi się że im obligacja jest niżej oprocentowana i ma dłuższy okres do swojego wykupu tym bardziej jest ona ryzykowna ponieważ ma wyższe dziuration więc o tym należy pamiętać o to na to za chwilę sobie spojrzymy więc wyszedł na 90 to jest oczywiście wyższa wrażliwość takiej obligacji no i przy bardziej zaawansowanej analizie jeszcze dochodzi coś takiego jak konwek City jak wypukłość obligacje ona nam ten wzór powiedzmy na oszacowanie tego jak może się cena obligacji zmienić nieco przybliża nieco przybliża natomiast to już wychodzi poza zakres naszego powiedzmy dzisiejszego spotkania no i tutaj mamy krem del a krem naszej dzisiejszej prezentacji gdzie porównujemy sobie jak takie fundusze obligacyjne obligacji skarbowych amerykańskich w tym wypadku od vanguarda reagują na zmiany stóp procentowego w Stanach Zjednoczonych pierwsza kolumna to są testy i te długookresowe obligacje rządowe potem mamy średnio terminowe No i krótkoterminowy powiedzmy że te długoterminowe no to bliżej w okolicach 30 lat te 7-terminowe w okolicach 10 No i krótkoterminowe to powiedzmy poniżej 5 czy tam w okolicach dwóch No i tu już widzimy że szacowane ryzyko jest dużo większe dla tych długoterminowych niż dla krótkoterminowych tak bo tutaj mamy czujkę od Vanguard a tu mamy już jedynkę tak no i widzimy też że porównując to jak na koniec sierpnia one sobie poradziły a pamiętajmy że jeszcze to jest przed tą decyzją fedu dość mocną decyzją fedu to widzimy że w stosunku do początku roku od początku roku do końca sierpnia te długoterminowe spadły nam o 22,5%, A te krótkoterminowe tylko o 3,75%. więc to nam pokazuje dokładnie to co mówiłem że te dziuration ma duży wpływ i oczywiście kiedy stopy procentowe będą luzowane kiedy te jedy rynkowe będą spadać to te długoterminowe dużo bardziej będą reagować dużo bardziej będą zyskiwać niż za krótkoterminowe dlatego mówi się że te fundusze rynku pieniężnego które inwestują w bony pieniężne takie najkrótsze powiedzmy 182 dni one są najbezpieczniejsze ponieważ tamte dedulation jest najniższe tak na te 30-latki na przykład te fundusze takich obligacji długoterminowych one są najbardziej ryzykowne więc jeśli my sobie dokonujemy takiej powiedzmy analizy gospodarczej że nam wychodzi generalnie że stopy procentowe będą już maleć to powinniśmy inwestować w obligacje długoterminowe ponieważ one najmocniej będą odzyskiwać Na tych Na tych spadkach stóp procentowych przez Bank Centralny Natomiast te krótkoterminowe okazało się bardziej stabilne mniej po prostu reagują ale też dają mniej na tym zarobić i dlatego też takim metodą takiego arbitrażu powiedzmy w funduszach inwestycyjnych jest to że kiedy Przechodzimy w fazę zacieśniania przez banki centralne No to robimy przesunięcie w kierunku obligacji krótkoterminowych A kiedy wy fazę właśnie luzowania No to idziemy Idziemy właśnie na obligacje długoterminowe żeby one mocniej reagowały obligacje może takich słabszych spółek takie Jung boats tak Bo tak jak mówiłem jest oczekiwanie że ta się pojawi na tyle że te ceny jeszcze będą dodatkowo zwyżkować na podstawie tego że te ryzyko niewypłacalności będzie niższe więc podsumowując to wszystko w tych warunkach które teraz mamy stopy procentowe prawdopodobnie jeszcze nam pójdą w górę Z tego względu obligacje bardziej długoterminowe będą bardziej ryzykowne dlatego Jeśli my się obawiamy że stopy procentowe dalej będą wzrastać szczególnie w USA gdzie to jest pewnik No to powinniśmy patrzeć na obligacje krótkoterminowe dopiero kiedy te stopy procentowe utworzą ten swój taki szczyt obligacja nam inflacja zacznie nam spadać w fecie zaczną coś przebąkiwać o luzowaniu w ndf-ie zacznę luzować powoli wtedy sugerowana jest przesunięcie w kierunku Właśnie takich bardziej długoterminowych obligacji i my właśnie w taki sposób wtedy No nieco spekulacyjny jesteśmy w stanie dużo ugrać a teraz przede wszystkim minimalizować koszty tej inflacji którą mamy niestety w Polsce i tego wam bardzo życzę No i słyszymy się w kolejnym spotkaniu Pozdrawiam was bardzo serdecznie