3 ekspertów od inwestowania w surowce – czy inwestować w złoto oraz jak inwestować w ropę? [Złoto, Ropa, Miedź i Recykling]

Dzień dobry. Witamy. sobota, popołudnie, a my będziemy rozmawiać o tym, o czym czasami może się za mało mówi, a co jest niezwykle ważne, szczególnie w dzisiejszej rzeczywistości geopolitycznej i tej nieustannej walce o to, kto komu co weźmie, zabierze i jak się będą rozliczać, bo oczywiście nie możemy tutaj nie wspomnieć o tym, jak Stany Zjednoczone próbują wyegzekwować od Ukrainy dług za całą pomoc, którą im, której im udzielili w czasie wojny. Donald Trump by chciał dorwać się do całych zasobów mineralnych i surowcowych Ukrainy. Natomiast postaramy się dzisiaj skupić na kilku surowcach, które są bardzo ważne dla przemysłu globalnego, dla tego co się dzieje również u nas. Więc zakładam, że będą to te podstawowe surowce, o których pewnie każdy z państwa czyta trochę na co dzień. Ale zacznijmy może od tego, że złoto przebiło 3000 $arów za uncję. Wiemy, że od początku tego roku te rekordy były pobijane. I Bogusz, może najpierw ciebie zapytam, na ile sytuacja w Stanach i również działania Trumpa tuż po inauguracji przyczyniły się jeszcze do tego, że już te 3000 dolarów pękły, a eksperci mówią, że wcale to nie jest koniec? Zdecydowanie to nie jest koniec, bo tutaj złoto nie ma tak naprawdę zbyt wielu czynników, które mogą je zepchnąć niżej. działania Donalda Truma, jak pokazał ostatni odczyt CPI w Stanach Zjednoczonych, za luty, czyli już za pełny miesiąc jego władzy wcale nie podbiły inflacji tak od razu, jak wszyscy prognozowali. Tam gdzieś nawet ktoś, jakiś analityk krzyczał, że będzie już za luty 4%owa inflacja, więc no to się nie sprawdziło. Tak, 4%owa w ujęciu rocznym, więc rezerwa federalna też nie ogranicza nam perspektywy spadku stóp procentowych, więc mamy tutaj też ten czynnik, który cały czas trwa od ubiegłego roku już, że mamy generalnie no tą te stopy procentowe w USA w trendzie nadal spadkowym. to nie jest zatrzymane i jak widać na razie jeszcze polityka Donalda Tumpa tego nie hamuje, bo nie mamy wzrostu CPI, nie mamy wzrostu inflacji, więc y tu jeszcze tego czynnika nie ma. Natomiast yyy cała reszta jego działań, bo ataki na Jemen no to jest eskalacja na Bliskim Wschodzie, ponieważ wcześniej no było to skoncentrowane na Izraelu i jego sąsiadach. Natomiast w tej chwili doszedł jeszcze tutaj Morze Czerwone, tak? I właśnie Jemen. Więc tu jest pewna eskalacja plus właśnie naciski na Iran i Wenezuelę. One zwiększają globalną niepewność, zwłaszcza w przypadku Iranu. To nam pompuje złoto czy też ropę, o czym pewnie też wspomnimy sobie za chwilę. Tak więc no tu polityka Donalda Trumpa dość mocno się odznacza tym, że jest duża niepewność, bo Donald zmienia zdanie z dnia na dzień. No właśnie zmienia zdanie z dnia na dzień. Te cła pojawiały się, potem były rozszerzane. O tym jak blokuje Wenezuelę i też wpływa na podaż na rynku ropy jeszcze porozmawiamy, ale chciałbym ten wątek złota troszeczkę pokontynuować. Marta, jak patrzymy na złoto też w postaci fizycznej, które jest w wielu skarbcach na całym świecie. Oczywiście niektórzy wybierają sobie wirtualne zapisy albo przez fundusze ETF, albo jakieś inne instrumenty, które są dostępne na naszym rynku od dawna szeroko. No ale jak spojrzymy na zapasy fizyczne, że te rezerwy są duże, to czy my patrząc na to jak te ceny ros złota rosną możemy już traktować to złoto dobrze? Złoto niezależnie od tego co by się wydarzyło, co się nie wydarzy w Stanach, co się geopolitycznie nie wydarzy na Bliskim Wschodzie zawsze będzie tą bezpieczną przystanią. Więc po prostu niech każdy ma jakieś złoto, bo ono prawdopodobnie będzie trzymać wartość tak rezydualnie, przynajmniej na tyle, żebyśmy powiedzieli za 10 lat opłacało mi się jednak wejść w to złoto, kiedy ten poziom niepewności był bardzo wysoki, a teraz może jest niższy, a może jest jeszcze wyższy. No na pewno jest tak, że w ostatnich latach sytuacja geopolityczna nas nie oszczędza i gospodarcza i oczywiście widzimy zainteresowanie złotem fizycznym, czyli zakupem właśnie sztabek monet. Coś co możemy mieć w swoim majątku w taki dosyć łatwy tak naprawdę i dostępny sposób, że to zainteresowanie rośnie. Zresztą moja obserwacja tutaj stąd z konferencji z KAWSów. Byliśmy kilka lat temu, to tak naprawdę wcale nie było tak dawno też też ze złotem. I wtedy miałam tutaj wiele takich reakcji, że złoto, o i w tej chwili to już jest drogo. Powiem tylko, że wtedy to było około 8u nawet może mniej w złotówkach tysięcy złotych dla polskiego klienta. W tej chwili uncja to około 12 000. Wtedy wydawało się, że to jest drogo, że czasy złota się już skończyły. Co my tu właściwie z tym złotem robimy? To będzie mało interesujące. te kilka lat później, dzisiaj pytań o złoto mamy bardzo dużo. Jest duże zainteresowanie i widać, że zaczynamy traktować złoto właśnie tak jak powiedziałeś, czyli tak jak powinniśmy w długim terminie traktować złoto jako coś co mamy, jako jakiś element portfela. Oczywiście, że jak popatrzymy na ostatni rok, to wzrosty na złocie są świetne, więc też interesują się nim te osoby, które myślą o o spekulacji. No i to w złocie mamy dwie możliwości, bo mamy i możliwość zakupu właśnie instrumentów w oparciu o złoto. One się świetnie nadają do spekulacji, ale w długim terminie raczej lepiej sprawdza się, czy też po prostu lepszym rozwiązaniem będzie złoto fizyczne. I faktycznie trochę pewnie bierzemy przykład z, no jednak z Narodowego Banku Polskiego i innych banków centralnych, które powiększają rezerwy złota. To jest zawsze inspiracja dla klienta indywidualnego. Jednak żeby do swojego portfela również złoto dołączyć i traktować je no właśnie troszeczkę z takim większym spokojem, czyli że jednak przechowuję to złoto w długim terminie i staram się nie ulegać emocjom. To jest chyba najtrudniejsze w inwestowaniu. Dlatego ja często mówię o złocie jako o takim elemencie, żebyśmy je traktowali gdzieś tak pomiędzy oszczędzaniem a inwestowaniem. To jest jednak ten element, który powinien zabezpieczać majątek w długim terminie. Więc myślę, że tak, że to to też już widać widać też na polskim rynku, że chcemy mieć coś fizycznego i niekoniecznie tylko nieruchomości, które polski rynek też lubi, ale również złoto. No i myślę, że to dobrze. Zaraz Tomek oddam ci głos, ale chciałem zapytać naszych słuchaczy, naszych widzów. Kto ma złoto w jakiejś postaci takiej fizycznej w domu gdzieś skitrane. Zobaczcie. Tak, to jeszcze ades poprosimy. Jest jest trochę rąk w górze, mimo że jeszcze jak złoto lubi dyskrecję, także możliwe, że część osób jednak się nie ujawniła, ale trochę rąk w górze widziałam. Tutaj jak się siedzi, to te światła, które świecą powodują, że my widzimy, że wy tam siedzicie, ale jakby tu na przykład usiadła połowa mojej rodziny, to nie wiedział, że to oni po prostu siedzą jakieś jakieś postaci, ale parę rąk było w górze. Czyli jednak ludzie mają świadomość tej wartości złota fizycznego, która w przypadku na przykład takich wojennych scenariuszy, nazwijmy je bardzo ogólnie, które mogą się rozwinąć niestety również po kolei gdzieś tam za naszymi granicami, jeśli jakaś deeskalacja nie nastąpi w najbliższych latach, no to warto coś mieć jednak fizycznie gdzieś pod ręką, co będzie można zamienić, sprzedać, spieniężyć czy cokolwiek z tym zrobić. Zapomnijmy o tym, że nasze cyfrowe aktywa w różnej postaci będą tak łatwo dostępne, kiedy nastąpi jakiś wielki krach albo jakaś jakiś atak na infrastrukturę krytyczną. Więc pewnie czasami warto sobie o tym przypomnieć. Ale teraz Tomek, bo chciałem ty masz jeszcze adwocem jakieś. Tak, bo zauważ jakie fajne mamy właśnie rezerwy złota w tej chwili w Polsce. To już wychodzi, to już wychodzi tak o NBPie mówię. To już wychodzi tona złota dla każdego posła. No i oni już się zabezpieczyli. Czas na nas. Tomek, a jak ty się odnosisz do tego, co się dzieje na złocie w tych ostatnich miesiącach? złota potrzebujemy coraz więcej, natomiast mało pisze się o tym, skąd je pozyskujemy i dlaczego może być coraz ciężej je pozyskiwać. Tutaj podam przykłady. cztery największe kopalnie złota to jest na przykład y murtau w Uzbekistanie aktualnie to jest olimpiada w Rosji i Cortes i karlin w Stanach Zjednoczonych. I to są kopalnie, które wydobywają powyżej 1 miliona uncji rocznie. I teraz one w ciągu pięciu, sściu, siedmiu lat zostaną zamknięte na dzień dzisiejszy. Oczywiście one szukają nowych zdłuż, prawda? Yyy i to się dzieje. Teraz Uzbekistan odkąd 5 lat temu yyy właśnie zauważył to i uwolnił gdzieś ten rynek na sektor prywatny, to nastąpił taki ogromny bum takich mniejszych kopalni złota. I to samo dzieje się na całym świecie. I te spółki yyy największe y jak właśnie jak yyy Paric Gold, New Mont i tak dalej, one szukają właśnie tych nowych złóż i szukają nowych możliwości pozyskiwania tego złota, żeby ono było, bo bez tego no ceny wzrosną. bardzo wysoko. No teraz nie wiadomo ile, ponieważ to kwestia jeszcze popytu jaki będzie w aktualnym roku, ale teraz coraz więcej na przykład spółek pozyskuje to złoto z już powydobywczych hałd, czyli z odpadów powydobywczych. Na przykład w Afryce była taka technologia, że połowę złota, którą wykopano właśnie z tej rudy w Afryce, połowę szło na koncentrat, a połowę szło na odpad. Tak, było to słabo jakościowo, znaczy mało wydajne było to wydobycie i teraz te pozostałe odpady są obecnie odzyskiwane i są takie specjalizzują się takie mniejsze spółki, które wykupują takie właśnie zamknięte kopalnie i odzyskują to złoto. Teraz bardzo fajnie zobaczyłem, że radzi sobie firma Kinros Gold. To jest kanadyjska taka firma, także warto ją mieć też na uwadze, bo ciekawe, bo ciekawie się zapowiada. bardzo dobrze się odnajduje w ogóle na tym rynku. Yyy, no i tak i tak wygląda sytuacja, jeśli chodzi o te y złoża. Uzbekistan szuka. Wszystkie inne firmy, takie spółki wydobywcze, te największe, szukają partnerów na różnych kontynentach. A ty, Tomku jeszcze patrzyłeś kiedyś na wydobycie z Namorskiego, jak to ze złotem wygląda? No na razie po pierwsze to nie jest to uregulowane, bo międzynarodowia międzynarodowa właśnie organizacja Damskiego no niestety, ale do tej pory nie opublikowała i nie powiedziała jak można wydobywać zgodnie z prawem to. Więc na to czekamy, ażeby jak będą konkretne dane, to będzie można uszacować w ogóle ile tego złota jest, prawda? Bo w przeciągu na przykład ostatnich yyy półtora miesiąca ja słyszałem, że największe złoża odnalazły odnalazł Uzbekistan, no w co mogę uwierzyć, Chiny oraz Indię. Natomiast liczy się to, które złoża są udokumentowane, a największe złoża obecnie udokumentowane ma na przykład Australia. A całe resztę to można y traktować tak jak na przykład Ruandę, która mówi, że odnalazła złoża, które przewyższają te całe złote, które zostało wydobyte i które jeszcze można wydobyć. Tak więc to to są tylko takie spekulacje. Czyli trochę mówimy o tym, bo wspomniałeś, że będą zamykane te kopalnie, że zasoby, które teraz istnieją kurczą się i będą się kończyć i będzie trzeba pozyskiwać te metale, również przemysłowe metale, w jakieś gorszej jakości lub pozyskiwać i wytwarzać z tych odpadów, które powiedzmy zostaną odzyskane. No to z jakim jaką jakością my będziemy mieli do czynienia niklu, miedzi i różnych przechodzimy do metali przemysłowych troszeczkę metali, które są niezbędne w przemyśle czy w infrastrukturze. Patrząc na to jak na przykład Chiny konsumują miedź, no to wiemy dobrze, że to jest ogromne zapotrzebowanie. Oni jednocześnie są odpowiedzialni za bardzo dużo sektorów w przemyśle, które też potem trafiają gdzieś do nas. Mówimy tu też o bateriach do samochodów elektrycznych, gdzie ta skala produkcji jest coraz większa. Jak należy patrzeć na te wyczerpujące się zasoby też różnych złóż w kontekście tych nadchodzących lat i tej niepewności geopolitycznej, bo umówmy się to co powiedziałem na początku, Trump chce, żeby Ukraina oddała wszystkie swoje złoża tych również tych metali ziem rzadkich. Wiemy, że tam trochę tego jest. Y, czyli będzie znowu walka o dominację. Kto ma jakie złoża, ile i czego. Tak, tak trochę to się do tego sprowadza. Mamy co odzyskiwać i czas i nawet sobie dobrze z tym radzimy. Pamiętajmy, że 300 ton rocznie wyrzucamy do śmieci. Tyle się czasuje, że 300 ton ląduje, więc mamy co odzyskiwać. Jeżeli chodzi o złoto, to 27% potrafimy odzyskać, bo 27% złota pochodzi właśnie z recyklingu. Jeśli chodzi o srebro, to 17%. Tu też do tego srebra możemy później wrócić, bo w kontekście miedzi. Y jeśli chodzi o samą miedź, to idzie nam chyba najlepiej, ponieważ światowe, można powiedzieć, średnia od zysku wynosi 32%, natomiast Unia Europejska w ramach tych właśnie surowców krytycznych, no poszła w tą stronę i odzysk wynosi 44%. Także całkiem dobrze sobie radzimy, radzimy sobie coraz lepiej i myślę, że jeśli będzie taki kryzys, to no teraz już widać, że inwestycje idą w kierunku właśnie przeróbki tych ród, a nie wydobycia. Dlatego możemy więcej tego y tych ró właśnie tych metali odzyskiwać. To jeszcze o miedzi może Bogusz, bo wiemy, że ostatnio i ten chiński popyt i te słowa Trumpa mocno wywindowały cenę miedzi. Ale porozmawiajmy o miedzi też jakby strategicznie. Dlaczego miedź jest tak ważna i dlaczego będzie trzeba zabezpieczać to, co zostanie. No bo za 10 lat może być różnie w zależności od tego, jak tam się poukłada na linii USA, Chiny, ale również inne USA reszta świata. Natomiast jeszcze na sekundkę wrócę do poprzedniego pytania. Rzuciłeś słowem jakość i myślę, że tutaj Mara też z Goldsvera potwierdzi, że jakość się nie zmieni. Zmieni się po prostu ilość pracy, kto musimy włożyć, żeby uzyskać tą jakość. To jest ta kwestia, że to nie jest to, że spadnie nam jakość, spadnie nam ilość towarów wysokiej jakości czy odpowiedniej wystarczającej jakości, co oczywiście wywinduje cenę po prostu samego surowca, że ten jakościowy produkt będzie droższy. Natomiast nie to, że spadnie nam jakość, bo my nie możemy sobie pozwolić. Mieść ma zastosowanie wszędzie. Tak, my siedzimy, tak? Nasze telefony to mieć. Samochody czy spalinowe, czy elektryczne to miedź. Infrastruktura energetyczna to mieź. Infrastruktura, no ta budowl, morka portowa, tak, ale no cała infrastruktura budowlana, tak? mosty, drogi, znaczy drogi oczywiście no nie tak bezpośrednio, ale już tutaj cała ta infrastruktura oświetleniowa dróg, sygnalizacji świetlnej, odcinkowych pomiarów prędkości, to jest miedź. Pozyskiwanie energii z odnawialnych źródeł energii to są miedź liczona w tysiącach ton za każdy megawat energii, więc to są olbrzymie ilości surowca z miedzią. No właśnie dobrze, że mamy wysoki recykling, ale im wyższe będą ceny, tym będzie bardziej rósł recykling. I to czasami było widać w może nie w ostatnim dziesięcileciu, ale w latach 90, 2000, kiedy rosły ceny złomu, to po prostu rosła liczba osób, które ten złom zbierały. Tak był moment taki przecież, że bardzo wiele osób zbierało puszki po piwie. Normalnych ludzi pracujących. Ja nie mówię o osobach bezdomnych, tylko normalnie ludzie pracujący gdzieś tam po ogródkach działkowych od sąsiadów mówią: "Słuchaj, wypijesz piwo w weekend, zostaw mi puszkę, ją zabieram, tak zbieram, bo była wysoka cena aluminium" i sprzedawali to na złomie, bo się opłacało, bo była wysoka cena. Więc im mniej będziemy mieli surowca wydobywanego, tu świetnym przykładem może być srebro, gdzie mamy cały czas deficyt, bo podaż jest o 20% niższa od popytu, no to tu po prostu będziemy my też czuć tą presję. Tak, no już selekcjonujemy odpady, nie w takiej skali jak Japończycy, ale dojdzie do tego, że my zaczniemy też selekcjonować już właśnie odpady elektroniczne. Zobacz jak te punkty odbioru, tak, elektrośmieci są, przyjeżdżają firmy, które to odbierają i one w dużych miastach Warszawa, Kraków, Poznań pokonują dziesiątki kilometrów, żeby odebrać jedną lodówkę. Marta, to co zapytałeś na początku, prawda, czy my się zwracamy do surowców, pytałeś o złoto, ale też do innych sytuacjach kryzysowych, bo widzimy, że jeżeli robi się gorąco, tak jak ostatnio, no to też te surowce są przedmiotem no targów jakiś geopolitycznych, politycznych. To są ciągle zasoby, które są wartościowe i o które państwa się spierają. Czyli jeżeli dzieje się coś kryzysowego, to sobie wtedy przypominamy o surowcach. Oczywiście o złocie, ale nie tylko o złocie, czyli w ogóle o tym, że to jest bogactwo, że to jest coś innego. To jest troszeczkę w kontrze cyfrowego świata. A yyy myślę, że to co yyy na co ja bym chciała zwrócić uwagę, no bo to element taki inwestycyjny też tak tutaj dla nas, dla inwestorów indywidualnych, którzy myślą o tym jak to wykorzystać z korzyścią dla swojego indywidualnego portfela, to jeżeli widzimy, że dzieje się czy teraz dzieje się źle, czy mamy optymistyczną czy pesymistyczną wizję świata, widzimy, że jeżeli jest sytuacja kryzysowa, to surowce, złoto, ale nie tylko, są przedmiotem zainteresowania. Zatem my będziemy się zabezpieczać w tych surowcach, jeżeli będziemy nie tylko interesować się nimi właśnie od konfliktu do konfliktu z perspektywy naszego portfela indywidualnego, ale w sposób regularny. No jasne, że na złocie tutaj będę miała na myśli y zakup złota yyy regularnie właśnie, czyli żebyśmy nie mówili, że okej, to już się nie załapałem te 2 lata temu, y a teraz znowu jest wysoka cena i będę będę czekał, co się będzie działo, bo yyy no korzystamy z tego wtedy, kiedy w tym momencie kryzysowym już my jesteśmy w ten sposób y zabezpieczeni. Mówiliśmy o tym, że kończą się te zasoby oficjalne szacunki dotyczące złota. Chyba to jest cały czas 2050, jeśli idzie o światową radę złota, że te dostępne, jasne, że szukamy nowych złóż, ale te dostępne złoża, o których wiemy, które możemy eksploatować się kończą. To już nie jest dużo, to już nie jest dużo czasu do 2050 roku. Czy się skończy wtedy możliwość kupowania wysokiej jakości czystego złota, czyli sztabek i monet? Nie, no bo jest recykling. Nie, bo są nowe możliwości wydobycia na oceanów. Słyszałam też o kosmosie. Są różne możliwości. Tylko czy to będzie w tańsze w wydobyciu? Nie będzie tańsze w wydobyciu. Nie będzie w tańsze w przygotowaniu. Będzie nadal dostępne na rynku. Będzie recykling. Ale no raczej całą tą cenę przygotowania gotowego produktu na rynek będzie ten produkt w sobie już zawierał. Więc po prostu jeśli myślimy, to myślmy już do przodu. Po prostu y zostawimy sobie wątek ropy naftowej, myślę, na koniec, bo on też pobudza wyobraźni każdy chce wiedzieć, co tam się wydarzy ze względu na to, że jednak rynek ropy rezonuje i przekłada się na wiele różnych aspektów, nie tylko na cenę paliw, ale jeszcze te metale przemysłowe. Rozmawialiśmy troszeczkę przed wejściem na scenę o uranie. Bogusz, może coś o tym Uranie powiedzmy, bo Uran też krążył w naszym tytule debaty, więc zastanówmy się chwilę, na ile ten surowiec będzie strategicznym surowcem, który też będzie istotny w tych wszystkich sporach, które teraz mamy przez te najbliższe 10 lat powiedzmy. Yyy, no Uran tutaj oczywiście w tym tygodniu Trump podpisał sporządzenie, które ma zwiększyć wydobycie Uranu w Stanach Zjednoczonych, bo przed 2022 rokiem to Rosja dostarczała 27% yyy paliwa atomowego do tych ponad 100 reaktorów amerykańskich. Yyy, natomiast kwestia Uranu jest o tyle ciekawa, że coraz więcej państw, które mają gdzieś do dyspozycji odnawialne źródła energii, Brazylia, Chiny w dużych ilościach, Brazylia, Chiny, yyy, Niemcy zauważają, że są momenty, że te źródła są niewydolne. Potrzebny jest stabilizator. Stabilizatorem niskoemisyjnym czy bezemisyjnym są i stałym takim, który po prostu włączamy, wyłączamy jest geotermia i atom. Nie ma innej opcji, bo potem to już wchodzą tylko i wyłącznie paliwa kopalne. Fajnie jest, bo mamy tą technologię już ona powstaje tych reaktorów modułowych. Tak sobie z Tomkiem żartowaliśmy, że może Gold Savery powinien zrobić monety bulionowe uranowe, że taki reaktor modułowy będzie na monetkę. Tak, wrzucamy monetkę i na d lata mamy prąd. Jakby to już ta technologia troszkę zejdzie do ludzi, że możemy sobie takie na przykład centrum kongresowe zasilać własnym reaktorem. I bardzo wiele firm będzie musiało zakupić reaktory modułowe, ponieważ w sytuacjach, zauważcie państwo, w sytuacjach kryzysowych nie odcina się prądu nam, tak? Tak jak mieliśmy w 22 roku, nie było informacji do nas, że my, znaczy była prośba, tak, że my mamy oszczędzać prąd, mamy oszczędzać gaz, natomiast to firmy, przedsiębiorstwa dostały przykaz mniej gazu. Tak, firmy potrzebujące gazu, tak jak grupa ZOTY potrzebuje gazu ziemnego do produkcji nawozów sztucznych, dostali informację, nie możecie wykorzystywać takich ilości gazu, bo zabraknie dla nas obywateli, dla grzania naszych domów, dla gotowania naszego jedzenia. W długoterminowym ujęciu jak drogie jest wydobywanie uranu w ogóle jakbyśmy tak popatrzyli na tą skalę właśnie przemysłową czy to jest tak drogie że stać na to tylko naprawdę duże państwa które już mają konkretny plan na to czy za chwilę to będzie z te państwa które mają złoża na przykład no największe złoża są aktualnie wydobywane to jest Kazachstan i Rosja Rosja jest Kanada wydobywa Stany Zjednoczone Chiny w Afryce któreś państwo też miał Namibia No i to i tu jeszcze dodam, że yyy to, że się ma złoża to jedno, ale trzeba mieć do tych złóż dostęp, bo ostatnio Francja ogłosiła, że straciła dostęp do swoich większości złóżb w Nigrze, a oni stamtąd głównie brali Uran, prawda? I teraz oni musieli się, oni musieli się zwrócić do Kazachstanu, do Uzbekistanu i tak dalej, do innych krajów, skąd mogą pozyskać ten Uran. Ja powiem tu jeszcze jedną rzecz, bo wspomniał tutaj Bogusz o Chinach. Chiny idą szerzej, bo widzą co się dzieje, widzą co jest z tymi złożami i widzą czy jest do nich dostęp, czy może być problem z tymi złożami, to wymyślili sobie, że można by było pozyskiwać energię z toru i teraz wybudowali w taką taką testową bodaj 2 MW ona miała ta elektrownia na tor i ona funkcjonowała, zdała egzamin. Więc teraz do 2029 roku na pustyni Gobi ma wystartować nowa właśnie nowy reaktor, który ma być zasilany torem. Oczywiście ten ten najważniejsze w tym przedsięwzięciu jest to y jaki będzie koszt zamiany toru na uran, bo to, że można pozyskiwać tor w Chinach taniej niż w innych rejonach czy tam w Ameryka Północna czy czy w Europie, bo tam kwestie środowiskowe tak są wiadomo jak traktowane. Natomiast kwestia jest tego jak droga będzie zamiana. I teraz właśnie w roku 2000 myślę 30 będziemy już wiedzieć o wiele więcej, ponieważ zrobią o wiele więcej testów na ten temat. Jeżeli się okaże, że yyy że że to się udało, no to tor zdominuje u nich rynek, ponieważ oni mają największe złoża toru. To jeszcze jest substancją, która jest bezpieczniejsza niż uran w produkcji energii. Nie stwarza takiego ryzyka promieniowania jak uran. W dodatku toru jest sześć razy więcej w rezerw światowych. Tak nie produkuje tyle odpadów w ogóle, prawie w ogóle nie produkuje odpadów radioaktywnych. A a po drugie, ta taka sama ilość toru i taka sama ilość uranu powoduje, że tor wygrywa razy 200, czyli daje 200 razy więcej energii niż właśnie uran, a jest go sześć razy więcej w glebie. Jest też lepiej uregulowane jego wydobycie. Rozumiem, w tym momencie przynajmniej, nie? To jego wydobycie nie jest jeszcze na skalę zastosowania go w energetyce, więc tu jeszcze to wydobycie nie jest takie zmaksymalizowane. Natomiast kwestie środowiskowe są tak naprawdę mocno przestrzegane przez Europę, Stany. Jak zawsze my naciskamy oczywiście na Amerykę Południową, Afrykę i Azję. No ale jest z tym różnie. A co w ogóle jak patrzymy sobie na różne obszary świata, wspominacie tutaj o krajach, które generalnie są w Afryce, w Ameryce Północnej, Południowej, no i oczywiście w Azji. W Europie tych złóż jest znacząco mniej, ale jakbyście mieli spojrzeć na regulacje, które towarzyszą tym wszystkim procesom, to w jakim my teraz w momencie jesteśmy? Europa wiadomo próbuje wszystko uregulować, przeregulować i upewnić się, że żaden banan nie będzie za prosty, za krzywy i że nakrętki są tak jak trzeba, i a co dopiero z uranem i z Torem. Ale jak spojrzymy na te inne kontynenty, powiedziałeś o tym, że tam różnie patrzą na to. Wiadomo, środowiskowo niektórzy nie są tak wrażliwi, ale jak spojrzymy na Azję na przykład, gdzie tych złóż wszelkich metali przemysłowych jest dużo, to jak oni podchodzą do regulacji w tym zakresie? Ja zacznę może Tomek pewnie więcej o Azji powie. Natomiast ja powiem, że w Ameryce Południowej znacznie już mocno zwracają w Chile, w Peru, w Argentynie uwagę na wykorzystanie wody. Oni już dostrzegają, że tej wody im zaczyna brakować. Yyy troszkę brakuje mi spojrzenia europejskiego, że z tą wodą będzie problem. To jeszcze nie jest mainstreamowym y temat, ale w Europie też będzie z tym problem. Może nie na skalę afrykańską, ale będzie. I oni w Ameryce Południowej już patrzą na to, że każda nowa kopalnia, czy każda rozbudowa kopalni musi mieć jakiś tam recykling wody. Musi mieć najlepiej zastosowanie wody morskiej, nawet jeżeli jest w głębi lądu, żeby po prostu oszczędzać tą wodę słodką, tą wodę słodką, która jest niezbędna po prostu do funkcjonowania wszystkiego, tak? No bo bez tego sobie nie poradzimy, a tej wody wcale dużo nie mamy i Ameryka Południowa, zwłaszcza Chile i Peru bardzo mocno w tę stronę naciskają przy każdym projekcie rozbudowy czy nowym projekcie wydobycia metali jakichkolwiek. I tutaj bardzo ważne jest bardzo ważna jest cena surowca, bo może być coś szkodliwe dla środowiska, ale jeśli cena wzrośnie odpowiednio, to to już nie do końca jest szkrliwe dla środowiska. Przykładem jest kobre Panama. Przecież yyy Kopalnia Miedzi, która yyy do całkiem niedawno zakończyła wydoby i największa kopalnia zakończyła wydobycie z powodów właśnie środowiskowych protestów, chorób różnych osób, które tam właśnie mieszkają w w okolicy. Natomiast y po pewnym czasie, teraz w niedługim czasie okazało się, że chcą jednak otwarcia, ponieważ po pierwsze 200 000 osób miałoby z tego po prostu wyżywienie, prawda? Yyy to jest chyba nie wiem czy było pięć czy mniej PKB Panamy w ogóle yyy jeśli chodzi o o przychody z tej kopalni tak i plus wszystkie pozostałe kraje typu Chile, typu Peru, oni się właśnie zmagają z tą wodą, czyli yyy mieszkańcy mają problem z tym, że kopalnia zużywa w ciągu dnia tyle wody, ile właśnie miasto okoliczne. I teraz y te miasto wody nie ma, a kopalnia ma. Tak, stąd się biorą protesty i później się bierze jak na przykład spółka Newmont ostatnio, która miała spółka kopalnia srebra penaskito też mieli problem z z tym mieli problem z wdrożeniem z wywozem srebra poza kopalnię, bo były strajki i 200 na przykład 240 ton zostało skradzion na przykład z transportu, tak? Bo to był do tego stopnia była kopalnia odcięta, że no że tak wygląda sytuacja. Natomiast mieszkańcy chcieli mieć coś w zamian. Skoro wody nie ma, to chociaż srebro, ale dostają pracę, tak? I wiele spółek zależnych. Może nie na taką skalę jak w polskim górnictwie, kiedy wszystkie szwagry dostają zatrudnienie, jak mają związkowca w rodzinie. Ale kwestia z tego, że na przykład otwarcie nowej kopalni miedzi w tej chwili wymaga wyższej ceny rynkowej miedzi niż historyczne szczyty. 12 000 doarów musi osiągnąć cena miedzi, żeby niektóre z tych kopalń, które już są i są gotowe do otwarcia, po prostu się otworzyły. One na to czekają, ponieważ wtedy bę to utrzymać się, nie tylko podejść i się cofnąć, tylko się utrzymać przy tych okolicach. Wydobycie będzie opłacalne. No dobrze, jak patrzymy na metale przemysłowe, to na co jeszcze warto zwrócić uwagę? Może teraz spółmy troszkę też pod kątem inwestycyjnym. Jesteśmy na Invest Cavs, jak już mamy za sobą sporo wątków dotyczących tego, jak to się rozgrywa, jeśli chodzi o przemysł, geopolitykę, to co ostatnio jest interesujące, co daje zarobić? Może jakieś inne jeszcze surowce, Bogusz? Może coś z surowców rolnych albo coś innego jest fajnie performuje, na co warto zwrócić uwagę? Znaczy nadal głośnym tematem jest kawa i kakao, ale o tym mówiłem wczoraj na prelekcji, więc nie chcę się mocno powtarzać. Natomiast uważam, że dobrą perspektywę mają ma pszenica, ponieważ pogoda w Stanach Zjednoczonych też susza, nie rozpieszcza pszenicy o zimej. Rosjanie co chwilę zmniejszają. Eksport marcowy jest trzykrotnie pewien niższy niż rok temu, jeżeli chodzi o eksport rosyjskiej pszenicy, gdzie tu wojna nie ma zupełnie na nic wpływu. Więc i Rosjanie też wprowadzili cenę minimalną, która jest w okolicach 630 centów. amerykańskich za buszel. Więc pszenica amerykańska oczywiście ona ma dalej, żeby ją dostarczyć do z Afryki, która jest głównym odbiorcą pszenicy rosyjskiej, ale mimo wszystko ta cena poniżej 600 centów pszenicy amerykańskiej to jest moim zdaniem bardzo atrakcyjna w aktualnych warunkach. Zwłaszcza, że też nie wiadomo do końca jak to będzie wyglądało, bo w Indiach mamy kolejny rok rozdźwięku pomiędzy informacjami od rządu, a informacjami od organizacji zbożowych w Indiach, które mówią wprost, że rząd dodaje sobie około 10% do wielkości zbiorów pszenicy, żeby trzymać w ryzach inflację żywności. Po prostu woli zafałszować dane, niż ryzykować, że ta inflacja żywności podskoczy jeszcze bardziej. Ale prawdopodobnie Indie w tym roku staną się jak Chiny. Jeden z największych producentów, który musi importować. To jeszcze bym dorzucił nikiel. Nikiel się kończy z tych najlepszych złóż siaczkowych. Zostają złoż złoża latertowe. I teraz Indonezja jest największym producentem właśnie Niklu. [Muzyka] I żeby pokazać skalę tego, jak ważny jest nikiel, to powiem, że Chiny zainwestowały w Indonezji 65 miliardów dolarów w kopalnię i w zakłady przeróbki niklu. Nikl jest przeważnie używany chyba w 70% do w ogóle do stali nierdzewnej, jestany do stali. Więc jednym jest takim jednym komponentów z takich metali, który jest pomaga zmiękczyć ten ten materiał i być odpornym na korosję na przykład, nie? Dlatego myślę, że i tu nie ma alternatywy. I teraz jeśli patrzymy na te wszystkie CO2 i tak dalej, te wszystkie emisje, no to tej gorszej jakości nikiel będzie powodował jeszcze większą emisję. Tak. jego przetwórstwo Rudy. Ja dorzucę ciekawostkę miedzi wobec tego, bo mówiliśmy o zakupie też fizycznych produktów, a pewnie nie wszyscy wiedzą, miedź raczej nam się kojarzy nie z tym, że kupujemy ją fizycznie. Co ciekawostka, można kupić też fizycznie nieduże sztabki miedzi, co nawet nas zaskakuje jako dystrybutora jest zainteresowanie tymi niedużymi sztabkami. Oczywiście cena w przeliczeniu na masę tego produktu wydaje się w porównaniu z giełdową niekoniecznie atrakcyjna, ale ten sposób myślenia, żeby i miedzi trochę trochę miedź też się jako jakieś takie elementy dywersyfikacji pojawia, bo wiele z tych surowców, o których tutaj mówimy, one są ciekawe globalnie. No ale oczywiście nie kupujemy bezpośrednio surowca, prawda? to odróżnia właśnie niektóre metale szlachetne. No i co zaskakujące dla niektórych yyy mieć i co też nie ukrywam zaskakujące dla mnie, że rzeczywiście jest zainteresowanie klientów zakupem całkiem niedużych yyy bo i y kilogramowych i mniejszych sztabek miedzi. Oczywiście po prostu też jest niski próg wejścia w taką fizyczną inwestycję, bo to nie trzeba mieć dużej gotówki, żeby taką sztabkę sobie kupić nawet jako taki. Wy już sprzedajecie sztabki miedzi? Oczywiście. Okej. Jeśli ktoś A skup też? Skup też jest? Tak. Tak. No skup też jest. No tak jak mówię, no w przeliczeniu jak sobie to policzymy do giełdy, nie jest to y no jakby taki no nie nie jest to w tonach sprzedaż, tak więc oczywiście skup sztabek, tak i skup sztabek też też też to są też to są nieduże nieduże sztabki, ale tak można je kupić i i i sprzedać w Polsce. W ogóle w Europie to jeszcze nie jest jakiś, który się rozwija, ale już na przykład w Stanach jest rzeczywiście też trochę takich zakupów klientów detalicznych w sztabkach. Ciekawe, interesujące. być może to się będzie rozwijało, że że inne surowce będziemy też kupować, nie tylko narzędzia, które korzystają z z surowca, tylko surowce bezpośrednio. Miedź do nich też między innymi dołączyła. To taka ciekawostka tutaj jest trochę innego spojrzenia takiego typowo handlowego. I pamiętajmy, że mamy właśnie KGHM, przecież Polska jest dużym producentem miedzi i miedź to nie tylko sama miedź stricte, która jest potrzebna i to jest ma tendencję prowzrostową. Tak samo jest srebro, które jest właśnie w miedzi. Więc mając ekspozycję na takie spółki właśnie miedziowe, mamy też ekspozycję na srebro. Kolejna rzecz, przecież KGHM też tak cenny w ostatnim czasie mówiło się posiada kobalt, ponieważ kobalt też jest wydobywany z rudy miedzi. Sytuacja może naświetlić fakt, że yyy w Demokratycznej Republice Konga yyy mieliśmy ostatnio różne przejęcia. Tam jest grupa M23 słynna, która też walczy o te wszystkie kopalnie. Yyy i m Chiny postanowiły, bo brakowało miedzi, postanowiły dwukrotnie zwiększyć właśnie wydobycie w swoich kopalniach w Demokratycznej Republce Konga i przypadkowo, znaczy przypadkowo jednocześnie zwiększając wydobycie właśnie miedziwiększyły dwa razy podaż kobaltu. I teraz można zobaczyć to sobie na wykresie, co się działo z kobaltem. Był momentalny zjazd. I co nagle robi demokratyczna republika Konga? Mówi, że musi zamknąć eksport, ponieważ trzeba przytrzymać trochę trochę ten kobalt, żeby żeby można było po prostu podnieść trochę cenę. Zrobili to, cena wzrosła. Ale to pokazuje, że niektóre metale, na które jest popyt i coraz większy popyt mogą powodować, że inne metale, które wcześniej myśleliśmy, że będą takim kluczowym game changerem, na przykład cobalt. Okazują się teraz, że wcale nie są takie drogie yyy i nie ma z nimi problemu i są nawet zamienniki y na kobalt, prawda? Więc rynek sobie poradził i jednak kobalt już nie jest takim dużym graczem. Chińczycy jako jeden z większych konsumentów w ogóle metali przemysłowych na świecie wygląda na to, że mają swoje macki wszędzie. Jak spojrzycie na tą mapę takich wpływów surowcowo-geopolitycznych, to jak wymieniliście tu ileś przykładów i wszędzie gdzieś te Chiny się pojawiają, czy oni strategicznie też jeśli chodzi o rezerwy są pozabezpieczani na na długie lata. Jak patrzymy na to też co robią, jakie podejmują ruchy, patrząc na ich wojny handlowe ze Stanami, to na ile Chińczycy tutaj strategicznie już lata temu podjęli pewne decyzje, które teraz procentują z sytuac prchodzimy do ropy. Sytuacja Chin, sytuacja Chiny jest taka, że bardzo tutaj Europa po uwolnieniu kolonii swoich afrykańskich, ona podjęła taką niepisaną zasadę, że nie będą zbyt mocno kolonizować ekonomicznie swoich byłych terytoriów afrykańskich. A Chiny takiej zasady nie przyjęły, nie podpisały. Po prostu wchodziły wszędzie tam, gdzie po prostu Europa nie chciała, robiąc najróżniejsze sposoby. W krajach takich powiedzmy demokratycznych w Afryce, to budowali szkoły, szpitale, drogi, koleje. Prócz oczywiście kopalni, czyli miejsc pracy. Z kolei w państwach takich, gdzie była jakaś dyktatura, no to oczywiście pan dyktator dostawał nowy pałac, nową flotę samochodów. Też dawało się to załatwić. I Chińczycy w tej chwili już są świadomi, bo Afryka jest w tym momencie najtańsza i my coraz częściej już będziemy prawdopodobnie zobac patrzeć, że metki naszych ubrań przestaną mówić made in Vietnam, made in Bangladesh, made in China, tylko zaczną mówić tutaj już państwa afrykańskie, zwłaszcza te biedniejsze zdjęcia, na których mamy rdzennych Afrykańczyków szyjących ubrania nadzorowanych przez Chińczyków, no stają się powoli normą w Afryce. Zy myślę, że fajnie, że mówimy o Chinach, bo mam wrażenie, że mówimy tutaj dużo na na Kawsach od dwóch dni o Stanach, o Trumpie. Patrzymy na Stany Zjednoczone, oczywiście słusznie, ale pamiętajmy właśnie, że też jest ten drugi kierunek i on ma ogromny wpływ na rynki inwestycyjne. No i na surowce oczywiście jak najbardziej również. O Chińczykach moglibyśmy zrobić kilka paneli oddzielnych i w podziale na te sektory, i pewnie w podziale na ich wpływy również na różnych spółkach, sektorach i giełdach. bo Chińczycy się mocno potrafią rozpychać. Natomiast mamy już powoli coraz mniej czasu. Przejdźmy do ropy, bo też się ostatnio zadziało. Jak patrzymy na to, co się dzieje, no niestety znowu musimy powiedzieć o Trumpie i o tym, jak cła, które wprowadza oddziałowują na rynki surowcowe. No to to, co ty, Bogusz powiedziałeś na początku, on sobie potrafi zmienić zdanie. Wczoraj powiedział coś, jutro powie coś innego. Tak naprawdę chyba bez poczucia głębszej odpowiedzialności za to, bo chyba tak w swoim życiu po prostu działał, że wychodziło. Ale teraz mamy trochę do czynienia z inną sytuacją, gdzie napięć geopolitycznych jest tyle, że te jego różne rzeczy i deklaracje mogą spowodować nagłe zmiany w tych relacjach. Więc zastanówmy się przez chwilę teraz co on, jak on działa na ropę, bo chyba jednak ma dosyć solidny wpływ na na to, co się dzieje. No Donald Trump oczywiście, z czego ty mówisz, że tutaj, że wychodziło mu, nie? On po prostu sobie mocno buduje siłę. On pokazuje, co on może powiedzieć, on co on może zrobić, bo on może zrobić wszystko. Tak, ta prezydentura w USA, ona jest zupełnie inna niż nasza Polska, gdzie oczywiście no jesteśmy w trakcie kampanii wyborczej, więc tutaj też tych obietnic my sobie my się nasłuchujemy z każdej strony najróżniejszych, więc mamy tutaj takie a nie inne założenia, ale w Stanach Zjednoczonych prezydent jest osobą o realnej władzy i to olbrzymiej. On tak naprawdę wiele rzeczy jest w stanie robić sam, a biorąc pod uwagę, że ma w ogóle większe poparcie w kongresie niż miał za pierwszej kadencji, no to już w ogóle jest to sytuacja no pełni możliwości, tak że prezydent Trump jest w stanie rozwinąć skrzydła i po prostu właśnie zacząć ustawiać do pionu nie tylko wrogów ideologicznych czy politycznych jak Rosja czy Chiny, ale również sojuszników, Unię z Genlandią, która no w Unii nie jest, ale no jest zależna od Danii. z Panamą, z właśnie tutaj z Wenezuelą czy z innymi państwami, które no dotychczas były właśnie te 25%owe cła na tą ropę z Wenezueli, no chyba mogą mocno ograniczyć, nie na ropę, tylko tam była zapowiedź, że każde państwo, które będzie kupować ropę z Wenezueli lub z Iranu, dostanie cłem, dostanie cł wszystko przez rok od ostatniego, od ostatniej dostawy. Więc po prostu tutaj i powiem szczerze, to pomogło. Chiny w tym tygodniu wstrzymały import z Iranu, gdzie oni byli największym odbiorcą. Jednak należy pamiętać, że sytuacja i współpraca Donalda Trumpa z Rosją, bo możemy już chyba tak to powiedzieć, mimo że tam też się pojawiają groźby sankcji, jeżeli Rosja będzie za bardzo się stawiać. Pamiętajmy, że Donald Trump był pierwszym prezydentem USA, który sankcjonował Nord Team 2, więc to wcale nie jest tak, że on tutaj Putina zawsze klepie po plecach, tylko po prostu on rozgrywa dla Stanów. On rozgrywa dla Stanów. wspomniana umowa z Ukrainą to jest też umowa, która będzie dawała efekty za 810 lat, kiedy Donalda Trumpa już nie będzie w białym Domu. Chyba, że zmieni układ jakiś. Natomiast w przypadku ropy, jeżeli dojdzie faktycznie do zawieszenia broni na Ukrainie, to gdzieś tam pojawił się wątek, że Trump chce, żeby Putin naciskał po zniesieniu części sankcji na Iran, żeby on wstrzymał swój program atomowy, żeby znieść sankcje na ropę i wtedy Iran jest w stanie nam wrzucić podaż na poziomie 2 milionów błek na podstawie tego, co ma możliwości wydobywcze plus to, co ma w magazynach. A 2 miliony baryłek to jest bardzo dużo. To jest tyle, ile Arabia Saudyjska dobrowolnie sobie ciachnęła d tr lata temu. Wszystkie surowce są zależne od polityki, ale ja mam takie wrażenie, że ropa jednak jest najbardziej upolityczniona. Dlatego nie ukrywam, że no nie jest to prawdopodobnie mój ulubiony mój ulubiony temat. No i zresztą widzimy jak bardzo przeszliśmy do tematu politycznego mówiąc mówiąc o ropie. Wszędzie ona ma wpływ, no ale tu jednak te macki sięgają naprawdę głęboko. Ja jeszcze tutaj do Czekamy na sztabki. Ja już tutaj dodam, że dlatego właśnie kraje widzą co się dzieje i szukają tej ropy u siebie. I mamy wiele nowych państw, które odkryły swoje nowe złoża. Węgry odkryły nowe, Cypr, Namibia, Surinam, Gujana. Brazylia teraz będzie uruchamiała swoje nowe złoża już, które już znalazła jakiś czas temu. Oczywiście to było wspomniane o Wenezueli. Wenezuela akurat ma jedne z najdroższych złóż, jeśli chodzi o o wydobicie kosztowe, zaniedbanych i zaniedbanych. O całą chodzi infrastrukturę. Natomiast całe pozostałe kraje, zwłaszcza Ameryka Południowa mocno teraz inwestuje, jeśli chodzi o surowce, bo teraz wszędzie mówi się o o metrach ziemadkich i innych. Natomiast Ameryka Południowa bardzo, bardzo inwestuje właśnie w poszukiwanie nowych złóż Europy i je znajdują. A to a to powoduje dla nich niezależność. A Nigan będzie zwiększać w tym roku, ma plan zwiększenia wydobycia 80%. O prawie 1% globalnej podaży. Jak widzimy, y Afryka też nie próżnuje. Dużo rzeczy pewnie jeszcze się tam wydarzy, ale yyy przechodzimy do rundy podsumowań, ponieważ kończy nam się czas. Bogusz, skoro już przed chwilą zacząłeś, to może spróbujmy każdy po minutce powiedzieć coś w ramach rundy podsumowań, tak żebyśmy mogli wyjść stąd z jakimiś przemyśleniami i takimi rzeczami, które będą mogły podlegać obserwacji w najbliższych tygodniach. Jako inwestorzy nie zwracajmy uwagi na przesadzony optymizm czy przesadzony strach. Jest taka ilość pieniądza na rynku, że akcje na różne informacje generują bardzo silne zmiany cen, które czasami nie odbiegają, czasami mocno odbiegają od rzeczywistej wagi danej informacji. Naeropie to jest troszkę mniej widać, troszkę bardziej to widać na wszystkich innych surowcach, że te ruchy cenowe potrafią być bardzo duże, bardzo gwałtowne, y, sugerujące na przykład zmianę trendu, co wcale niekoniecznie musi oznaczać zmianę fundamentu, fundamentalnej sytuacji, tylko właśnie albo przesadny optymizm, albo przesadny strach. To jeszcze powiem o czymś, czego nie było na podsumowanie metale ziemadkich, bo już o nich wspomniałem przez chwilę. Natomiast skupmy się na tym, co możemy zrobić z obecnymi złożami, a nie na to, na co są dotacje, bo tak głównie są teraz generowane wszystkie działania. Polska ma przecież metale ziem rzadkich. W ogóle metale ziemzadkich nie są rzadkie. Rzadkie to jest na przykład iryt, jest osm, jest ren. KGHM posiada ren, jeden z najrzadszych metali i produkuje go. Mamy w ile mamy popiołów w popiele? Mamy metale y ziem rzadkich, możemy to wykorzystać. Natomiast chodzi głównie o to, bo tu już nie chcę wchodzić się w specyfikację. Y y pozyskanie tych minerałów y wymaga dużych środków finansowych. I teraz większość krajów skupia się na tym, skąd je wziąć. Jeżeli dostajemy na to dotacje, no to je robimy. Natomiast nie skupiamy się na tym, na co już mamy i skąd możemy to uruchomić. No y to jest zadanie do polityków, prawda? w inwestowaniu w surowce. Myślę, że tak jak w inwestowaniu w ogóle trzeba pamiętać o tym, żeby nie ulegać emocjom za bardzo, chociaż też całkowicie psychologii tutaj nie wyłączymy, żeby szukać też tych rodzajów inwestycji, tych sposobów inwestowania, z którymi czujemy się dobrze i te, które odpowiadają naszym celom. Czy mamy większy apetyt na ryzyko, czy mniejszy, czy działamy w średnim terminie, czy w długim okresie. I w surowcach powinniśmy po prostu tak naprawdę działać według podobnej strategii, czyli sztabki złota i miedzi. Sztabki złota. Mieć się, że jest ciekawostką, ale oczywiście jeśli idzie o sztabki złota, jest to taki wbrew pozorom prosty produkt do zakupu, bo mam wrażenie, że to jest taka bariera, z którą ja tutaj, o której rozmawiam najczęściej przez ostatnie dwa dni, że jak to jak to w ogóle kupić. Marta Dębska, Tomasz Utkowski, Bogusz Kasowski. Bardzo dziękuję. Brawa.