ETF Café | Jak pokonać rynek? [ETF z dźwignią, Portable Alpha]

dzień dobry Dzień dobry Witam was serdecznie w kolejnym odcinku ETF Cafe dziś jak zwykle ze mną na podorędziu tutaj jest Grzegorz radziukiewicz z bloga inwestuj długoterminowo Cześć Grzegorz Witam cię serdecznie Co dobrego słychać w Norwegii Jaka jest pogoda No akurat muszę powiedzieć że że ostatni tydzień Mieliśmy bardzo piękną pogodę wyszło słońce iwet zło tak by z kartką wzon na zamknięte z powodu ładnej pogody Także wyobraź sobie że ludzie zaczęli jakby korzystać z tego bardzo mocno bo nie radko się zdarza że że mamy aż tak piękną pogodę bez chmurek słoneczko Przy okazji też mroźno także bardzo ładnie No ja ci powiem tak że na przykład dziś nagrywamy to w poniedziałek n przy w Krakowie piękna pooda była nie było smogu zero chmurek mroźno w nocy temperatura gdzieś min 10 także dość dawno tak niskich temperatur nie było szkoda tylko że śniegu nie ma Może ale no cóż nie można od razu mieć wszystkiego być może poza tym Jakieś ciekawostki zmiany nie wiem w życiu w pracy No w pracy wszystko tak naprawdę po staremu Korzystając też z tej pogody tak naprawdę to to byłem dwa tygodnie d tygodnie temu na nartach także też było można było troszeczkę odpocząć No i tyle tak naprawdę no wszystko po staremu to u mnie w pracy stabilnie czyli No 60 godzin takie minimum 80 godzin w tygodniu pracy więc bez problemu ale właśnie tutaj jak ktoś nas słucha ogląda to ja tak dopowiem że przy tak dużej ilości pracy a dla jasności pracuję dużo bo po prostu lubię i to co robię po prostu kocham to jednak dla mnie kluczową kwestią jest aktywność fizyczna regularna czyli bieganie ja wiem teraz nie nagrywam tych vlogów takich z parku Jak jeszcze nagrywałem jak byłem w Brukseli ale biegam w miarę możliwości niemal każdego dnia zwykle jak nie biegam to tylko i wyłącznie z tego powodu że być może po prostu Aura na to nie pozwala albo po prostu powietrze nie jest dobrej jakości ale generalnie Staram się biegać i ruszać bo to jest kluczowa kwestia zresztą ty Grzegorz też jesteś dość mocno usportowiony z tego co co kojarzę tak było kiedyś tak naprawdę teraz jest dużo dużo tego mniej Ale i tak jestem zapisany na tutaj na lokalny półmaraton także w kwietniu pod koniec kwietnia mamy tutaj taki maraton po pogańskich górach bardz bardzo No ładny ładny i to taki full maraton faktycznie nie pół maraton ja robię pł można zrobić jak ktoś chce Może też pobie cały tylko że tak jak mówię to jest dość wymagająca trasa bo pod gę także ale przyjemnie i bardzo malowniczo ja mam kilka nowości odnośnie samego portalu Atlas ETF za chwilę je przedstawię natomiast jeszcze wcześniej tutaj właśnie na ekranie widzimy taki ciekawy wykres Grzegorz który umieściłeś może go skomentujesz bo tak zwykle się dużo złego mówi o polskim rynku No to Wala proszę bardzo no właśnie dokładnie wszyscy tak naprawdę którzy się giełdą zauważyli pewnie że od początku roku nasz rodzimy indeks w20 bije rekordy i można powiedzieć że jest czempionem globalnego rynku tak mamy tutaj widzimy w porównaniu ETF beta ETF na wg2 w porównaniu z s 500 z MS China i dodałem jeszcze też akcje europejskie i jak widać nasz nasz indeks WIG20 Króluje na parkiecie także to the moon tak jak się to mówi zobaczymy jak jak jak skończy Mam nadzieję że mam nadzieję że wysoko po kilkunastu latach wbijania polskiej giełdy w ziemię No to może w końcu Tak tak może w końcu Ale wies na przy za ostatni miesiąc nie nie pamiętam czy miesiąc ale dziś jak słuchałem właśnie w parku jak biegałem meba fabera to wspominał że tylko już nie pamiętam Dla jakiego okresu to emerging Markets pokonuje już na przykład s&p 500 I generalnie tam taka była konstatacja w rozmowie z gościem meba fabera w podc że no tak wielu ludzi to już się przyo że snp 500 generalnie akc amerykańskie to zawsze tylko rosną i tak można się przyuczyć ale ale no nic nie trwa wiecznie I drzewa nie rosną do nieba dla jasności to nie jest żadna prognoza i i przepowiadanie tego że jutro zaczną spadać akcje amerykańskie tylko taka takie przypomnienie że rynki może wolniej rosnąć no właśnie dokładnie tak dokładnie tak jeszcze jedna rzecz zanim przejdę do atlasu taki fajny tutaj slajd zauważyłem od ciebie Grzegorz o sprzedaży jak gdyby zupełnie innej że tak powiem Mańki ni rynkowej sprzedaż w Norwegii to chodzi o samochody między innymi elektryczne jak jak tutaj właśnie ja tak kojarzę że Norwegia jeżeli chodzi o samochody elektryczne co wcale nie jest takie bardzo oczywiste to jest przodownikiem że tak powiem w elektromobilności a nie jest takie oczywiste ze względów chociażby pogodowych bo bo samochody elektryczne jakoś specjalnie no wydajność tych baterii właśnie w niskich temperaturach spada a tu się okazuje że w Norwegii właśnie te samochody cieszą się największą popularnością i widać to chociaż tak jak widzisz tutaj zamieściłem taką tabelkę porównanie 2023 2024 rok jak wyglądała sprzedaż nowych nowych samochodów w Norwegii jak jeszcze byśmy dodali te hybrydę benzynę później też masz benzynę plugin Hybryd to wyjdzie że tak naprawdę 998 chociaż nie mamy tutaj widzisz Diesla masz 2,3 plus benzyna 1 czyli tak naprawdę 4 PR to są te takie standardowe samochody do których jesteśmy przyzwyczajeni reszta to jest albo hybryda albo full full elektryk jedno też można zobaczyć że widzisz hren też mamy samów sprz czwartym roku także to też flota tak No ale coś coś jest no coś muszą coś się dzieje w ty też także jakiś zalążek się się tworzy pytanie gdzie gdzie to tankować wtedy bo ile z samochodami elektrycznymi w Norwegii to nie ma problemu Jak widzimy chociażby Tesla i ilość Super Charger to jest To jest po prostu ich multum No to tankowanie takich samochodów na wodór No to już nie musi być takie oczywiste i proste Ja osobiście nie wiem nie znam się na na motory ale Obstawiam że te wodorowe pojazdy raczej chyba specjalnie się nie nie przyjmą ale nie wiem może się mylę nie zobaczymy zobaczymy bo jeżeli chodzi o elektryki to obstawiam w ciemno że odwrotu nie ma Oczywiście to jest jeszcze pewnie długa droga zwłaszcza w Polsce sam nie będę może zdradzał Jaki samochód ale od kilku ładnych miesięcy ponad pół roku użytkuje samochody elektryczne i i sobie dośw natomiast no to jest jak gdyby temat głęboki szeroki nie chcę też tutaj jak gdyby polaryzować dyskusji w dziale komentarzy więc drodzy widzowie i słuchaczy jeździcie czym wam wygodniej ja przez długie lata sobie na przykład użytkowałem Stare poczciwe TDI i byłem mega zadowolony zwłaszcza w trasie Także naprawdę co kto lubi niech nas samochody przynajmniej niedzielą dobrze to w takim razie ja może przejdę do czegoś takiego jak nowości w atlasie ETF bo troszkę tego tutaj będzie w najbliższym czasie i trochę już jest teraz i jedną z pierwszych rzeczy o których chciałem tutaj wspomnieć to jest coś co się nazywa stylem inwestycyjnym w atlasie czyli to jest taki graf złożony z DCI kwadratów gdzie mamy jeżeli chodzi o kolumny tyle inwestycyjne jeżeli chodzi o spółki w portfelu Czyli mamy spółki podzielone czy zakwalifikowane jako spółki wartościowe Value jako mieszane czyli takie spółki które noszą zarazem takie są No można je postrzegać jako spółki wartościowe ale również zachowują się jak spółki wzrostowe czyli growth No i wreszcie trzecia kolumna to są spółki wybitnie wzrostowe czyli takie które no nie nie da się nie mają tutaj żadnych konotacji ze spółkami wartościowymi to jeżeli chodzi o kolumny Natomiast jeżeli chodzi o wiersze to mamy spółki według kapitalizacji czyli duże średnie i małe No i teraz jak czytać taki taki graf taką grafikę oczywiście to będzie trudne dla dla tych z was którzy teraz słuchają podcastu a nie oglądają i nie widzą tego o czym mówię natomiast na tym grafie widać też jeden z kwadracików bardziej zaciemniony niż wszystkie i to jest takie można powiedzieć tego portfela które się przynajmniej co najmocniej w tym portfelu ciąży i dla przykładu na grafice która tutaj akurat jest widoczna No to można by wywnioskować że tutaj mamy głównie przeważanie Blend po angielsku czyli takie spółki zarazem noszące cechy spółek wartościowych jak i growth ale jest przewaga spółek dużych też nie powinno dziwić No bo w gruncie rzeczy jeżeli chodzi o s&p 500 no to głównie spółki duże tutaj 81 proc To są właśnie spółki duże a jeżeli chodzi o o udział tych spółek mieszanych No to ponad połowa to są spółki mieszane około 26 proc to są spółki wartościowe ale w s&p 500 mamy niemal 20 proc spółek takich growth No i tak się właśnie czytać powinno taki przykład portfel więc to jest coś o tyle pomocnego że jeżeli kupujemy sobie ETF akcyjny i chcemy wiedzieć jaki tam styl inwestycyjny dominuje Czy to są właśnie spółki wartościowe A może spółki growth duże czy małe No to właśnie Wystarczy spojrzeć jednym okiem na taki wykres na taką grafikę i od razu wiemy co jest takim wiodącym akcentem w takim portfelu dla jasności nie będę tutaj absolutnie wnikał w metodologię liczenia tego i też dla jasności my tego na piechotę tutaj nie liczymy w atlasie bo to już liczy za nas morningstar ale jak ktoś będzie bardzo dociekliwy i chętny poznawania detali to są White Paper morning stara Gdzie jest pełna metodologia opisana Jak się to liczy No bo to jest o tyle istotne że na przykład to co my postrzegamy jako dużą spółkę w wigu 20 no to w nomenklaturze s&p 500 czy realiów amerykańskich to będzie spółka mała tak Tak więc to też trzeba takie niuanse tam uwzględniać natomiast dzięki temu że ktoś to robi za nas jak morningstar A my tutaj później to w atlasie prezentujemy No to nie trzeba tego robić samemu to tyle jeżeli chodzi o Style box bo to tak się nazywa właśnie w morning starze czy też styl inwestycyjny to ja jeszcze tak dopowiem odnośnie atlasu że ruszyły też prace nad czymś co ja nazywam takim przeciągiem do strefy Premium czyli możliwości tworzenia profilu użytkownika gdzie Po zalogowaniu się będzie można sobie nieco ten portal spersonalizować spersonalizować a więc ustawić sobie poza takimi kwestiami czysto wizualnymi czy na przykład chcemy mieć jasny ekran czy ciemny ekran możemy sobie będzie można sobie zdefiniować na przykład Uniwersum etfów Załóżmy że nas interesują tylko ETF które są dostępne u wybranego brokera być może ETF które są do tego jeszcze notowane w konkretnej walucie i na konkretnej giełdzie chodzi o to że w atlasie Mamy ponad etfów które są zarejestrowane w Stanach Zjednoczonych w Kanadzie w Europie ale być może nas tylko interesuje tak naprawdę tylko niewielki podzbiór tych etfów i nie chcemy widzieć tam tych wszystkich innych więc będzie można sobie zdefiniować taki filtr takie takie okienko które nam tylko będzie pokazywało to co chcemy widzieć i będzie nam łatwiej być może wtedy wyszukiwać interesujące nas ETF bo bo będziemy już tylko patrzeć na mniejszy zbiór tych etfów No i wreszcie będzie można też logowaniu się stworzyć sobie na przykład listę ulubionych etfów będą tam listy takie etfów ulubionych które będzie można też podawać dalej publicznie w formie linku jeżeli będziemy chcieli i będą też alerty cenowe czyli Wyobraźmy sobie że mamy jakiś ETF czy ETF i chcemy dostać notyfikację mailową kiedy ten ETF urośnie czy przebije jakiś pułap cenowy albo spadnie poniżej jakiegoś progu więc będzie można taką notyfikację otrzymać i to wszystko o czym tutaj mówię to jest owszem będzie wymagało zarejestrowania się zalogowania później do do portalu ale ale to będzie absolutnie za free natomiast faktycznie później na bazie tego będziemy dodawać bardziej zaawansowane funkcjonalności które już będą docelowo płatne No ale to jeszcze jest dość Powiedziałbym taka daleka historia czy pieśń przyszłości dużo pracy jest potrzebne jeszcze do tego włożyć natomiast to o czym tutaj przed chwilą mówiłem to myślę że tak wiosną tego powinno się pojawić no i też przy okazji jak już mówię o atlasie ETF i zamykając ten temat atlasu ETF to chcę przypomnieć że jeżeli kogoś przeraża czasami szukanie etfów w skanerze bo ktoś jest w ogóle być może początkujący a być może ktoś już nie jest nawet początkujący ale Załóżmy że chc sobie wybrać ETF na s&p 500 i tych etfów jest kilkanaście czy kilkadziesiąt No to można sobie korzystać z takich rankingów które są w atlasie menu rankingi i tam jest podział na ETF amerykańskie i europejskie i można sobie według różnych w różnych grupach te ETF przeglądać i one są sklasyfikowane w formie też rankingów czyli na indeksy na regiony na sektory surowce tematy także bardzo fajna rzecz zwłaszcza że dane tam są aktualizowane każdego dnia więc nie jest to taki powiedzmy wpis w formie wpisu na przykład blogowego który się po jakimś czasie dakal tutaj to się de facto cały czas na bieżąco aktualizuje samoczynnie Czyli wszystko jest wszystko jest Jacku podane na tacy jak ktoś chce to wzy tak jest na tacy oczywiście będziemy rozbudowywać tą tacę jeszcze na przestrzeni najbliższych miesięcy natomiast jest to już obecnie całkiem spora taca i warto z tego korzystać jest wszystko po polsku więc naprawdę no jest to kompendium można powiedzieć wiedzy to tyle i chciałem jeszcze wspomnieć Jak już tak się rozad bo wiem że dzisiaj Grzegorza boli gardło to ja będę może nieco więcej mówił dzisiaj wpadł mi taki artykuł na Financial Times odnośnie wojenki tak to Nazwijmy sobie w cudzysłowie pomiędzy luksemburgiem a Irlandią o co chodzi Otóż Chodzi o to że jak być może wiecie a ci którzy się interesują ETF to zapewne wiedzą że większość etfów w Europie jest rejestrowana jest stworzona w Irlandii i to tak się wydarzyło historycznie że o ile Luksemburg przoduje w tych ETF takich Przepraszam nie ETF tylko funduszach takich klasycznych funduszach inwestycyjnych mutual Funds tak Irlandia z kolei wyspecjalizowała się w ETF ale teraz Luksemburg No pomimo że troszkę troszkę zaspał można powiedzieć z tymi ETF to teraz chcę nadgonić podobno i o ile z tymi et takimi indeksowy Mii im nie wyszło i tutaj Irlandia ich przegoniła to oni starają się mocno tutaj wyspecjalizować tym razem w ETF ale takich aktywnie zarządzanych czyli na przykład w Stanach Zjednoczonych W tym roku takich etfów aktywnie zarządzanych ma być więcej już nawet niż takich etfów klasycznych pasywnych w cudzysłowie tak to Nazwijmy No więc widać że tutaj jest wojenka dla nas z perspektywy takich inwestorów indywidualnych myślę że to jest dobra wiadomość bo jeżeli Irlandia z luksemburgiem będą tutaj sobie mocno rywalizować o o ten tort ETF No to możemy chyba tylko na tym skorzystać No zobaczymy jak się to będzie układało dalej To tyle z takich chyba nowości ty Grzegorz Coś jeszcze chcesz powiedzieć Pamiętam że mieliśmy wspomnieć trochę Jacku chyba o tym Amundi To ja powiem o am szybko Powiem tak jeżeli chodzi o może też napływy kapitału do etfów Bo tak właśnie teraz zerknąłem sobie tutaj pojawił się ten temat generalnie taka ciekawostka co prawda to jest statystyka odnośnie rynku etfów amerykańskich No ale one są jak gdyby takim wiodącym rynkiem etfów na świecie to na przestrzeni 10 lat napływy do etfów to było ponad 17 proc rok rocznie tak Czyli średniorocznie ponad 17 przyrasta przyrasta kapitał które te ETF pod sobą miały Oczywiście należy tutaj zwrócić uwagę że to nie jest tak że 17 proc to są tylko same napływy ale też jak rynki rosną No to również te ten kapitał w tych ETF również rośnie Natomiast jeżeli chodzi o styczeń sam styczeń to napływy netto czyli już nie uwzględniamy tutaj kwestii tego ile rynek wzrósł tylko faktycznie Netto to jest ponad 90 miliardów dolarów w samym tylko styczniu to jest ogromna kwota ogromna suma wszystkich aktywów w ETF amerykańskich i to mówię tylko amerykańskich ETF jest ponad 10 bilionów dolarów dla przypomnienia etfów w Stanach Zjednoczonych jest około 4000 natomiast takie największe ETF Jakie są w Stanach Zjednoczonych taka ciekawostka może No to tutaj pierwszym miejscu jest słynny Spy Spider czyli na s&p 500 ETF najstarszy ETF amerykański który powstał w roku 1993 ale na drugim miejscu jest vangard również z snp 500 i prawdopodobnie w tym roku vangard przeskoczy Spidera i wejdzie tutaj na pierwszą pozycję Natomiast tutaj Mamy też największych dostawców najwięksi dostawcy w Stanach Zjednoczonych to jest black spdr czyli State Street invesco i schap A swoją drogą Jeżeli chcecie widzieć jakie są największe ETF w Stanach Zjednoczonych Czy w ogóle też w poszerzeniu o Europę i kanadę to możecie sobie wejść do skanera w atlasie i tam domyślnie widzicie największe ETF także to też jest bardzo ciekawe tak naprawdę pierwsze kilkanaście już nie pamiętam albo nawet pierwsze 20 30 największych etfów na świecie to to są po prostu tylko i wyłącznie ETF nawet w porównaniu do Europy i to tyle i teraz przejdziemy może sobie do tego Amundi Grzegorz o którym wspominałeś bo z Amundi jest ciekawa sprawa o tyle że Amundi chociaż swoją drogą jest mało znane wśród inwestorów indywidualnych w Polsce co jest o tyle Ciekawe że Amundi pośród emitentów europejskich jest największym emem Garda natomiast Amundi jest nieco mniej w świadomości takich inwestorów indywidualnych No jest to największy europejski emitent i on wprowadził w tym roku Popraw mnie Grzegorz jeżeli się pomyliłem Tak ale w tym roku pod koniec stycznia ciekawe etf-y całą serię my być może Grzegorz w jednym z kolejnych odcinków o tym powiemy więcej etf-y które się nazywają Cycle w pewnym sensie są nieco podobne do etfów Live Strategy varda które są bardzo dobrze znane tyle że tutaj te etf-y Life Cycle Idą jeszcze krok dalej Gdzie w gruncie rzeczy są takimi funduszami zdefiniowanej daty czyli wybieramy sobie rok w którym będziemy prawdopodobnie przechodzić na emeryturę na przykład w roku 2039 No i kupujemy sobie właśnie taki ETF właśnie 2039 i tam automatycznie od dużego udziału akcji jest realizowany tak zwany Glide czyli jest powoli schodzenie z tej części ryzykownej w portfelu czyli akcyjnej na rzecz coraz większego udziału części fixed income czyli obligacyjnej i to się dzieje jak gdyby z automatu więc to ma przede wszystkim spowodować kilka rzeczy a co najmniej dwie Po pierwsze to że to jest pełny automatyzm więc nie będzie tu ryzyka tego że my czegoś nie zrobimy bo po prostu zostanie to zrobione za nas No a po drugie to ma jak gdyby Eliminować minimalizować tak zwane ryzyko sekwencji że my w przededniu przejścia na emeryturę będziemy mieć na przykład w portfelu 100% akcji akurat trafimy w zły moment będzie jakaś bessa no i ten portfel stopnieje o 50 proc tyle mówi przynajmniej teoria jak to w praktyce jest to to jak powiedziałem może z Grzegorzem tutaj zrobimy sobie taki jeden z odcinków gdzie trochę się temu tematowi przyjrzymy bliżej i też właśnie pod kątem tych etfów Myślę że warto myślę że warto bo nawet jak spojrzysz na na koszty tego ETF to są dość przestępne na to co jest w środku tak tak no właśnie ile to kosztuje tam już nie pamiętam 0% co jest taniej Tak 018 018 co jest taniej niż w przypadku Live Strategy który ma 0,25 set natomiast jest to też ETF taki multiasset czyli ma i akcje i obligacje No ale jest to tanie jest to ciekawe jest tam też ciekawy ten mechanizm ten Glide jest zrealizowany ciwy sposób nie będę już chciał przedłużać tego bo gadamy już ponad 20 minut a myśmy dzisiaj w ogóle o czymś innym mieli tutaj rozmawiać więc obiecałem że ten odcinek będzie godzinny a już się zanosi że będzie jednak dłuższy niż zwykle więc Grzegorz oddaję teraz tobie głos i mów co jest dzisiejszym głównym tematem tego odcinka No tak pamiętam że chyba to było w poprzednim odcinku Jacku mieliśmy pytanie od jakiegoś od pewnego słuchacza i na temat tych dwóch etfów porównaliśmy je tak żeśmy tylko jakby wyrazili swoją opiniie na ten temat dzisiaj byśmy chcieli trf ten ten drugi na globalną ekspozycję tak Pamiętasz jak tak zaraz sobie sprawdzę tutaj w atlasie tak No i teraz tak nsg tak tak czyli mamy dwa ETF kt które tak naprawdę są specjalnymi ETF bo wykorzystują dźwignie w nazwie mają effe czyli tak naprawdę odwołują się do tego portfela 640 tylko że na lewarze i tutaj Jacku przygotowałeś ten temst jak te tfy są tworzone to później będziemy w to jakby wnikać bardziej ale chodziło o to że to nie jest jakby nowość Choć wydaje się że to jest nowe bo te ETF zostały nie wiem w 2018 pierwszy chyba ten ntx i teraz ten na globalny Stanach Zjednoczonych tak tak tak a a w Europie troszeczkę później teraz na globalny rynek powstał chyba w zeszłym roku w listopadzie jeśli się mylę ale cała jakby idea tego tworzenia takiego instrumentu nie jest nie jest nowa była już opisywana wcześniej w 1994 roku były jakieś tam przeprowadzone badania i tak naprawdę ja ja znam poznałem ten ten cały jakby mechanizm i zainteresowałem się tym od od tego artykułu cliffa asnes k tak który który napisał tam Jeden z artykułów Dlaczego nie 100% akcji tak i tam też poruszał poruszał ten ten aspekt tego wykorzystania lewar do do podniesienia stopy zwrotu tak no ja Może tak też jeszcze tytułem wstępu zanim wejdziemy głębiej to może tak nadmienię że jakby tak nawet intuicyjnie to to czujemy że im więcej mamy w portfelu akcji tym ten portfel jest bardziej no agresywny no i też mamy potencjalnie szansę na to żeby nam więcej zarabiał No co Chyba nie powinno dziwić że jeżeli mamy dla przykładu portfel 640 czyli 60 proc akcji 40 proc obligacji versus portfel 100 czyli 100% akcji i 0% obligacji No to w długim okresie liczonym w dekadach możemy oczekiwać że ten portfel 100 będzie nam zarabiał więcej I generalnie ma wyższą efektywność i tak zresztą też dowodzili panowie taller i williamson w roku w opracowaniu z roku 1994 coś na czym też bazował poniekąd w swoim artykule albo z czym No podjął dyskusję Cliff asnes Otóż on stwierdził i wykazał to na obliczeniach jeszcze on pisał artykuł akurat w roku 1996 Jeżeli dobrze pamiętam Otóż A to jest naprawdę mega Łebski facet wskazał na coś co jest bardzo nieintuicyjne mianowicie powiedział że portfel 100 wcale nie jest maksymalnie efektywny bo tam są tylko i wyłącznie akcje owszem możemy mieć wyższą stopę zwrotu niż z portfela 6040 ale mamy tylko i wyłącznie akcje i on wykazał że gdybyśmy portfel 6040 zle lewar tak Czyli mielibyśmy lewar 1,55 w przypadku jeżeli chodzi o jego badanie to jemu wychodziło że za bardzo długi okres tam były lata 1926 1993 taki portfel 6040 na lewarze generował średnią roczną stopę zwrotu 7,9 PR a portfel 100 gdzie mamy 100% akcji generował stopę zwrotu nieco niższą 7,4 PR czyli 79 versus 74 ale uwaga przy zbliżonej zmienności No bo tutaj jak gdyby oczywiście jak ktoś powie sobie no zlewu jemy sobie No to wielka mi to sztuka że mamy wyższą stopę zwrotu no no tak tylko że jak lewu jemy to zwykle podnosimy ryzyko natomiast C asn zrobił coś innego zlewowa portfel 6040 do takiego poziomu ryzyka który odpowiada mniej więcej portfelo 100 i okazuje się że dzięki właśnie temu efektowi dywersyfikacji że nie mamy tylko samych akcji w portfelu tylko mamy też te obligacje I uwzględniając też koszty tego no kredytu tego lewar to wychodziło że taki portfel pokonywał portfel 100 bez Lewara także jest bardzo ciekawe i w gruncie rzeczy dokładnie na tej koncepcji powstały te ETF o których dzisiaj Grzegorz ze mną będzie opowiadał czyli ten ETF o symbolu NTS czyli właśnie portfel 6040 gdzie mamy akcje i obligacje na lewarze i jest też od niedawna taka wersja globalna tego ETF Czyli mamy nsg gdzie zamiast s&p 500 mamy już globalny koszyk akcji i obligacje tak Grzegorz ale może Wejdźmy do takich podstaw i jakbyś przedstawił nam o co chodzi też z tą tak zwaną alfą i betą bo to jest coś co będzie nam potrzebne żeby dalej zrozumieć lepiej tę koncepcję dokładnie bo wszystko tak naprawdę ten cały proces ta cała strategia yy uzyskania tych zwrotów poprzez lewar nazywana jest Portable Alfa czyli tak naprawdę robimy pewien tak jakby zabieg Ale żeby to wytłumaczyć musimy Jakby zacząć od postaw i tutaj chciałbym dla tych którzy tak naprawdę wiedzą co to jest Alfa Co to jest Beta to może być nudne Ale z drugiej strony przypomniało sobie przypomniałem sobie teraz jak zaczęliśmy o tym mówić jasu i wracając mówisz do podstaw to Przypomniałem sobie kiedyś że jak prosiłem swojego ojca o wytłumaczenie mi jakiegoś zadania z matematyki na przykład czy z fizyki to było tak że siadałem z nim i wiesz i on mówi a ty tego nie wiesz i i musieliśmy maglować wiesz od początku i później tak naprawdę człowiek już się nie pyta mówi Nie no nie Ja chciałem się tylko dowiedzieć jak to rozwiązać także dla tych którzy którzy są będą się nudzić to to możecie przewinąć ale tak Co to jest alfa i co to jest Co to jest beta beta tak jak Widzimy tutaj na slajdzie tak naprawdę pokazuje nam zmienność danych aktywów czyli jakie mamy ryzyko i przy założeniu że patrzymy na indeks to nasz indeks zależy co definiujemy jako indeks będzie s 500 czy to będzie inny zbiór akcji na przykład cały świat to wtedy założeniu że że indeks jest naszym wyznacznikiem to mamy wtedy beta rów 1 i teraz Jeżeli mamy jakąkolwiek strategię która zmienia się czyli ma mniejsze ryzyko mniej czyli beta jest mniejsza niż niż dany indeks oznacza to że strategia czy ten czy te akcje nawet możemy akcji zmieniają się mniej czyli mają jakby mniejsze ryzyko tak i d jasności też ryzyko tutaj jest definiowane jako zmienność tak przynajmniej w świecie akademickim się określa głównie ryzyko Co może być gdzieś tam w sprzeczności z niektórymi praktykami no ale takie jest tutaj założenie dokładnie i teraz gdy mamy BT b wyższą jest większa zmienność niż niż indeks Czyli tak naprawdę mamy bardziej ryzykownie czy czy wyniki danej danej spółki czy ETF czy czy fundusze są są bardziej zmienne czyli Grzegorz żeby tak może wytłumaczyć też w prostym przykładzie to powiedz mi czy dobrze myślę Jeżeli mamy na przykład indeks s&p 500 i mamy ETF na s&p 500 to pomijając kwestię kosztów tam różnic w replikacji to można powiedzieć że mamy portfel o becie równej 1 tak czyli mamy wynik taki jak Rynek ten konkretny s&p 500 i przy takiej samej zmienności ale gdybyśmy mieli na przykład s&p 500 low volatility który nam dostarczy podobną stopę zwrotu ale przy niższym przy niższym ryzyku przy niższej zmienności to będziemy mieć betę mniejszą niż 1 tak tak dokładnie będziemy będziemy mieć będziemy mieć Bet mniejsz niż Czyli mamy mniejsze mniejszy ryzyko przy tym samym możemy mieć przy tym samym zwrocie tak to wtedy bo musimy Musimy pamiętać że tak jak widzimy na tym wykresie po lewej stronie pionowa linia to są zwroty linia pozioma to jest właśnie ryzyko czyli czyli beta i zaznaczyliśmy tutaj na tym wykresie jakby otrzymujemy jaki zwrot mamy rów zwrot tyle co daje nam rynek i teraz byśmy wprowadzili teraz pojęcie Alfy czyli Alfa To jest coś co zwroty dostajemy ponad rynek ale przy założeniu że mamy to samo ryzyko tak Czyli do bety 1 tak żeby nie przekroczyć bety równe 1 tak no bo to że my będziemy mieć wyższą stopę zwrotu niż snp 500 no ale yyy przy tym z tego tytułu że będziemy mieć na przykład lewar a więc będzie też większe ryzyko No to to no to to jest to nie jest Alfa tak Alfa będzie wtedy jeżeli my będziemy w stanie mówiąc tak kolokwialnie pokonać rynek ale nie podwyższając przy okazji ryzyka tego portfela Tak taki jest teoretyczne takie to jest teoretyczne założenie i tutaj też Wstawiłem jakby krótki wzór na to jak jak możemy obliczyć sobie betę tak naprawdę dla tych którzy to których to interesuje to teraz w każdym Excelu czy czy w Google sheit można to zrobić Bardzo prosto jest taka funkcja tak zwana funkcja slope i i dzięki tej funkcji możemy wyliczyć wliczyć sobie betę w porównaniu do do do indeksu czy tam możemy porównać co chcemy tak naprawę także jak ktoś lubi ornamenty kowariancja wariancje to dzisiaj nie trzeba pamiętać tego wszystkiego tylko można się posiłkować już arkuszami dokł kalkulacyjnym dobrze to tyle jeżeli chodzi o betę i Alfę czyli Alfa To jest coś co oznacza że pokonujemy rynek ale nie podnosząc ryzyka rynku tak czyli na przykład jesteśmy w stanie wybrać z snp 500 te wisienki na torcie i portfel nam pozwoli dać stopę zwrotu wyższą niż s&p 500 ale też nie będziemy mieć w tym portfelu wyższego ryzyka i to jest istotne bo ludzie zwykle zwłaszcza początkujący inwestorzy to głównie się skupiłem na stopie zwrotu o pokonałem rynek bo mam wyższą stopę zwrotu no no cóż pokonać rynek jeżeli byśmy spoglądali tylko na stopę zwrotu to nie jest trudno bo wystarczy sobie wziąć lew do portfela natomiast tylkowie strony tak dwi strony tak no ale tak i właśnie teraz tutaj Przechodzimy zgrabnie do tego żebyśmy wiedzieli że że w tych strategiach Oddzielamy jakby betę i Alfę to są dwie różne dwa różne jakby twory I teraz ten Portable Alfa tak zwany też mówią na to niektórzy cing sążne nura różna ale ale Porta to jest tak jakby przyjęte w tym świecie finansów czyli to jest strategia polegająca na dodaniu do portfela tej Alfy bez zwiększania ryzyka całego portfela tak Czyli jakbyśmy zrobili tak naprawdę na chłopski rozum tak jak żeśmy sobie wcześniej wyjaśniali to Jacku mamy ten s&p 500 który który nam daje daje takie ryzyko takie zwroty ale my dodatkowo chcemy dodać jeszcze inne aktywa które nam poprawią stopę zwrotu ale nie ale nie nie nie zwiększą nie zwiększą nam zmienności ryzyka czyli to jest to co ja też wcześniej mówiłem z tym ntx tak jeszcze wejdziemy sobie za chwilę w szczegóły ale czyli mamy tak ale mamy właśnie portfel 6040 czyli portfel gdzie mamy i akcje i obligacje na lewarze i przez to że mamy ten lewar to my podnosząc ryzyko samego portfela 6040 jesteśmy w stanie osiągać stopy zwrotu podobne albo nawet lepsze niż portfel 100.0 z samych akcji No właśnie dzięki temu lewar rowi i dzięki temu Portable alfa czy też bo tak jak tutaj powiedziałem że mamy mamy betę chcemy dodać Alfę ale tak naprawdę co jak to zrobić Tak no jedynym sposobem który tutaj właśnie jest w tym wykorzystany jest dodanie dodanie Lewara i teraz jak tutaj mamy przedstawiony jakby na następnym slajdzie Wyjaśnienie tego jak to zrobić tak mamy portfel pasywny to jest jedna z metod mo mogę powiedzieć tak mamy portfel pasywny za pomocą kontraktów terminowych odwzorowują część gotówki przez to że kontrakty są na lewarze uwalniamy część gotówki którą następnie wykorzystujemy do wygenerowania tej Alfy z tym że tak jak widzimy na slajdzie ta gotówka jest podzielona na na jeszcze na dwa takie kwadraciki w jednym jest margin i Buffer czyli tak naprawdę musimy mieć ten margin do do do do kontraktów terminowych tak i dodatkowo musimy ten tu jest zaznaczony ten buer o którym później wspomni przy omawianiu ryzyka właśnie do tego żeby żeby mieć tą jakby nadwyżkę cashu które możemy wykorzystać w momencie gdy są duże wahania na rynku tak żeby nam ten margin żebyśmy nie mieli tego tak zwanego margin Cola który nam może spowodować to że będziemy musieli dane pozycje pozamykać No i tak jak widzimy Tutaj mamy ten excess Capital który wykorzystany jest do do do generowania do generowania tej Alfy czyli tak też ja przepraszam Tak wchodzę w słowo żeby tak bardziej prostym językiem dla mniej zaawansowanych inwestorów to Wyobraźcie sobie że jeżeli mamy portfel 6040 czyli akcje i obligacje to Wyobraźmy sobie że na przykład część akcyjna chociaż akurat w portfelu NTS to jest akurat w części obligacyjnej ale załóżmy sobie że w części akcyjnej zamiast kupować za 60 proc gotówki bo mamy 60 40 portfel kupować akcje s&p 500 to my przeznaczamy na przykład sobie tylko niewielką część portfela mniej niż 60 i kupujemy również coś co będzie odzwierciedlał te 60 proc tylko na lewarze bo robimy tę ekspozycję poprzez nie kupowanie akcji s&p 500 tylko kontrakty terminowe na s&p 500 które mają w sobie wbudowany lewar No i dzięki temu możemy uwolnić nieco gotówki żeby zainwestować jeszcze w coś albo po prostu generalnie na całym portfelu zrobić lewar i to jest to o czym tutaj Grzegorz mówi Ja wiem że to Pomimo naszych prób prostego wyjaśnienia może brzmieć jak coś skomplikowanego Ale w gruncie tu naprawdę no to jest tak że my nie musimy znać Dokładnie jak telewizor działa Wystarczy że mamy pilota do tego telewizora żeby móc się tym telewizorem posługiwać więc tak samo Jeżeli Wy czegoś tutaj nie rozumiecie i już odpłynęli to się tym nie stresuj wystarczy wam rozumieć jak gdyby koncepcję że jeżeli wy inwestujecie jednego dolara to tak naprawdę macie te Jakbyście mieli półtorej Dolara bo bo pół dolara na przykład to jest właśnie ten lewar i to jest pożyczka tak tak jak kupujecie mieszkanie na kredyt hipoteczny No to wy na przykład kupujecie mieszkanie za milion złotych wpłaca na przykład 300 000 zły A 700 000 dostajecie w formie No pożyczki to jest też lewar w gruncie rzeczy no więc w analogiczny sposób tutaj nie musici się wykładać całej gotówki na to żeby kupić coś o wartości miliona bo wyłoży 300 000 Ale macie ekspozycję na milion dokładnie tak przejdźmy do następnego slajdu tutaj właśnie troszeczkę o tych plusach i minusach tej strategii plusach dodatnich i plusach ujemnych tak dokładnie tych portalu alfa i mamy zacznijmy od od minusów Czyli tak naprawdę koszty zarządzania takiego ETF są wyższe niż niż etfów indeksowych tak tak naprawdę ale chociaż powiem szczerze że akurat ntx to ta ta opłata nie jest jeszcze tak bardzo wysoka tam jest 0% można powiedzieć że jeszcze jeszcze jeszcze akceptowana ale jak ntg to jest 0,25 tego globalnej wersji Ale ntx gdzie mamy s 500 to jest 0% także to nie jest wysoki koszt to nie jest to nie jest w tym za to co Co otrzymujemy ryzyko stosow dźwigni powiemy troszeczkę troszeczkę później no i oczywiście Niby te tak jak wspomnieliśmy wcześniej to wszystko nie jest nowość to jest to wszystko nie jest nowe ETF dopiero zaczynały się zaczynają się teraz jakby pojawiać jest duży HP na to wszystko w Stanach Zjednoczonych i tutaj też u nas w Europie zaczy zaczynają pojawiać oparte to jest na pewnych b testach tak I jak to się będzie miało z rzeczywistością nie wiemy dopóki nie jednak nie nie troszeczkę to nie będzie na rynku nie będziemy mogli jakichkolwiek wniosków wyciągnąć ja tak tak tak na marginesie powiem bo nie ma problemu bo to nie jest tak że my w tym odcinku Staramy się was namawiać że macie iść w coś takiego jak NTS absolutnie nie jeżeli do czegoś zachęcamy to do tego żeby myśleć jeżeli ktoś jest bardzo konserwatywnym inwestorem i chce inwestować w taki klasyczny portfel 60 40 nie ma z tym najmniejszego kłopotu można tak robić natomiast K asnes który jest dość znany z dość ciętego języka zwłaszcza jak ktoś sobie śledzi być może portal xcom i on tam czasami jak wchodzi w dysputy ze swoimi interlam to naprawdę potrafi tam dość mocno pocisnąć im ale jest to naprawdę który ma też bardzo mocne argumenty w ręku i on powiedział coś takiego że to że są pewne ryzyka związane z tym o czym my tu mówimy co Grzegorz tutaj mówi wynikające z Lewara i tak dalej I pomimo tego że jest utarte że prostota i które mogą nieco podważać te utarte przez dekady wręcz prawidła i właśnie ten lewar wykorzystany w taki w cudzysłowie mądry sposób gdzie stosujemy lewar w zdywersyfikowany portfelu bo to jest kluczowe jeżeli my sobie kupimy bitcoina i się zlewu jemy jeszcze na tym bitcoinie to to nie to nie ten to jest zupełnie nie To o czym dziś mówimy my mówimy o lewarze na bardzo zdywersyfikowany wręcz na takim portfelu gdzie mamy w nim komponenty które bardzo często są ze sobą wręcz ujemnie skorelowane i właśnie tutaj 6040 Czyli mamy akcje obligacje albo mamy na przykład portfel akcje plus manage futures i tam zastosowanie Lewara to jest zupełnie coś innego niż zastosowanie Lewara powiedziałem na portfelu tylko bitcoina albo albo zastosowanie leara tylko na portfelu akcyjnym to jest jak gdyby właśnie nie ta para kaloszy i wręcz powiem jeszcze przepraszam znów że ta dygresja trochę się robi dłuższa cory hofstein czyli człowiek który właśnie z kolei robi ETF tak zwane Return stacking bo to jest tak że tych nazw jest wiele na to samo w gruncie rzeczy czyli mamy Portable Alpa Return Stocking i tak dalej ale to jak gdyby się odnosi cały czas do tej samej koncepcji Czyli mamy z lewarowane ETF na zdywersyfikowany portfel to on właśnie mówi coś takiego o czym jeszcze też powiemy sobie w tym odcinku jeżeli my chcemy pokonać s&p 500 mamy taką ambicję że chcemy być lepsi niż s&p 500 chcemy być kolejnym waren buffettem to Paradoks polega na tym że wcale łatwiej łatwiej jest pokonać snp 500 nie walcząc z s&p 500 bo tam jest akurat bardzo duża konkurencja Jak to się mówi tam jest dużo wędkarzy z tymi zarzucony wędkami i wyłowić coś więcej niż przeciętna jest bardzo ciężko a zwłaszcza żeby to powtarzać wielokrotnie w długim horyzoncie czasu dlatego też cory hofstein mówi że zamiast łowić w tym jednym stawie i starać się pokonywać w ten sposób wszystkich innych wędkarzy to weźmy my Załóżmy że my s&p 500 to sobie po prostu kupimy tak jak leci całe ale postaramy się pokonać to s&p 500 dodając do tego portfela obok s&p 500 jeszcze coś na przykład obligacje albo właśnie manage futures tylko że nie poprzez to że zmniejszymy udział akcji tylko poprzez to że właśnie zastosujemy lewar i wtedy nie podnosząc ryzyka na całym portfelu mamy szanse większe na to że pokonamy na przykład s&p 500 także jeszcze będziemy do tej koncepcji wracać Przepraszam Grzegorz że tak się wcinam tutaj ale być może nas ktoś tutaj zrozumie pod koniec tego odcinka dobrze Byliśmy na minusach teraz może krótko o plusach i przejdziemy tak przejdziemy do do omawiania tych tych Ryzyk No właśnie jak możemy to wykorzystać będziemy pokazywać później że możemy uzyskać te same zwroty co indeks wykorzystaniem tylko części kapitału część kapitału możemy sobie resztę wykorzystać na cokolwiek możemy sobie kupić nowy samochód A możemy też tak naprawdę wykorzystać do inwestycji w inne aktywa i bardziej zdywersyfikować jeszcze bardziej zdywersyfikować portEl dokładnie i teraz mamy jeśli chodzi o o ryzyka powinniśmy troszeczkę wspomnieć na ten temat żeby nie było tak kolorowo czyli Tutaj mówimy ryzyka ogólnie RCZ biorąc nie chodzi tutaj o tylko o ryzyko teraz tych dwóch etfów tylko o te strategie Portable Alfa tak że mówimy teraz generalnie na temat tych tych strategii że jeżeli jak wspominaliśmy że chcemy mamy betę którą sobie już jakby odwzoruj w jakiś inny sposób czy szukamy teraz tej Alfy tak Co zrobić żeby tą Alfę dostać czyli musimy wybrać jakiegoś menadżera powiedzmy który nam tą Alfę dostarczy tak robią jakieś duże fundusze inwestycyjne mogą znaleźć człowieka który jest dobry to Alf starczy Czyli będzie wybierał spółki które według niego są bardzo dobre i teraz znalezienie takiego człowieka który nam będzie dostarczał tą Alfę po odliczeniu kosztów konsekwentnie przez długi okres czasu jest bardzo trudne może się zdarzyć że ktoś to będzie robił przez 5 lat 6 lat a tak naprawdę potrzebujemy coś co będzie można to jakby zastosować dużo dłuższym czasie niż tylko 5 lat i to jest bardzo trudne i tak gam też wykres pokazuje gdzie najłatwiej teoretycznie znale Alf czyli tam gdzie gdzie Alokacja jest jest niższa tutaj widzimy po lewej stronie procentowa Alokacja dane aktywa po prawej stronie mamy 15 letnią znalezienia Alfy dokładnie i teraz Widzimy widzimy że tam gdzie są małe spółki emerging Markets czy czy spółki spoza Stanów Zjednoczonych pokazują że że tam można jest jakby większe podobieństwo że znajdziemy znajdziemy to to jest tak jakby dygresja tylko gdzie gdzie tej Alfy Powinniśmy powinniśmy szukać jeżeli byśmy chcieli stworzyć taką strategię sami Czyli że na s&p 500 jeżeli chcemy poona 500 to to to jest trudne bo jest tak obstawione analitycznie s&p 500 że jest to Trudniej zrobić niż zrobić to w Small i Tutaj mówimy o 15-letnim okresie to to to jest bardzo kluczowe żeby zrozumieć bo to że ktoś w ciągu roku dwóch trzech nawet pięciu latach pokonuje snp 500 to jeszcze jest zbyt wcześnie żeby otwierać szampana Tak pamiętam Chyba było kiedyś taki był taki wywiad chyba on powiedział że że ponad żeby żeby uznać że ktoś jest jakby dany ma jakiś Skill pokonywaniu indeksu to musi minąć Wyobraź sobie no także wcale nie jest z jednej strony co się wydaje abstrakcją 60 lat z drugiej strony gdyby ktoś zaczynał wieku po lat 20 kilku i akumula kapita przedł emerytury nadal by pracował na giełdzie no to można 60 lat w ciągu życia inwestora faktycznie być na rynku no i wtedy tak naprawdę ta statystyka jeżeli chodzi o pokonywanie s&p 500 jest bardzo mocno na naszą niekorzyść Ja nie mówię że to jest niemożliwe Tylko że po 15 latach dla s&p 500 prawdopodobieństwo tego że my pokonamy s&p 500 to jest tam gdzieś 10 proc tak im będziemy Bardziej wydłużać pamiętam takie statystyki to było wniesieniu dla funduszy inwestycyjnych to po 30 latach to praktycznie 0% znaczy statystycznie zer znaczy no ciężko uświadczyć fundusz inwestycyjny który po 30 latach był w stanie pokonywać snp 500 nad dokładnie przejdźmy do następnego ryzyka mamy tak tak jak wmy wcześniej ryzyko dźwigni czyli w tym ryzyku dźwigni zawiera też Performance risk czyli możliwość poniesienia większej straty niż gdybyśmy nie stosowali dźwigni No może ciężko to nie wiem czy to czy to rozumiesz Jacku ale to tak naprawdę chodzi o to że że gdy gdy stosujemy dźwignię To jest duże prawdopodobieństwo że będziemy mieli większe straty niż gdybyśmy tej dźwigni nie stosowali tak czyli taka oczywista oczywistość można powiedzieć tak tak tak I teraz końce pamiętajmy tak dokładnie teraz inwestycja w nisko skolowana aktywa podkreślił tutaj nisko skowany poniewa ni kolorowane przepraszam Tak bo jest różnica między jak coś jest Nisko skowe czy wysoko czy jest duża kolacja czy mniejsza czy mała Niska kolacja ale jak jest coś nies kolorowane to znaczy że może się tak jakby poruszać niezależnie nie wiemy nie ma jakby określonego tendencji tak dokładnie bo jak mamy kolację na minusie to wiemy że to jest częściej jest w drugą stronę tak tak tak tutaj tutaj nie wiemy I wtedy jest jest duża możliwość tego że beta i Alfa mogą spadać w tym samym czasie jeżeli mówimy o tym o tym portfelu Portable Alfa który który jest podzielony na betę i Alfę tak a dźwignia tak brzydko to określę dad tak się tak się może tak się może zdarzyć to to musimy Moim zdaniem to jest jeden z takich poważniejszych Ryzyk które powinniśmy zapamiętać że może się to wszystko te te dwa alfa i beta Mogą się skowa razem i może to wszystko w tym samym czasie iść nie po naszej myśli tak bo trzeba mieć świadomość że te korelacje to nie jest Rynki Nie są stacjonarne te procesy zachodzące na rękach nie są stacjonarne to że my w jakimś okresie mieliśmy jakiś współczynnik korelacji to to nie oznacza że to tak jest zawsze to to to może być tak że będziemy mieć taki moment i mieliśmy takie sytuacje kiedy spadają i akcje i obligacje i jest ciężko się gdziekolwiek uchronić y No i to jest właśnie to o czym Grzegorz mówi i my mamy lewar mamy niby zdywersyfikowany portfel który nas powinien przed tym lewarem nieco chronić ale to nie znaczy że ta ochrona jest 100% czasu może się okazać tak że tej ochrony nie mamy w jakimś okresie i dostajemy mocny wpiernicz w naszym portfelu bo mamy lewar i mamy dwa aktywa które zwykle bywały ujemnie skorelowane a teraz jedno i drugie tutaj nam robi dziurę w kieszeni tak mamy też to co wspominałem wcześniej ryzyko ryzyko płynności czyli musimy mieć ten jakby zachować najlepiej zachować ten ten gotówkowy który możemy wykorzystać właśnie w tych w tych momentach gdy gdy nie idzie po naszej po naszej myśli Czyli tak naprawdę beta i Alfa jakby spadają w tym samym w tym samym czasie i ryzyko zmienności stóp procentowych to tak naprawdę Oczywiście po gdy tak jak wspomnieliśmy wcześniej gdy próbujemy od zerować na przykład s 500 za pomocą kontraktów terminowych musimy ponosić ponosić dodatkowe dodatkowe koszty które są tak naprawdę powiązane z wysokością stóp procentowych Widziałem gdzieś opracowanie mówiące o tym że przy niskich stopach procentowych tak naprawdę finansowanie i mamy i mając ten buf gotówkowy możemy pokryć koszty finansowania tych kontraktów terminowych za pomocą zwrotu z z kaszu tak także to też wtedy wychodzimy mniej więcej na zero to wynika z tego że kontrakt terminowy nie angażuje 100% naszej gotówki tylko my musimy wpłacić na depozyty żeby otworzyć tę pozycję No ale mamy tam dźwigni i ta dźwignia może być większa my mówimy tu o dźwigni niewielkiej na portfelu typu 1,5 2 i to jest taki maksymalny lewar Jaki jest taki gtf to żebyśmy też wiedzieli o czym mówimy to nie jest jak na Forexie do 500 Natomiast te mają wbudowany w sobie lewar często o znacznie większej wielokrotności niż 2 3 5 10 i jeszcze więcej w zależności od kontraktu terminowego Co oznacza że stosowanie tych kontraktów terminowych i zrobienie na portfelu lewar typu na przykład lewar powiedzmy 2 to my wciąż mamy ileś gotówki wolnej bo na depozyty potrzeba angażować całej gotówki Zresztą nie mogliśmy zobić mogli mieć margin Cola czyli gdyby rynek poszedł nie po naszej stronie No to Broker by nas wezwał do uzupełnienia depozytów Mówiąc krótko może się zdarzyć tak I na przykład w Man futures tak jest że 70 80 proc i nawet więcej gotówki może sobie pracować na lokacie w cudzysłowie lokacie czy odpowiedniku lokaty bo te pieniądze po prostu nie nie pracują bezpośrednio na giełdzie bo nie ma takiej potrzeby bo kontrakty terminowe żeby otworzyć te pozycje na furach wymagają na przykład tylko 102 got Tak dokładnie to co to wchodzimy może Grzegorz Dalej szczegóły i tak jak Grzegorz mówił dwa takie to znaczy tak zaczęło się wszystko w Stanach Zjednoczonych jeżeli chodzi o takie ETF czyli ETF NSX to był taki pierwszy ETF otwarty w roku 190 Przepraszam 2008 amerykański 18 Przepraszam ale tutaj normalnie nie dobrze myli wszystko tak 2 sierpnia 2018 sobie zerknąłem teraz na na Atlas później był taki ETF otwarty dosłownie to jest można powiedzieć klon tego ETF w Europie tyle że był otwarty już w roku 2023 w październiku I to jest właśnie ETF na ten portfel 6040 czyli portfel gdzie mamy 60 akcji 40 oblig ale mamy to na lewarze i dlatego Niektórzy mówią że mamy portfel 9060 czyli portfel 150 proc No właśnie przez ten lewar albo jeszcze w inną stronę żeby jak gdyby też pokazać koncepcję Wyobraźcie sobie że macie 100 000 zł i za 70 000 zł kupujecie sobie taki ETF NTS i pomimo że macie nadal 30 000 zł wolne bo jeszcze nie zainwestowane macie to już kupując NTS za kwotę 70 000 nawet nie spełna 70 000 zł Macie ekspozycję macie portfel który byłby portfelem 6040 tylko że wy macie ciastko chociaż go Zjedliście bo zaangażowali tylko 70 proc swojego kapitału macie już portfel który ma 60 4 taką ale nadal macie jeszcze zł które możecie sobie na coś na przykład zainwestować to tak z drugiej strony Jakby ktoś chciał na to spojrzeć tak no ale tutaj Zobaczmy tą taką tabelkę zbiorczą zrobiliśmy żeby żeby było widać dokładnie co jest Co co dużo mówić ji jest że globalne akcje tutaj mamy tylko [Muzyka] akcje ale w tym n tak tak tak tam tak No i teraz to jest wszystko to nie jest to nie jest tak że oni kupują jakiś ETF Tak właśnie myślałem czemu oni na przykład nie nie wykorzystują ETF jakiegoś Tak jako jako betę tak Czyli fizycz akcje 500 tak i tak samo jest tutaj w tym w globalnym w globalnym wariancie Tu jest chyba około 2000 2000 akcji mają mają w portfelu tutaj widzimy robią na Treasure bonds tak Czyli kupują Czyli jak mają 100000 dolarów czy Załóżmy że takie ETF ma 100000 dolar ma znacznie więcej ale tak dla prostoty jak gdyby koncepcji to za 9 kupują akcje s&p 500 a za te 10 które im zostało kupują kontrakty terminowe nie w całości nawet ale kontrakty terminowe na obligacje tam są cała drabinka tych obligacji w różnych duracji po angielsku nie wiem bo to są później takie anglicyzmy też nie wiem jak się nawet to po polsku powinno tłumaczyć i ponieważ mówimy o kontraktach terminowych No TOZ to oni mogą mieć ekspozycje pomimo że mają tylko 10000 dolarów ekspozycje mogą mieć de facto na 60 000 dolarów w tych obligacjach No i łącznie jest ekspozycja na 150 PR tak Jedyne co tutaj mnie właśnie tak jak Studiowałem te te dokumenty tych dwóch etfów to chciałem właśnie wynotowane to co kwartał doprowadzają wagi do wartości początkowej jest takie zastrzeżenie że jeżeli wartość akcji i obligacji przewyższały między między dwoma kwartałami czy między dwoma ream Byłoby więcej niż 5 PR to oni i tak robi że akcje versus obligacje się o 5 rozjeżdżają tylko wystarczy że składowe nawet w ramach samych obligacji gdyby się rozjeżdżał o 5 PR to już jest to sygnał do robienia rebalancing tak to rozumieć Wydaje mi się że nie że Chodzi tutaj o o 5 proc tak jak tutaj czytasz tak equity Czyli jeżeli oni chcą cały czas utrzymywać te 90 60 tak jeżeli 5 proc któreś z nich będzie większe doprowadzają to z powrotem do do 90 60 przy czym tutaj widzisz że 10 proc w tej części akcyjnej 10 proc jest tylko maksymalnie może być jeden na jeden na jedną akcję tak Czyli też to jest od razu jakby taki taki limit mają od Górny rozumiem Tu mówimy o tej wersji dla jasności etfów europejskich chociaż prawdopodobnie podobnie to działa w amerykańskim dokładnie myślałem żebyśmy się skupili na na na ETF europejskich ponieważ jednak 90 słuchaczy jednak mam wrażenie że inwestuje za pomocą europejskich etfów i one są akurat bardzo dobrze bo są akumulujące także to też czegoś nie ma tego nie ma Zjednoczonych tak akumulacji no i ten drugi ETF jest de facto tym samym mówię ten drugi czyli nsg to jest dokładnie ta sama koncepcja Dokładnie ta sama koncepcja tam się tylko są inne akcje inne obligacje czyli akcje mamy globalne chyba rynki rozwinięte tylko jeżeli Pamiętam Bez rynków wschodzących czyli taki bardziej MS World tak tak A z kolei jeżeli chodzi o obligacje No to tutaj też jest miks obligacji europejskich chociaż nie przepraszam tam są amerykańskie niemieckie brytyjskie japońskie japońskie tak można europejskie No tak mamy trochę trochę Europy czyli tam Niemcy i i UK i trochę trochę Japonii przy czym tak naprawdę to są walutą jest dolar oni trzymają też tak jak widzisz zaznaczone jest te 10 gotówki trzymana jest w tych czterech różnych walutach ze względu na na kontrakty termino