Inwestowanie skoncentrowane na dywidendach cz. 2 | Bartosz Szyma [Dywersyfikacja spółek dywidendowych]

[Muzyka] po kryteriach finansowych kolejną ważną kwestią w przypadku analizy spółek jest oczywiście analiza opisu opisowa jest to tak zwana analiza szerokiej fosy lub z angielskiego White Mode ta analiza koncentruje się na tym czym spółka się zajmuje to jako analizę produktu spółki więc po co ci Znajomość produktu spółki Pamiętaj o tym że inwestowanie dywidendowe to jest koncentrowanie na tym że spółka w długim czasie będzie poprawiała swoje wyniki i dzięki tym lepszym wynikom będzie wypłacała ci coraz wyższe dywidendy w tym wypadku jako inwestor warto żeby zapoznać się z tym czym spółka się zajmuje bo to pozwoli nam zidentyfikować Czy spółka nie jest na przykład z chyłkowym biznesie który jest którego będzie bardzo trudno przetrwać kolejne rynkowe korekty zatem im lepiej rozumiesz dany biznes i im on jest prostszy tym mniej rzeczy się zepsuje bardzo proste biznesy przetrwały najdłuższy czas i tu przykładem jest coca-cola czy Pepsi są to podmioty które sprzedają napoje A w przypadku Pepsi również przekąski jest to bardzo proste i dzięki temu te spółki zbudowały swoje Imperia to co dzieje się w spółce w zakresie danych finansowych albo inaczej finanse po prostu powinny być opowieścią o tym co dzieje się w biznesie więc finanse to jest taki skwantyfikowany czyli numeryczny przełożenie historii spółki na dane liczbowe oczywiście obie analizy się uzupełniają to znaczy spółka która rysuje fajną historię produktową która ma ciekawą przyszłość i ciekawe możliwości nie może być nieprzeanalizowana finansowo nie możemy jej kupić zbyt drogo nie możemy po niej zbyt dużego ryzyka więc te dwie rzeczy się ze sobą łączą poza tym znając to czym się zajmuje spółka i jesteśmy w stanie łatwiej określić zagrożenia dla jej przyszłości No i tu przykład jeżeli popatrzymy na McDonald's to oczywistym jest że Trend zdrowego odżywiania się będzie problemem dla tej spółki dokładnie tym samym problemem jest to dla coca-coli i dla Pepsi trendy które zmieniają rzeczywistość biznesową w spółkach które mają proste z prostą działalność są mniej znaczące i łatwiej jest mi ją przetrwać Natomiast w przypadku spółek technologicznych takich jak dla przykładu Nokia trendy potrafią w ciągu kilku lat potężną spółkę położyć na łopatki Tak więc dzięki znajomości tego czym się spółka zajmuje będziesz mógł też empirycznie sprawdzić popularność tej spółki ocenić jaką prowadzi kampanię reklamową i ocenić jak ją postrzegają konsumenci więc jak zidentyfikować główną działalność spółki Oczywiście możemy to zrobić na stronę takich jak Raiders albo yaho Finance ewentualnie skingalfa zajmując patrząc na profil jej działalności tak jak masz zaznaczone na tym slajdzie Jak widzisz Walmart działa w trzech segmentach jest to Walmart US Walmart International and somesclub oczywiście z siłą rzeczy już patrząc na nazwy tych segmentów możemy powiedzieć bardzo prosty sposób że Walmart działa po prostu jako sklep w Stanach Zjednoczonych sklep międzynarodowo i sam sklep który w tym wypadku jest Specyficznym programem lojalnościowym czy Specyficznym formatem tego sklepu przeznaczonym dla nieco innej grupy konsumentów to Oczywiście będziemy jeszcze pokazywać sobie w wersji praktycznej na razie Chciałbym tylko pokazać zaznaczyć pewne informacje które są dla nas istotne i gdzie ich szukać poza takimi znanymi portalami jak jako Finance czy ekliders oczywiście najlepszym źródłem informacji o tym co się dzieje w danym podmiocie jest strona relacji inwestorskich danej spółki No i tą znajdziesz w bardzo prosty sposób w Google wpisując nazwę spółki plus frazę inwestor No i w tym wypadku Szukając relacji inwestorskich ul Marta wpisujemy Walmart investor relations tutaj na tym slajdzie Widzisz dokładnie w jaki sposób spółka wydziela swoje segmenty widać podział na Walmart US Walmart International i dokładny opis tego Czym zajmuje się sam skład opis spółki będzie również widoczny w momencie w którym sięgniemy do jej raportów No i tak w przypadku walmarta na stronie relacji inwestorskich Możemy znaleźć je w zakładce quicklinks gdzie mamy opisane feelings Events Financial fuckbook i tak dalej w większości relacji inwestorskich tego typu zakładki będziesz mógł znaleźć No i właśnie wśród nich będziemy szukać tych podstawowych informacji dotyczących analizowanego podmiotu relacje inwestorskie oczywiście zawierają również informacje na temat finansów spółki A więc to o czym mówiliśmy Na poprzedniej lekcji No i tutaj konkretnie będziemy się koncentrować na stronach z sekt feelings Waterloo reports i annual reports to są trzy miejsca w których będziemy szukać danych finansowych te raporty kwartalne i roczne mają swoje specyficzne oznaczenia specyficzne kody tak zwane 10 kół to są raporty kwartalne i 10k raporty roczne do tego przejdziemy w części praktycznej za chwilę żeby ułatwić sobie analizowanie spółki możemy skorzystać z takiej checklisty to jest narzędzie które będziemy wykorzystywać na samym początku w momencie w którym jeszcze nie potrafimy całego procesu przejść od A do Z W sposób pełny i zaawansowany taka checklista bardzo pomoże również później ale oczywiście część rzeczy które na niej znajdziesz w tej chwili będzie warto zastąpić rzeczami bardziej zaawansowanymi które poznamy w dalszej części kursu jak i dlaczego nadawać punkt wstępne kryteria które którym przyznaję półtora punkta składają się z trzech części kryteriów ograniczających cenę kryteriów jakości Zarządzania przedsiębiorstwem i kryterium kryteriów bezpieczeństwa do kryteriów ograniczających cenę zaliczamy wskaźnik priceu earnx Ich celem jest to żeby nie kupować spółki która wyceniana jest zbyt drogo albo wypłaca zbyt duży procent zysku inwestorom w postaci dywidend kryteria jakości zarządzania przedsiębiorstwem pokazują nam Czy spółka jest dobrze zarządzana czy możemy powierzyć jej nasze środki po to aby je w przyszłości odbierać z procentem do tych kryteriów zaliczamy liczbę wypłacanych lat wypłacania coraz wyższych dywidend oraz roe czyli rentowność kapitału własnych No i oczywiście kryteria bezpieczeństwa być może one powinny być na pierwszym miejscu ponieważ Te kryteria powinny zapewnić to że nasz kapitał nasze pieniądze nie zostaną przez spółkę zmarnowane No i w tym wypadku Te kryteria bezpieczeństwa to oczywiście wskaźnik debt to equity czyli poziom zadłużenia spółki i Market capitalization o którym mówiliśmy że dużemu wolno więcej kolejne kryteria to analiza finansowa do niej zaliczamy rosnący od 5 co najmniej lat zysk oraz rosnącą od co najmniej 5 lat sprzedaż jeżeli oba warunki są spełnione możemy przyznać w sumie półtora punktu Kolejna rzecz to rekomendacja analityków jeżeli ogół analityków wydaje rekomendacje by i out perform to możemy przyznać jeden punkt jeżeli Hold to pół punkta jeżeli rekomendacja jest gorsza to przyznajemy zero punktów rekomendacja analityków są o tyle istotne że dla początkujących inwestorów znalezienie spółki teoretycznie wygląda fantastycznie ale jednocześnie jest przez analityków oceniana bardzo źle i jest sygnałem że prawdopodobnie coś źle zinterpretowaliśmy nie czarujmy się zanim nie nabierzemy doświadczenia powinniśmy poruszać się w przestrzeni spółek które analitycy uznają za w miarę bezpieczne więc jeżeli ogół analiz mówi że spółkę powinno się sprzedać to zdecydowanie dla nas powinien być sygnał żeby takiej spółki przynajmniej na razie nie ruszać kolejnym kryterium jest długoterminowa stopa wzrostu zysku czyli prognozowana stopa wzrostu zysku na kolejne lata w rojtersie znajdziemy ją pod hasłem longstern Group rate a na portalu góro Focus EPS rate trzy do pięciu lat kolejne kryteria to kryteria opisowa No i tutaj są one najbardziej indywidualne i najłatwiejsze do manipulacji nawet w naszej własnej głowie ponieważ musimy się zastanowić trzy rozumiemy na czym spółka zarabia jak widać nie jest to kryterium twarde nie jest to kryterium binarne że tak lub nie jeżeli znamy produkt i potrafimy wytłumaczyć w 5 minut czym spółka się zajmuje to teoretycznie powinniśmy sobie przyznać pół punkta natomiast często będzie tak że spółka nam się bardzo podoba i nam się wydaje że rozumiemy Czym się zajmuje bo po prostu zasłabło ją poznaliśmy Będziemy się starali z tym problemem uporać na kolejnych lekcjach kolejny pół punkta możemy sobie przyznać jeżeli uznamy że nie widzimy zagrożenia dla egzystencji tej spółki co następne 5-10 lub 20 lat nie ma czegoś takiego jak dyżur aptiv Technology No i tu można powiedzieć że spółka która sprzedaje na przykład szampony albo restauracja albo spółka która zajmuje się kosmetykami Czy sklep który sprzedaje artykuły pierwszej potrzeby są to podmioty które trudno jest z rynku wysiudać że tak się wyrażę w momencie w którym wchodzi jakaś specyficzna technologia nawet jeżeli założymy że za chwilę będziemy kupować większej rzeczy przez internet to i tak z wielką przyjemnością wyjdziemy do restauracji z przyjaciółmi trudno sobie wyobrazić żeby coś mogło zastąpić szampony do włosów czy pastę do zębów tak samo jak trudno sobie wyobrazić że nagle przestaniemy korzystać na przykład z internetu więc spółki które zajmują się dostawą internetu czy dostarczają nam internet z pewnością będą jeszcze na rynku za kilka kolejnych lat kolejny półpunkt A możemy przyznać sobie w momencie kiedy korzystamy z usług tej spółki i kolejny pół punkta jeżeli możemy polecić jej produkty lub usługi No i tu bardzo ciekawe badanie które przeprowadzili amerykańscy badacze sprawdziwszy i jak radzą sobie Koła Gospodyń Wiejskich w inwestowaniu tak w przetłumaczylibyśmy co na język polski Koła Gospodyń Wiejskich natomiast może kluby inwestycyjne które zrzeszały panie które nie zajmowały się giełdą zawodową były to osoby najczęściej bez nawet wyższego wykształcenia No i okazywało się że te osoby które Czy te panie które były zrzeszone w takich klubach potrafiły osiągać fantastyczne rezultaty lepsze niż rynek tylko i wyłącznie dlatego że polecały czy kupowały firmy których produkty poleciłyby sąsiadce to była to było jedyne kryterium jakim one się kierowały nie znały przecież analizy finansowej nie wiedziały Jak analizować finanse spółek nie znały Ana lizy technicznej Nie wiedziały Jak analizować wykresy więc tak proste kryterium Czy możesz polecić produkt spółki swoim znajomym potrafi generować całkiem dobre rezultaty kolejne punkty możemy sobie przyznać dokładnie pół punkta możemy sobie przyznać wtedy gdy jesteśmy w stanie wskazać potencjalne zagrożenie w przypadku na przykład coca-coli mówimy o trendzie zdrowego żywienia w przypadku spółek zajmujących się sprzedażą papierosów dokładnie to samo i w momencie w którym potrafimy wskazać oczywiste pola do rozwoju czyli na przykład brak obecności spółki na danym obszarze dodatkowe punkty w tym wypadku 3 możemy sobie przyznać jeżeli następujące kryteria są spełnione kryteria rynkowe czyli cały rynek jest tani na przykład jeżeli wpiszemy nasze kryteria finansowe do jakiegoś skanera okaże się że liczba spółek przechodzi które przechodzą Te kryteria jest większa niż 100 oznacza to że prawdopodobnie cały rynek jest dosyć tani w tym wypadku możemy przyznać sobie jeden punkt kryteria jakościowe czyli zysk na akcję przez ostatnie 5 lat minimum 10% średniorocznych łatwo jest sobie wyobrazić że jeżeli spółka rozwijała się w tempie minimum 10% średniorocznie to jest spora szansa że w kolejnych latach będzie w stanie rozwijać się w tym wymaganym przez następne również w kolejnych latach No i oczywiście doświadczenie twoje doświadczenie jako inwestora czyli czy przeżyłeś już minimum jedną dużą korektę na rynku i ta duża korekta to spadki cen o minimum 20% i czy jesteś w stanie stosować do strategii i zachować zimną krew Jeżeli tak możesz sobie przyznać punkt No i znowu jest to kryterium bardzo miękkie dużo osób będzie uważało że już są tym doświadczonym inwestorem i że są na pewno w stanie trzymać się danej strategii natomiast No niestety twarda statystyka pokazuje że nasza nasza psychika nasza psychologia inwestora najczęściej niestety działa przeciwko nam to znaczy w momencie w którym widzimy wzrosty to oczywiście jesteśmy stanie się trzymać na 6 strategii chociaż co nie kupimy to rośnie natomiast by nadchodzą spadki dużo trudniej jest nie sprzedać tych spółek które kupiliśmy A kupiliśmy je z konkretnego powodu i ten powód najczęściej się w trakcie besty nie zmienia Zmienia się po prostu cena spółki więc to co jest dziwne na rynku kapitałowym to to że w momencie kiedy widzimy promocję to nie Chcemy kupować wręcz jesteśmy skłonni sprzedawać natomiast wtedy kiedy widzimy że cena idzie w drugą stronę czyli gwałtownie rośnie to wtedy jesteśmy właśnie najbardziej chętnie do kupowania dokładnie na odwrót działa to w tak zwanym realnym świecie czyli kiedy widzimy że cena wycieczki na którą chcieliśmy pojechać spadło o połowę to być może zdecydujemy się pojechać na dwa razy dłużej niż wcześniej natomiast zdecydowanie nie będziemy zastanawiać się nad rezygnacją z takiego wyjazdu tylko dlatego że cena spadła Tak więc właśnie To doświadczenie jest bardzo istotne i jeżeli nie przetrwałeś tej jednej bessy z akcjami i z trzymaniem się swojej strategii to niestety Uważam że powinieneś tutaj sobie nie przyznawać tego punktu i ograniczyć ryzyko czyli ograniczyć trochę chęć kupowania spółek No i teraz punktacja jeżeli nasze spółka otrzymała od zera do trzech punktów to zdecydowanie powinniśmy jej unikać jeżeli punkty które przyznaliśmy spółce mieszczą się w przedziale między 3,5 a 5 to mamy tak zwany słaby sygnał kupna czyli owszem możemy spróbować kupić taką spółkę ale nie więcej niż połowę naszej docelowej pozycji jeżeli przyznaliśmy spółce między 5,5 a 6,5 punkta To mamy taki standardowy sygnał kupna między 7 a 8,5 to jest silny sygnał kupna Czyli już dla bardziej doświadczonych inwestorów możemy wykorzystać nawet drobny lewar Czyli możemy zainwestować 10% środków więcej niż mamy dostępne i gotówki między 8 i pół a 10 mamy bardzo silne sygnał kupna i możemy w tym wypadku znowu jako doświadczenie inwestorzy Skorzystaj z Lewara i zainwestować o 20% środków więcej niż mamy w danym momencie na rachunku Przyjrzyjmy się jak wyglądają te kryteria wstępne dla takiej spółki jak CV jest helt w tym wypadku CV jest chead to spółka która wypłacała dywidendę 14 lat stopa dywidendy wynosiła 2,6% epspjout czyli dywidendration wynosił 41,5%. za spółkę trzeba było zapłacić 16-krotność jej zysków netto czyli wskaźnik Price to earnx wynosił 15,94 i mamy wskaźnika rolę podanego ale był on dodatni ponieważ spółka była Rentowna kapitalizacja tego podmiotu wynosiła 79 miliardów dolarów czyli była większa od tych wymaganych 10 a wskaźnik deptu equity wynosił 0,81 czyli był mniejszy od naszego maksimum czyli 1 w takim wypadku mogę w spółce przyznać półtora punkta w kryteriach wstępnych CV jest Health w analizie finansowej dostanie również trzy punkty ze względu na to że sprzedaż tej spółki przez ostatnie lata rosła w odpowiednim tempie więc możemy przyznać tutaj pół punkta tak samo jest z zyskiem na akcję historycznie spółka rosła wymagany przez następne więc możemy przyznać jeden punkt dalej rekomendacje analityków wynosi są na poziomie out perform więc możemy uznać że spełniają naszą nasze wymagania i w tym wypadku możemy go przyznać kolejne jeden punkt długoterminowa stopa wzrostu zysku czyli ta prognoza analityków dla spółki wynosi ponad 7% niecałe 8%, więc znowu spełnia nasze kryteria i możemy przyznać pół punkta kryteria opisowe czym spółka się zajmuje spółka sprzedaje leki detalicznie czyli jest czymś w rodzaju apteki natomiast dodatkowo zajmuje się Specyficznym rodzajem ubezpieczeń są to ubezpieczenia tak zwane farmaceutyczne więc w Stanach Zjednoczonych inaczej niż w Europie leki nie są refundowane przez państwo No i jeżeli zachorujemy i Nie stać nas na leki to niestety mamy duży problem stąd też możemy wykupić ubezpieczenie które nie tylko daje nam możliwość wizyty u lekarza za albo bardzo niską cenę albo nieodpłatnie ale również możemy ubezpieczyć się od konieczności zakupu leków w takim wypadku te leki Nana będziemy albo dużo taniej albo węż zostaniemy je za darmo więc to jest główne działalność Główna działalność spółki zagrożenia dla jej egzystencji za 20 lat No w tym wypadku Trudno wskazać jakieś konkretne zagrożenia inny niż Amazon to znaczy Amazon jest zdecydowanie podmiotem z tak zwanym natomiast przynajmniej na chwilę obecną wydaje się że realizacja leków na receptę nie jest do końca przez regulatora Lubiana więc prawdopodobnie zanim Amazon będzie w stanie w jakiś większy sposób wpłynąć na biznes tej spółki to minie jeszcze sporo czasu można by było uznać że na chwilę obecną tych ewidentnych zagrożeń brak Tym bardziej że widzimy ewidentne możliwości rozwoju Po pierwsze jako społeczeństwo Żyjemy coraz dłużej im dłużej żyjemy i im Jesteśmy starsi tym więcej potrzebujemy leków to oczywiście będzie wpływało bardzo pozytywnie na biznes spółki Ponadto działa ona w Stanach Zjednoczonych czyli w kraju zachodnim społeczeństwa Zachodnie charakteryzują się coraz szybszym tempem starzenia się Oznacza to że coraz większy odsetek ludzi coraz większe odsetek populacji jest w Starym w starszym wieku to oczywiście wpływa pozytywnie na biznes cds Health czyli na biznes spółek które sprzedają leki w związku z tym mogę przyznać sobie pół punkta i pół punkta w poprzednim punkcie ponieważ wiem na czym spółka zarabia na odpowiedź odpowiedz na pytanie czy korzystam z usług spółki jest negatywna ponieważ spółka nie operuje w Polsce w związku z czym nie mogę mieć możliwości poznania tego w jaki sposób obsługuje klientów Nie wiem jaką ma ofertę Ani czy jest konkurencyjna na rynku czy mogę polecić produkty tej spółki No niestety nie ponieważ nie znam więc obu przypadkach nadaję sobie 0 punktów Jakie jest potencjalne zagrożenie darmowe leki czyli leki refundowane przez państwo na chwilę obecną w Stanach Zjednoczonych leki są odpłatne i są bardzo drogie jest to ewidentny Przyczynek do tego żeby politycy starali się zdobyć głosy swoich wyborców rozdając tak zwaną kiełbasę Wyborczą im większy odsetek osób biednych czy osób które mają niskie dochody przy jednoczesnej wysokiej odpłatności za leki tym bardziej prawdopodobne że regulator wprowadzi albo darmowy leki albo przynajmniej sztucznie obniży Ich cenę w tym wypadku odbędzie się to zapewne kosztem Marsz zarówno spółek farmaceutycznych jak i również podmiotów typu CV i czy widzę oczywisty rozwój obszar rozwoju i jest nim wzrost liczby ludności Każdy człowiek jest potencjalnym klientem spółki No i oczywiście wyjście poza Stany Zjednoczone więc mogę sobie przyznać pół punkta stąd też na w kryteriach opisowych ta spółka dostanie półtora na dwa i pół punkta pytania dodatkowe w momencie w którym przeprowadzałem tą analizę liczba spółek które przechodziłaby te wstępne kryteria finansowe była mniejsza od 100 W związku z czym nie dodaję sobie żadnego punktu czy zysk na akcję rósł za ostatnie 5 lat szybciej niż 5% średnio rocznie tak rósł o 13,6% a więc mogę sobie przyznać pół punkta ostatnie pytanie czy Jestem doświadczonym inwestorem który przeżył już minimum jedną pestce Ja uważam się za doświadczonego inwestora ponieważ na rynku jestem już od 2007 roku stąd też przyznaję sobie jeden punkt i z kryterium dodatkowych otrzymuje półtora na trzy punkty Podsumowując spółka osiągnęłaby wynik 7,5 na 10 możliwych punktów Co oznacza że dopuszczalny tutaj jest lewar do 10% dla zaawansowanego inwestora to oczywiście jest bardzo przykładowe podsumowanie tego w jaki sposób można wykorzystać checklistę Przejdźmy zatem do praktyki każdy dobry portfel powinien być zdywersyfikowany znamy powiedzenie nie wkładać wszystkich jajek do jednego koszyka No i tak też jest naszą dywersyfikacją w jakim celu należy dywersyfikować portfel No właśnie po to aby uniknąć dużych strat w momencie kiedy jeden konkretny podmiot w którym mieliśmy zainwestowane wszystkie pieniądze spotkała jakaś niemiła niespodzianka w przypadku spółek dywidendowych po ogłoszeniu cięcia kurs akcji w kilka dni najczęściej spada około 20-30%. Jeżeli mamy 10 spółek i każda z nich stanowi ten sam udział w portfelu to na jednej spółce tracimy dwa do trzech procent wartości aktywów jeżeli mielibyśmy zainwestowane pieniądze w 20 spółek to nasza strata skurczyłaby się do od 1 do 1,5% naszego majątku jak widać dywersyfikacja ma na celu ochronę naszego kapitału poza tym część spółek może sobie radzić dobrze w warunkach w których inne będą sobie radziły kiepsko sztandarowym przykładem są spółki paliwowe i linie lotnicze paliwo jest głównym składem jest główną składową kosztów linii lotniczych więc kiedy na świecie jest spadek cen ropy to prawdopodobnie linie lotnicze będą osiągały lepsze zyski albo będą w stanie przewieźć więcej klientów oferując tańsze loty natomiast dla spółek paliwowych jest to sytuacja zdecydowanie niekorzystna w momencie kiedy cena ropy naftowej rośnie No to linie lotnicze muszą ciąć swoje marże albo będą zmuszone przewieźć mniejszą liczbę klientów których nie będzie stać na to by podróżować samolotami w tym samym czasie spółki paliwowe będą notowały rekordowe zyski Jak powinna wyglądać dywersyfikacja w Stanach Zjednoczonych mamy wyróżnione 11 sektorów które dzielą się na information Technology financials holdcore Consumer descricianary czyli dobra luksusowe Energy industrials Consumer Staples czyli artykuły pierwszej potrzeby Materials utylities telecomnication Services i Real Estate Investment Trust Gdybyśmy chcieli każdy z tych sektorów równo w portfelu rozłożyć to oznaczałoby że musimy zainwestować około 9% naszego portfela w każdą w każdą z tych w każdych sektorów kolorem zielonym zaznaczyłem sektory które Osobiście uważam że powinniśmy przeważać natomiast kolorem żółtym te które powinniśmy nie doważać kolor żółty to sektory takie jak Materials i telekomunication Services a więc spółki które zajmują się sprzedażą surowców spółki typu użyteczności publicznej i spółki telekomunikacyjne spółki które sprzedają surowce to spółki które najczęściej nie mają dużych Marsz nie mogą przywiązać do siebie klienta jakimiś dodatkowymi usługami Więc mają niskie niską niskie przełożenie na swoich klientów co za tym idzie w każdym momencie w którym ceny materiałów czy sceny surowców na rynkach światowych spadają te spółki niestety muszą się liczyć z bardzo dużym spadkiem zysków spółki typu utylity to są spółki użyteczności publicznej które często w zamian za monopol na danym obszarze muszą się liczyć z regulacją cen i tego typu podmioty działają bardzo często jako dostawcy energii elektrycznej czy dostawcy wody głównie w krajach anglosaskich stąd też w zamian za tą możliwość obsługi danego terenu spółka jest zobowiązana Czy właściwie ma zabronione podnoszenie cen wyżej niż zatwierdzi to regulator to oznacza że spółka Wprawdzie nie musi się liczyć się z konkurencją natomiast jej Zyski będą rosły bardzo wolno trudno sobie wyobrazić żeby regulatorzy byli skłonni do tego żeby takim podmiotom pozwalać na gwałtowne podnoszenie cen No oczywiście wiązałoby się to z bardzo dużym niezadowoleniem lokalnej ludności No i spółki telekomunikacyjne to są spółki które muszą bardzo dużo inwestować w infrastrukturę spółki typu Orange czy stara Telekomunikacja Polska a które jednocześnie nie są w stanie ponownie bardzo podobnie jak w przypadku spółek zajmujących się sprzedażą surowców przywiązać klientów do siebie Dlaczego Dlatego że na dzień dzisiejszy cena usług telekomunikacyjnych jest już bardzo niska ja osobiście płacę za swój abonament komórkowy 25 zł i jest to cena która się nie zmieniła od kilku lat nie widzę za bardzo sensu przechodzenia do nowego operatora nawet gdybym miał zapłacić 15 zł oszczędności w skali roku są znikome a kłopot z przenoszeniem numeru jest całkiem spore w związku z tym pozostane wprawdzie pewnie klientem tej spółki ale raczej nie będę kupował dodatkowych usług które ona oferuje bo nie są mi potrzebne w tej chwili mam ponad 10 GB internetu więc jedyne co spółka robi zamiast podnosić mi ceny to ewentualnie zwiększa dostępne dodatkowe usługi po to aby utrzymać cenę w tym samym czasie i konkurencja robi dokładnie to samo więc nie ma za bardzo sensu zmieniać naszego operatora ale z drugiej strony nie ma on zbyt dużego tak zwanego prising Power czyli nie mam zbyt dużych możliwości przeniesienia kosztów na mnie Jeżeli okazałoby się że konkurencja oferuje jednak dwa razy niższe ceny albo mój operator na dzień dzisiejszy podniesie mi dwa razy bardziej abonament No to nie ma to sensu żeby przy nim zostawać stąd też nie będę lojalnym klientem Natomiast na chwilę obecną tak jak mówię te zmiany w cennikach są bardzo niewielkie właśnie dzięki temu że są to podmioty które charakteryzują się silną konkurencją Ponadto przynajmniej w Unii Europejskiej regulator dość mocno ponownie wkracza i te najbardziej lukratywne części biznesu stara się ograniczać No i tak wygląda w przypadku roamingu który kiedyś był źródłem niesamowitych przychodów dla spółek telekomunikacyjnych natomiast przez ograniczenie stawek jakie wprowadziła Unia Europejska zdecydowanie spadła atrakcyjność tego typu usług oprócz dywersyfikacji sektorowej Powinniśmy stosować dywersyfikacji geograficzną jest to sposób na to aby uniezależnić się od jednej konkretnej gospodarki od jednej konkretnej waluty doskonale widać to w chwili obecnej w Polsce która mierzy się z problemami wywołanymi przez wojnę za naszą wschodnią granicą tak naprawdę nie jest to zawinione żeby bieżąca sytuacja polskiej waluty nie jest zawiniona w 100% przynajmniej przez nas natomiast została wywołana przez czynniki zewnętrzne gdybyśmy inwestowali wszystkie środki w złotych czy wszystkie środki w na naszej lokalnej giełdzie no mielibyśmy dość przykrą sytuację Wyobraźmy sobie co by się stało gdyby na Polskę napadła rosę tak jak na Ukrainę No w tym wypadku musielibyśmy się liczyć z gigantycznymi stratami pieniędzy więc to że pracujemy w Polsce i mieszkamy w Polsce powinno nam dać bodziec do tego żeby przynajmniej część naszych środków in w krajach zachodnich na przykład w Stanach Zjednoczonych bo jak widać dolar bardzo mocno się umocnił do Złotego czyli pomimo tych spadków na giełdach które nastąpiły zarobilibyśmy właśnie na wzroście wartości naszej waluty ale jednocześnie bylibyśmy bardziej bezpieczni i bardziej niezależni od sytuacji ekonomicznej czy sytuacji politycznej w jednym konkretnym regionie świata natomiast inwestowanie w Stanach Zjednoczonych ma jedną dodatkową zaletę kupujemy akcję największych koncernów największych korporacji które niejako są same w sobie już zdywersyfikowane to znaczy taka coca-cola działa na wszystkich rynkach na świecie praktycznie rzecz biorąc nie ma krajów w którym coca-cola byłaby nieobecna więc my nie musimy się już aż tak bardzo martwić o tą dywersyfikację we własnym zakresie No i dodatkowym takim punktem który powinniśmy rozważyć jest to że polska Giełda i wartość się spółek na polskiej giełdzie jest mniejsza niż 1% wszystkich giełd świata więc jesteśmy bardzo małą gospodarką bardzo małym krajem i w tym wypadku kolejnym punktem rzeczą która będzie stabilizowała nasze przychody jest po prostu powiązanie się z jakąś bardziej rozwiniętą większą gospodarką jak taka dywersyfikacja powinna wyglądać w mojej ocenie powinniśmy na początku skoncentrować się w tym żeby kupić co najmniej 10 spółek kiedy już osiągniemy ten poziom to kolejnym takim etapem jest mieć 25 spółek i więcej Natomiast w momencie w którym kupujemy dopiero nasze pierwsze spółki Zakładam że nie powinniśmy dokładać czy nie powinniśmy dokupować akcji spółek które już mamy tylko koncentrować się na znalezienie za znalezieniu takich papierów których jeszcze nie posiadamy te 10 a później 25 spółek powinniśmy podzielić po równo pomiędzy różne sektory ale to jest rzecz wtórna na początku skoncentrujmy się na tym żeby mieć tych spółek co najmniej 10 dalej powinniśmy zostać uwagę na to żeby portfel nie polegał za bardzo na dochodzie jednej spółki lub jednego sektora no i tutaj jest kwestia taka że poszczególne besty poszczególne rynki byka bardzo często są związane z konkretnym sektorem w latach 2007-2009 najbardziej dotknięte przez kryzys na rynku kredytów SUP Prime był sektor finansowy czyli były banki i spółki finansowe do roku 2007 byli to jedni z najbardziej efektywnych płatników dywidend czyli najczęściej wybierane spółki przez inwestorów dywidendowych jeżeli wyobrazilibyśmy sobie że mamy w takim sektorze 50 70% naszego portfela to straty które ponieśliśmy byłyby bardzo ale to bardzo trudne do odrobienia no i w momencie w którym osiągniemy ten pułap 25 spółek możemy postarać się kupować spółki z innych krajów niż Stany Zjednoczone Tak więc ta dywersyfikacja geograficzna powinna być tym naszym celem na samym końcu najpierw spróbujmy skoncentrować się na tej na tych wcześniejszych mniejszych celach [Muzyka]