Jak i w co inwestować w 2023 roku? Prognozy # wtorekzfinansami | Live stream

pewnie zauważyliście że wszystkie najlepsze książki z gatunku fantastyki mają w tle fabuły jakieś proroctwo Władca Pierścieni Świat Dysku tgo praceta Gra o tron Wiedźmin Harry Potter wszędzie w tle jest jakaś przepowiednia ale nawet te najlepsze tytuły absolutnie blędów skali jasnowidztwo na rynkach finansowych codziennie jesteśmy zasypywani masą prognoz A do tego jest jeszcze taki okres który o ironi pokrywa z naszymi andrzejkami gdzie przez kilka tygodni jesteśmy w końcówce roku zasypywani przez raporty analityczne próbujące zgadnąć Co będzie się działo w kolejnym roku kalendarzowym i w tym roku przeanalizowaliśmy dla was ponad 300 stron raportu w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie w co inwestować w 2023 roku i czy ta odpowiedź w ogóle się tam znajdzie i o tym właśnie będziemy rozmawiali na dzisiejszym wtorku z finansami na którym Dowiecie się jak sprawdziły się prognozy z ubiegłego roku tak rozliczymy je na co uważać w ogóle czytając prognozy czy w ogóle warto poświęcać czas na tę lekturę i co w tych prognozach na 2023 poukrywane tezy stawiają oraz jakie perspektywy widzą dla akcji obligacji surowców Nie dotykamy tym razem nieruchomości na to może oddzielny odcinek potem postaram się podsumować wam co ja subiektywnie wyciągam z tych raportów ale też zebrać takie ponadczasowe wnioski dla was żebyś mogli coś też z tym zrobić w swoich portfelach także jak widzicie zapowiada się bardzo mięsisty wtorek i od razu ostrzegam że pewnie nie wyrobimy się w pół godziny tylko znacznie dłużej nam to zajmie natomiast na koniec Oczywiście będziemy też odpowiadać na pytania które te które zadali przed odcinkiem jak i te które spływają na czacie i bardzo gorąco was Zachęcam do tego żeby te pytania na czat kierować Ja nazywam się Maciek pielok i też spieszę z wyjaśnieniem że prowadzę ten wtorek trochę w zastępstwie bo Marcin i Kasia jeszcze przez półtora tygodnia ładują baterie są na takim cyfrowym detoksie po to żeby od końcówki stycznia całe serce wkładać w projekt który będziemy notabene współtworzyć w projekt Fin crafters o tym jeszcze chwilkę później wam opowiem natomiast teraz Słuchajcie wracajmy do naszych prognoz i tematu odcinka a że będziemy dużo mówić o opiniach to konieczne jest żebyście pamiętali że to są tylko opin nie traktujcie ich jako porady inwestycyjnej doradztwa inwestycyjnego i w ogóle mam taką nadzieję że po tym odcinku też będziecie mieli taką większą jasność że kopiowanie kogokolwiek to nie jest najlepszy pomysł w inwestycjach skupimy się na raportach największych inwestycyjnych firm dla świecie na świecie dlaczego ponieważ to te firmy i to ich klienci gigantycznym kapitałem mają najwięcej potem do powiedzenia coś co się dzieje na rynkach finansowych i te 20 Fir Fir które widzicie zebrane na tej grafice odpowiada za mniej więcej 42 proc wartości globalnych obligacji i akcji czyli Wszystkie akcje na świecie wszystkie obligacje 42 proc tylko 20 tych instytucji kapitałów n zgromadzonych my przeczytaliśmy raporty siedmiu z nich które odpowiadają mniej więcej za ćwierć wartości tych akcji i obligacji te instytucje podają prognozy w różne sposoby więc musieliśmy to jakoś wystandaryzowany skalę od minus dwóch punktów jeżeli Uznaliśmy że w swoim raporcie dana instytucja jakiejś inwestycji bardzo nie lubi dawaliśmy minus je punkt jeżeli po prostu nie lubi neutralnie jeżeli się wypowiada neutralnie I analogicznie plus jeden punkcik jeżeli jakąś inwestycje lubi bądź jeśli Super zachwala to plus dwa punkty tego zdradzę wam że nie było Specjal specjalnie widać w tych prognozach No to teraz powiedzmy co rok temu prognozowało Po pierwsze zakładały że będziemy mieć dalej silną aktywność gospodarczą po drugie że będziemy widzieć niestabilność geopolitycznego jeszcze bardzo ostre napięcia wokół Tajwanu ale na przykład bardzo się przeszacowany co do inflacji bo inflacja wystrzeliła w górę nie doszacować między innymi na ceny surowców więc inflacja na świecie wystrzeliła do aż 88,8 proc taka średnia według międzynarodowego funduszu walutowego dla wszystkich krajów a Reakcja banków centralnych Może była spóźniona ale na pewno nie była ospała bo zafundował nam banki centralny najostrzejszy cykl zacieśniania monetarnego od lat 80 Co to jest ten cykl zacieśniania monet nic innego jak Ostre szybkie podwyżki stóp procentowych które zwiększają koszt kredytu dla gospodarstw domowych ale i dla firm obciążają budżety obydwu tych rodzajów podmiotów i po prostu sprawiają że to co jest tym paliwem w gospodarce kapitalistycznej kapitał jest trudniej dostępny i te tryby gospodarcze po prostu mogą się wolniej kręcić ta niby drobna pomyłka zaraz zobaczycie jak bardzo Potem przełożyła się na wyniki poszczególnych klas aktywów ja tylko dodam że prognozy ogółem pisze się tak by zawsze można było wskazać że coś tam jednak odhaczyłem jak horoskopy każdy znajdzie jakiś kawałek o sobie Słuchajcie jak sprawdziły się oczekiwania zeszłoroczne firm inwestycyjnych przede wszystkim co takiego bardzo lubiły albo nie lubiły te firmy No obligacje z rynków rozwiniętych były tymi które były bardzo nielubiane natomiast jakimś faworytem miały być akcje z rynków rozwiniętych ale poza USA czyli na przykład Japonia Australia Kanada Europa jak wyszło tu macie wyniki w dolarach dla tych poszczególnych klas aktywów źródłem tych wyników jest blackrock i co się rzuca w oczy że zarówno akcje jak i obligacje co doskonale wiecie notował dwucyfrowe stopy na minusie w ubiegłym roku i co mogło być szokujące to że akcje i obligacje spadały razem tandemie więc takie strategie mieszane oparte o Obydwie te klasy aktywów zaliczyły słaby rok więc jeżeli rozliczać by te prognozy tylko przez pryzmat stopy zwrotu To mniej więcej tak by wyglądało to rozliczenie tam gdzie była nielubiana klasa aktywów i rzeczywiście była strata tam odhaczyć to na zielono natomiast tam gdzie była Lubiana klasa aktywów A były spadki odhaczyłem to krzyżykiem oczywiście Jest to dość mocno uproszczone a wręcz dość naiwne rozliczanie prognoz bo o tym żeby ocenić prognozę jako dobrą czy złą moglibyśmy mieć teraz długą dyskusję akademicką ale wychodzę z założenia że bardzo wiele osób ocenia właśnie przez pryzmat stopy zwrotu dlatego też wniosek dla was i dla mnie też jest widoczny gołym okiem chyba nie warto polegać na prognozach wybierając co inwestować w danym roku Dlaczego nie warto No bo bolączek tych prognoz jest mnóstwo one mają wiele niedociągnięć chociażby takich jak to że żeby zaprować przyszłość jakimś modelem trzeba poczynić bardzo dużo subiektywnych założeń po prostu na czuja druga rzecz te prognozy które czytamy często są narażone na stronniczość na przykład jeżeli publikuje Dom Maklerski to w interesie takiego Domu Maklerskiego są jak największe obroty więc może na przykład zmieniać opinie dość często po drugie może wykorzystywać prognozę jako element marketingu bo jakaś sensacyjna opinia sensacyjna prognoza ausz przyciągnie nowych klientów albo skłoni dotychczasowych do zmiany stanowiska tej stronnic tego ryzyka stronniczości możemy jeszcze wiele przykładów wymieniać ale pójdźmy do kolejnej rzeczy prognozy to przede wszystkim raczej słowa a nie czyny bo tych którzy te prognozy stawiają potem raczej n nie rozlicza z ich z ich sprawdzalności ba nie muszą te osoby kłaść swoich pieniędzy pod swoje przewidywania i dlatego mamy do czynienia z takimi czasami kuriozalnym wręcz sytuacjami że jedna instytucja daje dwie sprzeczne prognozy i Coś takiego znaleźliśmy też w tym roku JP Morgan jeden z największych banków inwestycyjnych na świecie jeden Departament wskazywał że akcje będą jeszcze spadały podczas Kiedy drugi Departament mówi to już jest czas na akcje i takich sprzeczności Jest sporo a propos sprzeczności to te instytucje które mówią na przykład to jest wydaje się być dobry rok na akcje za chwilę na przykład mogą podsunąć swoim klientom formularz z oceny ryzyka w którym to formularzu jak byk jest napisane nie inwestuj w akcje jeżeli nie masz minimum pięcioletniego horyzontu inwestycyjnego i to niezgranie czasowe jest jedną z kolejnych bolączek prognoz mógłbym tak jeszcze Słuchajcie wymieniać i wymieniać Ale Marcin bardzo dużo opisał polącz prognoz w od setnej strony mniej więcej finansowej fortecy Ja to tylko skwituje cytatem który bardzo lubię Mianowicie jest to cytat taki Są dwa rodzaje analityków stawiających prognozy ci którzy nie wiedzą i ci którzy nie wiedzą że nie wiedzą Ale słuchajcie jakie prognozy nie były na pewno będą się dalej pojawiać powiem więcej my będziemy je czytać Dlaczego Bo mamy już tak jako ludzie że po prostu chcemy łączyć kropki w historię i prognozy opinie nam w tym pomagają i warto pamiętać o słowach warena buffetta już sięgając po prognozę że one mniej nam mówią o przyszłości A dużo więcej nam mówią o prognozujący dlatego Zastanawiając się czy warto w ogóle czytać prognozy ja powiem mocno tak bo dla każdego kto inwestuje prognozy To jest świetne spojrzenie na to gdzie jesteśmy a niekoniecznie Gdzie idziemy to jest sposób na zrozumienie zależności w świecie i też przymiarka do wyrabiania sobie własnej opinii o inwestycjach do tego jest to świetne narzędzie żeby zobaczyć że każda Historia może mieć dwa oblicza więc te sprzeczności się przydają to pozwala zobaczyć jak wiele zależy od interpretacji A do tego jest to też bardzo ciekawa kontra dla własnych przekona przekonań można zobaczyć czy na przykład moje jakieś przekonanie inwestycyjne nie stoi w sprzeczności ze zdaniem instytucji dającej prognozy może ich argumenty akurat burzą moją tezę inwestycyjną warto wszystkie te elementy pozwalają wyrabiać pokorę która jest niezmiernie ważna w inwestowaniu natomiast dla tych którzy chcą w ogóle już aktywnie inwestować czyli ścigać się z rynkiem i próbować zarobić więcej niż taki szeroki indeks giełdowy No prognozy To wręcz obowiązkowa pozycja nie tylko pod szukanie pomysłów inwestycyjnych ale też po to by wyczuć Jaka jest dominująca narracja na rynkach Bo jeśli chcemy aktywnie inwestować to gdzieś z tą narracją musimy się nie zgadzać trzeba tylko wiedzieć gdzie ona jest ta dominująca narracja No to Słuchajcie tyle o prognozach zeszłorocznych i o tym na co uważać a Przechodzimy już do sedna czyli do tego jakie tezy na ten rok stawiają analitycy Po pierwsze niechętnie stawiają te tezy uciekają trochę od takiego wróżenia na cały rok i wobec ogromnej chyba niepewności raczej stawiają tezy na Najbliższe miesiące mówiąc że trzeba być elastycznym po drugie słuchajcie to są chyba najbardziej pesymistyczne prognozy jakie Czytałem w swojej 14-letniej karierze na rynkach finansowych po raz pierwszy w ogóle widzę by tak otwarcie wiele instytucji na przykład prognozowało dalsze spadki na rynkach akcyjnych trzecia bardzo ciekawa obserwacja i wiele instytucji wróży że będziemy mieli do czynienia z mocnym spowolnieniem gospodarczym bą też recesję słowo recesja jest odmieniana przez wszystkie możliwe przypadki i wszystkie możliwe synonimy są stosowane Jeżeli rzeczywiście dojdzie do tej recesji to będziemy chyba mieli do czynienia z najbardziej oczekiwaną recesję w historii mniej więcej 70 proc ankietowanych przez Bank of America Mary lych ekspertów z 300 instytucji globalnie zarządzających pieniędzmi 70 oczekuje te recesji natomiast to i tak tylko 70 proc bo aż 90 proc ankietowanych spodziewa się że będziemy mieli wręcz spadek będziemy mieli spadek inflacji ale ten spadek inflacji nie ma być jakiś trwały owszem ma ona spowolnić zdaniem ekspertów w przyszłym roku ale potem mamy się liczyć z tym że jednak będziemy mieli do czynienia z wyższą inflacją w kolejnych latach i ten ostatni punkt rozwinę ale najpierw Słuchajcie Zabiorę tą kulę jedna łysa kula wystarczy dobra to o co chodzi z tą strukturalnie wyższą inflacją Po pierwsze samo spowolnienie gospodarcze pod wpływem chociażby właśnie tych bardzo szybko podwyższonych stóp procentowych jak i elementy zwykłej statystyki No pozwalają z dużym prawdopodobieństwem wróżyć że ta inflacja Będzie spadała w 2023 roku ale już do jakiego poziomu i jak szybko to już jest zupełnie inna dyskusja dużo trudniejsza bo między innymi pojawiają się pytania o to co będą robić politycy i bankierzy centralni i jeżeli na przykład populizm i duże wydatki na świecie miałyby zwyciężyć a polityczne presje doprowadzi do tego że banki centralne szybko poddadzą się w walce z inflacyjnego hydr i zamiast ją dobić na przykład utną jej tylko dwie głowy to wiemy z mitologii że na miejsce tych dwóch dwóch głów po prostu odrosną cztery kolejne i jakie to siły miałyby być takie proinflammatory praktycznie w każdym z tych raportów które czytaliśmy Transformacja Energetyczna która jest o ironią energochłonna i wymaga też potężnych inwestycji Kolejna rzecz demografia to że po covid niewiele dużo osób nie wróciło na rynek pracy i przez to firmy muszą w obliczu też wysokich wysokiej inflacji rywalizować cenami płacami o pracowników i ostatnia rzecz No podział świata na dwie bieguny na dwa bieguny przenoszenie produkcji na Chin bliżej Stanów Zjednoczonych Czy Europy z powodów strategicznych może jest uzasadnione ale powoduje też droższą produkcję i te trzy siły nie wygląda na to żeby miały nam jakoś w krótkim czasie zniknąć No to Słuchajcie tyle jeśli idzie o tezy na ten najbliższy rok przechodzimy do poszczególnych klas aktywów zaczynamy od akcji tylko łyczek wody rozważając inwestycje akcyjne można powiedzieć w uproszczeniu że stopa zwrotu będzie zależała tak naprawdę od dwóch rzeczy od tego jakie zyski Wygeneruj spółki w które inwestujemy i być może tymi spółkami też się podzielą z nami w formie dywidendy oraz to jak dużo za te zyski musimy zapłacić jaka jest wycena i na podstawie tych dwóch parametrów możemy łatwo opisać dylemat który dzisiaj mają prognozujący Otóż wyceny po dwucyfrowych spadkach indeksów giełdowych istotnie już spadły i mamy do czynienia tut bardzo ładnie zebrał to vangard sytuacją Gdzie jest już w wielu miejscach godziwie bo mówimy o na przykład już godziwych wycenach spółek z rynków rozwiniętych poza USA godziwych wycenach spółek niedowartościowany czy dużych spółek ze Stanów Zjednoczonych miejscami jest wręcz tanią bo na przykład tanie są w zdaniem avangarda już versus swoje historyczne wyceny spółki o małej kapitalizacji w USA czy rynki wschodzące ale są też jeszcze takie miejsca gdzie cały czas wyceny są wysokie natomiast ogólnie pospadały wyceny Już nie jest aż tak drogo jest powiedzmy sobie wygląda to uczciwie natomiast cały kłopot dzisiaj Rozbija się o prognozowanie zysków to co Widzicie to ciemną granatową linią zaznaczone oczekiwania analityków co do zysków spółek w Stanach Zjednoczonych na kolejne 12 miesięcy i zobaczcie przez ostatnie miesiące te oczekiwania były ciągle rewidowanie w dół ale nadal są dodatnie to znaczy analitycy pocięli te oczekiwania sądzą że to będzie trudny rok ale nadal oczekują że zyski wzrosną podczas gdy ankietowani eksperci z instytucji finansowych mówią w 90 proc bo ty tyle procent respondentów odpowiada że jeszcze trzeba będzie te prognozy zysków gdzieś w dół ściąć No i to jak bardzo jeszcze będziemy musieli zrewidować dzisiejsze oczekiwania co do zysków wyznaczy pewnie bardzo dużą część narracji o akcjach i o tym na ile będą one pożądaną klasą aktywów A co do tego Zdania są podzielone i zacznijmy od akcji rynków rozwiniętych takie instytucje jak blackrock Vanguard fidelity czy st Street mówią wprost a przed akcjami jeszcze spadki bo ich ceny a przede wszystkim Właśnie oczekiwania co do zysków nie odzwierciedlają jeszcze tej słabnącej rzeczywistości gospodarczej ale są też tacy jak UBS Morgan st czy JP Morgan którzy mówią jest już tak dużo pesy że to pewnie wszystko już jest w cenach suma sumarum dla rynków rozwiniętych te największe instytucje raczej widzą kiepsko te Najbliższe miesiące a jeżeli spojrzymy na akcje rynków wschodzących jest troszeczkę więcej optymizmu aczkolwiek też nie ma go zbyt wiele Lądujemy z sumaryczną oceną plus je od tych instytucji dla rynków wschodzących Jeżeli chcecie poznać moją i Marcina opinię na ten temat to niedawno nagrywaliśmy też wtorek pod tytułem rynki wschodzące czy schodzące gdzie odnosili się właśnie do perspektyw tego segmentu rynku jeśli chodzi o preferencje geograficzne nie widać jednoznacznych kierunków wskazywanych co instytucja to trochę inny pomysł Japonia się przewija świat bez USA Stany Zjednoczone cały czas na przykład są wskazywane przez dwie z tych instytucji więc tu ciężko mi wyciągnąć jest jakieś jednolite wnioski natomiast bardzo ciekawe Przemyślenia mam po tym jakie wskazują już te instytucje jako najciekawsze rodzaje akcji co tu się przewija przewijają się sektory spółek które są mają defensywny biznes czyli nieźle radzą sobie w momencie kiedy jest słaby wzrost gospodarczy są tutaj spółki o niskiej wycenie spółki Value niedowartościowane i Trzecia rzecz pojawiają się też spółki dywidendowe i jest to dla mnie bardzo ciekawe obserwować Jak szybko zmieniły się oczekiwania tych firm odnośnie właśnie chociażby spółek dywidendowych czy spółek Value ani słowa o spółkach technologicznych i zobaczcie mamy w tym momencie ogromną debatę na temat sztucznej inteligencji czat GPT podbija szkoły i zastępuje nam Google tym którzy już się chwilę pobawili nie muszę tłumaczyć jak Fajne jest to narzędzie które niektórzy mówią że może być nawet rewolucją na skalę pierwszego iponea z 2007 roku Cat GPT to jest tak naprawdę jakby nie patrzeć Microsoft Microsoft który zainwestował w to swoje pieniądze a dzisiaj dzisiaj mówi o tym że będzie chciał wdrażać tę technologię chociażby w pakiet office No i to te ogromne firmy technologiczne mają dzisiaj grono talentów kapitał do tego zdolność innowacji zmieniana tego zmieniania tego świata w długim terminie A pomimo te zupełnie się nie przewijają w tych prognozach i bardzo szybko zostały z nich wyparte Nie śmiałbym w tym momencie podejmować się zgadywania które sobie lepiej poradzą w tym najbliższym najbliższym roku Chciałbym tylko żebyście zapamiętali że każda historia Ma swoje dwie strony i warto mieć taki sceptycyzm gdy ktoś mówi teraz to już na przykład tylko spółki dywidendowe kończymy o akcjach A idziemy do klasy aktywów która która błysnęła przez ostatnie 2 lata do surowców to co Widzicie na tym wykresie na czerwono to jest d ostatnie d lata dla surowców Hossa surowcowa do połowy 2022 roku i spadki od połowy ubiegłego roku naniesione na to są jeszcze dwa takie okresy z historii kiedy surowce miały świetną passę lata 70 na jasnoniebieski kolor jak i lata początek lat 2000 ciemnogranatowy kolor i zwróćcie uwagę na dwie rzeczy na które też zresztą zwraca uwagę vangard Po pierwsze takie hossy surowcowe nie rozgrywały się w jednolitych pięknych pięknie idących wykresach do góry tylko były bardzo pocięte okresami spadków i mocnych wzrostów vangard mówi wprost surowce zaliczał mocne krót mocne krótkie zrywy i żeby na nich zarobić to trzeba było się wpasować w to okienko ba trzeba było też wiedzieć w którym momencie wyjść z tej inwestycji Dlatego zdaniem Warda chociażby trzeba pamiętać koniecznie przy surowcach i podpisuje się przy tym że jest to po prostu ryzykowna klasa aktywów którą można mieć wiadom w portfelu na przykład jako zabezpieczenie przed jakimiś szoki inflacyjnym jeżeli takie miałyby nadejść ale do długoterminowego inwestowania zdecydowanie lepiej historycznie nadawały się akcje dziś debata toczy się właśnie o to czy ta czerwona linia pójdzie w ślady hossy z tamtych dwóch okresów i tu Zdania są podzielone znów pesymiści co do surowców tacy jak fidelity vangard Zobaczcie musieliśmy też zmienić grupę firm bo nie wszystkie z tamtych poprzednio wymienianych wypowiadają się na temat surowców pesymiści mówią recesja zabije ceny surowców podczas te podczas gdy inne firmy weszliśmy teraz w taki super cykl surowcowy w super hossę i ona potrwa jeszcze dobrych kilka lat jak będzie zobaczymy trochę więcej takiego przekonania widać w stosunku do surowców energetycznych gdy o nich już się wypowiadają progno natomiast tu chciałbym was Bardo uczulić na kwestie ryzyka bo Zobaczcie przewijają się spółki dywidendowe przewijają się chociażby spółki Value do tego surowce energetyczne rynki wschodzące to takie cztery grupy inwestycji które w tych prognozach często są a one wszystkie są na przykład mocno powiązane z z cenami surowców jeśli naraz W swoim portfelu miałbyś je wszystkie miałabyś je wszystkie to tak naprawdę mnożysz jedno ryzyko r 4 trzeba na to mieć bardzo mocno na to zwrócić uwagę i przed tym przestrzegam by po prostu też pamiętać po prostu o tym jakie ryzyko podejmujesz Kolejna rzecz ciężko znaleźć cokolwiek o metalach przemysłowych i surowcach rolnych w tych prognozach dlatego tu nawet nie będę podejmował się próby jakiegoś komentowania A co bardzo ciekawego to mało jest o złocie zapanowała cisza na temat złota i wiele inwestorów pewnie rozczarowanym tych rozczarowanych tym jak żółty metal zachowywał się w ostatnim roku kiedy w kiedy zaliczył on tylko płaskie zachowanie w dolarach i tak naprawdę samo trzymanie dolarów w ubiegłym roku byłoby pewnie lepszą inwestycją niż złoto ale chciałbym przypomnieć że za ostatnie 5 lat Dzisiaj sprawdzałem wynik złota w polskich złotych to jest 78 proc na plusie i to jest tak samo jak inne surowce aktywo ruszające się w Zryw i przestrzegam przed spisywaniu go na straty Ja myślę że całkiem nieźle się w tym w tych swoich ostatnich pięciu latach spisał natomiast rozliczanie złota per Rock to już jest moim zdaniem coś co mija się z celem i przy surowcach właśnie dlatego że miały one tak świetną Pasę pozwolę sobie jeszcze na jedną ciekawostkę pewnie część z was widziała taki film Nieoczekiwana zmiana miejsc z danem idem i edim Murphy i nie spoileruj bardzo Powiem tylko że w tym filmie olbrzymią rolę odegrał sok pomarańczowy bo bohaterowie żeby dorobić się ogromnych pieniędzy musieli wykraść raport o zbiorach pomarańczy i Słuchajcie surprise surprise najlepszym surowcem ubiegłego roku okazał się kontrakt na sok pomarańczowy a najgorszym kontrakt na drewno tylko kto to był w stanie przewidzieć No ja podejrzewam że tylko ktoś kto miał bardzo dużo szczęścia bo w prawdziwym świecie nie ma takich raportów rodem filmu i samo wzięcie całego koszyka surowców to już musi być świadoma inwestycja natomiast wybór pojedynczego konkretnego surowca Moim zdaniem nosi znamiona już bardziej spekulacji niż konkretnie inwestowania I pamiętajcie o tym gdy na przykład usłyszycie teraz już tylko srebro możecie zapytać wygłaszając osobę Tak taką tezę A dlaczego nie mieć nikiel albo cynk na przykład Zobaczymy czy wtedy będzie miała coś taka taki taka osoba do powiedzenia surowce zostawiamy zostały nam jeszcze Słuchajcie obligacje i bardzo ważna rzecz mówimy o obligacjach notowanych na rynku w tym odcinku czyli o tych które na które wpływają zmiany warunków rynkowych zupełnie z boku zostawiamy obligacje detaliczne takie na przykład jak indeksowane do inflacji Seri Edo czy coi zupełnie nie dotykamy tutaj obligacji detalicznych jeśli chodzi o obligacje notowane to w ubiegłym roku dwucyfrowe spadki cen to to samo co mocne wzrosty rentowności Pamiętajcie na rynku obligacji jeśli rosną ceny spadają rentowności i na odwrót jeżeli rentowności rosną to jest to Toż same z tym że spadają ceny takie mocne wzrosty rentowności w ubiegłym roku wyeliminowały takie kuriozum jakim był ujemnie oprocentowany dług ilość tego długu w bilion dolar bilion dolarów Widzicie na tym w jak widać w 2022 roku bardzo szybko zniknął problem ujemnie oprocentowanego długu A to oznacza że dzisiaj obligacje są po prostu atrakcyjniej oprocentowane a do tego jesteśmy po mocnych wzrostach stóp procentowych na świecie i rynki już zaczynają węszyć ten moment kiedy będziemy mieli wręcz do czynienia WR do czynienia z obniżkami stóp procentowych na dzisiaj to co Widzicie to jest wycena przez kontrakty na rynku jak będzie kształtowała się rentowność amerykańskich obligacji a konkretnie nawet nie obligacji tylko stopy procentowej amerykańskiej rezerwy Federalnej w kolejnych dwóch latach i zobaczcie już jest ten taka tendencja spadkowa gdzieś od połowy tego roku w tych instrumentach wpisana czy tak będzie zobaczymy Znów to się może dynamicznie zmieniać Natomiast co jest ważne to że ceny instrumentów dłużnych obligacji zmieniają się właśnie podług zmian tych oczekiwań co się będzie działo ze stopami procentowymi a już teraz rynki obligacje zaczynają węszyć coś wokół Wokół obniżek stóp procentowych i jak do tego podchodzą instytucje oceniające tę klasę aktywów No patrząc chociażby na obligacje skarbowe rynków rozwiniętych to budzi dość dużo optymizmu lubią tą klasę aktywów firmy które dzisiaj analizujemy i do tego trzeba byłoby wspomnieć że zaznaczają iż obligacja dzisiaj to nie tylko wyższe oprocentowanie te notowane na rynku ale również być może pewien sposób zabezpieczenia się na wypadek scenariusza głębokiej recesji i w takim scenariuszu spodziewają się ci eksperci że mogłyby obligacje zapewnić poduszkę bezpieczeństwa w przeciwieństwie do tego co widzieliśmy w 2022 roku obligacje rynków wschodzących nie budzą jakoś dużo entuzjazmu wśród tych instytucji i taka sumaryczna ocena minus je chyba mówi wszystko natomiast dużo więcej jest uwagi poświęcone na obligacje korporacyjne bo tak jak przy obligacjach skarbowych na przykład amerykańskich mamy w tym momencie do czynienia z rentowności rzędu 3,5 PR tak już na przykład obligacje korporacji tych o wysokiej jakości czyli niskim ryzyku upadłości oferują jakieś 5 proc a jeżeli sięgnęli byśmy jeszcze półkę wyżej z ryzykiem na obligacje śmieciowe hild to jest 8 proc rentowności dzisiaj więc eksperci raczej są skłonni kierować też uwagę właśnie naszą w kierunku tych instrumentów bo po prostu oferują One wyższą rentowność wreszcie co mnie też bardzo ciekawi to to że mało miejsca poświęcono obligacji indeksowanym inflacją amerykańskim tu znów Zaznaczam nie mówię o polskich obligacjach detalicznych tylko o takiej klasie aktywów Jakie są amerykańskie tipsy one mają specyficzny sposób działania ich stopa zwrotu zależy od tego czy czy inflacja która się jak zmienia się oczekiwana inflacja jeżeli oczekiwana inflacja rośnie to również ceny Tips wraz z tym rosną na razie te tipsy wyceniają że średnio w Stanach Zjednoczonych przez kolejne 5 lat czy 10 lat średniorocznie inflacja ma wynieść około 2,2 PR to jest wpisane dzisiaj w ceny tipsów I ciekawi mnie że nie mówią o tym firmy inwestycyjne pomimo tego że zwracają uwagę na ryzyko wejścia w reżim wysokiej inflacji na tym Słuchajcie kończymy klasę aktywów i trzeba podsumować te punkty a punktacja prezentuje się następująco najbardziej preferowane przez w tych siedmiu instytucjach w prognozach są obligacje skarbowe rynków rozwiniętych punktów 5 obligacje korporacyjne z rynków rozwiniętych także dobrą punktację razem z surowcami energetycznymi złapały natomiast najbardziej sceptyczne w swoich prognozach są te instytucje odnośnie akcji rynków rozwiniętych jak będzie znów czas pokaże natomiast sięgnęliśmy jeszcze po jedno badanie już dzisiaj przytaczane to w którym Bank of America l pyta respondentów z 300 globalnych firm między innymi pyta o to która klasa aktywów przyniesie najwyższą stopę zwrotów 2023 roku i zobaczcie obligacje skarbowe na pierwszym miejscu ale równo te głosy w miarę się rozkładają pomiędzy akcje i pomiędzy obligacje korporacyjne co ciekawe dużo rzadziej przewija się gotówka i dużo mniej jest też optymizmu wobec kryptowalut i kryptowaluty w tym roku pokazały No cóż pokazały że są raczkując dopiero klasą aktywów która jest narażona na ogromne ryzyka i niestety jest tam też dużo nieuczciwych praktyk w tym otoczeniu kryptowalut bo przecież mieliśmy i duże bankructwa jak i ogromne afery rodem z Dzikiego Zachodu w tej sferze i to nie jest przypadek że po prostu o tych kryptowalutach z Marcinem niechętnie rozmawiamy bo uważamy że po prostu nie dopóki one nie są uregulowane No to jest to bardziej aktywo do spekulowanie a nie do do długoterminowego inwestowania eksperci ekspertami Słuchajcie ale jak moglibyśmy nie zapytać po prostu sztucznej inteligencji o to w co inwestować w 2023 roku i to co nam odpowiedział czat GPT No zwaliło nas z krzeseł Otóż odpowiedział nie jestem w stanie przewidzieć co będzie dobrym wyborem inwestycyjnym w przyszłości inwestowanie wiąże się z ryzykiem i Nie ma gwarancji że konkretna inwestycja okaże się dochodowa ważne aby dokładnie rozważyć swoje osobiste cele finansowe i poziom tolerancji dla ryzyka przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji inwestycyjnej Nic dodać nic ująć nie miała mieć ta sztuczna inteligencja za dużo rozsądku a tu jednak taka rozsądna wypowiedź co ja wyciągam z tych prognoz podzielę się swoimi subiektywnymi przemyśleniami Być może będą one dla was inspiracją do dalszego zagłębienia niektórych tematów Po pierwsze mam taką hipotezę że być może jest to aż tak Prosty schemat że 2020 rok to była stymulacja i potem 2021 był odzwierciedleniem tej stymulacji gospodarczej mieliśmy bum gospodarczy a teraz 2022 rok to jest mocne hamowanie gospodarki przez banki centralne to może 2023 rzeczywiście będzie tą recesję natomiast nie mam wątpliwości że rynki finansowe i tak pójdą swoją drogą i tak wcześniej będą próbowały zgadnąć co będzie się odbywało za rok 2 i to wkomponować w ceny instrumentów Kolejna rzecz to takie może pesymistyczne przemyślenie że nieszczęścia zdają się chodzić parami nie tylko w przysłowiu ale i w rzeczywistości rzeczywiście mieliśmy ogromny szok jakim był covid a potem jako fale wtórne pojawiały się kolejne szoki i mam takie przemyślenie że uspokojenie sytuacji czy czy powrót do normalności jakbyśmy to nazwali może po prostu zająć lata a nie kwartały ale jakoś nie zniechęca mnie to zupełnie do do inwestowania ba wręcz ten Powszechny strach który widzę dookoła mnie uspokaja o tyle że gdybym widział Powszechny optymizm to Bałbym się że okej trochę chyba jesteśmy za bardzo optymistyczni jest Może za drogo A teraz kiedy jest tyle strachu Myślę że to jest dobry moment by konsekwentnie realizować po prostu zakupy według własnej strategii ja Realizuję te zakupy zgodnie ze strategią w ETF oparte o globalne akcje nie staram się w długoterminowym portfelu wstrzelić w to który dokładnie rodzaj akcji lepiej się zachowa i też nie daje się zwieść takim fragmentom w prognozach jak w pierwszej połowie 2023 roku to może jeszcze za wcześnie na inwestycje w akcje ale na pewno pojawi się super nak kazja do ich kupowania konia z rzędem temu kto wstrzeliwania co do obligacji skarbowych moje przemyślenie podstawowe Słuchajcie Doceniam to jakim wspaniały mamy instrument i unikalny w Polsce jakim są te detaliczne obligacje indeksowane inflacją nie ma tam tyl rozkminu naprawdę godziwe oprocentowanie i potem połączone z indeksację do inflacji w kolejnych latach No fajny instrument ekstra że go mamy i nie nie mają takiego komfortu na przykład inwestorzy za granicą dlatego po prostu trzeba z tego mojej opinii korzystać jeżeli na to pozwala Jeśli to się wpisuje na przykład waszą strategi Kolejna rzecz o Polsce zupełna Cichosza to znaczy jak makiem zasiał nie w ty prognozach w ogóle o Polsce Ja wiem że my już od samego początku roku mamy się czym ekscytować mamy no cuda na Orlenie mamy nadchodzące wybory i wiele pewnie jeszcze innych rzeczy które przyciągają naszą uwagę ale prawda jest taka że jesteśmy małym rynkiem małą gospodarką którą niespecjalnie tak duże instytucje i światowi inwestorzy się przejmują Dlatego inwestując warto w mojej opinii dalej Po prostu stawiać na geograficzną ekspozycję szeroką na inwestowanie globalne tak żeby chociaż oszczędności częściowo były niezależne od tego co się dzieje w naszym kraju i tak samo tyczy się to inwestowania w walucie obcej ja robię bez zabezpieczenia walutowego inwestycje w na przykład akcje i ostatnia rzecz Wydaje mi się że mamy dużo większe możliwości w tym roku by bronić się przed inflacją bo i są dużo wyże wyżej oprocentowane depozyty i pewnie przez jeszcze chwilę będą na takich poziomach mamy dużo wyższe rentowności obligacji no i też wspomniane już obligacje detaliczne kto wie jak zachowają się akcje więc nie spodziewam się takiego nokautu dla wartości naszych inwestycji ze strony inflacji jak mieliśmy w poprzednim roku to moje przemyślenia ale Jestem niezmiernie ciekawy co wy wyciągacie z tego więc podzielcie się też swoimi przemyśleniami swoimi jakimiś oczekiwaniami i swoimi interpretacjami w komentarzach A ci z was którzy chcą trochę bardziej zgłębić jeszcze tematykę prognozowania i zobaczyć jak dużą rolę odgrywają w tym zdarzenia o których nie wiemy że się wydarz czyli te nieznane nieznane nieprzewidywalne albo o tym jak ulepszyć sobie proces prognozowania polecam dwie książki super prognozowanie Filipa tloka i Dan garnera jak i czarnego łabędzia nasima Nicolasa taleba jeśli nie chcecie czytać książek to dwie bardzo fajne notki dostępne publicznie jedna od howarda Marksa zri angielskojęzyczna gość 53 lata inwestujesz na rynkach finansowych jest skarbnicą wiedzy i chyba najbardziej takim kornym ekspertem jakiego czytam wyśmienita notka o tym jak podchodzić do prognozowania i dlaczego prognozy trzeba traktować z ogromnym dystansem i co ciekawe na stronie na przykład mBanku ukazał się fantastyczny felieton doktora Marcina mazurka o tym dlaczego ekonomista się myli i bardzo Też go Gorąco polecam Natomiast co bym na pewno chciał zostawić w waszej pamięci po tym odcinku Po pierwsze to że trzeba do prognoz podchodzić sceptycznie i na na pewno wiele nas rzeczy zaskoczy po drugie to że dobre prognozy charakteryzuje raczej pokora a nie pewność siebie Ja wiem że jak ktoś mówi pewnie jeszcze w taki skomplikowany mądry sposób o czymś to brzmi wiarygodnie ale z czasem jak jesteście w tym świecie inwestycji trochę dłużej to raczej taka pewność siebie odstrasza jeżeli ja słyszę w kimś bardzo dużo pewności siebie brak rozmowy o ryzykach o prawdopodobieństwach o różnych scenariuszach No to raczej mnie to strza od słuchania takiej osoby ze względu na to że mam wrażenie że broni własnej tezy czy jakiegoś swojego punktu widzenia a nie szuka prawdy Co może się zadziać z tymi inwestycjami Kolejna rzecz prognozy swoje a ty rób swoje Jeśli masz tą strategię to ją Realizuj konsekwentnie to jest dużo ważniejsze od próby przewidzenia co się stanie Zresztą nikomu to się powtarzalnie nie udaje i w ramach tej strategii dywersyfikuje to znaczy sięgaj po Całą kolekcję klas aktywów zbierajcie je latami bo tu chodzi o zbudowanie zespołu który zagra w każdym rodzaju meczu i Sportu a nie z postawienie na jednego idealnego zawodnika akurat na pojedynczy sezon Kolejna rzecz najbardziej niedoceniony sprzymierzeńcem jest czas jeżeli dacie wystarczająco dużo czasu swoim inwestycjom to będą one mogły wreszcie zapracować pamiętajmy o tym horyzoncie inwestycyjnym tak jak na przykład inflację ciężko pobić tu i teraz tak już z czasem zobaczcie jak złoto błysnęło przez 5 lat i ostatnia rzecz pocieszenie dla tych którzy męczą się prognozami nie musicie ich śledzić po to żeby inwestować wystarczy po prostu zbudowana nawet podstawowa strategia Inwestycyjna konsekwentnie realizowana by w tym swoim oszczędnościom dać szansę nie tylko na jakikolwiek wzrost ale też na pobicie inflacji długoterminowe a wręcz wzrost który pozwoli osiągnąć cele inwestycyjne i jeżeli macie takie poczucie że koniecznie musicie czytać więcej i zdobywać tą wiedzę to pamiętajcie o tym że wiedza niekoniecznie musi być problemem Bo dostajemy bardzo dużo też od was odpowiedzi w ankietach tego typu że nadal nie wiem w co zainwestować pomimo wiedzy nie wiem jakie kroki podjąć mówicie też że nie czuję się pewnie ze swoją wiedzą aby poczynić pierwsze kroki w inwestowaniu albo że brakuje wam po prostu osób blisko które inwestują więc to wspierające środowisko takie też potwierdzenie od kogoś czy poradzenie sobie z emocjami są równie ważne jak ta wiedza wiedza tak naprawdę to pewnie 20 proc sukcesu a 80 proc to jest po prostu działanie i myśląc o tym w kontekście inwestycji wracam do projektu który na ten rok dla was szykujemy do Fin crafters w kontekście inwestycji będziemy dbali w ramach tego projektu by osoby które zaczynają inwestować bądź niepewnie czują się na ty początku tej swojej inwestycji Drogi będą chcieli z nami to finansowe rzemiosło rozwijać będziemy chcieli zadbać o to by poradzić sobie pod naszą opieką z pokusami z natłokiem informacji ale wszyscy też wewnątrz jako taka większa grupa wsparcia będziemy mogli dać sobie motywację po prostu do działania pomimo strachu i kolejna ważna rzecz to ten natłok informacji usystematyzowanie tego wiemy że wiele z was nie ma czasu poświęcać na inwestycje kilku godzin tygodniowo chcemy stopniowo kawałek po kawałku w ramach kilkumiesięcznego programu krok po kroku doprowadzić was do zbudowania własnej strategii inwestycyjnej której będziecie mogli się komfortowo trzymać i nie będziecie musieli nikogo kopiować jeżeli to brzmi jak coś co akurat myślisz potrzebujesz i trafia do ciebie to Gorąco zachęcam cię do zapisania się na newsletter Marcin i.com Transformacja link znajdziecie pod tym filmem na Youtubie jak i w czacie i zapisując się na newsletter dostaniecie informację Kiedy ruszy nabór jaki będziecie też wiedzieć jak nam idą przygotowania Fin crafters to jest też nasz projekt na krok po kroku nie tylko rozpoczęcie inwestowania ale będziemy też tam mieli ścieżkę dla tych którzy chcą poukładać sobie finanse bo na przykład wyszli z długów chcą wreszcie zacząć oszczędzać i patrzeć jak przybywa tych oszczędności zbudować poduszkę bezpieczeństwa Jeżeli chcecie więcej o tym projekcie przeczytać to Gorąco was zapraszam też na bloga do artykułu Fin crafters od wiedzy do działania pozostałem Jeszcze dwie rzeczy po pierwsze Jeżeli podoba wam się ten odcinek To proszę was przybicie z nami łapkę w górę serduszko może jakiś uśmieszek pozwoli nam to dotrzeć do większej ilości osób a ostatnia rzecz było mnóstwo dzisiaj mięsa Więc pozostaje mi po prostu życzyć wam by ten rok 2023 był dla was dobry i pełen sukcesów finansowych byście zrealizowali te swoje cele finansowe Mam nadzieję że będziemy mogli wam w tym choć troszkę pomóc wszystkiego dobrego i do zobaczenia Słuchajcie za tydzień we wtorek wszystkiego dobrego dobrej nocy [Muzyka]