Benjamin Graham i jego 10 zasad inwestycyjnych. Królowie parkietu #1 [Benjamin Graham i Inwestowanie Wartości]

na podcast królowie parkietu zaprasza Piotr Zając finside.pl Dzień dobry państwu jest piątek 3 marca tym razem zapraszam nie na rozmowę z człowiekiem rynku ale na premierę nowego formatu format ten zatytułowałem królowie parkietu i będę w nim cyklicznie opowiadał o znanych i legendarnych inwestorach giełdowych będę przybliżał ich życiorysy opowiadał o różnych ciekawostkach z nimi związanych a także być może przede wszystkim Zastanawiał się nad tym czego dziś możemy się od tych legend nauczyć na premierowy odcinek jako bohatera wybrałem Benjamina Grahama czyli ojca inwestowania w wartość inwestowanie wartość rozumianej jako kupowanie spółek które są stabilne solidne fundamentalnie ale jednocześnie dość nisko wyceniany Niektórzy uważają że to tak tytułem wstępu że gdyby nie Graham to być może w ogóle nie powstałby zawód analityka fundamentalnego bowiem to on jako pierwszy zebrał i usystematyzował wiedzę dotyczącą spółek giełdowych a następnie przekazywał ją w podręcznikach a także na wykładach na Kolumbia University do najbardziej znanych jego książek należy inteligentny inwestor wydany także w języku polskim warto też na wstępie dodać że Graham był wyrocznią samej wyroczni zamachy czyli warena bufetta Zresztą sam bufet mówił o swoim stylu inwestycyjnym że jest w 85% grahamem właśnie i w 15% Filipem fisherem w tym premierowym odcinku opowiem trochę o życiu Grahama a także o krytyce pod jego adresem bo taka też się pojawiła a na końcu przedstawię 10 wybranych przeze mnie subiektywnie kryteriów inwestycyjnych które on stosował i które mam nadzieję posłużą państwu jako inspiracja przy budowaniu własnych strategii własnych metod inwestycyjnych także serdecznie zapraszam do słuchania Zacznę od życiorysu Benjamin Graham urodził się 9 maja 1894 roku w Londynie długo jednak na wyspach Nie zabawił bowiem gdy miał zaledwie rok jego rodzice postanowili wyemigrować do Stanów Zjednoczonych w celach zarobkowych Jego ojciec był przedsiębiorczym człowiekiem prowadził własny biznes i zajmował się importem porcelany niestety zmarł w 1903 roku a rodzinna firma niedługo potem upadła matka Bena Dora Graham postanowiła wtedy zainwestować resztę oszczędności na Wall Street i nie ma w tym przypadku bowiem na amerykańskiej giełdzie na początku XX wieku panowała silna Hossa napędzana luźną polityką departamentu skarbu na marginesie Skąd my znamy taki luz i ten rynek byka przyciąga wówczas niedoświadczonych inwestorów którzy nakręcali spekulacyjną spiralę Niestety w 1907 roku doszło do krachu znanego jako pani kabankowa 1907 bańka pękła grahamowie stracili pieniądze i znaleźli się na progu ubóstwa to była pierwsza i być może kluczowa Giełdowa lekcja dla Benjamina Grahama na własnej skórze Przekonał się bowiem jak ryzykowne są rynki akcji wielu uważa że to właśnie to doświadczenie sprawiło że strategia dorosłego Grahama była konserwatywna i cechowała się wysoką a wersją do ryzyka być może właśnie tu znajduje się źródło jego bazowej zasady tak zwanego marginesu bezpieczeństwa która mówiła tak w uproszczeniu by zawsze kupować akcje wyceniane poniżej wartości fundamentalnej spółki A wracając do życiorysu Graham był bardzo zdolny ponoć już jako dziecko wykazywał niesamowitą pamięć i miał smykałkę do matematyki w szkole średniej natomiast nauczył się czytać w aż sześciu językach Bez trudu dostał się na uniwersytet Columbia kończył go z drugim wynikiem naroku i dostał propozycję pracy na trzech wydziałach biologii angielskiej matematyki i filozofii nie wybrał jednak kariery Akademickiej postawił na Wall Street zatrudnił się w firmie inwestycyjnej New Berger Henderson & Lab szybko tam awansował dostał w zarządzanie środki klientów a gdy nabył trochę doświadczenia postanowił przejść na swoje w 1926 roku wraz z żeromem newmanem założyli swój własny fundusz i do czarnego czwartku czyli do 24 października 1929 roku ten fundusz całkiem nieźle sobie radził Niestety w wyniku pamiętnego krachu straciło aż 70% I choć przetrwał i udało się w 32 zwrócić środki klientom to w wyniku kryzysu i tego krachu finanse Grahama zostały tak poturbowane że postanowił on wrócić na uczelnie dorobić trochę i podreperować domowy budżet Jak więc widać w ciągu nieco ponad dwóch dekad Benjamin Graham doświadczył dwóch bardzo szczęśliwych giełdowych krachów Czas prowadzenia wykładów na uczelni okazał się czasem systematyzowania wiedzy i doświadczeń dodam na marginesie że na początku lat 50 studentem Grahama był właśnie Warren buffett I to właśnie tak jedna legenda poznała osobiście drugą podczas pracy Akademickiej Graham uporządkował zasadę inwestycyjne i stworzył strategię to pozwoliło mu poprawić wyniki inwestycyjne w kolejnych latach i napisać książki które stały się swoistymi bibliami inwestorów Mam tu na myśli dwie pozycje Security analisis z 1934 roku oraz wspominanego już wcześniej przetłumaczonego na polski inteligentnego inwestora którego pierwsze wydanie pojawiło się w 1949 roku mimo doświadczeń tych dwóch wspomnianych krachów Graham oprócz pracy Akademickiej cały czas zarządzał funduszem i dopiero w 1956 roku przeszedł na emeryturę różne źródła różnie podają ale w ciągu swojej kariery na Wall Street uzyskiwał średnią roczne stopą średnią roczną stopę zwrotu od 14,7 do 20% taka jest rozpiętość między tymi źródłami i warto te wartości porównać do ówczesnej średniej rynkowej która wynosiła 12,2%. Co oznacza że regularnie pokonywał on rynek Może nie była to imponująca nadwyżka ale pamiętajmy że Benjamin Graham był jednak reprezentantem konserwatywnego podejścia do inwestowania i tutaj chciałbym zakończyć wątek czysto biograficzny i przejść do wątku dotyczącego krytyki Benjamin graham jest dziś swoistym pomnikiem w tym giełdowym świecie ojciec inwestowania wartość pionier analizy fundamentalnej Guru samego War warto jednak dodać że nie brakuje osób które ten pomnik trochę odczarowały żeby nie powiedzieć skruszyły dlaczego i tu jest ciekawa historia Otóż najlepszą inwestycją w karierze Grahama był zakup 50% udziałów w firmie ubezpieczeniowej gaico fundusz Grahama kupił te walory w 1948 roku za 712 tysięcy dolarów co oznaczało że stanowiły aż 25% jego portfela po 25 latach ta pozycja była warta aż 400 milionów dolarów Co oznacza że stopa zwrotu z tej jednej inwestycji pobiła wszystkie inwestycje funduszu razem wzięte Jakże to przewrotne najlepszą inwestycją okazała się ta w której Graham złamał jedne ze swoich podstawowych zasad Po pierwsze zainwestował znacznie więcej w jedną spółkę niż zakładała jego strategia i po drugie trzymał akcję znacznie dłużej niż do momentu aż cena zrównała się z wartością fundamentalną innymi najlepiej wyszedł on na inwestycji wtedy kiedy złamał swoje reguły i teraz sceptycy mówią że Graham był farciarzem i że gdyby nie gejko to nie byłoby tego całego pomnika odsyłam tu między innymi do tekstu Jasona w Wall Street Journal który ukazał się w 2012 roku i w którym autor mierzy się pyta z pytaniem czy Graham był faktycznie takim dobrym inwestorem czy po prostu miał farta co istotne sam bohater tego podcastu nigdy nie krył tego że nagieł wtedy swoje reguły i przyznawał sam że miał szczęście Niemniej jednak słusznie zauważył przynajmniej moim zdaniem słusznie że na nadejście szczęścia trzeba być przygotowanym jak sam mawiał szanse nie zapukają do twoich drzwi Jeśli wcześniej Nie stworzysz im do tego odpowiedniego gruntu przez co rozumiał on gromadzoną wiedzę doświadczenie posiadane środki No a także gotowość do podjęcia większego ryzyka także bez tego gruntu który Graham niewątpliwie posiadał ani nie zarabiałby tych 14 czy też 20% rocznie ani nie trafiłby nigdy na akcję gejko i z pewnością nie miałby materiału do napisania wspomnianych wcześniej kultowych książek Innymi słowy Myślę że nieuczciwe jest podważanie całego dorobku Grahama tym że raz mu się poszczęściło myślę że ten szczęśliwy zbieg okoliczności w dużym stopniu on sam sprowokował latami swoje kariery i naukowej i biznesowej Więc byłbym daleki od burzenia pomnika a prędzej zapamiętałbym sobie tak taki takie motto z tej całej historii że szczęście sprzyja tym którzy są na jego przyjście po prostu przygotowani to motto niech będzie puentą drugiego wątku i teraz czas na trzeci za chwilę opowiem o kilku zasadach inwestycyjnych Grahama ale proszę nie traktować ich jako jedyne i słuszne prawdy objawione liczę raczej na to że mogą one stanowić inspiracje czy też wskazówkę do rozważań nad własnym podejściem do inwestowania od razu zaznaczę że jest to subiektywny wybór 10 kryteriów bo nie sposób zaprezentować tu wszystkiego co opisał on w swoich książkach Ponadto Graham stosował różne parametry w zależności od tego w jakiej branży inwestował jaki typ strategii stosował mniej lub bardziej defensywny no i też z biegiem czasu zmieniał się rynek i te różne kryteria musiały być po prostu odpowiednio dostosowywane przy wyborze tych zasad bazowałem na książce inteligentny inwestor a także na artykułach amerykańskiego stowarzyszenia inwestorów indywidualnych i tekstach Tomka Hondy i Adama zaremby W gazecie giełdy parkiet przechodząc do sedna Pierwsza zasada dotyczy dywersyfikacji Graham zalecałby w portfelu trzymać od 10 do 30 spółek A więc zalecał dość duży poziom zróżnicowania Co oczywiście sprawia że stopa zwrotu będzie się uśredniać w kierunku tej rynkowej Im więcej spółek będziemy mieć w portfelu sugerował też by portfel składał się nie tylko z akcji ale też z obligacji które stanowią taki powiedzmy bezpieczny bufor druga reguła dotyczy kapitalizacji spółek Graham preferował mniejsze podmioty zamiast Blue chipów uważał bowiem że duże spółki są w centrum zainteresowania mają duże pokrycie analityczne są często opisywane w mediach a ich akcje posiadają wielkie fundusze w efekcie Są to zazwyczaj podmioty dobrze wyceniane i po prostu trudniej znaleźć wśród Blue chipów okazję w postaci niedowartościowanego waloru Trzecia zasada dotyczy już wyceny Graham zalecałby szuka relatywnie nisko wycenionych podmiotów i w tym celu na wstępie warto posortować rynek według wskaźnika cena do zysk i wybrać 10% firm o najniższych jego wartościach według Grahama cena do zysku powinna wynosić maksymalnie 10 a najlepiej jakby była niższa otwartości 7 kolejne dwie reguły mówią już o tym by wykluczyć firmy o słabej kondycji płynnościowej By nie okazało się że ta niska wycena pokazywana przez cz to pokosie na przykład problemów z zadłużeniem i tak Czwarta zasada mówi że wskaźnik płynności finansowej czyli relacja aktywów obrotowych do zobowiązań krótkoterminowych powinien wynosić minimum półtora a piąta zasada mówi że zobowiązania długoterminowe powinny stanowić nie więcej niż 110% kapitału obrotowego kolejne 6 kryterium skupiało się już na rozwoju firmy który miał się przejawiać tym że spółka przez ostatnie 5 lat regularnie powinna raportować dodatni zysk netto a ponadto wynik za ostatni rok powinien być wyższy od tego osiągniętego przed pięcioma laty reguła numer 7 dotyczy z kolei wskaźnika cena do wartości księgowej według Grahama powinien być niski najlepiej nie większy niż 1,2 przy czym tu Warto dodać w wartości księgowej Graham nie uwzględniał trudno wycenianych wartości niematerialnych i prawnych więc tak podejrzewam że w przypadku niektórych spółek to może być trochę problematyczne zasada 8 mówi już o dywidendach Grahama Graham lubił spółki które co roku dzielą się z akcjonariuszami zyskiem w książce inteligentny inwestor pisano że ta regularność powinna obejmować ostatnie 20 lat no ale myślę że w przypadku GPW Chyba trudno znaleźć takiego rodzynka więc tak jak na początku No na pewno zbyt sztywno o tych wszystkich reguł nie można się trzymać tylko trzeba je też odpowiednio z parametryzować do warunków Jakie panują na rynku na którym inwestujemy i na koniec dwie reguły ale raczej z kategorii tych miękkich dziewiąta Graham sugerowałby posiadane akcje traktować jak bycie współwłaścicielem danej spółki chciał że przez to powiedzieć by podchodzić do tego Po pierwsze z dużym zaangażowaniem a po drugie by traktować to długoterminowo i nie przejmować się krótkoterminowymi wahaniami cen każdy biznes zwłaszcza niedowartościowany potrzebuje w końcu czasu by rozkwitnąć No a poza tym Graham z wieku umawiać że inwestor tym różni się od spekulanta że zarabia pieniądze dla siebie a spekulant dla brokera i niech puentą tego materiału i też swoistym podsumowaniem będzie 10 reguła w formie cytatu z samego bohatera tego podcastu zanim zainwestujesz musisz upewnić się że realistycznie oceniłeś prawdopodobieństwo że masz rację i że wiesz jak zachowasz się Jeśli okaże się że jednak byłeś w błędzie tutaj stawiam kropkę Zapraszam do komentowania materiału dajcie znać czy Taki format wam odpowiada i czy chcecie by prezentować inne legendy parkietu Dzięki za uwagę i do usłyszenia