10 rzeczy, które powinien wiedzieć młody inwestor (Inwestowanie dla początkujących – wykład) [Długoterminowe Inwestowanie dla Początkujących]

Dzięki za moment zobaczycie prawie godzinny wykład dla początkujących o inwestowaniu ale zanim to muszę dosłownie dwie drobne uwagi Jak już wspomniałem dla początkujących to jest bardzo ważne ostrzeżenie No bo jest to wykład który zrobiłem w marcu na potrzeby kongresu edukacji finansowej przedsiębiorczości 2022 jest on skierowany do ludzi którzy dopiero zastanawiają się na giełdę zastanawiają się nad inwestowaniem więc on jest bardzo bardzo prosty dla bardzo początkujących to jest takie ostrzeżenie dla tych którzy regularnie śledzą ten kanał słuchają podcastu nic za darmo żeby się nie okazało że wszystkie te rzeczy już wiedzą z poprzednich nagrań więc lojalnie Ostrzegam wykład dla super początkujących i to jest pierwsza wiadomość natomiast druga wiadomość którą zwierzę to jest miła wiadomość z drukarni przyszły pierwsze egzemplarze książki na sposób warrena buffetta kolejnej książki którą wydaliśmy w wydawnictwie milion kroków to jest kolejna pozycja którą Osobiście uważam za takim MasterChef na półce z książkami jeśli faktycznie inwestujemy pieniądze na długi się interesujemy się regulacyjnych jeszcze zostało kilka dni przedsprzedaży więc nie tylko pochwalę się egzemplarzem ale dodam dobrą wiadomość że wszystkie linki są pod nagraniem i można jeszcze skorzystać zarówno z darmowej dostawy jaki z niższej ceny pakietu cyfrowego ebook plus audiobook audiobook anagramem osobiście dobrych kilkanaście kilkadziesiąt godzin Studio spędzone także jeśli ktoś woli formy audio plus ebook to też oczywiście jest do dyspozycji kolejna książka wydawnictwie minął kroków A już nie zabiera więcej czasu jeśli jesteście gotowi Jeśli chcecie obejrzeć godzinny wykład dla początkujących No to polecam kawa herbata zeszycik notatnik długopis i zapraszam serdecznie Mam nadzieję że wyciśnięcie z tego materiału ile tylko się da a ja w razie czego jestem do waszej dyspozycji oczywiście później w komentarzach i [Muzyka] z Dzień dobry chyba już widzimy się na pełnym ekranie Co znaczy że za momencik zaczynamy nasz wykład wykład dla początkujących inwestorów o pojawia się i prezentacja więc już będę mógł troszeczkę wesprzeć się też słowem pisanym i po kolei powiedzieć o czym dzisiaj będziemy rozmawiać to brzmi bardzo ogólnikowo 10 rzeczy które powinieneś wiedzieć młody inwestor pewnie on powinien wiedzieć dużo dużo więcej A większość tych rzeczy dowie się po swojej inwestycyjnej drodze z biegiem lat tak naprawdę no ale jakoś trzeba było to zawrzeć całość żeby wszyscy mogli sobie tę wiedzę uporządkować więc wpadłam na pomysł że tych rzeczy Dzisiaj pokażę 10 Dlaczego choć 10 nie ma to większego znaczenia Tak jak powiedziałem już jeśli chodzi o to ile tego tak naprawdę jest bo z biegiem lat będzie tego pewnie dużo więcej niektóre te rzeczy będą się zmieniać jeśli chodzi o priorytety czyli jakieś będą absolutnie najważniejsze inne będą spadały na troszeczkę inne miejsce z i to jest bardzo bardzo indywidualna rzecz No ale dzisiaj dla tych którzy dopiero myślą o rozpoczęciu inwestowania albo dla tych którzy przekonali się w tym roku że czas najwyższy coś zrobić swoimi pieniędzmi ten wykład jest skierowany do tego ostrzeżenia dla wszystkich bardziej zaawansowanych bo może się okazać że 9 10 punktów kompletnie będzie się pokrywał z państwa doświadczeniem natomiast ten jeden tylko i wyłącznie będzie jakieś kompletnie inny Natomiast mam nadzieję że dla początkujących inwestorów będzie tutaj wartość absolutnie najwyższa mamy ze sobą godzinkę to jest całkiem sporo jeśli chodzi o tego typu rzeczy ja nie będę tutaj zalewał wszystkich wykresami i bardzo trudnymi rzeczami na to przyjdzie jeszcze czas natomiast Kongres edukacji finansowej przedsiębiorczości jest też po to żeby właśnie część ludzi zainteresowała się jakimś tematem absolutnie po raz pierwszy i dopiero po tym kongresie ruszyła troszeczkę dalej i zaczęła zdobywać tę wiedzę i już samodzielnia jeśli ktoś widzi mnie pierwszy raz w internecie to ja się nazywam Tomasz Jaroszek jestem blogerem finansowym wcześniej byłem dziennikarzem finansowym to jest o tyle istotne że z tymi finansami faktycznie No styka się moje życie zawodowe od dobrych kilkunastu lat jestem współautorem książki śladami warrena buffetta jestem inwestorem indywidualnym więc to też absolutnie nie jest tylko teoretyzowanie tylko jak mówię jakiś błędach to z reguły Większość z nich popełniłem jak mówię o czymś co faktycznie mi się przydaje no to faktycznie było to przetestowane na mnie moich pieniądzach moich rachunków maklerskich i mam nadzieję że takie praktyczne podejście będę w stanie dzisiaj bardzo mocno zaprezentować jestem właścicielem bądź współwłaścicielem wydawnictwa milion kroków na pewno będzie troszeczkę też o książkach bo książki są niebywale ważne co tu dużo mówić książki to jest źródło wiedzy które jest Znane nam od dawien dawna I choćby nie wiem jaka technologia teraz zmieniła nasz świat to i tak bardzo często inwestorzy będą odsyłać do książek książek które czasami były napisane nawet kilka sąd lat temu kiedy jeszcze wogóle nie używano internetu a i tak są dużo cenniejszy wskazówką w inwestycjach niż masa interaktywnych form jakie dzisiaj mamy do dyspozycji jaki jest plan dalszy na to spotkanie Jeśli ktoś dopiero zaczyna inwestować to to pewnie większość z tych rzeczy absolutnie gdzieś po drodze spotka albo Większość z tych rzeczy nauczyć się na własnym doświadczeniu na własną rachunku maklerskim Albo samodzielnie Po prostu to zauważy tutaj nie ma przewidziany jest sekcji pytań i odpowiedzi A podejrzewam że pod takim materiałem jakieś oczywiście pytania się znajdą więc później jak już to Ktoś widzi na YouTubie na nagraniu takim vd Iza chce zadać pytanie w komentarzu to ja oczywiście będę tam się udzielał i będę starał się wszystkie pytania odpowiedzieć ale tutaj będzie forma opowiadana czyli tylko ja opowiadam jakich jest ich 10 lat na dobry początek tych od tego inwestora który już troszeczkę czasu na rynku spędził i trochę edukacji finansowej w życiu powiedział do tych którzy dopiero co zaczynają i pewnie będą w tym miejscu za ileś tam lat ze swoimi pieniędzmi kolejność nie chcę powiedzieć że jest losowa bo gdzieś tam oczywiście na początku starałem się te bardzo bardzo ważne rzeczy zawrzeć i naturalnie nawet jak się mówi że jest kolejność losowa takich rad to gdzieś te pierwsze dla nas znaczy bardzo dużo i gdzieś podświadomie umieszczamy właśnie na pierwszym drugim trzecim miejscu więc coś w tym jest ale faktycznie nie ma co się przejmować czy tam rada numer 5 jest ważniejsza od razu numer 9 bez przesady absolutnie aż tak kolejność nie obowiązuje i nie ma tutaj jakieś tego typu hierarchii zaczynamy Mam nadzieję że jest jakiś notatnik albo coś takiego z długopisem bo takich rzeczy się po prostu czasem wraca chociaż Wydaje mi się że część z tych rzeczy będzie po prostu naturalnie w trakcie życia Każdego inwestora się pojawiać Mam nadzieję że trochę zainspiruje do pogrzebania Hej no i zaczynamy bo i tak bardzo długi to był wstęp [Muzyka] nie będzie to strasznie dużo obrazków będzie to taka forma opowiadana dzisiaj ale ale myślę że i dużo jeszcze obrazków i wykresów każdy inwestor po prostu w życiu zobaczę ale nie najważniejszych rzeczy jaka moim zdaniem jest istotna i jest przegapione w inwestowaniu i szybciej znamy sobie z tego sprawę tym łatwiej nam będzie patrzeć na swój portfel długoterminowy czy w ogóle na rynek kapitałowy to jest to że najcenniejszym aktywem jakie mamy do dyspozycji jest oczywiście czas jest to coś czego nie można kupić a jeśli pojawia się fakt że można dokupić no to trochę już robimy metaforę do tego że mając pokaźny kapitał na giełdzie jesteśmy w stanie mniej pracować albo może kiedyś nie pracować albo Przejść na wcześniejszą emeryturę i tak dalej i tak dalej więc jeśli mówimy o kupowaniu czasu to mówimy Oczywiście w tych kategoriach Jednak jeśli Zdamy sobie sprawę z tego że czas jest naszym najcenniejszym aktywem dla wielu ludzi będzie główną motywację do tego żeby na giełdzie zarabiać bo oczywiście kiedy sięgamy po rynki finansowe to bardzo często przychodzi nam na myśl od razu jakaś spekulacyjna rzecz Czyli jak to szybko zarobić pieniądze No to jest absolutnie naturalne kiedy widzimy rynki finansowe kiedy popkultura pokazujemy tych wszystkich maklerów dokładnie w takich realiach jak sobie oglądaliśmy w latach osiemdziesiątych filmy o giełdzie no to oczywiście byli to ludzie którzy krzyczeli głośno telefonu że Chciwość jest dobra i że po to jest Wall Street żeby jak najszybciej zarobić pieniądze kosztem tych drugich później z biegiem lat zmieniła się sceneria zmieniła się technologia ale inni bohaterowie mówią dokładnie to samo czyli że trzeba szybko spekulacyjne zarobić pieniądze absolutnie w dłuższym terminie nie o to chodzi jeśli Zdamy sobie sprawę z tego jak rynki finansowe mogą nam w kalendarzu z w dokupić trochę więcej tego czasu wolnego czy sprawić że po prostu będziemy dużo w Komfort finansowy No to mamy taką wielką motywację do nawet nie tyle oszczędzania co już logowania naszych pieniędzy na rynku kapitałowym i to jest moment w którym Chciałbym wszystkich zajęć zainteresować tematem tak zwanego ruchu Fire ruch Fire to jest oczywiście skrót od angielskich słów czyli czyli Financial Independence retirement pamięć nie myli dokładnie Amerykanina wszystko mają swoje super skróty chodzi tu o taki ruch zainicjowany w internecie żeby jak najszybciej odejść na emeryturę i osiągnąć taką wolność finansową nie chodzi o to żeby Gapić się w sufit i nic nie robić bo mamy już tyle pieniędzy że nie musimy iść do pracy tylko o to chodzi żeby decydować za siebie co chcemy robić w swoim życiu i jeśli zechcemy zrezygnować z naszej pracy zawodowej w wieku nie 65 jak ustawa nakazuje tylko w wieku na przykład czterdzieści bo jesteśmy w stanie finansowo to zrobić No to my decydujemy co z tym czas zawodowo zrobimy czy Może otworzą jakiś biznes a może już właśnie będziemy żyć tylko z tego rynku inwestycyjnego i tak dalej więc jeśli w kontekście czasu chcemy rozpatrywać nasze inwestycje to pierwsze notatkę którą warto zrobić to jest pogrzebanie w tym ruchu Fire Fire to to jest ruch który stawia na to że musimy oszczędzać Zresztą oszczędzanie jeszcze troszeczkę tutaj powiemy bo oszczędzanie z niebywale ważne w inwestowaniu sporo oszczędzać i sporo inwestować po to żeby w przyszłości utrzymywać się z tego kapitału to jest chyba najprostsza możliwa definicja i oczywiście im więcej oszczędzamy tym szybciej jesteśmy w stanie ten nasz cel osiągnąć Zachęcam do przekopania troszeczkę internetu bo tam jest masa inspirujących rzeczy chociaż oczywiście można z tym jak najbardziej przesadzić i można na nic nie wydawać pieniędzy Nie rozwijać się i patrzeć tylko jak te kwoty przerastają i przy okazji przegapić kawał życia ale jeśli znajdziemy merytoryczny wkład z tego ruchu to może być on bardzo bardzo przydatna samym początku inwestowania i może też nas zmotywować do tego że faktycznie ten kapitał musi się uzbierać jak ktoś mówi o tym że czas jest przyjacielem długoterminowego inwestora to zawsze pokazuje ten oto obrazek oczywiście Warren buffett człowiek który 70 lat na rynku finansowym spędził i ja sam ma już lat ponad 90 więc od bardzo młodego wieku pierwsze historie sięgające do zakupów akcji dosłownie w wieku nastoletnim czyli jako dziecko Historia pokazuje że czas i procent składany czyli to główne zjawisko finansowe które działa jak tylko ma troszeczkę więcej lat To wtedy pokazuje swoją siłę czyli te odsetki od odsetek które narastają z roku na rok i i to sprawiło że Warren buffett z milionera stał się multimilionerem aż w pewnym momencie stał się miliarderem i multimiliarder m przez dłuższy czas nawet był najbogatszą osobą na świecie jest to jedna taka osoba która w zasadzie tylko i wyłącznie zajmuje się inwestycjami czyli niczego nie wynalazł absolutnie nie ma tutaj żadnych startupów żadnych rewolucyjnych rozwiązań z których Korzystamy na co dzień jest to tylko i wyłącznie zarządzanie pieniędzmi ale to pokazuje Ten wykres jak się dokładnie przyjrzymy pokazuje jak procent składany I to długoterminowe podejście przy rynku kapitałowym może zdziałać cuda bo Większość naszych kalkulatorów i wszystkich symulacji na które wszyscy trafiamy na samym początku inwestowania ogranicza się do kilku lat kilkunastu lat Czasem jak mówimy emeryturze to się ogranicza że przez 20-30 lat coś robimy No a gdybyśmy przyjęli trochę skalę buffetta i rozszerzył i to że możemy robić coś jeszcze dłużej albo możemy coś bardzo wcześnie zacząć to jest coś co mnie tutaj interesuje w tym wykładzie to nagle się okaże że nasz majątek może wypracowywać cudowne stopy zwrotu wiele osób bardzo młodym wieku czyli dajmy na to zacznę o kończymy liceum zaczynamy studia się nie myślimy jeszcze o tym rynku finansowym w żaden sposób i zawsze mamy łatwe wymówki No bo musimy chociażby więcej pieniędzy mieć na rynek żeby wrzucić na rynek nie ma sensu wrzucać pierwszych tam set złotych czy kilku tysięcy złotych poczekamy że będziemy mieć więcej no i to jest jeden z tych pierwszych podstawowych błędów które robimy bo ten procent składany mógłby już gdzieś tam pracować oczywiście W zależności od tego jaki instrument wybierzemy bo ja cały czas to mówię bardziej inwestowaniem już rozpakowaniu Ja wychodzę z założenia że jest bardzo bardzo ryzykowne jeśli cała nasza filozofia będzie się opierać na tym żeby jakieś złote strzały w tym momencie zapewniły nam majątek w większości przypadków niestety historie pokazują że to się kończy raczej wyzerowaniu portfela i zaczynają od nowa i i może nam zabraknąć czasu i kapitału do tego żeby taki złoty strzał osiągnąć natomiast ten długi termin No jest bezpieczniejszy jest fajniejszy Tyle tylko że jest on dla cierpliwych ten majątek nie przyjdzie od razu ten majątek przyjdzie faktycznie z czasem górę pyta miliard dopiero na koncie pojawił się po 50 roku życia więc podejrzewam że większość znalazły już naturalnie odpuściła i uznała że nasza wolność finansowa jest absolutnie na poziomie wystarczającym kilku kilkunastu czy kilkudziesięciu milionów dolarów No są to astronomiczne kwoty z perspektywy większości z nas tutaj zerkam jak w moim wieku mniej więcej co tam już powyżej trzech czterech milionów dolarów było na koncie i podejrzewam że jedna osoba w Polsce już był podziękowała i żyła sobie tylko i wyłącznie z odsetek natomiast tamte duże kwoty dopiero pojawiają się później ale to jest to dlaczego Warren buffett wygrywa ze wszystkimi innymi inwestorami to nie tylko chodzi o jakąś przewagę że on wybiera niesamowite akcji jest absolutnie najlepsze rowery na rynku ale nikt nie wytrzymał na rynku tak długo więc tymczasem można bardzo bardzo wiele rzeczy nadrobić dobra powiedział żeby trzeba być cierpliwym i jak najbardziej Jeśli chodzi o to budowanie portfela więc musi być coś pozytywnego dla dla osłody więc teoretycznie mógłbym ten slajd pokazać też i 5 lat temu ale nie byłby on tak wymowny jak dzisiaj w zasadzie technologia i to że Zbliżamy się troszeczkę do rynków zachodnich sprawia że z roku na rok jest nam coraz łatwiej inwestować jeśli chodzi o dostęp do różnego rodzaju materiałów instytucji czy po prostu instrumentów i to jest wart odnotowania nawet to co się wydarzyło w trakcie panem i czyli to że miliony ludzi na całym świecie ruszyły do domów maklerskich ruszyły zakładając nowe rachunki Szukając tej wiedzy Szukając nowych instrumentów sprawiło że same domy maklerskie dostosowały swoją ofertę bardziej po człowieka który dopiero co zaczynam i my musimy na to patrzeć oczywiście z perspektywy polskiej czyli dla nas Ten największy rynek amerykański jest rynkiem zagranicznym natomiast my mamy swoją walutę i mamy swoje domy maklerskie mamy swój system emerytalny te wszystkie mamy swoje rozwiązania dla nas największe rynki na świecie będą właśnie tym nie wiem zagranicznymi na Ale co się dzisiaj tak naprawdę dzieje Jeśli spojrzymy na rynek inwestycyjny w 2022 mamy dużo większą dostępność do rynku z całego świata niż kiedyś Jak ja zaczynałem inwestować i już pomijam nawet moje licealne przygody jak tylko budować osobisty pobiegłem założyć sobie konto maklerskie No to tam jeszcze nie istniał nawet rynek newconnect nie mówiąc o tym jakie horrendalne pieniądze czy w ogóle trzeba było zapłacić żeby ktoś moje pieniądze wysłał za granicę po to żebym kupił jakąś akcję spółki zagranicznej No wtedy to była absolutnie jeszcze nie do pomyślenia ten rynek Był tylko i wyłącznie Polski dzisiaj te rynki całego świata już nie tylko są dostępne w wielu usługach maklerskich w wielu w ogóle usługach finansowych Ale one są też dużo tańsze bo haczyk polega na tym że tak jak wspomniałem kilka lat temu ten slajd również mógłby tutaj się znaleźć mógłbym powiedzieć że wow wreszcie mamy więcej rynków dostęp inwestora indywidualnego Tyle tylko że było to dosyć drogie teraz jest dużo dużo tańsze Powiedziałbym nawet taka rewolucja mała się stało właśnie w czasie z przez Expander licznych że zaczęły być promowane także darmowe konto maklerskie oczywiście z biegiem lat przychodzi mi do głowy ta lekcja której każdy z nas się nauczy że nie ma czegoś takiego jak darmowy na rynku finansowym więc tam też z reguły pojawiają się jakieś opłaty Czy Dom Maklerski liczy na to że zarobi gdzie indziej typu mamy darmowe akcje czy darmowe fundusze pasywne No ale mamy na przykład szersze Speedy Czy mamy zysk Domu Maklerskiego na wymianie walutowej Czy mamy po prostu sprzedaż innych produktów na który Dom Maklerski zarabia to tylko Uczulam żeby mieć świadomość że zawsze jak coś jest za darmo to gdzieś tam ta instytucja liczy oczywiście na to że zarobić na czym innym Niemniej jednak kilka lat temu byłoby nie do pomyślenia że można mieć Nie dość że darmowy rachunek Maklerski to można by jeszcze akcje czy jakieś instrumenty świat kupować absolutnie bez prowizji No to się zmieniło mocno w ostatnich latach na istnieje coś takiego jak rewolucja pasywna pasywne inwestowanie jest niesamowicie popularne na świecie jest bardzo mało popularne w Polsce to się oczywiście zmienia pfu Czyli w pasywne fundusze które są notowane na giełdzie są już coraz częściej dostępny dosłownie poprzez aplikację Możemy o tym poczytać możemy w to inwestować regularnie możemy budować sobie portfele z zasadą świętej pamięci bąbla czyli czyli takiego Guru inwestowania pasywnego człowieka który pierwsze etf-y w historii otwierał i to jest bardzo dobra wiadomość szczególnie dla tych którzy nie będą mieć dużo czasu na inwestowanie No bo jak kogoś to po prostu super kręci żeby otworzyć rachunek Maklerski postawić sobie z56 monitorów odpalić tam różne wykresy podpowiem że z biegiem lat dojdziecie do tego wniosku że liczba monitorów nie przekłada się na większe zyski Są absolutnie nie podejrzewam wszystkie te monitory zniknął z biegiem lat Chyba że ktoś serio się wkręcić w jakiś Trading taki już mocno zaawansowany gdzie on się faktycznie przydają a nie tylko są fajne do zdjęć w każdym razie wracamy do tego że większość osób będzie korzystać z pasywnego inwestowania i to nie na darmo nawet wspomniany wcześniej Warren buffett mówi że większość z nas powinna inwestować pasywnie jeśli ktoś już faktycznie chce poświęcić dużo czasu dużo zaangażowania i liczy się z tym ryzykiem to będzie sam dobierał swoje instrumenty na giełdzie A to się liczy z tym ryzykiem chociaż nie brakuje w moim portfelu pasywnych inwestycji które po prostu są takim naturalnym uzupełnieniem tego portfela dlaczego to jest bardzo ważne bo możemy uczyć się inwestować w polskie spółki ale możemy kupować światowe etf-y po to żeby mieć ekspozycję na cały świat i jednocześnie uczyć się inwestowania na pojedynczych spółkach na przykład na polskiej giełdzie daje to olbrzymie olbrzymie możliwości i samo inwestowanie staje się coraz czesc gdyby ktoś dzisiaj w mając powiedzmy dwadzieścia parę lat widząc jak ta nie są usługi finansowe zaczynając na przykład speca który ma bardzo niskie opłaty zobaczył jak wyglądały inwestowanie 10-15 lat temu spojrzał na kosmiczne opłaty otwartych funduszy emerytalnych spojrzał na gigantyczne opłaty fundusze aktywnie zarządzanych które są bardzo często sprzedawane w sektorze bankowym jako takie podstawowe rozwiązanie i zarazem najdroższe rozwiązanie No to mógłby się złapać na głowę za głowę jaka to jest różnica I taki jeszcze te opłaty są wyższe niż w wielu krajach Europy Zachodniej nie mówiąc już o Stanach Zjednoczonych więc z perspektywy inwestora indywidualnego to jest najwspanialsza wiadomość że to brakuje nam głównie chęci i pieniędzy cała reszta już jest na rynku i i czeka na wszystkich tych którzy zechcą zacząć inwestowania jeśli chodzi o dostęp do wiedzy jeszcze kilka lat temu powiedziałbym że super jest po prostu znać angielski bo ta kopalnia wiedzy jest tylko tyle że jest po angielsku dzisiaj jest już dużo dużo lepiej chociażby sam fakt że jest wielu ekspertów którzy założyli swoje platformy swoje kanały podcastowe youtubowe jest masa stron internetowych pasjonatów już nie tylko sektora finansowego który poprostu w ramach swojej działalności przy takim marketingu edukacyjnym starego typu strony no ale jest też masa takich projektów w których jak chociażby też między innymi uczestniczyłem że firmy stawiają całe platformy edukacyjne piszą ebooki nagrywają dziesiątki filmów które są za darmo po to żeby budować ten kapitał w społeczeństwie I to jest super naprawdę nigdy nie byłeś takie kopalni wiedzy jeśli chodzi o język polski więc jeśli ktoś po tym kongresie stwierdzi Dobra to teraz szukam jak inwestować to może być w dużym dużym szoku na jak wiele godzin będzie miał zajęcie przekonując poszczególne strony czy blogi Zresztą co polecam zrobić znowu z praktycznej notatki spojrzeć na listę prelegentów tego kongresu i większość prelegentów będzie miała jakąś swoją stronę podczas kanał YouTube newsletter czy przeróżne inną formę przekazywania wiedzy w formie tej treści w internecie i można sobie taką listę po prostu Dobrze przeklikać Google i nagle się okaże że osoby które pierwszy raz to są znajdą super listę blogów podcastów materiałów które przez długie długie wieczory będą Głównym zajęciem jeśli chodzi o te edukacji finansową nic trudnego Wystarczy wejść na główną stronę konferencji i sprawdzić tylko listę prelegentów polecam bo i od razu ta kopalnia wiedzy o której wspomniałem będzie na wyciągnięcie ręki jeszcze początkujący inwestor może nie wiedzieć co to jest cena do zysku czyli ten wskaźnik cedo z ten wskaźnik fundamentalny po którym najłatwiej jest ocenić czy jakaś spółka jest teoretycznie tania czy teoretycznie jest już trochę droga albo jest jakaś optymalnie na wyceniana to już zostawię wskaźniki jeśli chodzi o początki analizy fundamentalnej do tej analizy też każdy inwestor na pewnym życia dojdzie że ona jest potrzebna ale ona nie jest jakaś super prosta i trochę czasu trzeba faktycznie spędzić na nauce ja po wielu latach różnych prób eksperymentów patrzenia tego co jest na rynku i bycia jednocześnie inwestorom indywidualnym ale jednocześnie też częścią polskiego rynku finansowego no bo jednak jako bloger finansowy też cały czas tutaj jestem na chodzę do tego prostego wniosku że jednak te książki mają najlepszy wskaźnik ceny do potencjalnego zysku jaki możemy z tego wyciągnąć ponieważ był w Polsce taki etap zachłyśnięcia się konferencjami szkoleniami które kosztowały bajońskie kwoty i mówię tutaj o szkoleniach które kosztowały po kilka tysięcy złotych i tam oczywiście można było się przynajmniej w teorii nauczyć jak powinno się inwestować czy jak powinno się trejdować na rynku Czyli jak być tym spekulant m krótkoterminowym Tyle tylko że tutaj cena była naprawdę gigantyczna ale bardzo często uczyliśmy z tego co mogliśmy wyciągnąć z jednej książki może dwóch może trzech które zostały napisane sprawdzone zweryfikowane przez rynek no bo i tak ta druga część tego wskaźnika czyli ten z potencjalny zysk należy do tego zależy od tego jak my tę wiedzę wykorzystamy O tak więc najlepszy kurs nie sprawi że będziemy inwestorami Ja zawsze porównuje to do prawa jazdy Czyli możemy iść na kurs prawa jazdy możemy nauczyć się jak że tak powiem nie zrobić sobie krzywdy w tym samochodzie natomiast i tak czy będziemy kierowcą rajdowym czy będziemy tylko wozić siebie ewentualnie rodzinę rodzinnym samochodem spokojnie zgodnie z przepisami to oczywiście gdzieś docelowo zależy od nas Natomiast wiele miejsc obiecuję że wszystkich wszyscy będziemy kierowcami rajdowymi to oczywiście się absolutnie nie zadzieje to jest moment trochę autoreklamy albo jak wspomniałem jestem współwłaścicielem wydawnictwami nią kroków i dla mnie koncepcja tego że warto czytać III warto robić sobie masę notatek i wracaj do tych książek to jest absolutnie podstawa nie Zaczęło się od tego że napisałem z Przemkiem germanem śladami warrena buffetta potem jak polecieliśmy do do Omaha do Stanów Zjednoczonych na takie spotkanie akcjonariuszy spółki warrena buffetta no i później Zaczęliśmy już przechodzić przez ten rynek wydawniczy No i co się okazuje okazuje się że wielu fajnych książek jeszcze w Polsce nie ma a część Polsce część książek traci swoje licencję po prostu wydawcy stwierdzają że no giełda to jest taka niższa że nie będziemy już tych książek utrzymywać No bo oczywiście są wydawcy którzy wydają setki książek rocznie Natomiast jako ma się butikowe wydawnictwo do 2 czy 3 książki rocznie To jest super wynik ale książki Bardzo specjalistyczne Czyli już takie które są mocno skierowane do tych którzy są chcą właśnie być na rynku kapitałowym czyli chcą być inwestorami tutaj trzeba akurat książki przykładowe ale to gdzieś powinna się znaleźć jeszcze psychologia sprzedaży Browser A to oczywiście powinien się znaleźć inteligentny inwestor Bena Grahama jeszcze kilka innych tytułów które warto oczywiście mieć i to jest bardzo bardzo ważne jak już zaczynamy w ogóle inwestowanie od właśnie czytania książek to warto jest wracać do tych książek to jest rzecz która którymi nikt nie powiedział kiedyś i do tego akurat sam doszedłem później się okazuje że wszyscy dochodzimy do tego wniosku na jakimś etapie że kiedy my mamy większe doświadczenie z biegiem lat to doceniamy zupełnie inne wartości Jakie są wydanej książce przykład obie książki które są tutaj pokazane zbili fortunę dywidendach i na sposób warrena buffetta były już kiedyś w Polsce jajek kiedyś czytałem jako młodsze inwestor I absolutnie nie doceniają i tak jak doceniamy dzisiaj dzisiaj przeczytałem po kilka razy akurat boję wydaliśmy Więc można powiedzieć że akurat te dwa tytuły to już trochę na blachę niechcący się nauczyłem No ale zupełnie inna inne rzeczy zwraca się uwagę kiedy jest się po prostu starszym na rynku A czyli inteligentny inwestor będziemy na Grahama jest polecany jako jedna z najważniejszych książek jakie każdy powinien przeczytać jestem absolutnie zgadzam ale jestem święcie przekonany że jeśli ktoś zacznie inwestowanie od tej książki No to będzie Niełatwo że też tak powiem będzie o tyle Niełatwo że jest to książka Trudno jest to książka wymagająca jest to książka wielka więc po prostu wiele osób może się zniechęcić i później się okaże że po latach wróci się do tej książki jak się będzie miało rachunek Maklerski ileś tam lat jakiś się już się ile rzeczy na rynku zrobi no i się okaże że to jest książka genialna jeśli będziemy zastanawiać dlaczego wcześniej po nią minęliśmy warto jest do tych samych tytułów wracać po latach bo się czyta jest zupełnie inaczej i to już tak na przyszłość Jak macie jakąś książkę która wydaje się wam bardzo trudna i kupiliście ją i to się chyba nie uda nie wyrzucajcie od razu nie sprzedawajcie z powrotem do obiegu połóżcie na półce wróć Spróbujcie wrócić do niej za rok za dwa za trzy na pewno będą z inne odczucia I to akurat na tym rynku inwestycyjnym bardzo bardzo dobrze działa wspomniałem że i tak bardzo często sięgamy po trening i spekulacyjne bardzo często na samym początku chcemy zarobić szybko i to jest nieuniknione choćby nie wiem ile prezentację takich zrobiłem takie prezentację i też Zdarzało mi się bardzo głupio tracić pieniądze kiedy szukałem bardzo szybkich zysków i myślę że ma to każdy jak najbardziej ale głupie błędy na małym kapitale są dosyć wybaczalne bo Kiedy zaczynamy inwestować i mamy może kilka tysięcy złotych może kilkanaście tysięcy złotych to oczywiście z perspektywy chociażby studenta który oszczędności swojego życia wrzucił na rynek Maklerski jest to kwota duża ale takiej obiektywnej perspektywy gdybyśmy stanęli obok to nie są wielkie pieniądze dlatego że jeśli z biegiem lat dostaniemy jakąś dobrą pracę zaczniemy nasz biznes to może się okazać że będziemy w stanie jedną wypłatą taki portfel zwielokrotnić czyli będziemy w stanie niedopłaty dorzucić 100% tego co mamy już na rachunku więc jeśli stracimy w jakiś bardzo głupi sposób coś na małym kapitale ale to nas czegoś mocno nauczy to nie jest to jeszcze takie straszne niż jak popełnimy to samo już na dużo większą kapitale i teraz dlaczego ja w ogóle o tym mówię na samym początku inwestowania jeszcze też jako dziennikarz finansowe odwiedziłem bardzo dużo przeróżnych szkoleń kongresów po całej Polsce dobrych kilka lat w zasadzie każde zaproszenie Jakie dostałem jeździłem do tego jeszcze sam inwestowaniem swoją wiedzę więc od analizy fundamentalnej przez techniczną potrafiłem narysować cudowne nietoperze filiżanki inne cuda na wykresie na tych wszystkich szkoleniach i konferencjach spotykało się przeróżnych ludzi i spotykało się ludzi młodych którzy dopiero zaczynają ale spotykało się też ludzi którzy dorobili się już naprawdę dużego kapitału i chcieli spróbować swoich sił na rynku trochę wychodząc z założenia że skoro Ja postawiłem firmę znam się na biznesie To co na giełdzie sobie nie poradzę sorry no i bardzo często przez tego typu podejście czy takiego startujemy na rynku z przekonaniem że my musimy dać sobie na nim radę No i jak i później zawód że niekoniecznie z racji tego że kwota początkowa takich przedsiębiorców których ja wtedy znałem No to nie było kilka czy kilkanaście tysięcy Zobaczymy jak ta giełda działa dlatego ten 300 400 tysięcy więc ja też widziałem taki portfele początkujące testowe sześciocyfrowe kwoty na koncie od razu się znajdowały więc domy maklerskie uwielbiały takich klientów którzy jeszcze nie do końca wiedzieli jak uzupełnić zlecenie ale już wiedzieli że nie ma co z mniejszą kwotę startować w przecież oni się na tym znają niestety nawet można by powiedzieć że wszystkie domy maklerskie szczególnie brokerzy którzy też zarabiają na tym że klient traci doskonale wiedzą że taki klient jest często żyłą złota bo on po prostu ma ten kapitał duży i od dużego kapitału zaczyna popełnia te głupie błędy które każdy popełnia tylko ty nie traci kilku tysięcy a traci ich na przykład kilkadziesiąt czy kilkaset i trochę przed tym Ostrzegam bo bardzo łatwo jest sobie zrobić krzywdę kiedy już mamy ten duży kapitał i już nie zrobicie tego manewru że z najbliższej wypłaty dwóch trzech jesteście w stanie odłożyć te pieniądze więc jeśli ktoś teraz sięga po oszczędności życia albo boi się kilku procentowej A może już niedługo dziesięcioprocentowej inflacji i włożę te pieniądze w bardzo Ryzykowny instrument No to niebezpieczeństwo zrobienia sobie krzywdy na tym portfelu jest dużo większe niż to że stracimy tych kilka procent ma inflacji i to mówię Z pełną odpowiedzialnością Zresztą dosłownie wczoraj wyszedł mój podcast smutna prawda o inflacji gdzie dokładnie to mówię Większość z nas po prostu z instalacją w najbliższym czasie przegra i nie będzie to takie straszne jak zrobienie sobie na własne życzenie Kraków portfelu Korzystając z jakieś bardzo agresywnych instrumentów albo z czegoś na czym się kompletnie absolutnie nie znamy to chodzi mi po głowie oczywiście rynek kryptowalut który jest bardzo ciekawy ale jest bardzo dynamiczny i nie da się ukryć że tutaj też łatwiej Stracić pieniądze chociaż wyobraźnię od razu podsuwa nam te wielkie zwroty kapitału gdzieś chodzą mi po głowie wszystkie instrumenty z dźwignią gdzieś chodzą po głowie wszystkie instrumenty z ryzykiem walutowym łatwo jest dosyć Stracić pieniądze w czasach tak szalonych zmienności więc przestrzegam mocno że tutaj rozmiar portfela ma niestety znaczenia co jest jednak bardzo ważne konsekwencją na rynku w tym długim terminie mówię to szczególnie do tych najmłodszych widzów można nadrobić większość braków jakie mamy Ja nie Studiowałem ekonomii finansów masy tych rzeczy po prostu uczyłem się w trakcie chodzi o dodatkowe kursy studia podyplomowe i tak dalej z zawodu jestem dziennikarzem więc tak jakby Cała zabawa poznawania tego rynku polegała na tym że po 8 godzinach pracy kolejnych kilka godzin spędzają na tym żeby jeszcze się uczyć tego i i dzięki temu byłem w stanie ile czy jak najbardziej nadrobić na rynkach finansowych dzisiaj też możemy sporo nadrobić tym że jesteśmy sumienni tym że jesteśmy w stanie powtarzać jakieś dane zasady tym że jesteśmy w stanie utrzymać taki reżim naszego budżetu domowego chociażby gęstą konsekwencją jesteśmy w stanie w długim terminie dosyć sporo zrobić w portfelu i to na pewno pokażę inwestorzy pasywni którzy właściwie co miesiąc muszę wpłacić nadane instrumenty i później się okazuje że oni nie przegapili żadnego dołka żadnej Górki bo kupowali zawsze zawsze byli Na tym rynku i dzięki temu te portfele zupełnie inaczej działają bywają takie sytuacje gdy inwestorzy dywidendowej pokazują jak duże możliwości są portfela kiedy jesteśmy na nim cały czas Zresztą o dywidendach jeszcze gdzieś tam po drodze wspomnę ale to jest coś co jest fantastyczne i to jest coś z czego większość ludzi w młodym wieku rezygnuję bo mi się spieszy inwestowanie dywidendowej jest świetne pod warunkiem że mamy troszeczkę czasu No bo po prostu te pierwsze wypłacane dywidendy No będą dosyć frustrujące jak włożymy 10 tysięcy złotych do portfela a później dostaniemy z tego 500 złotych dywidend w skali roku i w zasadzie tyle bo nie chcemy sprzedawać kupować akcji co chwilę po to żeby zarobić spekulacyjny my tylko mamy kupować akcje czekać na dywidendy No to jak dostaniemy te 500 złotych i jeszcze zapłacimy podatek Jeśli to nie będzie na rachunku emerytalnym to po prostu będziemy wkurzeni Tyle tylko że cała zabawa polega na długim terminie i zwiększaniu znacząco tego portfela po to żeby te dywidendy niedojrze się królowały to jeszcze rosły i ta konsekwencja na poziomie kilku kilkunastu czy nawet kilkudziesięciu lat często bije na głowę super spekulantów którym się czasem udaje a czasem nie bo to też trzeba powiedzieć że my lubimy słuchać o tych bardzo udanych transakcjach ale nie bardzo słuchamy o tych bankructwa które były w tle no nawet spektakularne życie niejednego spekulanta które zostało opisane na łamach książek czy gazet też często kończyło się tragedia mi bo wielkie fortuny szybko można było roztrwonić i i radziłbym po prostu o tym pamiętać jeśli chodzi o te konsekwencje No to znowu trudno jest nie wspomnieć warrena buffetta zawsze ten cytat chodzi mi po głowie że nie musimy być mądrzejszy od innych a jedynie bardziej zdyscyplinowani niż inni Już sam fakt że po ktoś poświęcam godzinę a może kilka godzin na siedzenie na takim kongresie jakim dzisiaj się widzimy sprawia że że gdzieś tam zainwestowali śmy swój czas i być może taka inwestycja w postaci godziny dziennie na naukę finansów na naukę inwestowania na czytanie tego jak to w ogóle fajnie się tym jak funkcjonuje giełda może sprawić że ten skumulowany efekt będzie po prostu piorunujący bo godziny dziennie to jest 365 godzin rocznie A to jest naprawdę już potężna wartość i pewnie każdy kto regularnie chociażby ćwiczy jest w stanie też powiedzieć że nie musimy robić kosmicznych wyników w pierwszych niech treningu ale regularność treningu sprawi że za kilka miesięcy Czy kilka lat Te efekty będą niesamowite jak ciężko nam będzie uwierzyć Dokładnie tak wygląda to w inwestowaniu chociaż wiem że ciężko jest uwierzyć na słowo Ja nie wierzyłem na słowo absolutnie jak zaczynałem inwestować i naczytałem się że tam w długim terminie wszystko muszę jak najbardziej robić i muszę właśnie konsekwentnie do tego podchodzić absolutnie wtedy nie wierzyłem dzisiaj same powtarzam No bo szkoda i mam z tyłu głowy że ileś rzeczy mogłem zrobić dużo lepiej Mówi się trudno ja nie rozpamiętuje jakoś długo że rzecz jakieś błędy były popełnione czegoś nie zrobiłem ale zawsze robią z tego typu prezentację Czy będąc na wykładach jako blogach finansowe zadaję sobie pytanie co chciałbym usłyszeć na przykład 10 czy 15 lat temu żeby taka przyszła dorosła wersja mnie przyszła jakby miałem lat 18 i powiedziała mi słuchaj Tomek weź sobie do serca na serio te rady bo teraz i przekładają się na konkretne pieniądze czy te rady przekładają się później na na całą budowę strategii inwestycyjnej i tak to zrobić tylko 7 lat za późno na przykład więc ja zawsze budując tego typu wykłady staram się zadać sobie to pytanie co chciałbym usłyszeć wiele lat temu i co faktycznie mogłoby diametralnie zmienić moje podejście i to też jest jedna z tych rad które powinienem i tak wdrożyć wcześniej i tak jestem zadowolony że wdrożyły mnie relatywnie wcześniej jak na polski rynek bo jak ktoś ma dwadzieścia parę lat już ma założone xd w Polsce to jest bardzo wcześnie dużo więcej osób łapie się na tym po 30 czy nawet po 40 że to są fajne rozwiązania Natomiast im szybciej to zrobimy tym po prostu lepiej bo wykorzystamy te możliwości jakie dają te narzędzia jeśli ktoś nigdy nie słyszał tej nazwy to już mówię o co chodzi Mamy w Polsce dwa rachunki emerytalne z myślą stricte inwestorów indywidualnych oczywiście na emeryturę możemy odkładać w ZUSie chociaż To taka metafora no się działa troszeczkę inny system to nie jest tak że my odkładam pieniądze I ona zwrócą dokładnie w tej formie możemy odkładać przez stary system OFE może odkładać przez ppk czy PPS wsparciem Pracodawcy to też cały czas ten nasz system emerytalny się zmienia No ale z mojej perspektywy inwestora indywidualnego kluczowe są instrumenty dla inwestora indywidualnego Czyli to nie ma Pracodawcy to jest tylko i wyłącznie ja i moje pieniądze Ike i ikze zaraz powiem jeszcze o tym trzecim to są dwie formuły odkładania na emeryturę które są taką nakładką na różnego rodzaju produkty finansowe czyli to może być konto oszczędnościowe to może być specjalne konto do obligacji ale to może być konto maklerskie albo jakieś konto służące nam do na przykład zakupu pasywnych inwestycji typu właśnie fundusze ETF i w przypadku zarówno Ike i ikze nie ma podatku od zysków kapitałowych więc każdy jak sobie od razu myśli że ta filozofia inwestowania dywidendowe go jest super albo właśnie że z będzie w jaki sposób odcinał kupony No to niech sobie pomyśli że może to wszystko robić bez podatku i tutaj procent składany działa No oczywiście dużo dużo optymalnie to odsetki od odsetek są jeszcze fajniejsze No bo nasza inwestycja nie jest pomniejszona przy zysku o tych 19 procent i kiedyś można by było powiedzieć znowu tak jak z tym że nie dzisiaj jest tak łatwo inwestować za łatwo zacząć Kiedyś możemy powiedzieć że te limity były małe No bo radość kilka tysięcy No to dochodzimy do momentu w którym już zarabiamy sensownie i nagle się okazuje że tam jest limit tam 4 czy 5 tysięcy przeczytać bez sensu No to dzisiaj absolutnie Ten argument już nie działa elementy są bardzo duże z perspektywy No można powiedzieć takiego Kowalskiego jak patrzę się na wszystkie średniej medialny polskich zarobków No to poziomy rzędu 17 czy już 10 tysięcy rocznie nie są takie małe gdzie generalnie jeśli mamy i Ike i ikze No to jesteśmy w stanie rocznie odkładać ponad 20 się czyli realnie musielibyśmy miesięcznie 2000 złotych odkładać na taki rachunek żeby wykorzystać w pełni te roczne limity i dlaczego warto już wcześniej zacząć No właśnie powiedziałem roczne limity jest jakaś pula określona pieniędzy które musi możemy włożyć na ten rachunek i warto mieć to już wcześniej żeby po prostu wcześniej móc te pieniądze tam wkładać umysł osób rezygnuje od razu z ich założenia No bo tam nie może sobie tej wpłaty odliczyć od podatku tam jest główna korzyść podatkowa też taka że odliczamy osobie zeznaniu podatkowym No a skoro młodzi ludzie nie płacą podatku bodajże do 26 roku życia trochę zazdroszczę jak ja będę w tym wieku to nie było takich fajnych rzeczy no to tak naprawdę jaka to jest korzyść No ale pamiętajmy o tym że ta korzyść druga jest bardzo istotne czyli to że te pieniądze będą się pomnażać bez podatku to jest naprawdę o tym myśleć jak najwcześniej bo to już jest czysta matematyka i oczywiście argument Ale jak to Przecież ja nie chcę do 65 roku życia trzymać tych produktów i ten argument że łatwo obalić nie ma problemu Załóżmy że rozwijamy te wszystkie skarbonki wcześniej w wieku lat 40 na przykład czy nawet trzydziestu paru A co tam wydamy to sobie na podróż dookoła świata Albo wymarzony dom Nie ma problemu zapłacimy ten zaległy podatek i domy maklerskie nam to wszystko wyleczą ale i tak przez tyle lat oferowali śmy większymi kwotami więc matematycznie jest tutaj ogromna korzyść i ten trzeci znaczek to nawet dla ludzi którzy się interesują systemie emerytalnym To jest niespodzianka to jest takie trochę europejskie Ikea ono będzie wprowadzane one jeszcze nie istnieją Formalnie ja tylko ja dodałem że jak ktoś obejrzę tą prezentację i kiedyś usłyszało idę najbliższych miesiącach to warto się zainteresować to będzie też taki rachunek emerytalny sposób punktu Unii Europejskiej Czyli jesteśmy w stanie poza polskimi instytucjami na przykład założył jakieś zagraniczne instytucje taki rachunek No i gdzieś zagranicznej też będą mogli w polskich instytucjach zakładać sobie rahoon a w praktyce dorzuca nam to kolejny limit Czyli jeśli mamy tych oszczędności więcej to jesteśmy w stanie jeszcze więcej pieniędzy wrzucać na rachunki bez podatku od zysków kapitałowych to jeszcze nie jest sfinalizowane ale wstępne projekty zakładają że ten limit będzie taki sam jak Ike Czyli jak sobie dodamy te wszystkie limity typu xlp to nagle się okaże że możemy nawet trzy ponad 3000 miesięcznie odkładać na tego typu rachunki więc tutaj już nie ma wymówek akurat pod tym względem Życzę każdemu żeby miał taki problem że te limity są za małe te limity są naprawdę imponujące i właściwie Można w kilka lat już uzbierać dosyć dużą kwotę która będzie na nas pracować bez podatku od zysków kapitałowych lajfhaki jest taki że może jeszcze też namówić partnerkę partnera do tego więc w niejednym związku może się okazać że takie dwa Ikei 2x ze wesprze potężna maszyna do inwestowania bez podatku od zysków kapitałowych Oczywiście wiem że na początku No to tam emerytura to są takie słowo odstraszające nas absolutnie nie myślimy o tym jako o rozwiązaniu Emerytalne jeśli dopiero zaczynamy inwestować myślimy o tym jak optymalizacji podatkowej pewnie tylko jedna osoba będzie pokazywać palcem że nie powinno się mówić tylko o podatkach tylko przecież idealne No ale na początku inwestowania to jest bardzo bardzo ważne żeby optymalizować co się da od małej liczby zmieniają się w duże z biegiem lat coś w czym mogę absolutnie przestrzec Chociaż mi się całkiem nieźle udaje biorąc pod uwagę że i tak mieszkam w Warszawie i więc te wydatki Nie są jakieś super małe nie No nie da się ukryć że jej pandemia bardzo wielu z nas nauczyła takiego zaciśnięcia pasa bo też na wiele rzeczy nie mogliśmy sobie pozwolić bo wiele rzeczy po prostu przez 2 lata urodziło na rynku inflacja stylu życia to jest jeszcze inflacja od tej którą mamy ogłaszane przez GUS Czyli to nie tego że wszystko drożeje i mamy tym problem że nasze pieniądze są mniej warte czyli za tamte sam tysiąc złotych rok temu mogłem kupić ile rzeczy A teraz mogę kupić mniej rzeczy standardowa inflacja zamiast inflacja stylu życia polega na tym że podnosimy co chwilę poziom naszego życia i do takiego stopnia że wydajemy straszliwie dużo pieniędzy czyli topór oszczędności nam się drastycznie zmniejsza i w zasadzie z biegiem lat zarabiamy coraz więcej więc mamy coraz większe mieszkanie coraz droższe ubrania coraz droższe rzeczy coraz droższym autem jeździmy i tak dalej i tak dalej aż w pewnym momencie wchodzimy już na ten grubszy level czyli jeszcze wszystko bierzemy na kredyt No bo jak więcej zarabiamy to mamy większą zdolność kredytową i to doprowadza nas do sytuacji w której brakuje nam po prostu pieniędzy nawet na odkładanie na te rynki finansowe A tak jak wspomniałem oszczędzanie jest niesamowicie ważne w procesie inwestowania bez oszczędzania nie jesteśmy w stanie w ogóle tak naprawdę rozpędzić się więc większość z nas myśli tylko i wyłącznie o tym jakie jest ten procent zysku który uzyskamy to jest taka dosyć naturalne na samym początku nieważne ile pieniędzy wpłaca na rachunek nagle dziś Ważne że w tym roku zrobiłem tam 11,5 procent zysku na rachunku jest bardzo zadowolony i tak dalej No ja bym powiedział że dosyć istotne jest to czy to jest 11 procent zysku z 10.000 100.000 i jeśli ten wynik jest taki to to po mojej stronie jest to że mogę więcej pieniędzy włożyć na rachunek Maklerski Czyli znowu to po mojej stronie jest odpowiedzialność żeby te 10 tysięcy zamieniło się w 100 tysięcy i on nie musi się od razu zamienić zysków giełdowych naprawdę Ważnym czynnikiem o którym często zapominamy jest to ile pieniędzy my mógł wkładamy do naszym procentach finansowych i to dlatego powiedziałem że ruch fireade jako inspiracja na sam początek jest naprawdę bardzo bardzo fajny bo oszczędzanie z diabelnie ważny inflacja stylu życia to jest coś co wpadłam naszego życia bardzo podświadomie ja miałam akurat takie Znam parę takich osób z którymi te wzięłam się robić kilka biznesów i w momencie w którym był duży sukces finansowy w danym biznesie to oprócz jakiegokolwiek myślenia o tym co z tymi pieniędzmi zrobić dalej tam w zasadzie od razu pojawiło się wypłacenie sobie premierze coś mi tutaj wyszło fantastycznie w końcu Wymienię sobie mieszkanie na większe i wymieniam sobie z dwóch pokoi na 6 i biorę kredyt na milion złotych bo w tym momencie jestem w stanie to zrobić więc to tak jakby pierwszy odruch to było potencjalne wydanie bardzo dużych pieniędzy trochę nie patrząc tak jakby na jakiekolwiek liczby trochę nie patrząc ma na to że ta przyszłość wcale nie musi być wyświetlana bo to że rację ten biznes uda to wcale nie znaczy że on jest tak super skalowalny że on musi za każdym razem powtarzać ale wiele razy w życiu widziałem takie zjawisko że już ktoś dostaje premię od szefa i jeszcze tej premii nie dostał fizycznie a już pobiegł do sklepu kupić sobie jakąś nagrodę za to że do premiery często ta wartość tylna jest kilka razy wyższa niż sama ta premia którą się dostaje więc Tym sposobem łatwo wpadamy w Francja stylu życia i coś w tym jest że ograniczenie niektórych wydatków często tych kompletnie niepotrzebnych tych kompletnie luksusowych z wielu punktów widzenia sprawia że nigdy nie będziemy mieć dużego kapitału na tych rachunkach więc ja jestem z tego teamu ludzi po których nigdy jakoś nie będzie mocno widać tych wszystkich markowych rzeczy które muszą z daleka się świecić I absolutnie musimy wyglądać na ludzi zamożnych ja wolę nie wyglądać na człowieka zamożnego ale na tym rachunku mają być dużo bardziej imponujące kwoty które sprawiają że mogę dużo rzeczy potencjalnie w życiu zrobić Ja polecam zawsze psychologię pieniędzy Morgana hosera który doskonale to opisujesz duże różnice między bogactwem baza wolnością i kiedy jesteśmy w stanie to sobie zdefiniować to już nam to w ogóle nie przeszkadza tak jakby mamy świadomość że bycie zamożnym jako cel sam w sobie nie pokazania się Pawła zbudowania tego kapitału często z wykorzystaniem rynków finansowych jest tym absolutnie najważniejszym cytat który został już przerobiony przez tyle osób że ciężko jest znaleźć osobę która powiedziała to po raz pierwszy Widziałem już kilka polskich nazwisk które sobie przypisują ten cytat oczywiście najsłynniejszą osobą na świecie która to przypisując Anthony Robbins największy mówca motywacyjny ale nie on też to wziął od kogo innego to jest bodajże cytat dimaro nas lat 60-tych jeśli mnie pamięć nie myli doceniasz możliwości jednego roku nie doceniasz możliwości jednej dekady czytam nie doceniasz tego co możesz zrobić przez 10 lat i to jest bardzo ważne z perspektywy młodego człowieka w książce z Fortuna o dywidendach jest taki ładny opis że osoba która zaczyna inwestować regularnych portfel dywidendowych wieku dwudziestu lat i tak później na wielu wykresach będzie biła na głowę osoby które zaczęły wieku 30 35 40 i tak dalej ta Dekada która się wydarzy młodszym wieku procent składany czas i i to daje im gigantyczną przewagę w długim terminie nagle się okazuje że wystarczyło zacząć trochę wcześniej na małych kwotach ale mimo wszystko miało to ogromne znaczenie i większość strategii inwestycyjnych będzie nas kusić z perspektywy roku i będziemy oceniać perspektywę roku i wszystkie wszyscy na świecie dosłownie wrzucają nas w te szufladkę tego co robimy na koniec roku mnie na przełomie grudnia i stycznia podsumowujemy rok A co robimy i co robią Media kiedy Kiedy kończy się rok dokładnie nam pokazują co w danym roku urosło celem roku spadło ile mogliśmy na czym zarobić meczu stracić natomiast to nie ma dużego znaczenia z perspektywy naszego indywidualnego portfela No jeśli wam powiem że dany portfel czy dana inwestycja jest w stanie zarobić bardzo bardzo dużo ale dekadę no to teoretycznie i na logikę większość osób powinna od razu to klikać i chcieć to zainwestować pieniądze i tak dalej Natomiast w praktyce jest że masa osób nie wytrzyma tych 10 lat będzie chciała zrobić zupełnie co innego żeby po prostu mieć to szybciej i ten pierwszy wykreślić z Warrenem buffettem też jasno pokazuje że ta konsekwencja w długim terminie N