🧭 Jak inwestować? 6 ważnych decyzji w Twojej strategii (JDON#46) [Strategia Inwestycyjna i Cele]

[Muzyka] nazywam się Jan Dziekoński A to jest mój podcast o nieruchomościach mówię w nim o mechanizmach w rynku mieszkaniowego w zasadach inteligentnego inwestora czy psychologii Cent i uczestników tego rynku moja artykuły i szereg różnych nagrań znajdziesz także na moim blogu Jan dziekoński.pl Jeżeli jesteś profesjonalistą i żyjesz z rynku nieruchomości to zapraszam ciebie także na mój serwis analityczny fltr.pl gdzie razem z zespołem i doradztwem dla uczestników naszego rynku Witajcie serdecznie na kanale Jan Dziekoński o nieruchomościach dzisiaj na podcaście 50 jubileuszowy można powiedzieć odcinek podcastu na YouTubie trochę wcześniejsze jest to odcinek po 46 Ale traktuję to jako jubileusz przynajmniej działalności podcastowej i dzisiaj chciałbym wam opowiedzieć o tym jak inwestować generalnie nie tylko w nieruchomości w różne inne też klasy aktywów co mogłoby się wydawać takim tematem filozoficznym wręcz ale myślę że jest bardzo ciekawe i bardzo istotny strategii w ogóle inwestycyjnej zanim do tego przejdziemy Jeżeli jesteś pierwszy raz na moim kanale serdecznie zapraszam ciebie do kliknięcia przycisku Subskrybuj jeżeli spodoba ci się to nagranie Daj mi łapkę w górę pięć gwiazdek serduszko cokolwiek czymkolwiek Możesz mi pokazać że są nagranie się tobie podobało jubileusz troszeczkę jest też taki że 50 nagranie w sumie zarówno podcast blok i kanał YouTube wyprowadzał mniej więcej od dwóch lat i prawie 2 lata temu nagrałem taki napisałem artykuł i nagrałem też taki takie nagranie pod tytułem Dlaczego inwestujemy Zastanów się zanim zaczniesz inwestować bo zainspirował mnie do tamtego nagrania książka start with Wire Simona Simka która moim zdaniem jest bardzo fajnym takim frameworkiem czy czy po polsku schematem myślenia o różnych rzeczach przede wszystkim od strategii biznesowej ale to też można bardzo fajnie zastosować do strategii inwestowania która mówi że najpierw się zastanawiamy Dlaczego coś robimy Dlaczego gramy w tenisa Dlaczego uprawiamy jakiś sport Dlaczego Malujemy Dlaczego inwestujemy później się zastanawiamy jak to robimy Czyli jak będę inwestował to zaraz opowiem zresztą w tym odcinku ale jeżeli jak uprawiam sport uprawiam go amatorską pewnego zawodowo uprawianego ekstremalnie uprawiam go dla rozwoju relacji z innymi a dopiero zastanowię się co robię gdzie się będę wspinał Jaki samochód kupię W co zainwestuję W jaką klasę aktywów albo jaką konkretną nieruchomość akcję czy obligacje i o to właściwie jest cykl znajdziecie link w opisie do tego nagrania do tamtego artykułu i tamtego podcastu i wideo w którym o to mi opowiadałem ale w bardzo dużym skrócie opowiem najpierw Jakie były te Dlaczego czyli ten pierwszy jakby poziom ustalania tej naszej strategii inwestycyjnej ja tak naprawdę inwestowaniu takim bardziej zawodowym zajmuje się 10 lat tak naprawdę w 2013 roku zaczynają inwestować mieszkania na wynajem wcześniej Oczywiście miałem trochę takich przygód raczej nie inwestycyjnych tylko spekulacyjnych bym powiedział z giełdą ale też obecnie dużo Jakby czasu energii pieniędzy przede wszystkim Mam blokowany w też aktywa finansowe czyli nie tylko Nieruchomości więc mogę powiedzieć że inwestowanie jest jakimś kawałkiem mojego życia jestem może powiedzieć mamy edukację związaną jestem w trakcie pozyskiwania też licencji doradcy inwestycyjnego czego nie udało mi się niestety uzyskać w zeszłym roku może w tym roku mi się uda zdać ku temu egzaminy Wydaje mi się że mam coś na ten temat do powiedzenia i przez te 10 lat inwestowania też pomagania moim klientom W inwestowaniu czym się kiedyś zajmowałem teraz się nie zajmuje tym na co dzień jakby zauważyłem 9 takich zasadniczych powodów dlaczego ludzie inwestują podzieliłem je na trzy kategorie Po pierwsze na takie emocjonalne powody i pierwszym z nich to było takie fomo Fear of missing out Czyli po prostu podążanie za tłumem bo wszyscy inni kupują mieszkania to ja też będę inwestował i to jest bardzo częsty powód który nas popycha do inwestowania też w inne rzeczy ostatnio moi rodzice w zeszłym roku kupili jakąś tam lokatę strukturyzowaną nic mi o tym nie mówiąc i zrobili to pod wpływem koleżanki która do tego ich zachęciła która też w kompletnie się nie zajmuje inwestowaniem no ale cóż tłumie było raźniej i to niestety się bardzo często mieścina na inwestorach drugim takim emocjonalnym powodem było ego zarówno ego pod tytułem pokaże że ja potrafię jak też ego zrobię coś fajnego na przykład wyremontuje piękną kamienicę poprawię moje miasto Dzięki czemu będzie będę się czuł lepiej i niekoniecznie to będzie opłacalne spotykają się z takimi jakby powodem dla którego ktoś dużo pieniędzy na tym nie zarabiał ale był potem zadowolony i też pasja to jest trzeci takie emocjonalny powód który wiele osób popycha do tego że po prostu zajmują się inwestowaniem szczególnie właśnie w nieruchomościach ale też w inne klasy aktywów bo po prostu ich to pasjonuje to jest jakiś sposób na spędzanie czasu drugą kategorią tych Dlaczego były Dlaczego finansowe ochrona kapitału to jest najczęstsze jakiś powód dla którego ludzie na przykład trzymają środki pod materacem na jakieś niskoprocentowane kończy lokacie i tak dalej ale też niekiedy kupują na przykład nieruchomości bo chronią wtedy ten kapitał przed po prostu wydaniem przed konsumpcją ten pieniądz jest zamrożony to czują się dzięki temu bezpieczniejsi drugim takim powodem finansowym jest wzrost kapitał nie tylko chcemy bronić np kapitał przed to jest jakimś nieplanowanymi wydarzeniami ale chcemy żeby ten kapitał rósł W szczególności chcemy żeby powiedzmy na przykład zgodnie z inflacją żeby nam ta ochrona kapitału ten wzrost kapitału przynosi nam jakieś zabezpieczenie inflacyjne przy czym No tak jak mówiłem w tamtym odcinku to inflacja to jest powiedzmy taki trochę efemeryczne stworzenie więc moim zdaniem to nie jest najlepszy powód albo przynajmniej jest trudno uchwytny No ale o tym opowiadałem wtedy i trzecim takim finansowym powodem było pokrycie bieżących potrzeb to już jest taki powód bardziej już wymierny to znaczy to jest takie inwestowanie które daje mi znaczy moim to jest taki cel inwestowania w którym moim inwestycje przynoszą mi takie przychody że pokrywają one moje koszty życia rachunków raty kredytu leasingu szkoły dla dzieci i opiekunki i tak dalej wszystkich takich powtarzalnych comiesięcznych wydatków dzięki czemu jakby nie muszę się przejmować jakby albo mniej się mogę Muszę przejmować jakby sytuacja na rynku pracy mam pokrytą jakoś tak podstawowe potrzeby i to często jest w ogóle Pierwszy etap w kierunku trzeciej kategorii Dlaczego inwestuję opartych o wartości czyli jakieś takie sytuacje czy stan który chcemy osiągnąć pierwszą taką pierwszym takim powodem inwestowania który Ja spotykam był spokój psychiczny znaczy ja nie tylko mam uchroniony kapitał i nie tylko pokrywał swoje bieżące potrzebę ale też mam wokół tego zbudowany cały system mentalny można powiedzieć w którym mój inwestycje zapewniają mi spokój brak strachu przed tym że utracę pracy że zachoruję że ktoś bliski zachoruje czy że coś się złego się wydarzy ja jestem zabezpieczony dzięki moim inwestycjom na to różne rzeczy i w efekcie inwestycje nie dają mi nie tylko konkretne przepływy pieniężne ale po prostu też No powiedziałbym stan psychiczny bardzo korzystny dla naszego Powiedziałbym też zdrowia drugim takim opartą wartości dlaczego jest niezależność finansowa to jest troszeczkę bardziej zaawansowany etap to znaczy to jest taki etap kiedy moje inwestycje moje zasoby dają mi nie tylko ten spokój psychiczny pokrycie różnych kosztów Ale ja wiem Widzę że niezależnie co się wydarzy pomiędzy takie bardzo katastrofalne sytuacje niezależnie czy stracę pracę czy będzie jakaś recesja czy cokolwiek innego wystąpi to mam na tyle duży kapitał lub na tyle dobre przepływy finansowe w stosunku też do moich kosztów życia bieżących trzeba o tym pamiętać że choćby nie wiadomo co było przeżyję kolejnych nie wiem 3-5-10 lat i w tym czasie no historia pokazała że większość kryzysów trwa krócej nawet bez okresu bezrobocia też trwają krócej więc nie jest jakoś sobie tam poradzimy w międzyczasie i wtedy jesteśmy niezależni możemy sobie też pozwolić wtedy na takie bardziej ambitne projekty to znaczy rzucam pracę naprawdę na rok na dwa na przykład za granicę w podróż Czy żeby pracować w wolontariacie czy żeby zająć się nauką generalnie robić jakąkolwiek inną pasję i wiemy że możemy sobie na to pozwolić by nasze finanse nam to umożliwiają trzeba pamiętać że ta niezależność jak czasami jakby zrozumiecie ono niekoniecznie musi być oparta o to że mamy duży kapitał bo niezależność finansowo to jest po prostu też z tobą umysłu można powiedzieć No bo można rzucić wszystko w tak zwaną cholerę i pojechać na pół roku zajmować się nie wiem żółwikami w Azji jeżeli my po prostu odpowiednio dostosujemy nasze koszty życia i nie będziemy mieli na przykład zbyt wysokich stołu jest obowiązek to też możemy zrobić z niskimi niskimi kapitałem więc o tym trzeba pamiętać że ten Dlaczego oparte o wartość one mocno zależą też od tej naszej strony kosztowej życia no i takim Dlaczego ostatecznym które często się pojawia w książkach zarówno Roberta kiyosakiego czy Sławka maturi jest wolność finansowa czyli takie już można powiedzieć w ultra najwyższy stan kiedy Moglibyśmy przestać pracować moglibyśmy przesłać robić cokolwiek A nasze aktywa przynoszą nam takie dochody które pokrywają zawiązką wszystkie nasze planowanej nieplanowane koszty niezależnie nic nie robimy a przybywa nam środków finansowych na koncie No to już jest taki stan powiedzmy ekstremalny ja osobiście poznałem kilka osób które taki stan teoretycznie osiągnęły przy czym z jednej strony no nie powoduje że staniemy się szczęśliwsi w życiu No bo potem przechodzą inne historie to z jednej strony z drugiej strony no pytanie czy ten stan nam jest potrzebne No bo większość osób jeżeli ma powiedzmy ma możliwości No to nie będzie się działo na czterech literach i nie robiła Nic coś będzie realizowała więc tak naprawdę ta wolność Finans No niekoniecznie jest potrzebna Czasami wystarczy po prostu to niezależność finansowa do naszego szczęśliwego życia 9 powodów dlaczego dużym skrócie opowiedzianych więc jeżeli chcecie więcej szczegółów to też zapraszam do tamtego odcinka w tym chciałbym czyli drugą częścią tej tego dzisiejszego nagrania jest odpowiedzenie na pytanie bardziej szczegółowo OK wiem dlaczego chcę inwestować na przykład inwestuję dlatego że po pierwsze mnie to pasjonuje z drugiej strony Chciałbym żeby moje inwestycje dawały mi spokój psychiczny w ten sposób że pokrywają na przykład moje bieżące potrzeby No i czuję że ten kapitał też rośnie że w momencie kiedy będę już trochę starszy nie wiem lat 50 będę mógł sobie pozwolić na przejście na taką wcześniejszą emeryturę stać się niezależnym finansowo na przykład To jest moje dlaczego jak ustalę sobie takie dlaczego w takim pierwszym kroku tworzenia mojego planu inwestycyjnego to jeszcze nie definiuje że ja powinienem w takim razie kupować jakieś tam mieszkania a może akcja może jakieś inne rzeczy bo ludzie najczęściej pytają czy warto kupować mieszkania albo Czy warto kupować złoto albo Czy warto kupować nieruchomości Moim zdaniem to przede wszystkim zależy od tego jak my chcemy inwestować o tym oczywiście za chwileczkę opowiem ale to jak my chcemy inwestować zależy też od tego i dlaczego chcemy inwestować Więc powiedzmy że mam te cele spokój psychiczny pokrycie bieżących potrzeb trochę pasja czyli rzeczy które mnie nie fascynują docelowo osiągnięcie jakiejś niezależności finansowej To jest moje Dlaczego inwestuje i teraz pod Te kryteria inwestowania cele inwestycyjne można dopasować różne sposoby jak zainwestuję jakby jedna inwestycja drugiej nie jest równa i warto sobie te sposoby jak pierwszym z nich pierwszą taką kategorią jest źródło dochodu to znaczy w jaki sposób ta inwestycja będzie mi generowała wartość czy to poprzez wzrost wartości czy przez jakieś przepływy finansowe i tutaj dzielę jakby ten podział zarówno w literaturze jak i w praktyce jest dość proste znaczy z reguły Inwestycje są albo tak zwane Cash flowowe albo oparte o wzrost wartości Oczywiście są jest cały przedział jakby rozwiązań gdzieś tam łączących jedno z drugim ale dla uproszczenia podzielmy sobie na cashflow i wzrost wartości inwestycją Cash flowową Czyli taką która generuje gotówkę przepływy gotówkowe są na przykład mieszkanie które będziemy wynajmować albo lokal użytkowy który będziemy wynajmować to może być obligacja korporacyjna Skarbowa ale wypłacająca odsetki to są obligacje za rok oponowe [Muzyka] to może być zwykła lokata w banku czy konto oszczędnościowe to może być akcja spółki która wypłacał dywidendy jakby jest szereg tych różnych rzeczy to może być grunt który komuś wydzierżawimy to może być mieszkanie które weźmiemy w podnajem i będziemy komuś dali wynajmować to może być franczyza McDonalda która generuje też dochody jako biznes No i generalnie stworzenie własnego biznesu też będzie jakaś folowe ale biznes a inwestycja to są trochę dwie różne rzeczy więc jakby Oddzielamy sobie już tutaj biznesy myślimy o inwestycjach czyli ulokowaniu gotówki w jakąś formę czy to instrumentów finansowego czy jakieś własności które przynosi właśnie cashflow drugą skrajną wersją inwestycji jest wzrost wartości i różni się to tym że dana inwestycja niewypłacona bieżąco środków finansowych albo z założenia ma zacząć wypłacać te środki finansowe ale za x lat albo te środki finansowe zostaną dopiero wypłaconym momencie kiedy dana inwestycja się zakończy i Główna różnica jakby od tych kasztanowych inwestycji polega na tym że no tutaj odraczamy sobie można powiedzieć w czasie naszą nasze wynagrodzenie pierwszym takim brzegu przykładem jest kupno na przykład gruntu inwestycyjnego dajmy na to gruntu Rolnego gruntu z przeznaczeniem pod zabudowę który po prostu kupujemy i nie robimy nic I czekamy sobie i sprzedajemy go za 5 lat 10 lat 15-2050w być może po drodze zrobimy pewne czynności które czy tam poniesiemy pewne nakłady żeby podnieść wartość tego gruntu uzbroimy go uzyskamy pozwolenie na budowę albo warunki zabudowy może Wyrównamy ten grunt może go oczyścimy z zewnątrz Cokolwiek co spowoduje że jego wartość jeszcze dodatkowo wzrośnie natomiast nie będziemy w stanie z tego gruntu płacić naszych codziennych rachunków nie pojedziemy dzięki temu gruntowi na wakacje dopóki go nie sprzedamy to jest pierwszy przykład drugi przykład no to jest akcja spółki wzrostowej z reguły to są spółki które albo jeszcze nie przynoszą żadnych dochodów w sensie zysków przynoszą przychody ale raczej generują koszty lub te zyski są na tyle niewielkie że one po prostu nie pozwalają Zarządowi na wypłatę dywidendy do właścicieli lub też model spółki jest taki że wszystkie zyski są reinwestowane z powrotem w biznes przez to dana firma na przykład otwiera nowe placówki uruchamia nowe zakład produkcyjny cokolwiek jakikolwiek sposób reinwestuje te środki powiększając ten biznes dzięki czemu pod jego potencjalna wycena będzie rosła i oczywiście różnica jakby na przykład między akcją spółki która dzisiaj już płaci dywidendy i na przykład ma bardzo długą historię wypłaty dywidendy a spółką która dopiero się rozwija albo jest na etapie Właśnie takiej ścieżki bardzo ekspansywnej No jest taka że tu mamy W pierwszym przypadku mamy nasze że tak powiem dochody prosto do ręki co roku albo na przykład w przypadku amerykańskich które dywidendowych częściej dzięki czemu jesteśmy w stanie jakby bezpośrednio połączyć te dywidendy z naszymi mogą mieć kosztami bieżącymi albo możemy je zreinwestować w inne aktywa A w przypadku drugim spółki wzrostowej gdzie nie ma tych dywidendy no to cóż trochę nasze finanse są uzależnione od sytuacji na rynkach finansowych znaczy jak przede wszystkim Jak wyglądają nastrój inwestorów jaka jest sytuacja geopolityczna makroekonomiczna i przede wszystkim jak dobrze spółce idzie realizowanie tego planu wzrostu oczywiście dywidendy w spółce dywidendowej też zależą czynników tych makroekonomicznych No ale jakby zasadniczo jest prawdopodobieństwo uzyskania tych indywidualnie jest znacznie wyższe względem tego czy dana spółka wzrostowa jakby dowiezie ten plan czyli troszeczkę rozkładamy w czasie nasze oczekiwania spróbujęby inwestowaniem we wzorus wartości będzie kupno też mieszkania które będzie stało puste Jeżeli go nie wynajmiemy to będziemy przede wszystkim spekulowali że w przyszłości wartość tego mieszkania wzrośnie przy czym nie zależy to od nas czy ono wzrośnie czy nie zależy sytuacji właśnie makroekonomicznej no i dużo uproszczeniu inwestowanie oparte o cash flow a inwestowanie oparte o wzrost wartości no przede wszystkim sprowadza się trochę do ryzyka i połączenia tych przepływów finansowych przykładowo jeżeli Moim celem jest pokrywanie bieżących kosztów finansowych kosztów życia no to dla mnie inwestowanie we wzrost wartości w akcji spółek wzrostowych albo spółek które nie wypłacają regularnej dywidendy albo Robią to w sposób dość nieplanowany No trochę niekoniecznie będzie jakby realizowało ten cel być może powinniśmy sobie w takim w takiej sytuacji odpuścić ten wzrost wartości w sensie ten sposób inwestowania jeżeli Moim celem na przykład z drugiej strony jest osiągnięcie tej niezależności finansowej ale nie dzisiaj nie Za trzy lata tylko na przykład za 20 lat a po drodze Ja chcę sobie pracować chcę nie potrzebuje jakby tego elementu pokrywania tych bieżących kosztów ja mogę z tym poczekać no to na przykład inwestowanie we spółki wzrostowe być może będzie lepszym rozwiązaniem bo z reguły o ile powiedzmy w danej branży nie nastąpi jakaś wielka Rewolucja jeżeli technologiczne na przykład jeżeli dana spółka nie popadnie w jakiś tam problemy finansowe zarząd nie będzie źle zarządzał daną spółką No to co do zasady biznesy w takich w miarę stabilnych albo też rozwijających się branżach w ciągu 10 czy 20 lat zdecydowanie szybciej rosną Zwłaszcza jeżeli Potrafią dobrze reinwestować te zyski niż dajmy na to wartości wartość mieszkania na wynajem czy powiedzmy jakieś tam zdecydowanie lokaty czy obligacje no bo ilokaty i obligacje wypłacają nam dochody z odsetek Ale ich wartość ich kapitału nie rośnie Patuś wartość mieszkań też w długich okresach czasu rośnie wolniej niż wartość spółek giełdowych tutaj oczywiście z gwiazdką No bo myśląc mam tutaj głównie na myśli giełdy w krajach rozwinię z długą tradycją tak jak na przykład jak Stany Zjednoczone gdzie no rynki giełdowe w perspektywie 10 czy 20 lat praktycznie zawsze od ponad 100 lat kiedy istnieją były wyżej niż wcześniej w Polsce ta giełda Nasza jest trochę bardziej efemeryczna bardziej politycznie ona ma tutaj więcej spółek jakby z udziałem Skarbu Państwa więc niekoniecznie jakby to te zasady się u nas też mogą spinać natomiast jest też wiele spółek które odniosło bardzo fajny sukces w rozwoju swojego biznesu były bardzo fajnym wzrostowymi spółkami jest to też można na polskich giełdzie osiągnąć tylko to jest trudniejsze ale o co chodzi w tym co chcę przekazać że jak odpowiemy sobie na tą nasze Dlaczego to dopiero wtedy jesteśmy sobie w stanie powiedzieć OK czy dla mnie ścieżka cashflowa tu i teraz jest lepszą drogą czy inwestowanie we wzrost wartości bo jeżeli ja mogę poczekać z pokryciem na przykład moich kosztów wolę w przyszłości wyciągnąć więcej wartości ze sprzedania u tych inwestycji wzrostowych i później sobie je zreinwestujemy w coś co jest korzołowe czyli są mieszkania na wynajem obligacje lokaty i tak dalej to być może to jest to dla mnie ścieżka i dopiero wtedy pod to dobieram odpowiednie sektory inwestycyjne jeżeli o czym mówiliśmy o giełdzie sektory później konkretne akcje czy te efekty indeksowe A nie najpierw myślimy o spółkach On znajduje spółkę i myślę czy ją kupić albo znajdujemy mieszkanie na wynajem i zastanawiam się czy je kupić a być może ja nie potrzebuję mieszkania na wynajem tylko potrzebuje coś wzrostowego tutaj w momencie kiedy jesteśmy też przy tych mieszkaniach na wynajem to warto też powiedzieć że są właśnie inwestycje które trochę łączą jedno z drugim gdzie mamy zarówno ten komponent cashflowy jak i wzrostu wartości mieszkania na wynajem to jest faktycznie taka klasa Inwestycyjna która dość skutecznie łączy jedno z drugim to znaczy nieruchomości co do zasady w długich okresach czasu zyskują na wartości przez to że koszty odtworzenia takich nieruchomości Po prostu rosną o to tłumaczyłem w innym cyklu nagrań o długoterminowych cyklach cenowych nieruchomości w krótkim okresie czasu nieruchomości mogą taniec co też tłumaczyłem w tamtym nagraniu i przypuszczalnie teraz mamy ten dokładnie ten okres Natomiast jeżeli myślimy o tym OK chcę tą wartość wyciągnąć z tej nieruchomości ale dopiero za x lat to czy ona w międzyczasie stracimy wartości to kompletnie nie ma dla mnie znaczenia to nieruchomości zdecydowanie spełniają tą rolę wzrostową ale też rolę cashflową jeżeli mieszkanie wynajmiemy i wtedy co roku będziemy też odcinali jakieś tam sobie kupony z jakąś określoną stopą zwrotu i oczywiście może nie oczywiście ale dla części osób to nie jest oczywiste zależności od tego jakie mieszkanie dobierzemy to część z nich jest bardziej wzrostowa a część z nich jest bardziej cashflowa to znaczy kupno mieszkania na przykład super lokalizacji w premiowym budynku wysokim standardzie przypuszczalnie da nam w długim okresie czasu większy wzrost wartości niż kupno dajmy na to kawalerki w bloku z wielkiej płyty jakimś przeciętnym mieście powiatowym na jego obrzeżach to pewnie można postawić na to jakieś tam pieniądze ale z drugiej strony procentowy cashflow czyli stopa zwrotu z tradycję kawalerki Będzie znacznie lepsza niż tego premiowego apartamentu A tak Z mojego doświadczenia super Premium apartamenty w Warszawie przynoszą trzy cztery procent stopy zwrotu Max a przeciętna kawalerka w słabym miejscu mój przykład na przykład w Chorzowie kupiony w niekoniecznie najlepszych czasach przynosi mi ponad 10% stopy zwrotu No ale wzrost wartości tej kawalerki w Chorzowie być może w drugim okresie czasu był mniejszy i wzrost czynszu to już trochę zależy ale wzrost czynszu może też będzie wolniejszy więc to trochę też zależy co my chcemy osiągnąć jeżeli chcemy osiągnąć dobry cash flow tu i teraz dzisiaj No to znowu raczej proste mieszkania mało że tak powiem atrakcyjne wizualnie ale one przenoszą super stopę zwrotu na poziomie cashflowym Jeżeli myślimy długoterminowe inwestycji No to raczej to super tam lokalizację unikalne i tak dalej no i trzeba się po prostu zastanowić No bo nie ma inwestycji które przynoszą jedno i drugie na raz Jeżeli jesteśmy przy tej ciągle przy tym temacie źródło dochodu to jest jeszcze trzeci taki obszar który część osób myśli że to jest inwestowanie ale moim zdaniem to inwestowali nie jest to jest na przykład obrót nieruchomościami Flipping mieszkaniami działkami lokalami użytkowymi czy też trade'owanie akcjami na giełdzie czy też nie wiem handel czymkolwiek innym te wszystkie metody oczywiście przynoszą dochody No bo jeżeli kupimy mieszkanie Wyremontujemy i sprzedamy je drożej No to zarobimy na tym jeżeli kupimy akcję tani i za godzinę albo tydzień sprzedam ją drożej też na tym zarobimy Oczywiście możemy też na tym stracić natomiast to nie jest inwestowanie to jest albo spekulowanie albo po prostu prowadzenie biznesu polegającego na tym że kupuje coś tanio sprzedaje drożej albo kupuje coś co ma jakiś problem rozwiązuje ten problem i od sprzedaje tyle że to jest biznes my wymaga naszego zaangażowania czasowego i zdecydowanie według wszelakich książek i z ostatnich inwestycyjnych to nie jest inwestowaniem w ten sposób robienie pieniędzy które jest subiektywnie dobre nie ma w tym nic złego No ale musimy o tym pamiętać w momencie kiedy myślimy w ogóle o tym czy my chcemy inwestować czy my chcemy prowadzić biznes to trzeba sobie te dwie te dwie rzeczy tutaj rozdzielić OK drugim obszarem jak inwestujemy na które warto sobie odpowiedzieć jest właśnie ta pasywność lub aktywność inwestowania to znaczy to jest odpowiedź na pytanie jak dużo my czasu tak naprawdę chcemy poświęcić na to na zajmowanie się daną inwestycją bo są takie inwestycje które na przykład są mieszkanie na wynajem Gdzie możemy być dość aktywnie zaangażowani w generowanie tych dochodów typu kupujemy mieszkanie zaczynam tam prowadzić najem krótkoterminowe czyli właśnie poprzez airbnb czy booking.com No i wystawiamy jakby to mieszkanie poprzez specjalną taką platformę na różne portale ogłoszeniowe przyjmujemy gości wystawiane faktury sprzątamy i tak dalej no nie Jak to się nie spina pasywną inwestycją to jest bardzo aktywne jakby zarządzanie taką inwestycją to w ogóle jest biznes tak naprawdę ten krótkoterminowy no ale nawet przynajmniej takim długoterminowym kiedy wynajmujemy komuś mieszkanie na rok no to też możemy do tego podejść aktywnie na takiej zasadzie że to my wszystko robimy możemy oczywiście oddać jakby zarządzanie taką nieruchomością większość praktycznie procesów mojemu tutaj powiedzmy operatorowi najmu Czy zaprzyjaźnionemu pośrednikowi w obrocie nieruchomościami które wynajmie to mieszkanie potem będzie doglądał kilku tam rzeczy ale możemy też podejść do tego kompletnie pasywnie możemy kupić po prostu na przykład akcje spółki akurat w Polsce takich spółek do końca nie ma ale na przykład w Stanach Zjednoczonych Czy w Europie Zachodniej jest dużo spółek o nazwie w kategorii read i spółki inwestujące w nieruchomości które wypłacają regularną dywidendę i to jest inwestowanie można powiedzieć pasywne No bo ja tak naprawdę oddaję te wszystkie procesy łącznie ze znajdowaniem tych nieruchomości finansowaniami i tak dalej strategią inwestowania oddaję to po prostu komuś Ktoś się tym zajmuje po prostu Ja jestem pasywny daje kapitał nie wtrącam się w to wszystko i oczywiście każda każda z inwestycji ma tą można powiedzieć poziom naszego zaangażowania może mieć zróżnicowany to też może być poziom zaangażowania takiego mentalnego i on też jest związany często są Pierwszą rzeczą czyli czy to jest inwestycja cashflowa czy wzrostowa jak mamy inwestycje cashflową Jeżeli dobrze ją poustawiamy nawet jeżeli to jest właśnie mieszkanie czy lokal użytkowy A to w dużej mierze nasze zaangażowanie czasowe może być bardzo niewielkie i po prostu nie musimy się tym zastanawiać jakby tą daną nieruchomością Oczywiście ona nie może pan niszczyć najemca musi płacić i tak dalej ale jak wszystko mamy dobrze zorgani to będzie działało Podobnie będzie ze spółką dywidendową która ma biznes nudny jak flaki z olejem płaci te dywidendy już od lat i nie ma żadnych jakby takich można powiedzieć przewidywań żeby ten biznes jakby miał zacząć przynosić jakieś gigantyczne straty przyszłości To ona pewnie będzie płaciła te dywidendy przez kolejne dziesiątki lat nie musimy się tym po prostu aktywnie zajmować a jeżeli inwestujemy w spółkę która ma ambitne plany wzrostu rozwoju i sukces lub porażka tego planu zależy od wielu czynników No to my musimy No mimo wszystko regularnie monitorować co się dzieje w otoczeniu tej spółki monitorować na przykład raporty kwartalne czy zarząd dowozi wyniki i tak dalej No i to jest jednak trochę bardziej aktywne może on oczywiście to powierzyć znowu funduszowi inwestycyjnemu albo inwestycji indeksowej typu ETF Gdzie znowu to jest bardziej pasywnione Ale do czego Do czego który chce sprowadzić jakby to pytanie pasywnie czy aktywnie to jest pytanie jakby dużo czasu chcemy zaangażować po prostu zajmowanie się danymi inwestycjami też rozliczaniem podatków związanych z tym inwestycjami czy ubezpieczaniem tych inwestycji No bo znowu Jeżeli inwestujemy w nieruchomości to też są takie elementy ubezpieczenia teraz w przypadku mieszkań to są na przykład świadectwa energetyczne które trzeba pozyskać to są jakieś rzeczy które generują powiedzmy jakąś pracę chłonność Dlaczego warto się na ten nad tym jakby pochylić co najmniej dwóch powodów Pierwszy jest taki że nasz czas po prostu kosztuje bo godzina czasu spędzona na przykład na wynajęciem mieszkania albo załatwianiem tego świadectwa energetycznego albo czymkolwiek innym to jest godzina czasu którego nie poświęcicie na przykład nas swój biznes swoją działalność swoją pracę na etacie A może swój prywatny czas z własnym dość istotne znaczenie i tak naprawdę można bardzo dobrze wycenić po prostu czasu zajmuje nam zajmowanie się daną inwestycją po drugie to czy inwestycja jest pasywna czy aktywna też ma wpływ na to Na ile my zrealizujemy nasze cele jeżeli my chcemy mieć spokój psychiczny mieć wolny czas na różne rzeczy różne przyjemności No to jeżeli zainwestujemy w bardzo aktywne bardzo aktywną strategią inwestycyjną w różne aktywach gdzie Po prostu musimy poświęcać na to czas to my nie osiągniemy tego spokoju psychicznego ciągle albo nam będzie to zajmowało głowę albo będziemy tracili na czas po prostu na jakiś tam dziubanie po prostu przy tych inwestycjach więc warto się na tym zastanowić zanim w ogóle wejdziemy do jakiejś tam konkretnej rzeki no i później są takie kolejne obszary jak jakie inwestujemy No już są takie bardziej można powiedzieć techniczne ale one mają znaczenie one mają trochę znaczenie zwłaszcza na wstępie jeżeli się Zdecydujemy na konkretne inwestycje to niestety możemy pewne z tych kryteriów utracić trzecim obszarem jak inwestujemy które ja sobie wynotowałem to jest struktura portfela tudzież poziom dywersyfikacji tego portfela i tutaj są można na to spojrzeć powiedzmy dwojako pierwsze pytanie to jest na ile ja jestem w danej klasie aktywów skoncentrowane A na ile jestem zweryfikowany Co to jest do wersyfikacja Powiedzmy że co najmniej jest kilka definicji ale definicja którą tutaj tutaj byśmy wykorzystali to jest po prostu sytuacja jak bardzo wyniki jednej inwestycji dochody czy wzrost wartości jednej inwestycji zależą czy są skorelowane z inną inwestycją o co chodzi jeżeli kupimy sobie przykładowo akcje spółki sektora nie wiem bankowego i kupimy drugą akcję sektora powiedzmy spożywczego ale kompletnie w innym kraju kompletnie gdzie indziej No to ich korelacja toczy jedna sytuacja jak jedna akcja będzie rosła to szansa że druga akcja koniecznie też będzie rosła bo spadała No jest kompletnie nie ma związku tam taka relacja pewnie będzie bardzo niska i będzie raczej pozorna a z drugiej strony Jeżeli kupimy sobie akcję jednego Banku Polskiego drugiego Banku Polskiego i 3 Banku Polskiego to prawdopodobnie wyniki tego portfela będą bardzo mocno skorelowane to jest jakby to jest jakby jeden poziom takiej dywersyfikacji tudzież koncentracji portfela No i tutaj jakby zasady różnorakie mówią o tym że warto jednak zdywersyfikować jakby to ryzyko które mamy w danym biznesie jeżeli chcemy na przykład kupować inwestować mieszkania na wynajem No to lepiej zamiast jednego gigantycznego pięknego domu rezydencji gdzie wywalimy wszystkie nasze pieniądze i wynajem tej nieruchomości będzie zależało od jednego najemcy stan tej nieruchomości będzie zależało od jednej instalacji elektrycznej jednej instalacji tam grzewczej i tak dalej No to lepiej jednak mimo wszystko kupić 10 małych kawalerek najlepiej jeszcze w różnych miastach ale to też nie jest konieczne bo to mogą być różne dzielnicy różne standardy żeby rozproszyć nasze ryzyko że na przykład sytuacja że nam sąsiad zaleje dane mieszkanie nawet jeżeli będzie ubezpieczony może nam spowoduje przestój wynajmie to że obok powstanie dajmy na to jakaś gigantyczna inwestycja która na przykład funduszu PRS No nie spowoduje nagle że nam wyschnie z lokalnego rynku po to żeby jeżeli nam jeden najemca straci pracę albo nie wiem popadnie w alkoholizm to żeby nie spowodowało że nasze całe życiowe dochody po prostu wiszą na tej jednej osobie lepiej po prostu mieć tych mieszkań wiele większość osób które znam które na poważnie podchodzą do inwestowania zwłaszcza osób które osiągnęły wolność finansową są zdywersyfikowane pod kątem właśnie liczby nieruchomości w akcjach to troszeczkę inaczej wygląda no bo tak zwana nad dywersyfikacja czyli posiadanie więcej niż powiedzmy 30 akcji w portfelu też wiele nowego nie przynosi z reguły natomiast jest ku temu wiele zasad i tutaj o ile na przykład Jak prowadzimy własny biznes No to lepiej oczywiście się skoncentrować na naszym biznesie i robisz wszystko żeby nasz jeden biznes był najlepszy na świecie ale jak już inwestujemy to lepiej jednak jak ta wiewiórka porozkładać sobie te orzeszki do różnych pod różne drzewka do różnych tam dziupli żeby po prostu jak jedną tam ktoś nam ukradnie druga się gdzieś zgubi No to jeszcze kolejnych 20 gdzieś tam będziemy mieli pochowanych to jest jeden poziom dywersyfikacji drugi poziom dywersyfikacji której już nie zawsze jest jakby stosowana albo zdecydowanie rzadziej jest stosowane to jest do wersyfikacja międzyklasami aktywów przynajmniej w Polsce się spotkałem z tym raczej że większość ludzi podchodzi do inwestowania w ten sposób że Aha to ja się znam na mieszkaniach na wynajem to już tylko do końca świata tylko te mieszkania na wynajem I jak wszystko inne to już jest dywersyfikacja która jest zła be i w ogóle ona tylko pokazuje że jesteśmy ignorantami albo nie potrafimy inwestować albo tylko i wyłącznie akcje albo tylko i wyłącznie kryptowaluty albo tylko i wyłącznie to i tamto jeżeli popatrzymy raczej na inwestowanie za granicą zwłaszcza Wśród osób które No zjadły że tak powiem zęby na inwestowaniu to jednak dominuje dywersyfikacja różnych klas aktywów Oczywiście nie chodzi o to teraz żeby inwestować we wszystkie różne klasy aktywów zaraz powiem w ogóle jakie one są wszystkich pewnie nie wymienię ale no postaram się jakby was zapoznać już kilka tej padło ale no dobrze wiedzieć po co mi te klasy aktywów bo te klasy aktywów tak naprawdę to jest odpowiedź na pytanie w co inwestuje czyli ten trzeci w ogóle poziom No bo tak możemy przede wszystkim inwestować oczywiście w nieruchomości które w Polsce są dominującą chyba taką kategorią inwestowania dla osób bardziej zamożnych w Stanach Zjednoczonych natomiast taką bardziej popularną kategorią jest inwestowanie w akcję czyli jeden z rodzajów jeden z instrumentów finansowych można też inwestować w obligacje co też jest jakimś sposobem na na życie które na przykład mój ulubiony inwestor Howard Marks stosuje bo on jest akurat bardziej mistrza inwestowania w ranking dłużne możemy inwestować w różne klasy surowcowe gdzie pierwszą taką z brzegu którą najczęściej się w znakach zapytania to jest czy inwestować w złotoczną srebro i tak dalej ale ja to zamykam troszeczkę w takie szersze pole właśnie surowce kruszce i surowce możemy inwestować w gotówkę Czyli po prostu rynek krótkoterminowy Czyli znowu lokaty krótkoterminowe papiery wartościowe i tak dalej możemy inwestować pasywnie w czyimś biznes No ale to de facto to już jest podobna podobny rodzaj inwestowania co w akcję No i to właściwie można powiedzieć że to jest tyle pojawia się pytanie No dobra ale skoro ja się znam na tych mieszkaniach to po co mam inwestować teraz akcję albo po co mam zajmować obligacjami A po co mam Nie wiem myśleć o kruszcach powodów może być kilka pierwszy jest taki że życie Niestety nie znosi próżni i z reguły powoduje że potrafią nam się zmieniać pewne warunki inwestycyjne i w przypadku na przykład inwestowania mieszkania na wynajem w Polsce kilka lat przyniosło po prostu zmiany na przykład na poziomie podatkowym została zniesiona możliwość amortyzowania wartości mieszkania jeżeli nie prowadzimy działalności gospodarczej zniknęło możliwość rozliczania kosztów odsetek na przykład takie działalności pojawiły się obostrzenia związane np świadectwami energetycznymi i być może za chwileczkę coś nam się nowego pojawi jeżeli będziemy mieć skoncentrowani tylko i wyłącznie w jednej klasie takiej aktywów to pewnie będziemy bardziej doświadczeni w takim inwestowaniu bez dwóch zdań należy z drugiej strony mamy pewną nad reprezentację pewnych Ryzyk mamy na przykład mamy bardzo niepłynny kapitał nie jesteśmy w stanie tak szybko tego kapitału gdzieś przenieść przykładowo jeżeli stwierdzimy że chcemy się wyprowadzić z Polski On jest w rozliczony w jednej walucie on jest obarczony właśnie ryzyka miękkie Im bardziej takimi fizyczno-technicznymi i tak dalej więc do pytanie czy chcemy mieć taką ekspozycję na to ryzyka czy może chcemy trochę rozłożyć czy dać sobie trochę więcej elastyczności bo z drugiej strony Dlaczego ludzie inwestują w złoto i co im to daje część raczej trochę teorii które w ostatnich kilku latach chyba upadły że Złoto jest takim doskonałym zabezpieczeniem inflacyjnym i tak dalej ale na przykład ja widzę wśród części osób którzy inwestują w złoto fizyczne czy nie zapisy w systemie informatycznym Ale fizycznie złoto monety albo sztabki motywacje płynącą z tego że chcą mieć bezpieczeństwo takie osobiste spokój psychiczny polegający na tym że jeżeli naprawdę coś totalnie nie przewidzialnego się dzieje i musimy się z dnia na dzień po prostu z kraju wyprowadzić co w ostatnim stulotach miało miejsce i mamy jedną wojnę przecież za płotem No to zdecydowanie prościej nam przerzucić te środki finansowe po prostu zabierając ze sobą to złoto Ja rozumiem tam motywację to jest motywacja pod tytułem ubezpieczenie siebie od jakiegoś ryzyka aniżeli koniecznie zyski ale to jest konkretna wartość którą chcę osiągnąć nie mówię czy ona jest dobra czy zła to sobie sami na to musicie odpowiedzieć albo to że inwestuję w kryptowaluty no większość osób próbuje spekulować na kryptowalutach zarabiać i tak dalej I ja to czytam jako skupienie jakiegoś ubezpieczenia na ryzyko że systemy na przykład bankowe czy system finansowy taki tradycyjny ulegnie jakieś duże i zmianie na przykład zostanie wprowadzony cyfrowy pieniądz który będziemy jakieś tam obostrzenia i jak sobie siedzą na przykład zabezpieczyć przed ryzykiem tego że ktoś mi zablokuje moje środki finansowe albo chcę mieć Środek który będzie trochę niezależny od funkcjonowania na przykład systemu bankowego i tak dalej więc akceptuje że mogą być takie motywacje Ja co prawda w kryptowaluty kompletnie nie inwestuje ani w złoto fizyczne ale no rozumiem że to są takie motywacje i jak najbardziej warto o nich też głośno mówić no ale już inwestowanie w akcję jak dla mnie No to to jest po prostu całkiem racjonalna dywersyfikacja mówiąca OK Ja po prostu inwestuję w jakiś tam rodzaj biznesu wierzę w to że ten biznes będzie się dobrze rozwijał Widzę że ma sensowny zarząd Widzę że ma sensowny rynek który się rozwija Widzę że model biznesowy który przynosi pieniądze i OK mogę się zdewersyfikować na to jak kupię akcję 50 spółkach co więcej działających na przykład w wielu krajach to mogę osiągnąć te wersyfikację dającą mi pewną niezależność od jednego systemu politycznego pewną niezależność od jednego systemu ekonomicznego nawet od jednej waluty No bo możemy kupić akcję notowane w walutach co więcej w różnych jakby w różnych domach maklerskich różnych brokerów którzy po prostu też w różnych piórezycjach funkcjonują dzięki czemu znowu dywersyfikujemy się przed różnymi ryzykami ja na przykład osobiście inwestuje w akcję poprzez 3 brokerów trzech różnych krajach mam też konta bankowe też nie tylko w Polsce ale też w innych krajach Unii Europejskiej do czego mi jak najbardziej prawo umożliwia po co po to żeby po prostu być zdewersyfikowanym i o tym O tym właśnie jest to jak jaka struktura portfela moich inwestycji ma być Następnie jest czwartym takim obszarem jak jest jaką strategią w ogóle taką mentalną powiedzmy czy jakiego doboru inwestycji będziemy się kierowali i pierwszym podejściem które większość osób stosuje to jest inwestowanie w tłumem troszeczkę jak to fomo wszyscy inwestują w akcję spółgrowych to ja też wszyscy się napalają na nft to ja też wszyscy inwestują teraz w JSW bo akurat węgiel koksujący idzie do góry to ja też wszyscy idą za sztuczną inteligencją to ja też i oczywiście co do zasady inwestowania jest tłumem czy inwestowanie zgodnie z trendami co do zasady przynosi nie najgorsze wyniki niekoniecznie najlepsze ale no Przynosi jakąś tam można powiedzieć poczucie że coś tam osiągniemy Natomiast jeżeli chcemy mieć ponadprzeciętne wyniki które są trudne do osiągnięcia w ogóle albo przynajmniej chcemy być zabezpieczeni przed tym że nie inwestujemy w jakąś bańkę cenową No to warto jednak rozważyć inne podejście podejściem takim powiedzmy totalnie odwrotnym od inwestowania wspólnym czy inwestowaniu zgodnie z modami jest inwestowanie tak zwane kontrariańskie to znaczy szukam takich rozwiązań takich los aktywów takich nie wiem spółek krajów czy czegokolwiek innego które w danej chwili są nielubiane niekochane albo niedoceniane przez innych inwestorów dzięki czemu ja je kupuje taniej dzięki czemu dzięki czemu że tak powiem uzyskuje tańszą cenę zakupów wyższą stopę zwrotu No i efektywnie szybciej po prostu na tym zarabiam albo lepiej bezpieczniej zarabiamy No bo tani zakup z reguły daje bezpieczeństwo natomiast jeden znowu Howard Marek wcześniej mówiłem mówi że inwestowanie bycie kontralianinem to znaczy inwestowanie w przeciwieństwie do innych nie wystarczy to znaczy musimy być kontrolerianinem i mieć też rację i tutaj jakby No niby truizm ale ale to trochę Mówi że jakby nie jest rozwiązaniem kupowania na przykład najtańszych spółek które zaliczyły największe spadki cenowe w ostatnim czasie bo to niekoniecznie oznacza że one teraz dzięki temu wystrzelą w górę To może oznacza że te spółki po prostu idą już kompletnie na dno więc takie bycie totalnie anty tłum nie jest rozwiązaniem Ja po prostu wyznaję trochę tak to tłumaczę to jak być mieć rację i być kontrolerianinem to znaczy mieć własną ścieżkę Czy własną że tak powiem mentalność to znaczy wykonać swoją pracę domową przeanalizować daną inwestycję i mieć powody i argumenty dlaczego ja akurat zgadzam się z tłumem razem z inwestuje albo dlaczego Ja się nie zgadzam z tym tłumem to jest tak naprawdę najlepsza ścieżka do tego żeby dobrze inwestować Co to oznacza na przykład jak ja kupowałem pierwsze swoje mieszkania na wynajem to kupowałem je w takich miejscach jak Chorzów Sosnowiec Katowice w latach na przykład 2014-2017 w 2014 roku nikt pies kulawą nogą by nie kupił mieszkania w tamtych lokalizacjach jak większość mieszkań Kupiłem na przetargach gdzie byłem z reguły jedyny po prostu licytującym ci którzy byli na przetargu zakupu nieruchomości na przykład rok temu albo dwa lata temu to z reguły mili 20 albo 30 konkurentów niecałe 10 lat temu nikt się nie pojawiał na takich przetargach jedyny raz kiedy na przetargu miałem konkurenta to walczyliśmy mieszkanie które było na start wycenione za 17 tysięcy złotych i po ostrej walce doszliśmy do 33 tysięcy złotych za 18 metrów kwadratowych w Chorzowie najlepsza inwesty Ever na Dzień dobry dała ponad 10% zwrotu z samego No i teraz z jednej strony to był kontroleriańskie to znaczy powiedzenie sobie inwestuje tam gdzie inni po prostu nie chcą bo Chorzów jest w ogóle gdzie to jest bezrobocie i tak dalej ujemna demografia i nie warto to inwestować No ale z drugiej strony Wykonałem swoją pracę domową to znaczy sam jestem ze Śląska więc akurat trochę rozumiem jak to wszystko działa ale też postaram się zrozumieć dlaczego ludzie wynajmują i od czego to zależy i czy to że miasto Mam jedną demografię znaczy negatywny przyrost ludności to że ma wysokie bezrobocie Czy to oznacza że nie da się wynająć tego mieszkania Czy to oznacza tylko że ten Cena najmu musi być odpowiednio Jak to można sprawdzić No można na przykład wystawić fejkowe ogłoszenie co też oczywiście zrobiłem co zawsze robię przy każdym zakupie mieszkania czyli Wykonałem jakąś też swoją pracę która mi dała podstawę do tego żeby powiedzieć to jednak będzie dobra inwestycja i to jest to tłumaczę trochę przez tą własną ścieżkę to znaczy nie jest tak że tylko słucham innych to nie jest tylko tak że słucham tylko i wyłącznie siebie i robię na opak na przekór innym No tylko mam jakąś tam swój zdrowy rozsądek racjonalność i jakby spojrzenie z różnych stron kolejny obszar jak No to możemy to nazwać dzisiaj takim popularnym w świecie inwestycyjnym to jest tak zwane ASG isg czyli kierowanie się kryteriami takimi środowiskowymi społecznymi czy tak zwanego gawernance czyli sposobu zarządzania więc to przede wszystkim oczywiście dotyczy inwestowania spółki No bo możemy zdecydować się na wybór spółki dlatego że ona na przykład inwestuje dużo żeby zredukować swój wpływ na środowisko i tak dalej I z tego powodu na przykład decydujemy się na niej kupienie spółki która generuje na przykład dużo jakiś zanieczyszczeń ma to kompletnie w nosie Oczywiście jakby to powiedzieć każdy musi sobie prywatnie na to odpowiedzieć czy będzie się kierował na przykład takim isg czy jakimś innym sposobem na pomaganie światu bo myślę że nawet inwestowanie w mieszkania to też można podciągnąć bez problemu pod kwestie społeczne No bo kupujemy mieszkanie które jest w stanie to ruiny wkładam tam pieniądze żeby wyremontować dzięki czemu Ktoś może tam zamieszkać pomagam społeczeństwo OK możemy też myśleć o tym środowiskowo w ten sposób że kupuje mieszkanie które było ogrzewane węglem i nieocieplony i tak dalej ponoszę nakłady po to żeby zmienić źródło ciepła poprawiam efektywność energetyczną tej nieruchomości to znowu właśnie te świadectwo energetyczne trochę mają motywować do tego czy też pomogą światu OK to też jest jakiś tam zagranie troszeczkę w kierunku ego czy czy realizowania jakichś tam innych celów Natomiast ja bym bardziej to ten obszar takiego wartościowy inwestowania zbliżył też do tego czy dana inwestycja jest blisko mojego ja czy też daleko znaczy odpowiedzenie sobie na ile ja czuję się komfortowo z domu inwestycją bo czy też biznesem Zresztą bo możemy stwierdzić że OK no może są fajne pieniądze z dajmy na to robienia mikrokawalerek mikro pokoi 6-metrowych dla nie wiem migantów i tak dalej I na tym będziemy dużo pieniędzy zarabiali A może stwierdzimy że to jest trochę nie do końca się z moją etyką czy czy wartościami jakby zgrywa i to też jest jakiś tam sposób filtrowania czy jakiś filtr czy sposób odpowiedzenia sobie w której inwestycje które klasy aktywów musi się po prostu nie będę angażował bo to te wszystkie jak mają tak naprawdę nam pomagać filtrowaniu tych tak naprawdę tysięcy możliwości inwestycyjnych no i na koniec ostatnie takie jak jest związane właśnie też troszeczkę są bliskością bliskością mojej wiedzy czy zrozumienia danego biznesu czyli Know How na ile dany biznes czy klasa aktywów jest dla mnie zrozumiała i bliska mi A na ile ja do końca nie wiem Nie rozumiem co tam się dzieje większość osób tak podskórnie jakby koszula koszula odmieszcza ciało podskórnie właśnie dlatego w Polsce przynajmniej orbituje do tego Rynku nieruchomości bo każdy gdzieś Mieszka I jest każdy wie jak wygląda dom czy mieszkanie i wie powiedzmy jest w stanie sobie wyobrazić o co wchodzi w tym biznesie No tak ktoś Wynajmuje mieszkanie żeby tam mieszkać za co mi płaci proste jak budowa cepa nie ma tam żadnej filozofii z drugiej strony no po to że do tego w ten sposób że no to ja nie będę się interesował niczym dookoła inwestuje tylko w to co rozumiem i tak dalej No może powodować że będziemy tracili bardzo dużo różnych ciekawych możliwości i okazji inwestycyjnych Jeżeli nie będziemy się lub też nie będziemy się po prostu rozwijać nawet pozyskiwać nowej wiedzy na temat nowych klas aktywów czy nowych sektorów będzie mnie tracili po prostu przez to możliwości bo nikt jakby nam nie zabrania jakby zastanowienie się OK inwestowałem zawsze mieszkania na wynajem dajmy na to w mieście w którym mieszkam nigdy nie inwestowałem w innym mieście bo go nie znam boję się i tak dalej To może pojadę do tego miasta Może Porozmawiam z ludźmi którzy tam inwestują znajdę tych ludzi w jakimś towarzyszeniu w internecie i tak dalej i zapytam jak to tam jest może wystawię tam fejkowe ogłoszenie żeby zobaczyć jak tam jest dzięki czemu W drodze trochę poza moją strefę komfortu i być może znajdę nowe miejsce gdzie łatwiej mi kupić taniej mieszkanie uzyskać lepszą stopę zwrotu tak samo inwestowałem zawsze w mieszkaniu na wynajem ale nie próbowałem nigdy innych klasa z tyłu Dlaczego Bo raz się sparzyłem może ktoś mnie przestraszył może tego nie rozumiem OK ale co szkodzi żeby poświęcić trochę czasu też zrozumieniem tej nowej klasy aktywów i stwierdzenie No dobra to może rynek akcyjny dajmy na to jest dla mnie sensowne ale tylko w wybranych jakby modelach wybrane sektory wybrane sposoby inwestowania bo nie zawsze musimy inwestować w bezpośrednio spółki możemy wybrać rozwiązania typu etf-y i po prostu rozszerzamy swoje możliwości dzięki czemu realizujemy te inne jak Czy wreszcie Jeżeli zawsze inwestowałem dajmy na to w spółki takie nudne jak flaki z olejem to może warto się przynajmniej zainteresować zrozumieć o co chodzi z tymi spółkami wzrostowymi być może tam jest coś sensownego w tym modelu skoro wielu inwestorów jakby na tym Korzysta tylko żeby troszeczkę na to Poświęcić czasu lub też dojść do tego w ten sposób że OK może ja nigdy nie zrozumiem Jak się produkuje modułowe reaktory jądrowe No ale być może jak trochę poczytam to trochę na logikę wywnioskuję że one mają fajny potencjał rozwojowy przeczytam parę raportów rozmawia z kilkoma ludźmi i mimo że nie wiem jak się buduje takie reaktory to może jednak warto zainwestować w sektor albo spółki które się tym zajmują więc jakby to znowu jest kwestia czy inwestuje blisko blisko mojego i strefy komfortu czy też daleko czyli na ile ten nasz Know How tutaj mamy rozegrany to tyle 6 poziomów jak możemy inwestować pierwszy to były jakieś źródło dochodu drugie to było jak my aktywnie jesteśmy zaangażowani czasowo w realizowaniu tych inwestycji trzeci z jaką strukturą portfela jaką strategią portfelową podchodzimy do tego inwestowania jak bard