Jak osiągnąć niezależność finansową dzięki pracy i rozsądnemu inwestowaniu? | Mateusz Samołyk [Niezależność finansowa, oszczędzanie, inwestowanie]

[Muzyka] [Muzyka] bardzo miło że tu jesteście przede wszystkim nam było trochę ciężko dojechać bo jak wiecie mamy półrocznego syna więc w tym roku prezentacja trochę luźniejsza niż w zeszłym będzie prościej zrozumieć danych jak zwykle jest bardzo dużo ale u mnie jest zawsze dużo danych temat trochę kontrowersyjny bo w Polsce ta niezależność finansowa zauważyłem że nie do końca Dobrze się kojarzy jeżeli już to jest używana albo marketingowo albo w taki sposób żeby dowieść tego że się nie da bo w naszym kraju po prostu wielu rzeczy się nie da Ja dzisiaj chcę pokazać że się da ale jest trudno plan prezentacji najważniejsze na samym początku czyli definicj bezpieczeństwa finansowego a niezależności finansowej op o tym ważniejsze w dążenie do niezależności finansowej według mnie przynajmniej jestem praktykiem już 12 letnim doświadczeniem ale jeszcze nie jestem praktykiem który to osiągnął ale jestem dość blisko już teraz opowiem w kontekście Polaków czyli zarobki i wydatki Polaków a niezależność finansowa czy to jest w ogóle możliwe czy to jest za nie wiem top 1 proc zarabiających czy w ogóle Powinniście się na to nastawiać czy to jest właśnie niewykonalne w Polsce i koniec opowiem o tym dlaczego w osiąganiu niezależności finansowej oszczędzanie jest ważniejsze od inwestowania a później inwestowanie się robi ważniejsze od oszczędzania trochę będzie o tym jak inwestować w drodze do niezależności finansowej a później jak zarządzać finansami jak już się niezależność osiągnie i to są tematy dość podobne bo tak naprawdę żeby kapitał się nie wyczerpał Musimy coś mądrego z nim robić a nie jakieś tam błędy i nadmierne ryzyko No i na samym końcu będą dosłownie dwa slajdy o moim planie na Fire na niezależność finansową to będą slajdy nieoczywiste Myślę że część z was jakby Nie mogliście nie wpaść na te rzeczy i mam nadzieję też dzisiaj A to nie będzie tylko prezentacja polskiej statystyki zarobków Czym jest bezpieczeństwo finansowe każdy definiuje na swój sposób skoro tu jesteście to ja podejrzewam że z was z tej sali Nie wiem prawie wszyscy są bezpieczni finansowo według mnie bezpieczeństwo finansowe to jest posiadanie takich oszczędności żeby móc przeżyć z nich przynajmniej pół roku to mówię o gospodarstwie domowym cała rodzina jeżeli byście dzisiaj stracili pracę możecie spokojnie przeżyć pół roku moim zdem finansowo każdy może mieć swoją definicję więc tak naprawdę nie ma jednej ale uważam że jeżeli jeszcze nie oszczędzacie nie inwestujecie To jest bardzo dobry sposób na zmotywowanie się Wyobraźcie sobie że tracicie pracę I zamiast stresowania się szukania że tak powiem byle czego akceptowania pracy o dużo niższym wynagrodzeniu wy po prostu macie czas na pozbieranie się do edukowanie się nawet znalezienie wręcz lepszej pracy możecie przemyśleć co zrobić a nie panikować tak jak inne osoby bez oszczędności by zrobiły w takim momencie nie daj Nie musicie też zaciągać jakich drogich pożyczek i kredytów bo to by mogło was w ogóle pogrążyć w takiej sytuacji i też część ludzi nazywa to poduszką finansową tak swoją drogą ja akurat nie lubię tego sformułowania Dlatego mówię że to jest bezpieczeństwo finansowe ta statystyka może przerazić to jest wynik ankiet na próbce około 1000 osób 100 bodajże BIG Info monitor przygotował prezentacj o tym jak wygląda nasze oszczędzanie i to jest właśnie slajd o tym Ile Polaków Sob pozwolić na utrzymanie się przez pół roku przynajmniej pół roku 60 nie dałoby rady utrzymać się z własnych oszczędności dłużej niż przez TR miesiące także to nie jest wesoła statystyka dłużej niż pół roku tylko 1/4 J na C osoby w Polsce utrzyma się ze swoich oszczędności finansowych dłużej niż pół roku czy w ogóle jest sens rozmawiać w Polsce o niezależności finansowej skoro tyko bezpiecz finansowo to tak naprawdę Kto w ogóle kto powinien się zastanawiać nad niezależnością finansową bo niezależność finansowa to już coś dużo bardziej skomplikowanego tutaj taki bardzo marketingowy slajd takie wyrwanie się z łańcuchów okowów niezależność finansowa to poziom zaawansowany inwestowania bym powiedział bo w tym stanie ktoś już jest może żyć z własnego kapitału do końca życia niezależnie od wieku ze swoich uzbieranych pieniędzy możesz żyć do końca życia pew e do tego dość musicie uzbierać bardzo dużo pieniędzy i to jest prawda nie wystarczy wam prawdopodobnie kilka milionów złotych No może nie wiem 6 do 10 niektórym wystarczy ale żeby dojść do tego poziomu Trzeba uzbierać bardzo dużo wobec tego dlaczego w ogóle prezentuje dzisiaj jak to osiągnąć no bo chcę też powiedzieć szczerze że to łatwe nie jest niezależność finansowa nie wymusza sama w sobie tego że to musi być wcześnie i nie wymusza tego że Musimy rzucić pracę także najbardziej Kochamy naszą pracę to musy możemy pracować do końca natomiast ten stan jest piękny w tym sensie że jak coś się stanie z naszą pracą z naszą branżą być może to nie musimy się tak naprawdę w ogóle przejmować możemy się skupić na czymś zupełnie innym na jakimś hobby na naszej rodzinie na tym co kochamy Jeżeli niczego jeszcze nie kochamy możemy coś znaleźć bo wreszcie będziemy mieli na to czas i będziemy się zastanawiać tak naprawdę będziemy wreszcie mieli czas żeby się zastanowić nad tym co chcemy w życiu robić cel piękny ale bardzo trudny do osiągnięcia szczególna odmiana niezależności finansowej to jest Fire I teraz muszę podejść do tego diagramu bo to jest dość ważne Fire jest chyba najbardziej medialnym z tych wszystkich wariantów niezależności finansowej bo w nazwie to jest właśnie Financial Independence retire early czyli chcemy przejść na wczesną emeryturę Co to jest wczesna emerytura No prawdopodobnie 10 15 ma 20 lat pracy i koniec w zależności od tego W jakim wieku zaczynacie pracować Fire to plan w którym bardzo bardzo mocno oszczędzamy inwestujemy jak najwięcej wypłaty No możliwie 70 80 90 co jest dla większości z nas na pewno niewykonalne i żyjemy z kapitału już do końca także plan bardzo trudny bardzo ambitny Myślę że bardzo niewielu to realizuje ale też bardzo medialny bo w ten sposób można sprzedać inwestowanie bo to jest No kto by nie chciał móc skończyć pracy już do końca życia po prostu robić to co co chce O czym marzy i tak naprawdę nie przejmować się za bardzo y Natomiast ja lubię sugerować raczej takie przyspieszenie emerytury o Max kilka lat może może 10 15 maksymalnie czyli takie podejście polskie sceptyczne bardziej defensywne bo my jesteśmy w ogóle narodem takim sceptycznym czyli Przyspiesz myy sobie emeryturę o parę lat spróbujmy przynajmniej bo to może być dobra motywacja do inwestowania czyli Nie przechodź na emeryturę w wieku tutaj 60 65 tylko może w wieku około 50 45 spróbujmy przynajmniej bo tutaj nie trzeba tak dużo oszczędzać na liczbach spróbuj udowodnić i tak w ogóle sądzę że Fire i niezależność finansowa ogółem jest świetnym sposobem na przekonanie kogoś do inwestowania bo jak ktoś to uwierzy to nawet jak do tego nigdy nie dojdzie to osiągnie szybko bezpieczeństwo finansowe prawdopodobnie też osiągnie Coś ala niezależność finansową w pewnym momencie Może to będzie późno ale i tak uważam że było warto bo przynajmniej jest zabezpieczone finansowo teraz taki mały quiz Mam nadzieję że większość zdzi to co jest na rzutniku która osoba osiągnie najwcześniej stan niezależności finansowej i to intuicyjnie możecie nie chcę wam podpowiadać ale prawdopodobnie pomyślicie że ta U góry No bo zarabia najwięcej tak się wydaje prawda No bo jak ktoś zarabia dużo no to tak Czujemy że ma największe prawdopodobieństwo na osiągnięcie niezależności finansowej zakładamy że inwestują w ten sam sposób w ogóle robią wszystko tak samo i podpowiedzią jest tylko to żeby kupić na oszczędnościach zów albo do wydatków zaraz zobaczycie bo chodzi o relacje tych rzeczy a nie o każdą osobę odpowiedź dla mnie oczywista jest taka że wszyscy mają tę samą stopę oszczędności 50 proc więc w teorii osiągną Fire tak samo szybko jak ktoś zarabia 10000 zł wydaje z tego 8 ma stopę oszczędności 20 proc patrzymy sobie tutaj 20 proc To jest teoria jakby co no i co widzimy No tych lat trochę trzeba tak no 36 Zakładam że ktoś zaczął pracę w wieku 24 lat i mamy prawie wiek emerytalny czy wobec tego niezależność finansowa w ogóle jest dla osób które nie mogą oszczędzić więcej niż 20 proc wynagrodzenia powiedziałbym że to będzie bardzo trudne żeby to osiągnąć więc prawdopodobnie jak już się tu pojawili i was to interesuje to musicie mierzyć w jakiś tutaj pułap 40 % wynagrodzenia jeżeli chodzi o oszczędności co jest bardzo trudne No bo żeby tyle oszczędzać i żyć godnie żeby Cieszyć się życiem trzeba prawdopodobnie dość dużo zarabiać będzie statystyka zarobków która pewnie was trochę zdziwi mam nadzieję wobec tego co jest najważniejsze w dążeniu do niezależności finansowej stopa oszczędności osoba u góry zarabia 10000 zł oszczędza 5000 zł ma stopę oszczędności 50 nieźle według poprzedniego diagramu około 16 17 lat i osiągnie niezależność finansową Powinno się udać osoba łu stopno 7 Zauważcie ale wydaj tylko zł oczywiście już nie wnikam jak to jest możliwe bo ja wiem że w tych czasach W Polsce już w ogóle w Warszawie bardzo trudno prawdopodobnie nie da się prawie za tyle utrzymać więc nie chcę być kontrowersyjny nie mówię że się da po prostu to jest czysta teoria zarobki same w sobie są nieważne Ważne jest to ile zostaje pod koniec miesiąca albo raczej ile procent oszczędzamy wobec tego co wydajemy No i teraz m bo na każdej mojej prezentacji by mem ten już publikował to jest takie polskie podejście jesteśmy nie tylko zawistni jesteśmy sceptyczni bardzo więc jak sąsiad nam powie że dąży do niezależności finansowej to mówimy co ty sąsiad Ty się na tym nie znasz na pewno tyle nie zarabiasz A już w ogóle jak masz te pieniądze to skąd masz te pieniądze jakoś tak nie lubimy tego tematu na ogół więc bardzo miło że tyle ludzi tyle osób przyszło bo to znaczy że lubicie temat finansów więc to jest naprawdę super Fire jest medialne Zauważcie że Fire ostatnio podchwycił media głównego nurtu gdzieś tam na money.pl chyba był artykuł taki o tym Niemcu skąpy Niemiec który nic sobie nie kupuje i swojej żonie i żyje za 100% swoich dochodów i od razu polała się krytyka 400 komentarzy wszystkie negatywne Ach Ci Niemcy skąpi ja znam jakiegoś Polaka co tak robi nakradł pewnie skąd oni mają takie zarobki w tym it to w ogóle im odwaliło wszystko jest negatywne nie widziałem jednego pozytywnego komentarza pod tym artykułem ale one po to są one są po to żeby kliknąć zi na reklamach ale to nie był merytoryczny artykuł krytyka polała się dlatego że nie lubimy osób skąpych A często uważamy że osoba oszczędna to Osoba skąpa że tam jest znak równości chcemy się pokazać czyli to słynne zestaw się a Postaw się czyli chcemy po prostu pokazać że mamy majątek chcemy pokazać dobry samochód ubrania drogie zależy nam na tym żeby inni widzieli że mamy a nie na tym żeby mieć takie ciche bogactwo w Polsce według mnie prawie nie istnieje ale też nie istnieje bo ja nie wiem że ono istnieje bo jest ciche do tego finansy to jest temat tabu Czyli jak chcecie pogadać o finansach to po pierwsze o inwestowaniu to w ogóle zapomnijcie bo pewnie z waszego grona nikt nie inwestuje dlatego dzisiaj tu przyszliście i może na q&a sobie chociaż my tutaj porozmawiamy a po drugie jakby ciężko o tym mówić bo skoro mamy nadwyżki to znaczy że nieźle zarabiamy skoro nieźle zarabiamy to to pojawi się taki tutaj to się nazywa chyba nosacz polskości albo Janusz Przepraszam wszystkich januszy prostu ten mem się tak nazywa pojawi się taka osoba i zacznie krytykować więc naturalnie nie chcemy o tym rozmawiać No bo nie chcemy żeby ktoś nas krytykował nie nie wierzył nam jeszcze wątpił Skąd my te pieniądze w ogóle Mamy więc bardzo trudny temat w Polsce a szkoda i teraz taki Myślę że kontrowersyjny slajd tutaj akurat taką willę Załączyłem ale slajd jest kontrowersyjne bo ja uważam że akurat w Polsce my powinniśmy dążyć do niezależności finansowej bo tak naprawdę duża część Polaków dobrze zarabia zaraz pokażę statystykę i to nie jest tak że nikt tutaj nie zarabia tyle że spokojnie mógłby odłożyć te 50 proc i więcej Także Spróbuję tego dowieść na liczbach żebyście zobaczyli że to jest przynajmniej 10 PR naszego społeczeństwa Czyli to nie jest nikt druga sprawa no koszty życia Ja wiem jaka była inflacja przez parę lat tam się już nam z agregować tam w Mediolanie za 2 EUR a w Polsce Wiecie ile kosztuje kawa gdziekolwiek nie ale uważam że i tak koszty życia ogółem są dalej niższe niż na zachodzie No i nie uważam tylko po prostu eurostat to publikuje możecie sobie to sprawdzić że średnio dalej jest tu taniej więc jak ktoś ma tutaj ponad przeciętne zarobki to nie ma źle jeżeli chodzi o oszczędzanie trzeci Bullet Myślę że kontrowersyjny znowu no bo nasze podatki bezpośrednie No nie są bardzo wysokie Ja oczywiście wolałbym żeby były niższe Ale no jak spojrzymy sobie na jakąś Holandię danie Ja wiem że to są kraje dużo bardziej rozwinięte ale mają naprawdę potrafią zabić podatkiem podatkiem tym od pracy Ty U nas okej mogo być lepiej bo zwłaszcza te zusowskie obciążenia są wysokie Zgadzam się ale naprawdę mogło być gorzej więc coś nam tam zostaje pod koniec miesiąca i myślę że po prostu warto się na tym skupić warto się tym zmotywować nawet jak obecnie nie macie wystarczająco wysokich zarobków okej zmotywuj się żeby mieć nawet jeżeli ta wolność finansowa wó kręci to chociaż to bezpieczeństwo fincie dla siebie dla rodiny żebyście wiecie ktoś mówi No żebyście nie wylądowali w sytuacji w której nie chcecie wylądować jak jak pracę stracicie No a czasem są takie zdarzają się takie czasy że Prawie każda branża Prawie każdy może stracić pracę tak naprawdę więc nawet jak czujecie się Pewnie jesteście w firmie od kilkunastu lat wszyscy was szanują lubią znacie się na wszystkim to i tak możecie zrazić pracę dlatego niech to będzie dla was motywacja że czasami warto budować tę drugą nogę zarobki zarobki Polaków to jest temat który Uwielbiamy I teraz uwaga tutaj łatwo się mnie przyczepić bo to są tylko przedsiębiorstwa powyżej d pracowników to jest to jest część Polaków to jest około 9 milionów Jeżeli dobrze pamiętam na około 19 albo 20 takich aktywnie pracujących także tu mamy powiedzmy połowę społeczeństwa jeżeli ktoś się mnie teraz jakoś za bardzo przyczepi to ja od razu odpowiem No dobra mniejsze przedsiębiorstwa prawdopodobnie płacą mniej ale jest szara strefa czyli ileś tam idzie pod stołem więc może by że ta statystyka dość dobrze pokazuje Ile naprawdę zarabiamy Poniżej tej pomarańczowej linii właście na tej pomarańczowej linii mamy medianę Ona jest tak około 6600 do tam 6 800 brutto to estymuje bo też g ostatnio akurat jej nie podawał przynajmniej nie znalazłem ostatniej wartości więc ja to wzrostem wynagrodzeń samodzielnie wymowa Myślę że Poniżej tej linii bardzo trudno osiągnąć niezależność finansową bo ktoś musiałby mieć bardzo ale to bardzo niskie zarobki więc no nie oszukujmy się będzie ciężko ale też Zauważcie że skoro to jest mediana No to połowa jest powyżej nie jest źle naprawdę nie jest źle i to nie mówię że tutaj już w tym przedziale to jest możliwe ale myślę że to top 10 proc Polaków to jeszcze przeczytam tę liczbę to jest mniej więcej około 14000 brutto Jeżeli ktoś zarabia więcej niż to no to jest w Top 10 proc jeżeli chodzi o zarobki w Polsce Myślę że cała ta grupa tak naprawdę może śmiało dążyć do osiągnięcia niezale wu ale myślę że to jest dla n wykonal z tej grupy też myślę że spora część może taki plan sobie obrać jak sobie tutaj zsumuj to mamy 30 osób i podejrzewam że w tej sali bardzo duża część osób jest Powyżej tej pomarańczowej linii jestem Nie lubię się zakładać ale o to bym się założył nie będę oczy takie statystyki to sprawa mż interesem prz powyżej bo się interesujecie finansami Czyli macie co oszczędzić wiecie że da się oszczędzać więc zainteresował was temat mojego wykładu i teraz mój ulubiony argument czyli nie da się w Polsce oszczędzić pieniędzy bo przecież wszystko wydajemy No i znowu statystyki gusu zarobki wydatki to jest to są akurat statystyki gospodarstw domowych tak się nazywają grupy kwintylowe najed może kyr najmniej zarab różnica między tym słupkami znaczy ile możemy oszczędzić oczywiście różnica między granatowym a tym pomarańczowo ja mam problem z kolorami więc wybacz tym drugim tutaj te osoby żyją na kredyt przeciętnie No więc nie jest dobrze Tak mamy dużą grupę osób naprawdę w kiepskiej sytuacji finansowej Myślę że warto uświadamiać stoś pca grupa No tych trochę bogatszych ale dalej są poniżej średnie Zauważcie że te osoby mogą generować nadwyżki i teraz właście Skupmy się na tym co przedstawia ten co ja przedstawiam na tym wykresie To nie znaczy że te osoby tyle oszczędzają co jest jaka jest różnica pomiędzy tymi dwoma słupkami to znaczy że mogłyby tyle oszczędzać Co to znaczy że mogłyby tyle oszczędzać to znaczy że GUS zapytał te gospodarstwa ile wydają na te takie potrzeby bieżące na te rzeczy na które muszą wyć pienią kóry nie da się uniknąć i czy to właściwie znaczy że te Top 40 Polaków czyli te dwie grupy jeżeli chodzi o zarobki Czy to znaczy że oni spokojnie mogą oszczędzić przynajmniej 1000 zł miesięcznie w teorii tak w teorii to w obserwacji że zazwyczaj to idzie na różne wydatki to się nazywa chyba zachcianki tak że nie trzeba na coś wydać ale Black Friday nie chciałem tego kupić ale na Allegro za 5 godzin będzie specjalna promocja minus 20 to kupię dwie sztuki na przykład i właśnie Problem jest taki że mimo że potencjał mamy Zauważcie to my go nie realizujemy i teraz jak już go zrealizujemy i oszczędzimy No to też pokażę wam co robimy z oszczędnościami to jest w ogóle bardzo smutny chyba co robimy z oszczędnościami finansowymi 53 prawie gotówka depozyty gotówka nieoprocentowane i oprocentowane rachunki lokaty wszelkie formy takiego najmniej korzystnego lokowania kapitału i teraz Zobaczcie akcje notowane na giełdzie obligacje dosłownie kilka proc w sumie niż 10 i też Podejrzewam że skoro jesteście to może tej część kapitału ja się nie dziwię Jeżeli ktoś w tej czerwonej trzyma na przykład pieniądze nie wiem na czarną godzinę albo takie na bieżąco potrzebne bo to jest normalne że przechowujemy nie wiem kilka kilkanaście tysięcy na jakieś lokacji czy koncie oszczędnościowym ja tego nie krytykuję absolutnie tylko Zauważcie że my kompletnie nie mamy tej Kultury inwestowania że to jest naprawdę smutny smutny obraz że my dopiero zaczynamy i to jest naprawdę fajne że Michał prezentuje wyniki ankiety na tym wydarzeniu i są takie budujące przybywa coraz bardziej pasywnie coraz taniej to jest naprawdę super no ale ten obrazek Przeraża mnie rok temu zaprezentowałem coś podobnego i to się tylko trochę zmieniło na korzyść tutaj obligacji bo co roku jakby aktualizuję ten ten statystykę to jest oparte w całości na danych pfr czyli Państwowy Fundusz Rozwoju co miesiąc są wydawane te dane bardzo ciekawe jak chcecie sami sobie to sprawdzać co miesiąc i teraz jaki jest problem musimy jeżeli chcemy dążyć do niezależności finansowej musimy przynajmniej wygrać z inflacją czyli tutaj ten czerwony wiersz wiem że wiele osób ma problem ze zrozumieniem tej tabeli bo ona jest trochę dziwnie zrobiona to ja wam wyjaśnię 191 zł z tego momentu odpowiada 100 zł sprzed dokładnie 20 lat Ja się starałem to zrobić żeby było dokładnie 20 lat czyli 2005 2024 także Zrozumcie to tak że inflacja to jest jakby inwestycja która rz cli ze 100 zrobiło się 191 tylko wiadomo że inflacja nie jest inwestycją i to działa w drugą stronę po prostu dzisiejsze 191 zł jest warte to stare Nazwijmy to 100 zł tak żeby to zrozumieć wszystko co jest pod kreską się po prostu nie opłaca średnio się nie opłacało byście przegrali z inflacją jak dążycie do niezależności finansowej minimum to jest utrzymywanie wartości ale tak naprawdę pokonywać inflację zaraz pokażę bo przygotowałem takie dane dla i teraz co nie pokonuje inflacji czego absolutnie nie polecam No to Lokaty lokaty niektórzy powiedzą Nie no ale są te promocyjne super do kwoty 200 000 zł Można tam trzymać przez dwa miesiące Później trzeba przeskoczyć gdzie indziej tylko dla nowych środków i To nie jest taka Statystyka to jest statystyka nbu takie oficjalnie Ile średnio płaciły lokaty i wiadomo że ktoś jeżeli bardzo aktywnie zmienia te lokaty może nawet pobić obligacje na przykład stało procentowe albo antyinflacyjne te tutaj wiersze Ale nie o to chodzi w inwestowaniu chodzi o to żeby ulokować pieniądze i mieć spokój najlepiej na parę lat żeby właśnie nie musieć żonglować lokatami waluty obce też Te dolne takie smutne tutaj wiersze No euro średnio 0.3% rocznie Jeżeli ktoś stwierdził o Europejska waluta jest super Lepiej w niej trzymać bo Polska to taka niestabilna No to zobaczcie jak by skończył inflacja ta Polska inflacja by kompletnie zjadła jego kapitał dolar tak samo niby waluta mówi się światowa Albo taka przynajmniej pewna i tak dalej no ale Zauważcie ktoś trzymał do no Nie miał szans na utrzymanie wartości Frank trochę lepiej ale dalej Poniżej tej kreski i teraz co jest Powyżej tej kreski i to mam dla was dobrą wiadomość bo prawie wszystko polskie obligacje stoprocent powyżej 4,1 rocznie średnio antyinflacyjne czyli te to są akurat Edo czyli te takie powiedzmy lepiej oprocentowane które mają akumulację wbudowaną 57 rocznie i teraz bardzo smutna rzec tak s jak indek Wig sam stopę zwrotu byście mieli jakbyście kupowali po prostu regularnie obligacje Edo te takie uznawane za bardzo bezpieczne niezmienne w dół które nie spadają bo nie są notowane na giełdzie i szeroki indeks polskiej giełdy taka sama stopa zwrotu tylko wg zachowywał się tak miał dużą zmienność plus nie mówiąc o tym że nie można było w Wig zainwestować dalej nie można bo nie ma na to ETF zaczy nic nie śledzi po prostu tego indeksu nieruchomości dużo lepiej uchwała nieruchomości jak co roku No bo nie bez powodu mówi się betonowe złoto to jest według NBP wszystko Także ja nie wymyśliłem tych danych tylko to są dane nbu co do cen mieszkań przeciętnych dla siedmiu największych miast w Polsce rynek pierwotny ceny transakcyjne bardzo ważne żebyście rozumieli co ja tu przedstawiam same ceny 6,1 rocznie także osoba spokojnie pobiła inflację 324 zł na inflacji 191 także jest więcej z wynajmem to jest rentowność też możecie sobie tutaj zobaczyć ś to wychodzi około 3 może trochę mniej już po podatku i teraz jak już jesteśmy przy podatkach ta ostatnia kolumna bardzo lubię bo ona pokazuje jak co w Polsce jest opodatkowane i też zobaczycie że złoto wygrało z akcjami Dzięki tem że jest korzy opodatkowany właści nie jest po ty s miesiącach się tego podatku w ogó nie płaci dlatego wygrało z akcjami w cgu lat nieruchomości też mają trochę korzystniejsze opodatkowanie niż akcje tutaj Opisałem jak to policzyłem co poradziło sobie najlepiej No oczywiście właśnie nieruchomości akcje światowe akcje amerykańskie złoto czy tak będzie zawsze nie wiemy jak będzie też nie wiemy niektórzy wydają się wiedzieć ale ja nie wiem natomiast skoro tak było jeszcze jak sobie przedłużymy statystykę o kolejne tam 20 lat wstecz okej też nie było źle tylko ja nie mogę zrobić takiej statystyki dla polskiego złotego bo nie było wtedy tego naszego nowożytnego nazwę złotego po prostu nie mogę zrobić dla większej liczby lat nie mówiąc o tym że nie ma danych o nieruchomościach przynajmniej nie znam źródła danych o nieruchomościach sprzed tego 2000 bodajże to jest chyba trzeci roku tutaj przedstawiam od 2005 tutaj zawsze się na długo zatrzymuje żeby po prostu przekazać wam że jeżeli ktoś wam oferuje lokaty No taki średni sposób na nie tylko na osiąganie niezależności finansowej tylko w ogóle na inwestowanie więc te obligacje antyinflacyjne Powiedziałbym to jest takie minimum którym Powinniście się zainteresować nie dlatego że miały tak dobrą stopę zwrotu No bo Zauważcie one dość No dość wysoko pobiły tę inflację właśnie dzięki tej marży i dzięki temu że inflacja na ogół była Niska w tych 20 latach jednak niższa niż tam ostatnio i są mało zmiennym instrumentem więc jakby ich specyfika jest taka że łatwo bardzo zacząć inwestowanie od nich a później się przekonać na przykład do akcji i jeżeli was interesuje niezależność finansowa tylko Powyżej tej kreski poniżej w ogóle zapomnijcie No to po prostu wam tego najprawdopodobniej nie da jak będziecie mieli dużo szczęścia To może ale nie wiem znowu dużo liczb także przepraszam tych którzy stoją z tyłu bo możecie ich nie widzieć to ja postaram się opisać co tu znowu przedstawiłem Dlaczego oszczędzanie inwestowania jest tak ważne w drodze do niezależności finansowej pierwsza kolumna od dołu do góry ile ktoś oszczędza czyli ta stopa oszczędności 10 proc wypłaty 20 proc i tak dalej tu oszczędzamy całość Jeżeli jesteśmy w stanie oszczędzić całość wynagrodzenia znaczy że nic nie wydajemy zego wynagrodzenia Fino ma to sens czyli mamy wynagrodzenie I nic z niego nie wydajemy albo żyjemy za darmo nie wiem jak albo mamy inne źródło dochodu które nie jest pracą więc możemy się zerwać z pracy stąd zero w całym wierszu i teraz co jest pokazane w kolumnach czyli ten wiersz tutaj u góry stopa zwrotu z inwestycji powyżej inflacji i celowo zrobiłem takie przedziały 0 później 2 i p 5 7 i p 10 12 i p i od razu mówię Myślę że prawie nikt nie pobija inflacji o 10 i 12,5 bo to jest bardzo trudne co roku więc raczej takie normalne inwestowanie to jest pobicie inflacji o 2 i p może 5 ma więc jak dążycie doj zależności finansowej skupcie się na tych dwóch kolumnach jeżeli analizuje dane w ten sposób że bo tak naprawdę co jest łatwiej określić łatwiej jest określić ile oszczędzacie procent swojego wynagrodzenia i podejrzewam że większość z was wie Jeżeli nie wiecie to możecie to szybko policzyć i podejrzewam że średnia na sali jest gdzieś tu ale gzie dokładnie ale podejrzewam że koło 30 40 20 30 może Ciężko powiedzieć co tu widać co w ogóle pokazuje ta tabela najważniejsze zapomniałem ile w Ile lat osiągniecie niezależność finansową I teraz cała prawda o tej niezależności jest taka że jeżeli odpowiednio dużo oszczędzacie na przykład 90 proc to nieważne jak inwestujecie i tak ją osiągniecie w parę lat oczywiście jak otrzymujecie ten kapitał bo to jest założenie że przynajmniej pobijcie inflację 0% znaczy pobijcie zaczy osiąga wartość inflacji czyli w skrócie Jeżeli ktoś bardzo duż oszczędza Podejrzewam że prawie nikt no bo somsiad powie że sknera albo coś takiego albo po prostu ciężko tyle oszczędzać Tak szczerze to myślę że jak skupimy się gdzieś tutaj na środku to tutaj Zauważcie że lepsza stopa zwrotu z inwestycji wcale nie przyspiesza niezależności finansowej tak bardzo jakby się wydawało Czyli jeżeli oszczędzasz na przykład 60 wypłaty bardzo dużo Gratuluję Jeżeli jesteś w tej grupie to czy ty z inwestycji masz 2,5 PR ponad inflację czy masz 5 proc czy masz 7,5 PR to jest prawie to samo No bo 14 lat potrzebujesz tutaj 12 11 to są tak naprawdę drobne różnice to to to nie jest duża różnica więc to co chcę powiedzieć tym slajdem to to że w niezależności finansowej w osiąganiu ważniejsze jest to czyli ile oszczędzasz a nie To ile masz inwestycji tak długo jak oczywiście chociaż dorównujesz inflacji bo nie daj Boże jeżeli średnio tracisz w ciągu rok nie ma ci w tej tabeli bo to tak naprawdę możesz nigdy nie dojść do tego stanu to jest taka smutna prawda że przynajmniej utrzymać wartość pieniądza w długim okresie po prostu trzeba i teraz jak inwestować w drodze do niezależności finansowej no Coś o tym wiem bo jestem w drodze do niezależności finansowej i mam nadzieję że już teraz po latach wiem jak inwestować przynajmniej prosto i tak tak mi po prostu dla mnie to działa ludzie mąż rzy mówią tak 100% akcji bo historycznie najwyższa stopa zwrotu co z ryzykiem nieważne ważne że szybko wzrośnie prawdopodobnie więc najszybciej przejedziesz na Fire działa to różnie Zwłaszcza jeżeli trafisz na te gorsze lata pokażę później wykres to działa to bardzo różnie dywersyfikuje to jest ogólne mto zwłaszcza jak ktoś spróbuje Próbuje wam sprzedać to co mówi żeby dywersyfikować też w to na przykład złoto diamenty kryptowaluty nieważne jakieś obligacje dziwnego kraju którego nie znacie nazwy Jeżeli ktoś wam coś próbuje sprzedać to czsto dyfu No ja tak uważam że warto dywersyfikować sam mam zwykle akcje obligacje Czasami coś innego też ale Nie przesadzałbym i też nie byłbym taki że we wszystko trzeba dywersyfikować bo też może się skończyć że ten n portfel wcale nie będzie działał dobrze albo lepiej niż gdybyśmy mieli prosty indeks światowy uśrednia co miesiąc tu nie mamy wyboru No bo jeżeli nikt nam jakiegoś dużego spadku albo darowizny nie da no to średni co miesiąc inwestujemy co miesiąc Większość z nas inwestuje co miesiąc tak jak oszczędzamy optymalizuj Podatki No w Polsce jest kilka takich wehikułów to tylko z nazwy wspomnę bo też już widzę po czasie prezentacji że może na to nie być za dużo czasu i teraz zejdźmy poziom niżej i Poszukajmy jakiś konkretów jak inwestować t tabelę Prawie każdy zna to są akcje i obligacje amerykańskie proporcja tych akcji do obligacji czyli po lewej stronie same akcje amerykańskie snp 500 po prawej stronie same obligacje amerykańskie 10 letnie źródła danych tak Opisałem mam nadzieję co ta tabela tak na m albo co powinniśmy zrozumieć z niej to że na ogół tutaj mamy okres dość długi bo to jest 50 kilka lat na ogół same akcje pozwalają zarobić najwięcej w długim terminie ale na ogół same akcje też najwięcej dadzą nam oberwać jak będzie źle najwięcej spadają bo ten spadek nawet 50 parę procent od szczytu I to jest sama Ameryka dla innych rynków jest gorzej zaraz wam Zresztą pokażę bo przygotowałem trochę danych ponad to odkry standardowe miara zmienności najbardziej popularna Im więcej dodamy obligacji tym zmiennie czy tym spokojniejszy sen przynajmniej w teorii ale spokojniejszy sen ale niższa stopa zwrotu więc wolniej dojdziecie do niezależności finansowej No i co robić tak naprawdę no sprawa jest trudna Jeżeli nie beznadziejna i teraz jeszcze każdy zawsze przedstawia dane dla USA No to Sprawdźmy dane dla innych krajów mówię przygotowałem się to są akurat indeksy akcji z rynków rozwiniętych z rodziny MS dywidendami wszystko po lewej stronie czyli w tych trzech kolumnach to jest w dolarze amerykańskim może Zostańmy po lewej stronie bo to nam pozwala zachować porównawczo wtedy wszystko jest do siebie podobne po prawej stronie macie w walutach lokalnych tych krajów bardzo ciekawa statystyka Zresztą Będzie wpis na blogu który mówi o tym i postanowiłem po prostu użyć materiału który i tak bym zrobił Co możemy wyczytać z tej tabeli co jest najważniejsze przede wszystkim najważniejsze jest to że średnia roczna stopa zwrotu która była dla Stanów Zjednoczonych tutaj ją mamy 10 Zauważcie d jak niewielu tak naprawdę krajów była tak wysoka dla większości była dużo niższa w tym okresie dość długim 50 kilkuletnim Jakby jakiś Włoch chciał patriotycznie inwestować 547 rocznie w dolarze to nie wygląda że to jest dużo mniej ale jak sobie to złoży co roku to ten Włoch naprawdę prawie nic nie ma w porównaniu do Amerykanina a na pewno lat tem wł nie miał prostej możliwości inwestowania w Stanach więc uważam że nawet ja sam się na tym łapię że zawsze pokazuje te stany a inne rynki tak dobrze nie miały i teraz najgorzej obsunięcie od szczytu wszyscy mówią 100% akcji 50 parę procent masz Milion w pewnej chwili masz 400 70s złot nie jest źle tylko tak nie jest d każdego rynku większość tych rynków tutaj maksymalne obsunięcia Zwłaszcza dla tych z tyłu którzy tego nie widzą to jest ważne minus 6 parę min 7 no już widzę was jak maci wszystko w akcjach zainwestowali milion zł w pewnej chwili macie 300 000 350 już was widzę jak wy jeszcze dokupuje z najnowszych oszczędności jesteście zachwyceni w ogóle dajecie radę inwestować jeszcze komentujecie na moim blogu Mateusz nie ma problemu Ja wiedziałem że kiedyś będzie taki spadek nie i w ogóle nie mam do ciebie pretensji że promował Aleś inwestowanie pasywne No i właśnie ta tabela co ona tak naprawdę mówi Ona mówi to że jeżeli ktoś średni te rynki czyli kupiłby ten U góry jest MS Czyli po prostu zrobiłby średnią z tego wszyst kiz to faktycznie miałby taki przeciętny wynik trochę gorszy niż Stany Zjednoczone nie byłoby tragedii i to jest to dlaczego w planie na Fire uważam że no lokalne inwestowanie nie bardzo nawet jeżeli lokalne znaczy same stany i ktoś powie same Stany To teraz 70 rozwiniętych i ponad 60 świata no tak no ale nie wiemy co się stanie z tymi Stanami może warto na nie stawiać może nie A może prostu przyszłość jest niejasna więc po prostu kupmy rynków a nie jeden znowu bardzo ważny slajd czyli czym nie wiem uważacie że macie szczęście w życiu Czy pecha bo ludzie są różni w Polsce Pewnie uważamy zazwyczaj że mamy pecha w życiu No to jeżeli uważamy że mamy w życiu pecha No to możemy mieć pecha w inwestowaniu kupimy ten sam indeks co na przykład nasz wujek albo nasz ojciec mama ileś lat temu i będziemy mieli zupełnie inną stopę zwrotu po 10 latach i teraz Zauważcie oś Y To jest ten sam indeks to jest s&p 500 w różnych dekadach No i teraz co się dzieje jedna osoba kończy z takim kapitałem właściwie jak wpłaciła trochę ponad i to też możecie wyczytać że to jest No tak na oko 700000 złotych Jakby to był zabezpieczony indeks do Złotego A ta osoba najlepsza kończy z prawie d milionami i te obydwie osoby zrobiły to samo po prostu zainwestowały w różnym momencie i to jest to jest straszna prawda na temat rynków finansowych że wszyscy możemy być tymi na samym dole albo nawet gorzej tylko to jest inwestowanie przez 10 lat no i teraz każdy wam mówi zwłaszcza promotorzy inwestowania pasywnego w tym ja każdy wam mówi No bo to długoterminowo się robi żebyście się załapali przynajmniej na dwa różne to wtedy skończycie jakoś tam średnio a może dążycie do niezależności finansowej i załapie się na dwa najgorsze po sobie no i wtedy reklamacje gdzie wysyłać właśnie to jest problem z rynkiem akcji że możecie się załapać właśnie na te dwa najgorsze nie wiecie na jakie się złapiecie dlatego tak dużo ludzi Boi się zainwestować pieniądze jak nie zaczyna od zera tylko mają duża szansa że nie dość że traficie na te najgorsze czasy to dzisiaj jest na przykład tu i będzie taki spadek No nie wiemy tego po prostu Jak zwiększyć swoje szanse na Fire albo na niezależność finansową co robić no skupić się na tym na co mamy wpływ i tutaj trochę przyspieszę prezentację bo to można ją przyspieszyć redukować koszty inwestowania dzisiaj nawet na tym wydarzen jest wielu dostawców Us dostawcy usług drogich Musicie to oceniać musicie umieć to ocenić Jeżeli nie umiecie tego ocenić to po prostu pójdziecie na marketing założy konta byle gdzie będziecie tracić pieniądze w niezależności finansowej chodzi o to żeby nie tracić za dużo pieniędzy na tym na co mamy wpływ czyli na opłatach redukować koszty inwestowania zwłaszcza te bieżące roczne to jest bardzo ważne oczywiście inwestowanie drogie zazwyczaj i tak jest lepsze od nie inwestowania ale jeżeli macie czas i traktujecie to na poważnie inwestujecie tan korzystać z kont preferencyjnych podatkowo p p wszystkich ką trzeciego filaru tak naprawdę z czegoś też musicie żyć po czy 65 więc Jeżeli planujecie niezależność finansową w wieku 50 lat i tak korzystajcie z tych kont i zaraz Wyjaśnię dlaczego i to co z czego się śmiałem wcześniej czyli dywersyfikuje Jeżeli ktoś ma same obligacje skarbowe polskie czy to jest portfel bezpieczny byście powiedzieli to na możemy tyć będzie miał takie py z Polską nie ma problemów dopóki nasza waluta jest relatywnie silna to jest bardzo bezpieczny portfel bo jest najmniejsza szansa na to że kraj zbankrutuje Kraje są różne ale bankrutują bardzo rzadko ja sprawdzałem statystykę i to się prawie nie zdarza już w tych czasach teraz firmy Dużo częściej bankrutują ale jeżeli ktoś postawi wszystko na jedną kartę to dotyczy go najważniejsze ryzyko takie które najtrudniej pokonać Czyli po prostu tego że z tym jednym instrumentem jednym krajem coś pójdzie nie tak to specyficzne ryzyko które jest najgorsze w inwestowaniu bo przed wszystkim chcemy stracić wszystkiego jest bardzo dużo tekstu ja to prawdopodobnie rozpropagowania tutaj tylko daję taką zajawkę Jak można tanio i prosto inwestować ETF agregaty na rynki rozwinięte MS f developed ETF na akcje globalne to są najprostsze można powiedzieć ETF ETF mieszany akcje obligacje rodzina vangard strat koszty tyl 02 rocznie A mamy i to i to jeszcze globalnie naprawdę naprawdę dobry instrument jak na jego cenę Powiem w ten sposób ETF obligacyjne też fajnie że beta ETF wprowadza te polskie ETF obligacyjne że mamy ETF na obligacje stało procentowe tbsp na obligacje o krótkiej duracji te takie powiedzmy mało zmienne z małym ryzykiem stóp procentowych polskie obligacje 6m mamy też takie ETF na zagraniczne obligacje oczywiście tu jest temat czy ryzyko walutowe jest warte świeczki długi temat mam o tym wpis na blogu rachunek rejestrowy obligacji No to jest podstawa i regularny lub w formie ik ik nie polecam zwłaszcza młodym bo przez wiele lat prawdopodobnie na akcjach zarobie więcej więc oszczęd na podatkach więcej osobom przed emeryturą jak najbardziej to jest najlepsza opcja prawdopodobnie takiego przechowania kapitału na parę lat to jest właśnie Ike albo x obligacje obligacje 10 letnie indeksowane inflacją bo nie chcemy się zakładać jaka inflacja będzie tylko chcemy żeby podążały za inflacją 12 r to jest dla beneficjentów 800 plus jescze oig najlepiej oprocentowane jeżeli chodzi o marżę trl stał procentowe Jeżeli ktoś chce mieć stał procentowe ostatnia linijka pewnie dla niektórych też niewidoczna to jest unikać drogich funduszy drogich usług polisolokat ufk wszystkiego co ma regulamin na 40 parę stron ja lubię na przykład w ETF to że najczęściej na dwóch stronach da się wyjaśnić to w co one inwestują jakie mają opłaty albo na trzech Jeżeli ktoś wam podsuwa produkt którego opis podstawowy jest na 40 stronach No to uważajcie bo to jest zrobione po to żeby trudno było zrozumieć ten instrument albo wręcz żeby ktoś tego nie przeczytał ile musicie uzbierać magiczna liczba No tutaj zależy od reguły tak reguła taka najpopularniejsza kolumna druga to jest reguła 4 proc to jest reguła dla optymistów ja bym się nie Trzymał bo to są tylko Stany Zjednoczone konkretne lata ja wolę regułę 3 czyli ostatnią tutaj kolumnę to mówi jeżeli wydajecie czy Wasze gospodarstwo domowe właściwie wydaje na przykład 15000 miesięcznie No to musicie mieć 6 milionów No słabo nie to jest bardzo dużo pieniędzy ale tak to trochę wygląda że po prostu bez tego ani rusz do Fire zwłaszcza że to mówimy do końca życia a nie przez 10 lat Jeżeli ktoś to zabrzmi bardzo głupio ale jeżeli ktoś jest w takim wieku że nie sądzi że będzie żył jeszcze dłużej niż 10 15 lat to oczywiście nie potrzebuje takiej kwoty to jest dla ludzi którzy są Powiedziałbym w wieku może około 40 może tak między 35 a 45 i zakładają że spędzą dużo czasu w tej niezależności finansowej w tym stanie jeżeli wydajecie 20 000 miesięcznie to odpowiednio 8 milionów złot i teraz co to w ogóle jest za 8 milionów to jest w instrumentach finansowych najlepiej takich które wam wypłacają coś jakieś odsetki z nich możecie wygenerować czy coś ale możecie też sprzedawać Nie to nie jest wartość majątku całego to są tylko te finansowe z których chcecie żyć także nie ma wartości waszego mieszkania co robić po osiągnięciu niezależności finansowej tak naprawdę robić mniej więcej to co przed Czyli jeżeli już umiecie inwestować to nie zmieniajcie tego trybu za bardzo bo to nie jest tak że nagle musicie magicznie z kapelusza generować ogromne dywidendy bo inaczej nie przeżyjecie no nie musicie inwestuj oszczędzajcie bardzo podobnie tylko uważajcie na tę kwotę i teraz powiem wam o co chodzi w tej zasadzie 4 proc i dlaczego jest taka złudna to jest tak zwanego Trinity Trinity study czyli badania przeprowadzonego no już już teraz 20 kilka lat temu rok 98 Sprawdzono ile Trzeba uzbierać i jak mieć zainwestowane żeby przeżyć do końca znaczy właśnie nie do końca życia tylko przez 30 lat i posiadając tylko aktywa amerykańskie w skrócie bo nie ma sensu się tutaj rozwijać za bardzo wyszło że jak się wydaje 4 proc tego co się ma to jest w ciągu roku czyli roczne wydatki razy 25 tyle musicie uzbierać No to magicznie wtedy Amerykanom wyszło żeby przetrwali tak naprawdę Prawie każdy sztorm to jest procent portfeli które przeżyły do końca ale uwaga badanie w tej wersji nie miało inflacji teraz dodajemy inflację w ogóle Porównajcie sobie jest dużo mniej zielono inflacja to jest duży problem I teraz portfele obligacyjne jest 100% obligacji już sobie nie radzą po prostu sobie nie radzą po 30 latach tylko 20 portfeli kórych były oig US poradziło sobie wydając 4 portfela No słabo nie Co więcej co więcej Zauważcie że dla samych akcji też pojawia się problem 5 proc portfeli gdzie były same akcje amerykańskie nie przetrwało 30 lat pod tym ostrzałem inflacji amerykańskiej Czyli tak naprawdę ile trzeba zbierać żeby na pewno móc przejść na ten niezależność finansową to jest też TR to pokazuje efekt chaosu tak naprawdę efekt szczęścia i pecha w tej tabeli jest ile zostało pieniędzy tym ludziom po danym okresie jest mediana średnia najgorzej najlepiej i pomogę wam to przeczytać 30 lat życia z kapitału 4 proc wypłaty rocznie portfel 75 akcji 25 obligacji i teraz Patrzcie ktoś mógł skończyć milion dolarów czyną kwotą a KC latach pomyślcie sobie że kończycie z półtora miliona czyli zakładam że trzeba było nieźle przepalić bo to zaczęliśmy od miliona Czyli mamy wyższą kwotę ale pod ostrzałem inflacji to jest nic po 30 latach tej osobie na pewno nie wystarczy pieniędzy na już całe życie jeżeli planuje żyć jeszcze przynajmniej kilka lat także zobaczcie jak chwiejna to jest reguła i uważajcie na T regułę 4 PR bo ona tak naprawdę się raczej nie sprawdza i ZN inne kraje wey % obligacji ale różnych narodowości że tak powiem no i też mamy problem No bo nijak nam się nie klei ta reguła 4 proc bo nawet dla stanów mamy maksymalną bezpieczną stopę wypłaty 3,94 PR już Patrzcie tutaj mamy Hiszpanię na przykład 2 proc Co to znaczy że ktoś K miał F50 akcje obligacje hiszpańskie mógłby wydawać tylko 2 swojego portfela w ciągu roku No to jest bardzo źle Musicie pomnożyć razy roczne wydatki to jest Powiedziałbym to jest tragedia To trzeba tyle uzbierać że w ogóle zapomn teraz o niezależności finansowej bo to jest za trudne Jedyne pocieszenie jest takie że mamy tu portfel globalny czyli właśnie indeks globalny i też obligacje globalne i bezpieczna stopa wypłaty to jest 345 także mam dla was bardzo dobrą wiadomość że wszystko powyżej 3 czyli jak pomnożymy roczne wydatki r 30 powino dać radę Boy że powinno dać radę po prostu zapomnijcie o regule 4 woda nam się po prostu zdezaktualizowany 30 lat już nie mówiąc o tej Japonii Austrii tu jest naprawdę źle Więc nawet nie będę komentował bo jeżeli ktoś tam inwestował lokalnie to tak naprawdę straciłby większość swoich pieniędzy a nie osiągnął żadnej niezależności finansowej wiem że przekroczyliśmy czas więc postaram się trochę już q&a leci więc też przyspieszę bo lubię te nasze q&a tutaj ktoś zrobił aktualizację tej reguły oryginalnej amerykańskiej czyli 50 lat życia poszerzył o te najnowsze lata i uwzględnił inflację swoją drogą polecam bo to jest dobry blog The Pur swis możecie sobie obejrzeć bo ta osoba bardzo ciekawie pisze o Fire i tak mądrze merytorycznie liczbowo portfele głównie akcyjne czyli te dwa U góry No tutaj też widzimy że bezpieczną stopą wypłaty jest około 3,4 3,5 Czyli tak naprawdę Pomyślcie o zasadzie 3 a nie 4 mnożymy roczne 33 to wam powino pozwolić na życie na takim poziomie na którym chcecie żyć No i zapomnijcie o portfelach obligacyjnych bo to jest po prostu smutny obrazek większość portfeli obligacyjnych nawet nie daje rady z zasadą 3 także jak macie same obligacje to Nie myślcie o tych 50 latach niezależności finansowej chyba że uzbiera jakąś astronic wnioski Ile można wypłacać z portfela już powiedziałem powiedziałbym że raczej 2 i p do 3 PR niż 4 do 5 o pi w ogóle zapomnijcie 4 jest zdezaktualizować 2 I5 3 PR najgorsze Czy ktoś wam zagwarantuje że 2 I5 PR wystarczy i wam się nie skończy kapitał no Nikt wam nie zagwarantuje Dlatego ta dywersyfikacja nieszczęsna jakaś i dość oszczędne życie i Zauważcie że to że teraz wydajcie na życi 100 r nie oznacza że zawsze będzie tyle wydawać pojawią się dzieci wzrosną wydatki może już jesteście po tym etapie No to mogą wam spaść wydatki może myślicie że będziecie chcieli podróżować A nie będziecie chcieli bo skąd macie wiedzieć jak będzie wyglądało wasze życie jak będziecie chcieli żeby wasze życie wyglądało za kilkadziesiąt lat no Nikt tego nie wie tak Fire influencerzy to też jest ciekaw można do zaliczyć bo też to jest jen z głównych tematów które wału jakby kogo mam na myśli w ciągu ostatnich kilku lat pojawiło się zwłaszcza na Twitterze dużo kont takich w nazwie mają na przykład rentier to są osoby które promują Fire w taki sposób że każdy kto nie umie oszczędzić nie wiem 70 wypłaty to jest Wiecie słaby my oszczędzali teraz mamy niezależność finansową super bądźcie jak my i często jest bardzo mało merytorycznie niestety bo to są takie profile motywacyjne bym powiedział nigdy nie widziałem tam treści o ubezpieczeniu zdrowotnym które też trzeba przejdzie na Fire No to można mieć od drugiej połówki No ale jak przechodzimy na Fire No to raczej obydwie połówki nie pracują bo to trochę tak no wiecie dziwnie nie że jedna osoba nic nie robi a druga normalnie pracuje więc raczej tak sobie wyobrażam że razem przechodzicie na niezależność finansową zapominamy o podatkach czyli mieliśmy przed chwilą regułę 3 proc No ale co z podatkami jeżeli przy każdej wypłacie musimy 19 proc zysku oddać fiskusowi mówię zysku jeżeli chodzi o sprzedaż przychodu jeżeli chodzi o belkę czyli ten ryczał od dywidend i odsetek No przecież podatki żeby wyjąć 100 000 zysku Musimy dużo więcej zapłacić bo mamy podatki w następnym roku 19 procent musimy zapłacić czyli musimy wyjąć więcej niż konsumujemy no i też trzeba o tym pomyśleć więc tak naprawdę może nawet trzeba zapomnieć o tej regule 3,5 PR ja Zachęcam do Fire tak niestabilność wydatków dzieci w wieku 25 lat nie wiesz ile będziesz wydawać W wieku 30 35 lat dalej tak naprawdę często nie wiemy ile za rok będziemy wydawać Jak zasymulować niestabilność wydatków ja mam na to bardzo Dobrą metodę spytać kogoś kto już jest w tamtej sytuacji to jest chyba najlepsze co możemy zrobić zwłaszcza jak to są nasi znajomi i wiemy że żyją w miarę podobnie do nas po prostu Spytaj ludzi którzy już przez to przeszli ile coś kosztuje i może będziemy mogli to zaplanować i też ważna rzecz jak każdą emeryturę okres tej wczesnej niezależności finansowej też musimy zaplanować to nie jest tak że będziemy te chipsy Jeść znaczy możemy jeść chipsy przed telewizorem cały czas możemy czasami Jeśli chcemy ale to trzeba zaplanować to jest to jest decyzja to to nie jest coś takiego że po prostu sobie idę na Fire I teraz przez 50 lat ja będę leżał nic nie robił i kapitał będzie mnie utrzymywał bo Wierzcie mi że albo wrócicie do pracy po paru miesiącach albo po roku nawet czasami na naszej grupie taka ciekawostka na Facebooku pojawiają się takie posty że ktoś przeszedł na Fire i mu się znudziło po roku no bo no co pop podróżowałem trochę powy dawałem No i co mam teraz robić Dlatego myślę żeż emerytura plan także niezależnie czy jesteście w młodym wieku i myślicie o wczesnej niezależności finansowej Czy jesteście już na przykład przed emeryturą albo na emeryturze trzeba ją zaplanować trzeba wiedzieć co się będzie robić bo inaczej będziecie mieli po prostu za dużo czasu jak tutaj pokazuje Nie chc że zwariuje No niektórzy może lubią mieć taki czas właśnie kontemplacji nic nie robienia ale to pewnie wam się w końcu znudzi planuj ostatnie dwa slajdy takie merytoryczne to są slajdy o mnie tutaj pokazuje oczywiście bez osi y bo wiadomo że temat tabu zarobki wydatki dochody z pracy granatowy i ten taki różowawy ten ten pod wykresem To są wydatki ja tutaj pokazuję relatywnie Jak wyglądała wysokość moich zarobków i wydatków to są dochody netto tyle na rękę zarabiałem i wydatki najważniejszy wniosek co mnie zawsze motywowało to to że co roku liczyłem sobie ile procent dochodu z inwestycji takich tych pasywnych takich że generować dywidend odsetek ile procent wydatków by mi to pokrywało i od samego początku wiecie to było na przykład nie wiem 3 albo 4 teraz jest już około właśnie 60 kilku bo też to ostatnio liczyłem 65 i tu mówię tylko o dochodzie z pracy to jest bardzo ważne tylko moja praca zarobkowa nie blog książka tylko praca co można z tego wyczytać można z tego wyczytać że niektórzy nazwą mnie osobą z skąpą No bo nie wydaję większości swojej wypłaty wydaję mniejszość swojej wypłaty tutaj miałem mały kryzys bo wróciłem ze Szwecji do Polski i Zarobki mi spadły o połowę No ale świadomie po prostu nie mogłem znaleźć lepszej pracy to wziąłem taką a zależało mi na powrocie wtedy dochody z inwestycji dalej są widzicie śmiesznie niskie jeżeli porówna je to jest ta tutaj to jest chyba taki czerwonawy jeżeli porówna cie je do dochodu z pracy ale Zauważcie że one już niedługo będą mogły pokryć wydatki z tej takiej pracy zawodowej więc niech was to zmotywuje Jeżeli nie cokolwiek innego do dążenia do niezależności finansowej także no jestem osobą osdn ale na pewno nie można powiedzieć że na nic nie wydaje i skąpi taką Osą też nie jestem do tego właśnie niestety trzeba mieć dość wysokie dochody najlepiej od początku dlatego właśnie emigrowałem zacząłem w Szwecji a nie w Polsce te pierwsze kilka lat pracy i teraz ten nieoczywisty slaj o którym mówiłem na początku czyli jak mam to poukładane co ja właściwie zamierzam robi