Kiedy sprzedać akcje? [Psychologia sprzedaży akcji]

wyjście z rynku jest dużo cięższe niż samo wejście i o tym sobie dzisiaj porozmawiamy na przykładzie fragmentu jednej książki ja Nazywam się Konrad książak i książkę którą dzisiaj będziemy omawiać Albo właściwie jeden fragment z tej książki którą dzisiaj będziemy omawiać to tytuł zawód inwestor giełdowy doktora Aleksandra Eldera No i przyznam że książka Naprawdę bardzo fajna nie wiem ile teraz kosztuje jak ja ją kupowałem to było coś koło 7 dych także to nie jest najtańsza książka ale myślę że naprawdę bardzo interesujące Zresztą ten sam Aleksander Elder to jest ciekawa postać która zajmuje się głównie psychologią jeżeli chodzi o giełdę ale nie tylko o giełdę tutaj jednym z takich jego rad jest to żeby iść na spotkanie AA pomyśleć ogólnie o alkoholikach i słowo alkohol zastąpić słowem strata okazuje się że wiele osób jest uzależnionych od giełdy tak jak alkoholicy są uzależnieni od swojego nałogu więc to też myślę że jest dosyć interesujące ja osobiście nigdy nie byłem na takim na takim spotkaniu więc nie wiem czy to rzeczywiście działa na aczkolwiek sam sposób myślenia myślę że dosyć interesujący No i dzisiaj przeczytamy sobie krótki fragment tej książki a później go omówimy więc myślę że będzie ciekawie i to jest właśnie fragment odnośnie wyjścia z danej inwestycji coś co jest naprawdę bardzo bardzo trudno zrobić wiele osób właśnie przedstawia jakieś strategie odnośnie wejścia w daną inwestycję pytania jak to jest z wyjściem No to pytanie co mówi o tym doktor Aleksander Elder więc Otwieramy na stronie Jeżeli ktoś ma moje wydanie to to jest to strona 283 jeżeli ktoś nie ma mojego wydania No to to jest rozdział 10 zarządzanie ryzykiem i podrozdział Dlaczego Jaś nie może sprzedać także Pozdrawiamy wszystkich jasiów nie wiem jacy są znani jasiowie Jan Błachowicz jest znany innych jasiów nie znam jest taki jeszcze kiedyś był taki Jaś który miał na drugie imię Paweł A na trzecie imię drugi ale No nieważne w każdym razie zaczynamy Dlaczego Jaś nie może sprzedać przegrywający nie potrafi w sposób zdecydowany położyć kresu swoim stratom kiedy transakcja zaczyna sprawiać problemy ciągle ma nadzieję i utrzymuje zajętą pozycję nie jest w stanie podjąć decyzji o wyjściu z rynku dostaje wezwanie do uzupełnienia depozytu zabezpieczającego ale nie przestaje liczyć na odwrócenie trendu jego papierowe straty rosną aż do momentu w którym rachunek inwestycyjny zaczyna wyglądać jak sklep z przecenionymi towarami w końcu makler zmusza przegrywającego aby zaakceptował rzeczywistość i poniósł karę kiedy zlikwiduje on swoją pozycję rynek natychmiast odjeżdża w przeciwną stronę przegrywający jest gotów roztrzaskać głowę o mur gdyby utrzymał długą pozycję mógłby zarobić małą fortunę na zmianie trendu odwrócenie trendu ma miejsce w tym a nie w innym momencie Ponieważ większość nieudaczników zachowuje się w podobny sposób kieruje się przyczuciami a nie rozsądkiem ludzkie emocje bardzo podobne bez względu na kulturę czy wykształcenia przestraszony inwestor z wilgotnymi dłońmi i mocno bijącym sercem czuję to samo niezależnie od tego czy urodził się w Nowym Jorku czy Hongkongu i czy ma za sobą dwa czy 20 lat edukacji nowojorski psycholog Roj szafirow Autor artykułu z którego został zapożyczony tytuł tego podrozdziału napisał z wielką nadzieją w intymnym miejscu w którym podejmujemy nasze decyzje inwestycyjne opracowujemy nowy plan w momencie sprzedaży Jedynym problemem jest przywiązanie w końcu jeżeli coś do nas należy w sposób naturalny zaczynamy się do tej rzeczy przywiązywać to przywiązanie do rzeczy które kupiliśmy zostało nazwane przez psychologów i ekonomistów efektem własności i my wszyscy rozpoznajemy je w naszych finansowych transakcjach tak jak wtedy gdy nie możemy się rozstać z naszą starą kurtką sportową która wisi w szafie spekulant jest ojcem pomysłu pozycja zajmowana na rynku nabiera dla nas dodatkowego znaczenia staje się przedłużeniem naszej osoby prawie tak jak własne dziecko innym powodem dla którego Jaś nie może sprzedać nawet wtedy kiedy ma problemy ze swoją pozycją jest jego skłonność do marzeń w momencie kupna u wielu osób krytycznych osąd słabnie i procesem decyzyjnym zaczyna rządzić nadzieja na giełdzie marzenia są luksusem na jaki nikt nie może sobie pozwolić Jeżeli twoje transakcje opierają się na marzeniach lepiej wydaj pieniądze na psychoterapię doktor szapiro przeprowadził test dzięki któremu możemy zobaczyć w jaki sposób ludzie prowadzą interesy zawierające element przypadku na początku grupa osób ma dokonać wyboru pomiędzy dwiema możliwościami 75% szans na wygranie 1000 dolarów przy 25% szans na zerową wygraną lub pewne 700 dolarów 4 na 5 osób wybiera drugą możliwość nawet wtedy kiedy już wiedzą że pierwsze wyjście po pewnym czasie prowadzi do wygrania 750 dolarów większość podejmuje decyzję pod wpływem emocji i zgadza się na mniejszą wygraną drugi test jest następujący grupa może wybrać pewną stratę 700 dolarów albo zgodzić się na 75% szans na przegranie 1000 dolarów i 25% szans na zerową przegraną trzy osoby na cztery wybierają drugie wyjście i skazują się na stratę o 50 dolarów większą niż powinny starając się zminimalizować ryzyko powiększają swoje straty inwestorzy kierujący się emocjami dążą do pewnych zarobków i odrzucają zyskowne zakłady które zawierają element niepewności angażują się w ryzykowne gry aby uniknąć pewnych strat ludzie mają nienaturalną tendencję do Szybkich realizacji zysków i odsuwania strat w przyszłość kiedy działają pod presją ich skłonność do irracjonalnych zachowań zaczyna się pogłębiać według tuktora szapiro stawki ryzykownych zakładów Rossmann w dwóch ostatnich wyścigach dnia inwestowanie na bazie emocji jest wyniszczające jeżeli przejrzysz zapisy swoich transakcji zorientujesz się że największe straty lub ich serie spowodowały twoje próby wyjścia z dołka dobrym Dobry system zarządzania pieniędzmi przede wszystkim trzymać się z dala od dołka No i to jest ten fragment który tutaj chciałem przytoczyć i oczywiście teraz sobie go omówimy ale zanim go omówimy No to najpierw przedstawiam ci partnera dzisiejszego odcinka którego Widzisz tutaj na górze czyli jest to firma xtb i jeżeli chodzi o xtb sam osobiście mam tam konto brokerskie od wielu lat głównie ze względu na to że jeżeli nasz obrót miesięcznie nie przekroczy 100 tysięcy euro to wtedy prowizja za zakup i sprzedaż akcji wynosi 0% myślę że to jest absolutnie bardzo dobra oferta a oprócz tego też wprowadzili nowość dla nowych użytkowników tych którzy założą konto i jest darmowa akcja jeżeli założymy konto i Wpłacimy cokolwiek na konto brokerskie Big stepie isteb to wtedy dostaniemy darmową akcję do 100 zł więc myślę że to też jest coś co na pewno jest korzystne dla nowych użytkowników mój wewnętrzny Janusz bardzo by się cieszył Gdybym był właśnie takim nowym użytkownikiem wystarczy tylko założyć konto i wpłacić jakąkolwiek kwotę nie ma tutaj minimalnego depozytu myślę że to jest naprawdę bardzo fajna oferta jeżeli chodzi o xtb na przechodząc do analizy tego krótkiego fragmentu książki zawód inwestor giełdowy doktora Aleksandra Eldera jeszcze raz wszystkim oczywiście polecam zauważmy jedną dosyć istotną rzecz wyjście z rynku bardzo często jest trudniejsze niż samo wejście sama decyzja kupna akcji nie wywołuje w nas nawet tak mocnych emocji jak wyjście no bo pytanie czy to jest dobry moment na wyjście czy nie powinienem jeszcze poczekać a może się na przykład odbija A może jeszcze da mi więcej zarobić jest mnóstwo tak naprawdę pytań i ten moment sam wyjścia no jest dosyć istotny Można nawet powiedzieć że jest bardzo istotny No ale jednak jest dużo trudniejsze niż sam moment sam moment wejścia Musimy pamiętać o jednej dosyć istotnej sprawie jest sąd jest coś takiego jak prawo Murphy'ego i to prawo murphiego te prawa murphiego No mówią to że jeżeli sprzedamy daną akcję No to one będą wtedy rosły jeżeli kupimy i będziemy trzymać będziemy myśleli o tym żeby sprzedać ale tego nie zrobimy to będą spadały i tak jest tak jest zawsze tutaj do tego po prostu musimy się Musimy się przygotować No takie są odwieczne Prawa Murphy'ego i zawsze kiedy coś sprzedajemy to to idzie w górę albo jeżeli czegoś nie sprzedajemy to to wtedy idzie w dół albo ewentualnie kiedy nie kupimy tego to to wtedy idzie w górę takie zawsze tutaj do tego po prostu należy się przyzwyczaić ale w tej książce w tym fragmencie jest napisane myślę że dosyć istotna sprawa odnośnie tego że nie jest ważne twoje pochodzenie czy twoje wykształcenie Tak naprawdę każdy odczuwa tak samo emocje i teraz pytanie czy ty jesteś w stanie nad nimi dobrze zapanować Czy ty jesteś w stanie dobrze ocenić daną sytuację właśnie z perspektywy swojej inwestycji Pamiętaj o jednej rzeczy że jeżeli chodzi o twoją pozycję wejścia bądź wyjścia i ja o tym mówiłem wielokrotnie ale będę to powtarzał Jak mantrę żeby No każdy o tym mógł usłyszeć twoja pozycja wejścia bądź wyjścia nie ma tak naprawdę znaczenia jeżeli chodzi o daną spółkę biorąc pod uwagę to o czym ty powinieneś myśleć przy wejściu bądź wyjściu to pogorszenie się albo polepszenie się sytuacji Czy to fundamentalnej czy to technicznej No bo jeżeli mamy do czynienia z tym że spółka idzie bardzo mocno w górę ale z drugiej strony też jej wyniki finansowe perspektywidom w górę to ten ruch w górę jest całkowicie uzasadniony z kolei jeżeli mamy do czynienia z sytuacją w której spółka idzie w dół ale jej zyski znowu idą w górę wszystko jest dobrze No to prawdopodobnie nie ma żadnego sensu żeby taką pozycję sprzedawać bardziej zastanawiało mi się nad tym jaka jest sytuacja fundamentalna na spółce ewentualnie techniczna ale pod takim względem czy na przykład pomocnym rajdzie w górę nie mamy jakiegoś wyhamowania tych wzrostów bardzo często jest tak że bardzo fajnie wszystko to wygląda idziemy mocno w górę ale jednak nagle okazuje się że jest takie mocniejsze wyhamowanie że jest spadek wolumenów że już ta spółka po prostu nie chce nie chce rosnąć to też myślę że jest ciekawy moment do tego żeby po prostu opuścić taką pozycję więc tutaj patrzymy i pod względem fundamentalnym Czyli nie ma jakichś takich czynników do tego żebyśmy wyszli Czyli czy po prostu w spółce gorzej się nie dzieje i też do takich czynników technicznych czy ten kurs już się troszeczkę nie znudził czy inwestorzy trochę nie znudzili się daną spółką do czegoś takiego często dochodzi więc też na to powinniśmy zwracać uwagę nasza sama pozycja wejścia bądź pozycja wejścia tutaj nie będzie miała żadnego oznaczenia Więc to nie jest Myślę że nie jest Myślę że istotne kolejną rzeczą na którą doktor Aleksander Elder zwraca to uwagę to jest ten efekt przywiązania Czyli jeżeli my jesteśmy z jakąś pozycją to my się nagle do tego przywiązujemy no i tutaj podał taki przykład właśnie tej kurtki która wisi w szafie której nie założyliśmy i prawdopodobnie już więcej w życiu jej nie założymy ale wisi tak często tak mówi się że jeśli nie woła tutaj jeżeli chodzi o nasze inwestycje No to one czasem jeździ wołają bo mogą nam zwiększyć stratę po prostu No i taka kurtka właśnie wisi i nie chcemy jej wyrzucić bo jesteśmy jesteśmy do tego przywiązani to często też widzimy w związkach ja tutaj nie chcę zgrywać jakiegoś psychologa tak po moich trzech klasach ukończonych szkoły podstawowej i to w zaledwie 6 lat Myślę że nie mam odpowiedniego dyplomu żeby coś takiego Coś takiego przedstawiać ale myślę że wiele osób wie o co mi chodzi czyli często jest tak że jeżeli ktoś jest w jakimś związku tylko przez to że jest tam przywiązanie i te osoby się kłócą nawet nie lubią nie lubią ze sobą spędzać czasu co myślę że jest absolutną taką podstawą Ale w sumie już te 8 czy 10 lat z sobą są więc więc są do siebie przywiązane I tutaj jeżeli chodzi o nasze inwestycje jest bardzo podobnie to znaczy bardzo często patrzymy na to przez pryzmat tego że ta spółka dała mi zarobić więc może znowu da mi zarobić tylko że tutaj nie ma związku przyczynowo-skutkowego to znaczy jeżeli ta spółka dała mi raz zarobić to nie oznacza że ona drugi raz też da mi zarobić Tutaj absolutnie nie powinniśmy właśnie w ten sposób o tym myśleć to tak naprawdę nie ma żadnego sensu i żadnego związku jak mówiłem przyczynowo-skutkowego więc to myślę że warto sobie zapamiętać że jeżeli jest spółka która była fajna rok temu dwa lata temu No to pytanie jest czy ona jest teraz fajna i czy fajna będzie za rok za dwa mówiąc fajna mamy oczywiście na myśli taka zdrowa pod względem fundamentów no i też pod względem pod względem tej analizy technicznej więc na to myślę że tutaj powinniśmy zwracać uwagę i o tym właśnie mówi doktor Aleksander Aleksander Elder też jedna rzecz o której on wspomniał to takie odkładanie strat w przyszłość Czyli teraz fajnie realizujemy zysk A jak mamy straty tak trochę zapominamy o tej pozycji jakby próbujemy o niej o niej nie myśleć trochę jak małe dzieci że jeżeli zasłonie oczy to myślę że mnie nie ma tak samo Jeżeli nie myślę o niej to znaczy że jej nie ma albo mówimy często że no to teraz jest tutaj strata To teraz jestem inwestorem długoterminowym miało być na chwilę Ale będzie długo bo muszę się odbić od tego dołka i On zwrócił też uwagę do tej autor że na tych próbach odbicia od dołka my najwięcej tracimy i jeszcze raz tutaj mogę powiedzieć to co powiedziałem wcześniej twoja pozycja wejścia nie ma żadnego znaczenia pytanie czy się nie pomyliłeś przy analizie czy ta spółka która teraz w tym momencie spada przypadkiem nie jest po prostu jednak zła tam się coś wydarzyło niedobrego albo czegoś nie przeanalizowaliśmy a tutaj się okazało że jednak jest to czynnik negatywny więc nie patrzymy na nasze moment wejścia czy moment wyjścia tylko na to czy w Spółce dzieje się lepiej czy dzieje się gorzej i w ten sposób można właśnie podchodzić do tego kiedy ze spółki danej wychodzić kiedy a kiedy nie wychodzi to i też był fragment odnośnie odnośnie tych dwóch przykładów gdzie ładniej to jest pokazane taka awersja do do strat czyli to o czym też mówił między innymi kanem a w swojej książce o tym że o tym że ludzie dużo bardziej boją się strat niż cieszą się z zysków odnośnie tych dwóch przykładów z tysiącem dolarów no i też właśnie mówiliśmy o tym że inwestorzy kierujący się emocjami dążą do pewnych zarobków odrzucają zyskowne zakłady które zawierają element niepewności niestety ale jeżeli inwestujemy na giełdzie oczywiście Ważne jest to żeby minimalizować ryzyko ale to ryzyko zawsze jest i zawsze istnieje i wybierając ten drogę inwestora giełdowego ty musisz o tym pamiętać że po prostu to ryzyko tam jest i to ryzyko tam zawsze będzie więc pamiętajmy o tym że ten efekt przywiązania chociażby jest i musimy pamiętać że coś takiego jest i to nam troszeczkę przeszkadza w naszych inwestycjach ale będąc świadomym tego już jesteśmy już jesteśmy można powiedzieć na plusie powinniśmy też wiedzieć właśnie to że na odbiciu od dołków my tak naprawdę najwięcej możemy stracić więc tutaj powinniśmy szczególnie uważać No i to że właśnie ta nasza pozycja wejścia nie ma żadnego znaczenia tylko pytanie czy w Spółce dobrze się dzieje czy się źle dzieje i pod względem fundamentalnym i pod względem technicznym i myślę że to jest takie klub właśnie tego fragmentu tej książki i książka jeszcze raz jeszcze raz tutaj polecam zawód inwestor giełdowy dr Aleksander Elder Naprawdę bardzo fajna mocno skupia się na analizie technicznej na różnego rodzaju oscylatorach na na właśnie wykresach ale też na od tej strony psychologicznej podchodzić do inwestycji więc myślę że naprawdę fajna ile ludzi którzy lubią analizę techniczną i też dla takich którzy bardziej patrzą na analizę fundamentalną No bo biorąc pod uwagę fundamenty też nie możemy zapominać o psychologii inwestowania a w tej książce naprawdę jest tego jest tego dużo daj mi znać co ty sądzisz właśnie o tej książce o tym fragmencie który tutaj przeczytałem Czy masz jakieś inne wnioski które z tego wyciągnąłeś No i oczywiście jak zwykle życzę ci na koniec samych zysków Dzięki bardzo cześć Trzymaj się