Warren Buffett wraca na szczyt. Jak inwestuje legenda rynku? Dywersyfikacja, gotówka, strategia… [Strategia długoterminowa Buffetta]

dzisiaj ta skala roku zaczyna być tym
długim terminem mam takie czasami wrażenie że w zasadzie to podsumowanie
ile na koniec roku zarobisz staje się tym takim ostatecznym celem tą metą
gdzie w ogóle jak myślimy sobie o Buffecie to nie wiem taką zdzieem na
początku wywiadu Puenta ale mam wrażenie że on gra w zupełnie inną grę niż my
wszyscy i i to jest chyba najważniejsze że jego nie można wrzucić w takie ramy
gdzie my sobie myślimy ile zarobimy właśnie w tym roku może przez 5 lat tak
jakby jego horyzont inwestycyjny jest absurdalnie wielki z naszego punktu
widzenia [Muzyka]
dzień dobry dzień dobry witam wszystkich w kolejnym odcinku podcastu dzisiaj
porozmawiamy o Warenie Buffecie czyli czwartym najbogatszym człowieku na
świecie no i przede wszystkim wielkiej legendzie inwestowania zastanowimy się
nad tym czy jesteśmy w stanie z jego wiedzy wyciągnąć coś co pomoże nam
pomnażać pieniądze a moim i waszym gościem jest Tomasz Jaroszek bloger
finansowy współautor książki o Warnie Buffecie no i przede wszystkim osoba
która miała okazję na żywo go zobaczyć w Omacha cześć dzień dobry wszystkim
wszystko się zgadza Tomek wszystko się zgadza jak najbardziej wielki fan
Buffeta nie bez powodu cię zaprosiłem dzisiaj do
podcastu bo mam takie wrażenie że trochę następuje taki renesans Warena Buffeta
bo po takim okresie zapomnienia jaki miał miejsce jeszcze w tych
czasach spekulacji powiedzmy te lata 2020-2021 dzisiaj
następuje no chyba taki jego renesans i okres w którym znowu wszyscy zaczynają
się przyglądać na to co on wykonuje co robi to jest ciekawe że jak się spojrzy
na taką sinusoidę i przez całą historię Warena to jak yyy ceny odrywają się
trochę od fundamentów i mamy taki wielki optymizm na giełdzie to od razu są
artykuły że Warren Buffett przegrywa z największymi indeksami że nie dogonił w
tym roku S&P czy to koniec Warrena i tak dalej po czym sytuacja się odwraca kiedy
mamy bess albo silną korektę i znowu wraca ta sama fala często tych samych
nawet dziennikarzy którzy od razu piszą że oto Buffet znowu miał rację i znowu
wygrał z rynkiem więc coś w tym jest że kiedy rynek spada to Berksshire Hataway
i cały majątek Buffetta spada wolniej jest bardziej defensywny jest ten
pieniądz bardziej rozłożony jeśli chodzi o taką stabilność portfela natomiast
kiedy rynki odrywają się od fundamentów tak jak wspomniałeś no trudno mówić o po
prostu hosie ale jest jedna wielka spekulacja zaczyna być ten tani pieniądz
na rynku i zaczynamy widzieć chure optymistyczne prognozy na przyszły rok
kolejny już nigdy nie będzie taniej no to z reguły wtedy wszyscy się pytają czy
Buffet znowu przegrywa z rynkiem czy coś tam się stało i dokładnie tak tak mi się
wydaje że mieliśmy yyy w czasach pandemii to był kolejny rok kiedy
właśnie 20 2020 2021 to były te lata kiedy
Berksshire no nie podejmował takich szybkich decyzji to to były te lata
kiedy on wyprzedawał się z biznesów które wiedział że nie odbudują się w 5
10 lat do takich poziomów no a wszyscy działają szybko na rynku buffet przy tym
majątku przy tak gigantycznym portfelu Berksshire on nie może działać szybko
potrzebuje czasami kwartałów żeby zmienić solidnie pozycję więc coś w tym
jest no i teraz kiedy Trump nam zaserwował gigantyczną zmienność kiedy
jest duża niepewność na rynku nagle się okazuje że w tym top 10 najbogatszych na
świecie tylko jedna pozycja się świeci na zielono i Warren kilka tygodni temu
chyba jeszcze na siódmym szóstym więc tam awansuje znowu o kilka oczek w górę
to jest bardzo ciekawe bo właśnie w tym okresie lat
2020-2021 to właśnie były zarzuty że się skończył ale nawet z punktu widzenia że
nie wiem że nie zna się już na rynku przegapił okazje inwestycyjne
przypominam ci że była ta Katy Woods tak taką gwiazdą tamtego okresu i była
porównywana jak ten Arc Innovation Capital rośnie dynamiczniej niż
Berkshire Hatway też pamiętam że chyba takim całkowitym apodgeum tu sobie
wypisałem to był ten taki influencer co co się zajmował tradingiem spekulował on
się nazywał Dave Portno zdaje się i nie wiem czy pamiętasz ten obrazek że on już
krzyczał że on jest drugim Buffetem i że jest w ogóle lepszy niż Warren Buffett
ja już wiedziałem że to jest chyba szczyt tej gorączki akcyjnej złota jaka
miała wtedy miejsce tak coś w tym jest są takie czasy kiedy kiedy właśnie
wszyscy się już porównują że zaraz będzie kolejny Warren Buffett że ten
majątek się robi dużo szybciej i my żyjemy w takich czasach kiedy wszystko
jest coraz szybciej ja mam wrażenie że jak sięgałem do tych czy pisząc książkę
czy w ogóle dowiadując się więcej o Baffecie jak sięgałem do tych
archiwalnych tekstów 20 30 40 lat temu no to wszystko pracowało nieco wolniej i
też patrzyliśmy trochę na inne horyzonty inwestycyjne dzisiaj ta skala roku
zaczyna być tym długim terminem mam takie czasami wrażenie że w zasadzie to
podsumowanie ile na koniec roku zarobisz staje się tym takim ostatecznym celem tą
metą gdzie w ogóle jak myślimy sobie o Buffecie to nie wiem taką zadzie nieem
na początku wywiadu Puenta ale mam wrażenie że on gra w zupełnie inną grę
niż my wszyscy i i to jest chyba najważniejsze że jego nie można wrzucić
w takie ramy gdzie my sobie myślimy ile zarobimy właśnie w tym roku może przez 5
lat tak jakby jego horyzont inwestycyjny jest absurdalnie wielki z naszego punktu
widzenia i wydaje mi się że to to było już widać w 2022 jak nagle było dużo
obaw i inflacja i obawy o recesj i wielki problem amerykańskiej giełdy
nagle bessa no i akurat tak się złożyło że byłem na tym walnym zgromadzeniu
właśnie w 2022 kiedy w ogóle zupełnie inne już były pytania zupełnie inne już
były obawy nagle ten amerykański inwestor no ale panie Warenie jak pan
był w czasie tej poprzedniej inflacji czy jeszcze innej jak się z tego
wychodzi w co teraz inwestować żeby się ochronić już już trochę się skończyły
właśnie te przechwałki że jakaś nowa ekonomia świat się zmienił całkowicie i
Waren tego nie ogarnia powiedziałbym że dokładnie odwrotnie co się robi w takich
trudnych sytuacjach bo zapomnieliśmy jak to jest jak Bessa zagląda w oczy no i
mieliśmy ostatnie fantastyczne lata 2324 te indeksy amerykańskie powyżej 20% to
jest coś co rzadko się chyba zdarza z rok do roku z takim niesamowitym
wynikiem wszystkie przebite prognozy analityków no i nagle dzisiaj znowu coś
się wydarzyło robi się niebezpiecznie panie Warenie co się robi w takiej
sytuacji chyba chyba będziemy to widzieć w ogóle na najbliższym spotkaniu na
walnym zgromadzeniu to jest taka ciekawa historia że on ma właśnie
doświadczenia na temat rynku okresu inwestowania w okresie inflacji jeszcze
z lat 70 tak więc to jest coś niesamowitego co dzisiaj moim zdaniem no
praktycznie żaden inwestor nie może sobie
zapisać no dobrze mam takie pytanie czy zgadzasz się z taką tezą bo generalnie
mam wrażenie że takie jest przypisanie Warenowi Buffetowi takiej łatki że on to
jest takim Benżaminem Grahamem także to jest jego ten pierwszy nauczyciel osoba
która go nauczyła inwestowania i że te podejście typowo takiego Benżamina
Grahama no to jest te podejście które on stosuje w inwestowaniu kupuj tanio
marginijne jest bezpieczeństwo w ogóle możemy taką chmurę tagów zrobić jak
rzucamy słowo buffet to osoby które gdzieś coś słyszały o buffecie w ciemno
właśnie powiedzą fundamenty graham i tak dalej y oczywiście fajnie by było
interpretować to dużo dużo szerzej bo taką największą rewolucję jaką
wprowadził w ogóle Graham w inwestowaniu Buffetta to było tak dawno temu że aż
ciężko sobie wyobrazić bo jak no 20 parę lat y to to było zrozumienie tego że
kupujemy fragment firmy a nie coś no dzisiaj powiem wirtualnego ale wtedy to
w ogóle papierowego bo mówimy o latach 50 de facto ubiegłego stulecia więc to
była ta ta przełomowa rzecz która dopiero później otworzyła głowę na
zupełnie inne patrzenie na finanse na bardziej zrozumienie skąd się każda
cyferka w tym bilansie bierze to jest coś w czym też specjalizował się Graham
no i oczywiście zaczęło się od tego że szukamy spółek z dużym marginesem
bezpieczeństwa ale to wynikało z kolei z biografii Benżamina Grahama mi się
trochę marzy żeby kiedyś odczarować w ogóle tego Benjamina Grahama i trochę
wytłumaczyć jak to działa dlaczego ten inteligentny inwestor jest taki
defensywny jak to jak to jest że dzisiaj często te parametry inwestycyjne nie
pasują do współczesnych realiów do współczesnych wskaźników zresztą
powstały świetne prace naukowe na ten temat czy Benamin Graham dałby radę w
ogóle na rynku utrzymać się blisko jakichkolwiek poziomów indeksu i chyba
nie dzisiaj nie moim zdaniem dzisiaj nie ale to też wynika z czasów w których on
żył to jest człowiek doświadczony to był człowiek doświadczony ekstremalną biedą
tym kryzysem finansowym który nam jak mówię kryzys finansowy nam się kojarzy
2008 ale tak naprawdę mówimy o tej wielkiej depresji amerykańskiej gdzie
dosłownie rodzina nie ma na jedzenie gdzie dzieci pracują to są te tematy
więc dla niego to był taki skrajny scenariusz tam i też chyba jakby
pokrycie informacyjne nie było takie duże no ta nieefektywności rynkowe były
dużo większe no dzisiaj jednak dostęp do danych jest dużo większy pokrycie
analityczne jest dużo większe aż takich nieefektywności rynkowych nie ma a w
tych czasach kiedy on działał no i też zaczynał swoją przygodę z inwestowaniem
Warren Buffett no to oni sami zbierali te dane i prawdopodobnie byli jednymi z
nielicznych którzy w ogóle dysponowali takimi zestawieniami danymi i to po
prostu tworzyło przewagę ale moim zdaniem jedną z takich lekcji albo mitów
które należy dzisiaj obalić że jednak to co dzisiaj robi Warren Buffet no nie ma
się nijak z tym co wszyscy myślą którzy czytają inteligentnego inwestora
absolutnie pełna zgoda to to jest nadal inwestowanie w biznesy bo może w ten
sposób bym powiedział to jest nadal patrzenie na długi horyzont to jest
nadal dokładne zrozumienie tego biznesu ale to na pewno nie jest szukanie
biznesu który jest fajny bo jest tani i może jak wróci do swojej tej wartości
godziwej to za kilka lat albo za dwa za trzy to już będzie można go sprzedać to
raczej jest myśl o tym czy on jest w stanie się rozwinąć za 5 za 10 15 20 lat
i jak to będzie wyglądało w dalszej przyszłości więc wydaje mi się że z tego
Grahama wcale aż tak dużo nie zostało ale co jest najważniejsze w Grahamie to
wydaje mi się coś co na przykład Michael Berry rozumie chociaż ostatnio się
pomylił tyle razy że już dzisiaj jest rzadziej cytowanym ale oczywiście osoba
którą my znamy z popkulturowo z filmu Big Short no bo Benjamin Graham mówił że
pan rynek ma te swoje stany maniakalnodepresyjne bym powiedział
czyli on czasami sprzedaje bez sensu kiedy jest już koniec świata i za moment
ta besa pogrąży nas wszystkich i wtedy warto kupować i odwrotnie ten etap
maniakalny od którego zaczęliśmy kiedy wszyscy wierzą że Buffet się skończył i
już teraz każdy będzie 20 parę procent robił rocznie na portfelu i graham
bardzo często zwraca uwagę właśnie na ten drugi stan kiedy te rynki są już tak
wysoko kiedy są tak oderwane od fundamentów kiedy ludzka chciwość
przysłania w zasadzie to co często widać w bilansie albo kiedy analityk nie jest
w stanie udowodnić swojej racji ale jesteśmy wszyscy tak optymistycznie
nastawieni że chcemy mu uwierzyć bardzo mocno i mam wrażenie że to mocno z
Buffetem zostało bo u niego to pierwsze kryterium bardzo często kiedy jest
pytany o to dlaczego czegoś nie kupuję to po prostu że nie widzi tej okazji
albo że ten rynek jest po prostu wysoko to nie jest tak że on nie ma na to
pieniędzy bo wszyscy wiemy że ma tych pieniędzy wręcz za dużo ale po prostu
jeśli nie widać tej okazji bo rynek jest bardzo oderwany od fundamentów no to
wydaje mi się to też jest coś co zostało jeszcze z Grahama kiedy jest po prostu
to przewartościowanie albo kiedy jest strefa bardzo wysokich cen i to nawet
nie chodzi o margines tylko po prostu kupujemy coś już bardzo drogo i to chyba
jest yyy ciekawa uwaga bo swoją drogą pamiętam jak czytałem kilka książek o
Warenie Buffcie w swoim życiu przeczytałem teraz chciałem znaleźć
szybko tą anegdotę no nie byłem w stanie jej zweryfikować tak na szybko ale
pamiętam że była taka anegdota na temat tej jego cierpliwości i nie i nie
kupowania jak jest drogo że on uparł się żeby kupić sobie oryginalną wersję
właśnie inteligentnego inwestora Grahama no i ona w tych latach 60 70 80 była
bardzo droga no i on stwierdził że to nie było godne tych pieniędzy i czekał
podobno do hossy IT kiedy właśnie rynek oszalał i jakby Graham przestał być
popularny i ta książka bardzo mocno starciła na wartości i on wtedy dopiero
ją kupił i to pokazuje chyba też właśnie te podejście o którym mówisz że czasami
brak decyzji kupowania jak jest drogo to też jest decyzja inwestycyjna i to chyba
mu zostało z tego grahama bardzo dobrze to ująłeś ten brak decyzji jest w tym
momencie decyzją inwestycyjną przyznaję nie znałem tej historii ale jestem w
stanie kompletnie w nią uwierzyć jak przeczytałem wiele historii dotyczących
Warena Buffetta takby jak jest bardzo drogo to gdzieś jakiś wewnętrzny
racjonalizm nie jest w stanie mu pozwolić po prostu kliknąć kupi koniec
mam nadzieję że ja jej nie zmyśliłem ale jestem na 90% pewny że ją gdzieś
przeczytałem no ale dobrze idźmy dalej porozmawiajmy o Charlie Mangerze który
chyba był takim kolejnym ważnym przełomem w historii Buffeta i tak
przynajmniej jak ja śledzę bo ty oczywiście to dużo bardziej śledzisz
wydaje mi się że to on ukształtował Buffeta na takiego inwestora jakim jest
dzisiaj to prawda szczególnie że oni spędzili ze sobą kilkadziesiąt lat
pracując ramię w ramię w zasadzie jeszcze zanim Charliego ściągnął do
Berksshire to oni w zasadzie do siebie dzwonili i godzinami rozmawiali o
inwestycjach gdzie obaj inwestowali też na własny rachunek charlie prowadząc
kancelarie i wszystkie swoje biznesy nadal interesował się rynkiem akcji i
cały czas tego interesowało bo on miał w ogóle dużo szersze że pojęcie o świecie
tak jakby zakres zainteresowań że to Warren był taki nastawiony że tylko i
wyłącznie giełda charlie był dużo bardziej ciekawy świata pod tym względem
i Buffet najlepiej oddał to w liście zaraz po śmierci
Charliego bo to był list z początku 2024 że Charlie Manger był architektem
Berkshire Hattaway że wiadomo Buffett jest tym frontmanem i wszyscy kojarzymy
Berksshire w zasadzie głównie z nim ale to to Charlie który dał ten takie
podwaliny pod to kupowanie najlepszych spółek na długi termin no dzisiaj w
zasadzie wszyscy specjaliści w tym temacie i z zakresu historii biografii
wskazują Seas Candies jako taką spółkę może w Polsce mało znaną ale to są
bardzo dobre słodycze amerykańskie które były tą spółką za
którą się panowie zastanawiali czy nie jest trochę za droga ale Charlie wtedy
przemówił do rozsądku że to jest spółka tak dobra że tutaj cena jest tym tym
drugim czynnikiem który powinniśmy rozważyć że ta jakość tej spółki to że
oni potrafią rok do roku podnieść cenę swoich słodyczy i ci klienci są nadal
zach zachwyceni bo takie lubią że nie przeszkadza im to w ogóle że to jest
jeden z tych najważniejszych czynników no i oczywiście to jest spółka która
może wydawała się droga jak ją kupowali kilkadziesiąt lat temu ale dzisiaj
mówimy o zyskach rzędu dziesiątek miliardów przez te dekady więc jest to
taki przykład że faktycznie to był doskonały biznes w takiej mikroskali
biorąc pod uwagę spółki Apple i wszystkie inne później no to te cukierki
które często są nawet nie do kupienia w Europie wydają się jakąś malutką rzeczą
ale tak Charlie Charlie Manger był był osobą która miała gigantyczny wpływ na
Warena Buffetta widać to było na każdym kroku i też zakończyło to pewien etap w
Berkshire Hataway jak się jest na tych walnych zgromadzeniach to tam jest taka
jedna rzecz której nie widać przez internet wszyscy jak możemy sobie
obejrzeć dosłownie w maju zalogować się i oglądać całe spotkanie z Warenem ale
najpierw jest film dla akcjonariuszy którzy są na miejscu i on to jest jedna
jedyna rzecz której oni niesamowicie pilnują żeby to nigdy nie wyciekło do
internetu żeby to było coś co jest taką nagrodą tylko dla tych którzy
przyjechali i w ubiegłym roku y ten film był puszczony i jest dostępny dla
wszystkich to jest film poświęcony w dużej mierze Charliemu i który kończy
taką historię i to był ostatni film to też jest takie zamknięcie kolejnego
etapu że już nie będzie więcej filmów to było fajne jak było ich dwóch i jak
robili sobie z tego żarty i mieli ogromny dystans do siebie i to też miało
jakieś przesłanie inwestycyjne natomiast teraz bez Charliego to już jest znowu
jakiś zamknięty etap i polecam każdemu żeby po tym wywiadzie sobie znalazł to
po prostu z tego wolnego zgromadzenia 2024 i z tego sześciogodzinnego bloku
przewinął sobie na tych kilka minut tego filmu bo naprawdę warto obejrzeć możemy
dostać taką pigułę z życia Charliego dosłownie i i przepiękne wzruszające
zakończenie takiej przyjaźni kilkadziesiąt lat która przyczyniła się
do stworzenia jednego z największych wehikułów inwestycyjnych więc ja dzisiaj
po latach jestem w pełni świadom że bardziej dzisiejsze Berkshire Hatway to
jest właśnie wpływ Charliego Mangera niż
gdzieś tam wcześniej Benżamina Grahama czy Fisera czy wszystkich innych
inwestorów tak mi się wydaje bo gdyby nie on to prawdopodobnie ta spółka by
tak nie urosła no bo on stworzył jakby przynajmniej ja to tak interpretuję
stworzył pewnego rodzaju strategię albo ją dostosował do wielkości między innymi
już aktywów którymi dysponował Warren Buffett no fakt że Berser Hataway
dzisiaj jest absurdalnie wielkie więc jak prześledzimy całą tę drogę no to już
jak kilkadziesiąt lat temu mieliśmy spółki które miały na przykład portfolio
inwestycyjne rzędu kilkudziesięciu czy 100 milionów dolarów to w tamtych
czasach robiło ogromne wrażenie i ta skalowalność z dekady na dekadę można
powiedzieć faktycznie zaczynała być dużym wyzwaniem nie pamiętam dokładnie
kiedy te wykresy się rozjeżdżają kiedy jest już Berksshire ze względu na te
rozmiary trudniej pobić ten rynek oni już muszą się skupiać na tym że duża
część tego portfolio to wcale nie są spółki giełdowe to są spółki kupowane na
wyłączność to są spółki nawet powiedziałem w drugą stronę ściągane
wręcz z giełdy po to żeby one generowały gotówkę to jest też chyba takie wielkie
nieporozumienie z osobami które dopiero zaczynają uczyć się kim był Buffet i i
skąd się to Berkshire wzięło zzy to nie jest facet który otwiera komputer i
szuka najlepszych spółek na giełdzie tylko to jest gigantyczny konglomerat
finansowy który ma masę spółek poza giełdą które generują tony pieniędzy
które później ewentualnie są też uwzględniane w tej części inwestycyjnej
czy czy nawet obligacyjnej w postaci bonów skarbowych czy tego jak tam
zarządza gotówką ale generalnie to jest bardzo istotne że Berksher Hatway to nie
są tylko spółki giełdowe to jest ogrom spółek poza giełdą które po prostu
generują pieniądze i w tym też Charlie był dobry że tu patrzymy na pojedyncze
biznesy albo biznesy które gdzieś się łączą szukają między sobą synergii w
grupie to nie jest tylko to szukanie jakie najlepsze spółki na giełdzie
możemy mieć bo o to w Berkshire chodziło żeby mieć najlepsze spółki na własność a
tych wielkich mieć kawałek bo giełda daje tę możliwość że my możemy mieć
właścicielem gigantycznych cudownych biznesów no dobrze a wiesz ile wzrósł
kurs Berkshire Hwayway od mniej więcej tego yyy dołka z 2020 roku do dzisiaj no
dzisiaj bez wykresu to już ci teraz nie powiem % sprawdziłem no to jest naprawdę
duża wysoka stopa zwrotu nieporównywalna z tym co osiągnął rynek zwłaszcza że w
tym ostatnim okresie no wszystko spada a Berkserhatway przynajmniej na razie stoi
w miejscu jest w tym samym no jest na plusie od
początku roku i przez to on się przesuwa w tym rankingu no to jest coś
niesamowitego tak że z tego okresu kiedy wszyscy się no podśmiewali już trochę że
powiedzmy sobie no bo takie były słowa tak że dziadek to już chyba nie ogarnia
do końca zmieniła się sytuacja w zaledwie c pi lat że jest on jest tam
gdzie jest numerem jeden a wszyscy mają problemy to prawda chociaż ja pamiętam
że to było to niezrozumienie w 2020 kiedy my wszyscy chcieliśmy podjąć
szybkie decyzje ktoś szukał właśnie dołka zaraz jakieś lockdown co będzie w
przyszłym kwartale i tak dalej a Buffet jak sprzedawał akcje na przykład linii
lotniczych ze sporą stratą czy niektórych spółek które uważał że nie
podniosą się szybko i widział że te straty Berksshire po prostu nie będą
łatwe do odrobienia no to mówił to samo co mówi od kilkudziesięciu lat czyli on
nie jest w stanie przewidzieć jak ten biznes będzie wyglądał za 5 10 15 lat i
jego zdaniem po tak dużym szoku jaki był w 2020 odbicie na tych spółkach będzie
bardzo trudne w niektórych przypadkach bardzo trudne bez wsparcia państwa co w
sumie jak dzisiaj spojrzymy na życie linii lotniczych ma to sens niektóre
linie lotnicze by w ogóle nie przetrwały gdyby nie pomoc państwa więc nie można
mu odmówić logiki ale w tym czasie oczywiście każdy szukał szybkich zysków
na przeróżnych spółkach te odbicia w kształcie V przejdą do historii w
zasadzie więc tak no tak jakby Buffet skorzystał z tych samych zasad którymi
się kierował przez 10lecia no ale jeśli interpretujemy to w
takim króciutkim interwale no to faktycznie wtedy wydaje się że ten rynek
zarabiał dużo szybciej na czymś zupełnie innym skakał z kwiatka na kwiatek w
Bersche to jest nie do zrobienia nawet technicznie wspomniałeś o tym że mają w
portfelu zarówno spółki publiczne ale też w pełni prywatne które są poza
giełdą yyy jakie jest właśnie podejście Waren Buffetta do dywersyfikacji i czy
ono się zmieniało w czasie mam wrażenie że się trochę zmieniało bo
kiedyś ten sektor finansowy był w zasadzie czymś przyklejonym w zasadzie
do Buffeta prawie do nazwiska i trochę to
zapamiętaliśmy ze względu na ratowanie banków w 2008 czy wcześniej na jakąś
dominację że on pokochał akcję American Express w zasadzie już w latach 60 i do
dzisiaj mu to trochę zostało tak bardzo szybko wiza Mastercard te części gdzie
wokół sektora finansowego on też często mówi że te spółki po prostu są
nierozerwalne z naszą gospodarką i ciężko jest żeby konsument się ich
pozbył że nie wyobrażamy sobie dzisiaj żeby nie mieć tego konta tego kredytu
tej karty zresztą Buffet szuka takich spółek gdzie gdzie zostajemy z tymi
akcjami na długo ale też konsumenci zostają z tymi usługami na długo jest
bardzo łatwo jest bardzo trudno się pozbyć o tak tej usługi z swojego życia
m wydaje mi się że tam zawsze było mało technologii w zasadzie dlatego był ten
szok kiedy Apple 2016 gigantyczna pozycja z perspektywy w
ogóle fanów Berkshero wszyscy zrobili wielkie oczy niektórzy komentowali że on
to traktuje trochę nie tyle jako spółkę technologiczną co jako właśnie to dobro
konsumenckie że ten człowiek chce mieć tego iPhonea ten
komputer często zostaje z tą marką ktoś to fajnie
porównał czy Harley czy Rolex że jak są wierni fani jakieś danej marki to choćby
nie wiem co to musi być tylko i wyłącznie ta marka więc jak już zresztą
no zresztą magia Apple ekosystemu jak już mam ten komputer jak już mam ten
telefon to się mogę zastanowić czy ten zegarek będzie pasował czy te słuchawki
będą pasować a to jakie marże oni z tego mają to jest w ogóle temat na oddzielną
dyskusję bo to jest mistrzostwo świata ile można wycisnąć z każdego sprzętu
więc ja mam taką teorię że Buffett się zakochał właśnie w tym modelu biznesowym
a że tam jest to programowanie i technologia to jest zupełnie inna bajka
ale to to jak oni sobie zlojalizowali klienta i jak na tym niesamowicie
zarabiają i w zasadzie nie ma chyba produktu na którym Apple traci czyli tak
nie nie pewnie jakiś super fan Apple mógłby mi teraz wyciągnąć że że gdzieś
tam coś się zdarzyło ale mam takie wrażenie że one też są tak konstruowane
żeby maksymalizować te zyski w każdej linii biznesowej więc pod tym względem
wydaje mi się że ta dywersyfikacja się trochę zmieniała ten sektor finansowy
nie jest już tak super istotny jak był chociaż jak spojrzymy dzisiaj cały czas
te spółki od niektóre od dekad nawet są w portfelu tylko po prostu względem
pozycji czy w Applu wcześniejszej no teraz dużo mniejszej czy gotówki która
absurdalnie rośnie i te wykresy były niesamowite kilka lat temu dzisiaj są
już gigantyczne no no wydaje mi się że ta
dysproporcja trochę pozwala zadać nam pytanie co się dzieje tak jakby na co my
czekamy czy czy o co chodzi z tą pozycją gotówkową wydaje mi się że dzisiaj
największą zagadką jest ta dysproporcja że nie już jakie spółki a a jakie tak
popraw mnie jeżeli się mylę ale mam wrażenie że on kiedyś coś takiego
powiedział że dywersyfikacja jest obroną przed niewiedzą przed brakiem wiedzy
oczywiście no dzisiaj ma tyle aktywów że no nie jest w stanie koncentrować się na
jednej dwóch spółakach tylko no musi mieć ten majątek rozproszony no ale tam
pamiętam że jak czytałem jego historię to on jednak w tych początkowych swoich
latach no bardzo ryzykował stawiał na pojedyncze konie i w momencie w którym
szybko rosła wartość jego aktywu to nie było tak że on nie wiadomo ile spółek
miał w portfelu tylko stawiał na bardzo kolejne konkretne podmioty chyba Gejko
ta spółka ubezpieczona ubezpieczeniowa to była praktycznie w pewnym momencie
takim przełomowym jego takim betem na rynek ja bym powiedział że na dzisiaj
jest motorem napędowym yyy całego Berksshire bo ten sektor ubezpieczeniowy
z geo w środku no to jest ta maszyna która generuje gotówkę którą później w
zasadzie można wrzucić w dużej mierze w rynek i wtedy to była jedna z
najważniejszych transakcji ostatecznie spółka zdjęta z rynku bo on ją kupował
najpierw częściowo później już jak byli całkowicie właścicielami to to nie było
to potrzebna żeby była gdzieś na rynku bo to jest też ciekawe podejście my
kojarzymy tylko z giełdą a tutaj właśnie zdjęcie w drugą stronę no bo po co niech
ona generuje nam gotówkę do Berkshire Hataway więc tak to na pewno w ogóle
gdybyśmy przesunęli tak oś czasu mocno bo dzisiaj patrzymy na Berks jako
największy wehikuł inwestycyjny więc to jest dla nas kompletnie abstrakcyjne ale
to świetnie to ująłeś że jakbyśmy przesunęli tę oś czasu i on by był
bliżej tego inwestora indywidualnego dzisiaj który ma bardziej elastyczną
pozycję może zmieniać w zasadzie układ swojego portfela dużo łatwiej ma mniej
tych akcji ale stawia zdecydowanie na takie skoncentrowane strzały że on
doskonale zna tę spółkę jest święcie przekonany że te wyniki będą się
polepszać w rok dwa trzy i jest w stanie nieproporcjonalnie dużo zainwestować w
nią w portfelu więc później jak widzieliśmy ten układ portfela on trochę
na początku myli bo miał takie wielką listę spółek a tak naprawdę na górze
mamy tych kilka które stanowią 50% trzonu tego całego giełdowego no i
później te tam pół procencika procencik to że to jest kupa pieniędzy to inna
sprawa ale faktycznie ta koncentracja kilku spółek w których on był przekonany
że są tymi najlepszymi na kilka najbliższych lat może kilkanaście może
kilkadziesiąt no to też się gdzieś też zmienia y no i czasami ten sukces
wypacza te proporcje i trzeba zarządzać tą pozycją no bo faktycznie jak się
trafi w tę spółkę i ona zaczyna fantastycznie rosnąć no to nagle ta
dysproporcja się robi ogromna widziałyśmy to po 2016 i ten strzał
piękny Appla no strzał już dekada niedługo będzie faktycznie gigantyczna
zrobiła się ta pozycja w pewnym momencie jak te akcje urosły porozmawiajmy o tej
gotówce bo wspomniałeś o gigantycznej pozycji gotówkowej ja tutaj mam dane 1,1
biliona dolarów europejskich bilionów dolarów wartość Berkshers na giełdzie i
w tym 340 miliardów dolarów gotówki więc mniej więcej tak powiedzmy 30%
wartości to jest gotówka no wszyscy mówią że to jest gotówka ale jeżeli
popatrzymy w sprawozdanie finansowe wiemy że one są zaparkowane w obligacje
te krótkoterminowe Stanów Zjednoczonych całkiem nieźle opracow Stanach
Zjednoczonych to nie jest takie tak to nie jest takie proste w Stanach dostać 4
a chyba w ubiegłym roku ponad pięć jeśli mnie pani się nie myli to wcale nie jest
takie proste mieć taką gotówkę z takiego oprezentowaniem wydaje mi się że też
wszyscy zapominają że jednak stopy procentowe wpływają na jego decyzję i
podejście do rynku i do tego jakie wykonuje ruchy inwestycyjne to prawda no
to co powiedzieliśmy dosłownie kwadrans temu że jeśli nic nie ma ciekawego do
kupienia na rynku no to to też jest świadoma decyzja że dobra nie powiększam
tego portfolio coś muszę zrobić z tymi pieniędzmi generalnie są dwie koncepcje
Berkshire Hatway po pierwsze jakimś celem jest pobicie benchmarku czyli
indeksu S&P 500 a po drugie to jest takie po prostu misyjne że on zarządza
pieniędzmi akcjonariuszy i to jest zdanie które się zawsze pojawia że on po
prostu jeśli nie miałby pomysłu na zarządzanie tymi pieniędzmi to by się
zastanowił czy te pieniądze wypłacać w formie dywidendy czy w ogóle coś innego
z nimi zrobić ale to jest jego misja że on musi mieć pomysł jak te pieniądze
muszą być dobrze zarządzane no i jeśli nie ma co kupić to w świecie wysokich
stóp procentowych no mamy fantastycznie ulokowane pieniądze y no w zasadzie
wolne od ryzyka pod tym względem i myślę że to jest coś czego my jako inwestorzy
indywidualni czasami nie doceniamy że jak nie mamy co zrobić z pieniędzmi nie
wiemy co kupić kurczę mamy obligacje detaliczne na polskim rynku to jest w
ogóle mistrzostwo świata i można spojrzeć ile procent można dostać za
właśnie podjęcie decyzji że nic nie kupię na rynku akcji bo uważam że jest
za wysoko to nadal moje pieniądze mogą bardzo dużo zarobić no tylko on
potrzebuje oczywiście gigantycznej skali no i tutaj nic większego jak po prostu
kraj Ameryka jest w stanie wziąć te pieniądze w postaci bonów
wracając do tego wątku związanego z jego ogromnym doświadczeniem to pamiętam że
czytałem o tym że on w latach 70 też miał głównie obligacje Stanów
Zjednoczonych że tam był taki moment w pewnym momencie że praktycznie Berkser
Hatway praktycznie nie miało akcji wszystko było zapakowane w te obligacje
one wtedy były nawet po kilkanaście procent oprocentowane jak Stany
Zjednoczone walczyły z tą inflacją wywołaną między innymi kryzysem naftowym
i to jeżeli sięgniemy do tej historii to można powiedzieć że trochę historia się
powtarza no bo dzisiaj też ma całkiem nieźle zaparkowane pieniądze w
bezpiecznym instrumencie na solidnym oprocentowaniu ja pamiętam że jak
pisałem chyba wstęp do do śladami Warena Buffetta to tam pisałem że on był na
wszystkich hossach i wszystkich bessach o których my czytamy w książkach i się z
nich uczymy to jest abstrakcyjne tam jeszcze nie skończyła się II wojna
światowa kiedy on się interesował akcjami jakbyśmy taką oś czasu dużą
złożyli to jest dla nas naprawdę no no abstrakcyjne myślenie kiedy na jakim
rynku co on już robił do czego miał dostęp kiedy nasza giełda jeszcze nawet
nie powstała to on już był tym multi multimiliarderem więc no z tego punktu
widzenia y jest to dla nas historia którą ciężko będzie powtórzyć z taką
osią czasu ale tak no pełno pełna zgoda były okresy które już musimy sięgnąć w
zasadzie raz że do historii dwa że do listów do akcjonariuszy sprzed 40 lat
żeby przeczytać na przykład skąd się wzięła ta dana decyzja ale tak on zawsze
chce jak najlepiej zarządzać pieniędzmi akcjonariuszy którzy powierzyli mu po
prostu środki kupując akcje Berkshire Hatway był taki moment zanim było
Berkshire Hataway to był Buffet Partnership czyli ten jego fundusz który
on założył po tym jak odszedł yyy z firmy inwestycyjnej którą prowadził yyy
Benjamin Graham zresztą ciekawe w wieku 26 lat dostać propozycję y przejęcia w
zasadzie zarządzania spółki Bena Grahama ale on stwierdził że on tam jest dlatego
żeby uczyć się od Grahama on nie chce pracować bez niego i nie chce pracować
na cudze nazwisko jak już ma być bez Grahama to chce pracować na swoim wtedy
zaczął się Buffet Partnership i historia czy nie chodzimy całą historię tego jak
on wtedy inwestował ale bardziej o to że jak skończył inwestować wtedy kiedy nie
widział co zrobić z pieniędzmi już inwestorów po prostu on nie widzi ten
rynek jest tak wysoko że po prostu kończymy ten biznes ja nie jestem w
stanie osiągać tak dużych stóp zwrotu więc po prostu przekazał ich do
świetnych zarządzających dalej no i wtedy zakończył ten etap Buffet
Partnership a gdzieś już po zaczynał się Berkser Hatway jeszcze chyba takim
ostatecznym potwierdzeniem tego że wysokość stóp procentowych ma mimo
wszystko wpływ na jego strategię inwestowania jest fakt że jeżeli dzisiaj
popatrzy się w portfel Buffeta tam cały czas te banki ważą znacząco i on je
właśnie kupował trochę pod te podwyżki stó procentowych jakie nastąpiły między
innymi w 2022 roku a jak wiemy okres wysokich stóp procentowych to jest
świetny okres dla biznesów bankowych no i można powiedzieć że z punktu widzenia
tego portfela akcyjnego też można y widzieć wpływ stóp procentowych na jego
decyzje inwestycyjne on lubi sektor finansowy bo on go doskonale zna więc
tak jak wspomniliśmy te wszystkie cykle przerabiał on widzi że kiedy zapowiada
się cykl wysokich stóp procentowych ale wcześniej są te wyceny jeszcze dosyć
zaniżone to jest faktycznie dosyć dobry moment żeby te banki nabyć y on tą
pozycję czasami zmniejsza zwiększa rzadko kiedy się pozbywa całkiem chociaż
ostatnio już widzieliśmy że gdzieś tam też zmniejszyła się pula trochę tych
banków w portfelu czyli gdzieś chyba też już szczyt za nami i faktycznie te i
dywidendy dzielenie się zyskami zresztą kurczę my ten model doskonale widzimy w
Polsce no przecież WIG 20 napchany sektorem bankowym tak bardzo zależny od
tego co powie prezes NBPu i od tego co się wydarzy więc mamy symulację tego
zjawiska o którym powiedziałeś w naszym najważniejszym indeksie giełdowym
tak no myślę że tutaj stopy procentowe odgrywają dużą rolę no bo Buffet po
prostu liczy po prostu siada i liczy ile co przyniesie gotówki co jest pozbawione
ryzyka co ma jaki wskaźnik ryzyka jeśli z drugiej strony ma spółki które są
bardzo wysoko wyceniane choćby były naprawdę niezłymi biznesami a tutaj ma
ogromną pozycję bez ryzyka wydaje mi się że jest to dosyć oczywiste oni od lat
opowiadali z Charlie Mangerem że chcą zrobić jeszcze Elephant deal tak zwany
czyli jakieś duże przejęcie dziennikarze przez sześć czy siedem lat chyba knuli
różne teorie co to może być więc tam już była próba że może całe linie lotnicze
może jakieś telekomy może coś z banków ale że po prostu połkną jakąś spółkę w
całości bo ich na to stać m no i koniec końców nie wiemy co nie zaskoczyło no bo
tego się raczej nie dowiemy dopóki nam tego nie napisze w liście ani gdzieś nie
powie w wywiadzie a tych już będzie bardzo mało bo medium odmawia już
wywiadów yyy więc niestety tutaj się nie dowiemy czy było po prostu za drogo czy
gdzieś zabrakło tej decyzyjności jest gdzieś jeszcze wątek żeby po prostu
bezpiecznie przekazać te pieniądze nowym zarządzającym żeby nie robić jakiegoś
strzału w zasadzie w wieku 95 lat jeszcze coś tam kupię za wielkie
pieniądze raczej może to decyzja którą powinni podjąć przyszli zarządzający
którzy mają o to jeszcze się będę ciebie właśnie dopytywał trochę na końcu o
przyszłość Berksherway ale chciałem jeszcze
poruszyć ten wątek właśnie czystej kalkulacji bo to jest naprawdę ciekawe i
już jak widać że z tej naszej rozmowy to tam nie ma przypadków w tym Berkshire
Hateway ale mi osobiście imponuje no pozbawienie całkowicie emocji od
podejmowania decyzji no bo i ty i ja wiemy że no miałeś kontakty z wieloma
prezesami spółek giełdowych i często ten urok osobisty danej osoby wpływa na
nasze decyzje inwestycyjne i często przynajmniej z mojego doświadczenia to
nie niezbyt dobrze się kończyło mi powiem szczerze imponuje ta historia
wieloletniej znajomości Buffeta z Gatesem że oni tak
się znali tak się lubili no podobne też poglądy polityczne mają a mimo wszystko
jakby to nie wpłynęło na decyzje inwestycyjne Buffetta no to jest chyba
też potężna lekcja jaką możemy wyciągnąć z z jego kariery inwestycyjnej to prawda
to to w sumie jest trochę dla nas abstrakcyjne że masz pod ręką takiego
człowieka jakim był Bill Gates i widzisz że jest to jeden z najgorętszych to bym
powiedzieć startupów wtedy ale w zasadzie firm które rozpychają się w
branży technologicznej i zmieniają całkowicie świat i pomagasz mu wybierać
pierścionek zaręczynowy ale w ogóle nie interesuje cię zakup jego akcji gdzie w
zasadzie masz dostęp do tej informacji przy kolacji przy obiedzie i
przy wspólnym weekendzie yyy niesamowite to jest ale yyy Buffet zawsze wychodził
z założenia yyy że on musi naprawdę dobrze rozumieć ten biznes i chyba w
2019 albo 18 nad spotkaniu na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy też było
pytanie o to przegapienie tych spółek technologicznych między innymi właśnie
Microsoft ale też yyy Google czy czy te wszystkie spółki które po bańce
docomowej zaliczyły tę piękną drogę do odbudowy to on jasno wspomina że nie
jest w stanie odróżnić która wygra i to była taka ich lekcja z Charlim że oni
próbowali zrozumieć te biznesy że oni przychodzili analizowali to rozmawiali z
tymi ludźmi nie są w stanie stwierdzić w tym momencie że jest 100 spółek
technologicznych i że to T5 będzie miało przewagę konkurencyjną za 5 10 lat to
jest nie do zrobienia z ich punktu widzenia i to w zasadzie eliminuje
całkowicie z tego radaru inwestycyjnego y wszystkie te spółki technologiczne
dlatego takie duże zdziwienie było w 2016 że Apple przeszedł te wszystkie
testy i że oni już są pewni że rozumieją ten biznes na tyle żeby stwierdzić że za
5 10 lat to dalej będzie fantastyczna spółka więc wydaje mi się że to mogło
odgrywać dużą rolę to w pełni zrozumienie tego zmieniającego się
świata i trochę jak przypominam sobie tę wypowiedź to sobie myślę jakie to jest
dzisiaj diabelnie trudne to co oni powiedzieli czy dzisiaj w dobie tej
rewolucji AI i tego jak bardzo szybko zmieniają się niektóre biznesy jakbyśmy
usiedli do nawet tych największych czy my jesteśmy w stanie przewidzieć jak one
będą się zachować za 5 10 lat przy tak szybkim tempie zmian nie to jest to jest
taka prosta zasada którą którą mówi Buffet na bardzo często bo oczywiście
wszyscy pytają dlaczego gdzieś coś przegapił będąc tyle lat zawsze jest
dlaczego w tej bańce nic nie kupił dlaczego przy tej przecenie nic nie
kupił przecież duże spółki technologiczne były przecenione w 2022
nie trzeba daleko szukać yyy ale mimo wszystko jeśli on nie jest w stanie
stwierdzić tego że rozumie za 5 10 lat to po prostu się nie podejmuje już tego
tematu a jak wyjaśnić to że on uwielbia spółki dywidendowe ale sam jako berkser
Hway nie wypłaca dywidend yyy powiedziałbym złośliwie że tym swoim
skomstwem które znamy jeszcze chyba z poprzednich lat no Buffet oczywiście
często wypowiada się że bogaci powinni płacić duże podatki yyy ale generalnie
jako spółka mówi wprost że jeśli może gdzieś yyy legalnie nie zapłacić tego
podatku i ten pieniądz wykorzystać na reinwestycję żeby ten pieniądz
akcjonariusza Berkshire Hatway dalej krążył to tak powinno się robić uwielbię
dywidendy które zresztą dostaję też i od spółek giełdowych ale też te wszystkie
zyski i dywidendy to wszystko od spółek które są nie giełdowe ale po prostu są w
portfolio no to cała ta gotówka w zasadzie zasila Berksher Hataway więc on
uwielbia jak ta gotówka jest generowana ale jeśli ona może być reinwestowana bez
zapłacenia podatku no to zdecydowanie tak gdzieś w później oczywiście my
wszyscy inwestorzy znamy ten dylemat czy dywidenda czy skup akcji własnych to
jest w zasadzie dyskusja chyba nieskończona i można by tutaj argumenty
z jednej i z drugiej strony no z punktu widzenia Buffeta ten skup akcji własnych
który zwiększa wartość dla tego akcjonariusza końcowego jest lepszy bo
nie ma po prostu po drodze tego podatku który gdzieś coś by nam tu skubnął w
przypadku amerykańskim 15% yyy natomiast yyy wydaje mi się że jak poczytamy że
Buffet traktuje to wszystko jako grę i ten wynik że on jest w stanie zarządzać
tymi pieniędzmi w każdym kolejnym roku i ci akcjonariusze są zadowoleni to byłoby
trochę taką kapitulacją że on już nie ma pomysłu i nie chce zarządzać tymi
pieniędzmi teraz będzie się dzielił tym zyskiem z akcjonariuszami pomijając
kwestie już tylko podatkowe ale mam takie wrażenie że w jego głowie kiedy
mówimy o tym że on gra w swoją grę i na tej tablicy wyników jest najlepszy
wypłacenie dywidendy byłoby jakimś rodzajem kapitulacji że już to nie
zarządzam po prostu okej przyszedł ten moment kiedy wykładamy te pieniądze ze
skarbca i je po prostu rozdajemy chociaż to jest no duży powód do złości
niektórych akcjonariuszy no bo są z akcjami ale dopóki ich nie sprzedadzą to
oni nie są tak mocno bogaci oni są na papierze cały czas zamożni nawet
trzymając 20 30 40 lat akcj Berksher Hatway oni ani dolara z tego nie
widzieli to jest wszystko dalej zamknięte na rachunku chyba wszyscy
zapominamy trochę o tym że za tą fasadą sympatycznego dziadka Warena Buffetta no
kryje się jednak rekin biznesu osoba która no nie marnuje bez powodu
pieniędzy dlatego też Berkser HTway jest takim świetnie zoptymalizowanym z punktu
widzenia między innymi też podatków biznesem tam no żadna złotóweczka się
nie marnuje wszystko jest maksymalnie zoptymalizowane i to też
jest chyba taka ważna lekcja jeśli chodzi o inwestorów że też trochę
najpierw sprawdzić wiadro żeby nie przeciekało zanim zaczniemy nabierać do
nich wody to prawda no jest też dużo historii co to są twardzi negocjatorzy
czy jak są te dyskusje kiedy oni faktycznie rozmawiają o przejęciu całego
biznesu jak tam się każdy dolar musi zgadzać i tu jest fajnie jak on sobie
gra na ukulele czy z mediami i wszyscy wiedzą że to jest właśnie sympatyczny
dziadek który ma zawsze dobrą radę finansową na każdą okazję ale w biznesie
na pewno jest twardym negocjatorem i wszystkie źródła do których ja w każdym
razie docierałem na przestrzeni lat pokazują że jak już przychodziło do
konkretnych transakcji decyzji to to był twardy biznesmen
bardzo fajnie to widać jak sobie poszukamy Salomon Brothers czyli te
aferę tak lata 90 tak my znamy Liman Brothers czyli coś co
całkowicie zatrzęsło rynkiem ale mówi się że gdyby Buffet nie uratował
sytuacji w latach 90 z Salomon Brothers to mielibyśmy tak jakby całą tę sytuację
o na lat wcześniej i i to jest to kiedy on w zasadzie wykorzystał wszystkie
swoje koneksje żeby zahamować możliwy upadek banku bo to chodziło w dużym skr
W skrócie żeby też nie opowiadać gigantycznej historii to to ten bank
gdzie już był dużym udziałowcem największym wtedy Bershar Hatway i
Buffett ten bank mógł handlować obligacjami mógł handlować długiem
amerykańskim na swoje konto i na konto swoich klientów ale miał oczywiście
określone limity no i tam maklerzy troszkę chciwość i fantazja ich poniosła
kupowali bez wiedzy klientów na ich rachunek obligację jak tylko to wyszło
na jaw była obawa że zostaną odłączeni od tego było śledztwo i ktoś nawet
wylądował w areszcie to był ten moment kiedy prezesem Berksher Hatway na kilka
miesięcy został Charlie Manger no bo Warren Buffett przyszedł i powiedział że
on stawia sa swoją reputację swoje nazwisko wszystko on staje się prezesem
Salomon Brothers na kilka miesięcy i on to wyciągnie i nie chcę powiedzieć błaga
komisję i i ale po prostu pokazuje że on zrobi wszystko ale trzeba dać szansę i
nie odcinać ich całkowicie od tych wszystkich operacji i nie zamykać tego
banku że on sobie z tym poradzi i wtedy można zobaczyć nawet na starych
nagraniach na VHS-ach w lat 90 naprawdę wkurzonego Buffeta także polecam
wszystkim że to nie jest ten wesoły dziadek to jest zdeterminowany facet
który tam wyrzuci wszystkich którzy oszukiwali i zrobi porządek w tym banku
no i tak zrobił kilka lat jeszcze mu to zajęło ale wyszedł jeszcze z tej
transakcji z zyskiem poker kłamców to w ogóle jest pierwsza
książka którą przeczytałem o finansach i to jest właśnie historia Salomon
Brothers od tego mojej od tego moja się historia w ogóle zainteresowania giełdą
i finansami zaczęła od tej książki także mam yyy no duży sentyment yyy do tej yyy
historii y chyba jeszcze chciałem tutaj nawiązać trochę do waszej książki bo
takim potwierdzeniem ostatecznym tego że on jest no prawdziwym kapitalistą i
rekinem biznesu jest chyba ta wasza historia którą opisywaliście w książce
że tam wokół tego wolnego zgromadzenia odbywa się cały tam prezentacja spółek i
żaden akcjonariusz nie ma żadnych przywilejów za wszystko trzeba płacić
nie ma żadnych darmowych giftów tak wydaje mi się że nic nie przywiozłem z
Omacha za darmo tam dosłownie nawet jeśli widzimy symboliczną nie wiem
piłeczkę do baseballa z napisem Berkshire Hawe która bezczelnie ma z
tyłu wielkie logo Made in China ona nadal kosztuje kilka dolarów które
trafiają do spółki której właścicielem jest Berkshire Hatway więc tak jest to
taka kapitalistyczna maszyna gdzie Buffet odkrył że skoro ludzie czekają w
kolejce to może powinni coś kupować i przy okazji poznawać spółki więc
połączył to fajnie i też coś chyba co fenomenalnie się ułożyło na rynku można
wyprowadzić tak gigantyczną rzecz poza Wall Street to jest dla mnie niesamowite
tak no bo jak ja byłem kilka razy w Stanach i te zestawienie Nowego Jorku i
Omacha jest abstrakcyjne to jest po prostu gigantyczne miasto gdzie gdzie
Wall Street i ten rynek finansowy tętni życiem plus no nie chcę powiedzieć mała
mieścina bo pół miliona mieszkańców to nie jest mała ale jest to bardzo
spokojne miasto amerykańskie naprawdę gdzie nic się nie dzieje gdzie główną
atrakcją turystyczną jest jej jeden z mieszkańców więc jest to niesamowite że
taka gigantyczna impreza odbywa się raz do roku właśnie tam wróćmy do tego skupu
akcji no bo nie ma dywidend ale są skupy akcji właśnie między innymi w tych
latach 2020-2021 to sprawdziłem yyy skupił
mniej więcej akcji Berksherway za 50 miliardów dolarów umorzył je później
trochę jeszcze w 2022 skupił zdaje się mniej więcej za 9
miliardów dolarów umorzył je jeszcze chyba na tym koniec już zaraz po w 2023
jeszcze za 2 miliardy więc to tam maluteńko ale od tamtej pory już nie ma
skupów akcji twoim zdaniem to coś świadczy o jego właśnie nastawieniu do
rynku do tego gdzie jest między innymi kurs Berkshire Hateway ja myślę że to to
jest właśnie trochę takie grachamowskie czy jesteśmy w strefie wysokich cen czy
jesteśmy w strefie niskich cen i jeśli dla dobra akcjonariuszy jest ten skup
akcji własnych to on chce żeby to było w strefie tych relatywnie niskich wycen
albo takich sprawiedliwych wycen jak widzi że jest z dużą premią
Berksherowway handlowane no to po prostu wie że to jest gorszy moment żeby ten
skup akcji zrobić no a że jego horyzont inwestycyjny jest tak długi to jemu się
generalnie nie spieszy bo wie że będą gorsze momenty kiedy faktycznie ten skup
akcji będzie będzie dużo skuteczniejszy to jest fajny w ogóle wyznacznik bo mam
wrażenie że w Polsce to nie zawsze tak dobrze działa szczególnie że historie
spółek są po prostu zbyt krótkie natomiast u Bafeta to jest takie bardzo
proste założenie że ona może podpowiedzieć tym że jeśli nie ma tak
jak wspomniałem nie ma skupu to może faktycznie na rynku jest to wyceniane
wszystko z tak dużą premią że może się po prostu nie opłaca bo różnica jest
taka że często u nas prezesi czy główni akcjonariusze traktują skup akcji jako
sposób na wypłacenie sobie pieniędzy trochę z odroczoną dywidendą i tak dalej
do na pewnego rodzaju inny sposób dzielenia się zyskiem dokładnie jest to
myślenie o akcjonariuszach ale głównie tych którzy zasiadają w zarządzie a
Buffet swoich akcji nie sprzedaje w w tych skupach które przeprowadza więc to
jest zupełnie trochę inne podejście do do tego i to jest główny powód dlaczego
tam są skuteczne a na polskiej giełdzie nie zawsze chociaż też bywają skuteczne
tak jest ale bardzo fajny wyznacznik wyceny gdzie Buffet nie wprost mówi nam
że jest dosyć drogo no bo jeśli sam twierdzi że ma tę gotówkę mógłby zrobić
skup strategia jest jasna że trzeba go robić co jakiś czas i to jest okej no to
jeśli tego nie robi to może po prostu daje nam do zrozumienia że faktycznie
jest dosyć wysoko wyceniane wszystko twoim zdaniem to co robi Donald Trump
niepokoił Warena Buffetta z punktu widzenia finansów i giełdy na pewno nie
mam tutaj żadnych wątpliwości zresztą on zabrał głos chyba w ostatnich tygodniach
no teraz już rzadko rozmawia z mediami ale to on wprost zapytał jakby czy czy
Trump i czy wszyscy rozumieją że te taryfy ktoś musi ktoś musi za to
zapłacić on tak wprost powiedział że nie przyjedzie żadna wróżka i po prostu
magiczna różdzka i ktoś tutaj pokryje ten koszt te pieniądze trzeba będzie z
jakiejś kieszeni wyjąć i to naprawdę rozregulowuje gospodarkę więc no
oczywiście z punktu widzenia podejrzewam wielu firm w
portfolio to jest to jest coś bardzo trudnego bo my na to patrzymy często
jako inwestorzy giełdowi ale niekoniecznie jako biznes związany z
tymi cłami ale jak sobie wyobrazimy że teraz ktoś zamówił dajmy na to kontener
towaru z Chin i ten kontener sobie płynie do Stanów Zjednoczonych i przez
ten czas kiedy on dalej płynie te taryfy się zmieniają i ten Donald Trump co
chwilę wychodzi są te cła odwetowe i przez te dwa tygodnie wydarzyło się
wszystko a ten kontener dalej nie dopłynął to ja nie chciałbym być w
skórze tego przedsiębiorcy więc Buffet to doskonale rozumie te zależności które
są w biznesie no i jeśli tak jak wspomniałeś po prostu podatek jest
dorzucony dodatkowy to ktoś będzie miał mniej pieniędzy na inwestycje na
zatrudnienie na dywidendę na własne wydatki by to duża rzecz która uderza w
gospodarkę no i po prostu myślę że no Charlie Mager lepiej zresztą znaczy może
tak Charlie Manger bardziej szczerze wypowiadał się o polityce i dosyć
odważnie i już dawno temu stwierdził że Donald Trump to nie jest dobra osoba do
zarządzania krajem z punktu widzenia właśnie tego Trumpa ciekawe są te jego
decyzje o