Dlaczego podatek bankowy wstrząsnął polską giełdą? Analiza w „Loży Giełdowej”
W 24. odcinku programu eksperci dyskutują wokół kluczowego wydarzenia: proponowanego przez Ministerstwo Finansów podwyższenia CIT-u dla sektora bankowego. Dyskusja dotyczy skutków tej decyzji:
- Ryzyko polityczne i konsekwencje dla zaufania inwestorów – jak spadki warsawskiego indeksu WIG20 o -9% mogą wpłynąć na postrzeganie Polski jako rynku wschodzącego?
- Perspektywy hossy na GPW – czy wydarzenia z bankami oznaczają koniec 3-letniego trendu wzrostowego, czy jedynie korektę? Warto przyjrzeć się szerszemu kontekstowi, który analizują eksperci w materiale Wyprzedaż polskich obligacji, akcji i waluty. Zmiana sentymentu do polskiego rynku?.
- Alternatywy dla banków na krajowych parkietach – czy sektory takie jak motoryzacja (m.in. Stalprodukt, Assecopoland), energetyka czy spółki defensywne są realną alternatywą?
Grafik uczestniczą w rozmowie Piotr Zając oraz goście: Krzysztof Borowski (SGH), Sobiesław Kozłowski (Noble Securities) i Konrad Ryczko (Dom Maklerski BOŚ). Omawiają też kontrowersje wokół planowanego podatku m.in. jego wpływ na deficyt budżetowy oraz ryzyka pogorszenia ratingu Polski przez agencje FITCH.
Film szczegółowo analizuje debatę na temat oki jako alternatywy dla IKE/IKS oraz możliwości rozwoju rynku poprzez pro-inwestycyjne rozwiązania. Eksperci nie stronią jednak od krytyki związanej z zaburzeniem zaufania do systemu finansowego przez kolejne 'tymczasowe’ podatki (podobnie jak Belki).
Zobacz pełną transkrypcję filmu
[Muzyka] Partnerem loży giełdowej jest Noble Securities. Zanim zaczniesz oglądać, nie zapomnij zostawić subskrypcji. To bardzo pomaga w rozwijaniu kanału. Z góry dzięki za pomoc. >> Dzień dobry państwu. Jest piątek 5 września. Zapraszam na 24 odcinek loży giełdowej. Ja nazywam się Piotr Zając, a dziś w moim wirtualnym studiu jak zwykle znakomici goście. Krzysztof Borowski, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie. Witam serdecznie. >> Dzień dobry panu. Dzień dobry państwu. >> Sobiesław Kozłowski, Noble Securities. Witam serdecznie. >> Dzień dobry. Witam serdecznie. >> I Konrad Ryczko, Dom Maklerski Boś. Witam. >> Dzień dobry. Witam państwa. Panowie, chciałem zacząć od tego, co dzieje się od bieżących spraw, co dzieje się na warszawskiej giełdzie. Od 21 sierpnia do wtorkowego poranka, tak naprawdę 2 września mieliśmy mocny, dynamiczny spadek notowań. Tam wig porywach to było minus prawie 9%. Czynikiem sprawczym był ogłoszony właśnie pod koniec sierpnia przez resort finansów dodatkowy podatek dochodowy na banki, czyli nie ukrywając mocny czynnik sprawczy, biorąc pod uwagę jak dużo banki ważą w WIGu 20, w WI WIGu też w MWIGu 40. No i moje pytanie na początek jest takie, czy biorąc pod uwagę skalę, dynamikę tej korekty, no i też ten czynnik sprawczy, czy waszym zdaniem to co się dzieje na rynku to jest koniec hossy? tej trzyletniej, czy tylko korekta? Konrad, ciebie chciałem zapytać na początek. Widziałem, że wróciłeś z urlopu i nawet wrzuciłeś na Twitterze ten wykres i poprosiłeś, żeby takich rzeczy nie robić na naszym rynku. Więc jaka jest twoja opinia? Myślisz, że takie takie cykliczne wahania, czy z uwagi na to, że to wszystko zaczęło się przez banki, no to będzie problem? >> No rzeczywiście takie nuta prywatna. Jakoś udało mi się na 2 i pół tygodnia spadków przed wziąć urlop i także danina podwieszczenie danin znaczy może nie daniny podatku bankowego C zostało mnie na żaglach także szczęśliwie cały ten spadek jakoś udało mi się ominąć przypadkiem y co do pytania no to pamiętam że że pierwsza propozycja która gdzieś wypłynęła na rynek ona raczej dotyczyła oprocentowania rezerw obowiązkowych w NBPie i to była taka propozycja która dostała przez ręk dość spokojnie przyjęta. e tam wyliczono, że de facto tam ściągał chyba półtora do dwóch miliardów miało docelowo ściągnąć i powiedzmy nie był to jakiś wielki game changer rynek to wziął powiedzmy na klatę i uznano, że to jest jakby minimalny wymiar kary. I potem pamiętam, że ta, że ta narracja powiedzmy, czy też wypowiedzi decydentów, one zaczęły trochę tak w dziwnym stopniu iść, bo bo pojawiały się oczywiście te sugestie, że takie, że jakieś obciążenie dla sektora się pojawi, ale już ta kwestia opodatkowania w NBPie tej tej rezerwy zaczęła trochę schodzić na plan. Nie było tych szczegółów, tak? I w konsekwencji jeden zaczął gdzieś tam spekulować, że być może chodzi o coś bardziej dotkliwego. No i faktycznie docelowo dostaliśmy informacje o potencjalnym podwyższeniu CITU. Jeszcze skonstruowane w takiej formie, że niby teoretycznie ma to być bardziej obcią jakby bardziej dotykliwe dla sektora wstępnej fazie, a później ma to jakby to obciążenie spadać. No ale jak wszyscy wiemy jakby podatki tymczasowe to nie są podatki tymczasowe. No przypomnę, że historycznie ile pamiętam to belka również jest podatkiem tymczasowym. Tak. podatek Belki, który który już na stałe wszedł tutaj do konu polskich podatków, jak już również prozachodnich podatków. Także wydaje mi się, że raczej rynek zakłada zostanie wiesz formie z nami. No pytanie teraz jest polityczne w pewnym sensie, tak? No bo po ostatnim tygodniu widziałem, że że Ministerstwo Finansów wyszło ze swoą propozycją. Odpowiedź ze strony prezydenta, bo jak rozumiem jest taka, że on jest za, co niekoniecznie oznacza, że nie będzie weta, tak? bo może się okazać, że na przykład będzie bardziej dotkliwa propozycja z jego strony, ze strony policjantów, ze strony Polski 2050. No to również padła tutaj wypowiedź taka sugerująca, że to jest, że dobrze taka polcja padła i to jest fajny punkt wyjścia. Także obydwie sugestie sugerują, że gdzieś tam te apetyty być może są nawet na większe obciążenie dla sektora. Także to jest taki element, wydaje mi się, że niepewności, które może gdzieś tutaj ciążyć. A jakby skupiając się tym całym słowotoku na tym pytaniu, które dałeś tak naprawdę o rynek, tak? Yyy, czy to jest koniec tej hossy? Wydaje mi się, że o ile pamiętam, jak spotkaliśmy się kilka tygodni temu, no to wtedy już te oczekiwania wobec WIG 20 czy też krajowego Rynku, no bo raczej stonowane, tak? Mówiono się o tym, że ta większa część wzrostu jest za nami. No jest, był tam jakiś potencjał, ale nie był to potencjał szczególnie bazujący na jakieś premii wielkiej wobec rynków bazowych, że powiedzmy, że ten rynek mógł jeszcze miał jeszcze miejsce do wzrostu, z uwagi, że te wyceny nie były wcale jeszcze specjalnie drogie. do PSów, może benchmarkowo byliśmy trochę powyżej średniej. Yyy, to to tak wydaje mi się, że w tym momencie tego nie ma. Tak wydaje mi się, że że raczej bym powiedział, że czytając też przede wszystkim notki yyy no tych, którzy tu decydują, czyli kapitału zagranicznego. Yyy w ostatnich dniach gdzieś wydaje mi się, że to notka z Goldmana gdzieś mi się przewinęła. To była taka sugestia, że z uwagi na te propozycje propozycje bankowe to oni raczej sugerują branie zysku gdzieś na tym rynku. to bym sugerował, że to jest to zejście 10% na WIGu 20 aniżeli jakieś specjalne doważanie. Także nie przeszło to w cel. Nie ma tutaj jakiejś specjalnej paniki, wydaje mi się, ale na pewno te equity Story wokół Krajowego Rynku, no zostało gdzieś zaborzone i trochę taka przypominajka inwestorów jakie w dalszym ciągu GPW, no jest w koszyku emerging markets niestety i tak bym to widział, czyli ja nie zakładam, że to 10% to jest jakieś wielkie wydarzenie po tak dużym po tak dużym rajdzie, ale na pewno ten klimat no został wyraźnie schłodzony i raczej bym stawiał, że możemy być troszkę poniżej benchmarków, jeżeli ta hoskach zagadniczych będzie kontynuowana, a nie jeżeli tu jakoś specjalnie w tej chwili wybiegać przesz szereg plus jeszcze jak powiedziałem na początku no duża niepewność w zakresie tego jak faktycznie to bostrzenie będzie wyglądać no jest oczywiście jakaś jakaś miara także może może nikt się nie dogada wszyscy się pokłócą i podatku nie będzie tak ale raczej bym raczej bym na to nie liczył >> no ta reakcja pierwsza jak zwykle na rynku jest mocno emocjonalna bo tam było chyba na wigu 20- 4% na niektórych bankach tam było po 10 nawet mam tu na myśli tych gigantów czyli PKO PKO BP więc momentalnie się kapitał ulotnił narracja polity polityków jest taka, że banki stać na to, żeby zapłacić ten dodatkowy CIT. Oczywiście ta narracja jest niespójna z tym, jakie interesy mają inwestorzy. No ale pytanie, czy jeżeli powiedzmy zachodni kapitał, o którym mówi Kodrat, uwierzyłby tej narracji polityków, no to być może te minus 10% to jest już maksymalny wymiar kary. Krzysztof, jak ty uważasz? Myślisz, że to już jest w cenach? Czy no właśnie z uwagi na to, jak dużo banki ważą, y, no i to ryzyko polityczne, które tutaj wisi cały czas nad nimi, to może być niestety, ale ale koniec tej tego trzyletniego Eldorado. >> Znaczy Rynek przed samym przed samą decyzją miał ochotę wyjść wyżej, bo taką tak szedł powoli powoli tak no zrobił chyba nowy szczyt i miał ochotę tam drgać w górę. Ja nie powiem, że na zrobiłby jakąś nie wiadomo jaki wielki odpł, ale widać było, że tam ten trend wzrostowy był. I tutaj ta wiadomość, ona ma dla mnie dużo głębszy sens, dużo głębsze znaczenie niż dotyczy samych banków, bo ja już jestem starym inwestorem i pamiętam, że jak Tusk wprowadził podatek od kopalin, to KGHM wylądował od razu tam na -1 czy 12. Jak wprowadził podatek, zwiększył VAT o jeden punkt procentowy z 7 na 8, z 22 na 23 na 2 lata. To jesteśmy dzisiaj tu, gdzie jesteśmy i mamy cały czas taki sam VAT. Wiem, że po drodze był rząd PiS i mógł to zrobić i tak dalej. Ja patrzę jako inwestor, czyli obiecanki rządu są niewiele warte. Pamiętam jak mi ktoś przesunął 51% z z OFE do ZUS-u. Tak. No i sorry, powiedziano mi, że to nie są moje pieniądze, tylko to są pieniądze systemowe. I teraz na początku sierpnia wychodzi minister finansów, puszcza do mnie oki, mówi: "Inwestuj w oki", a za dwa tygodnie wbija mi nóż w plecy i mówi: "Sorry, ale jesteś akcjonariuszem banków. A kto z nas nie jest akcjonariuszem banków? Bo jeśli bierzemy udział wszyscy chyba poprzez nie wiem OFE, IKE, IKZD, no ciężko być poza bankami, to znaczy oczywiście można, no ktoś może mieć same obligacje, powiedzieć, to w ogóle nie dotyka, ale jeśli ma już na przykład PPK, czyli pieniądze zainwestowane w OFE, no to generalnie oni kupują banki i to każdy z nas dostał, tak? I dostało, nie wiem, kilka milionów Polaków, tak pośrednio oczywiście, bo jeśli ktoś ma jeszcze własny portfel, to mógł mieć banki we własnym portfele, jeśli był zaangażowany w programie emerytalnym. No to też dostał. I teraz to mi się bardzo nie spodobało i powiem szczerze tak, że ja już jak gdyby zmieniam optykę jeśli chodzi o giełdę, bo jeśli teraz będziecie mi mówić, że mam inwestować w warszawskiej na warszawskiej giełdzie to ja powiem, że nie. To znaczy, że ja już przestaję tutaj inwestować poważne pieniądze, tylko zaczynam przychodzić wyraźnie za granicę, bo przez boję się właśnie tego typu zagrań polityków. I to co mnie bardzo zmartwiło w tym zagraniu, to jest to, że rząd poszukuje pieniędzy na we wszystkich możliwych spos na wszystkie możliwe sposoby. I boję się, że za chwilę agencja ratingowa jak zobaczy jaki mamy deficyt i w jaki sposób poszukujemy tych pieniędzy, to powie, że wcale nie mamy perspektywy stabilnej ratingu, tylko mamy na przykład negatywną. A gorszym ruchem byłoby to, gdyby w ogóle nam obniżyli rating. Tak? No bo niestety jest zaczynamy się zbliżać do pewnego do pewnej granicy jeśli chodzi o wysokość deficytu teraz budżetowego. Także ja to odebrałem to bardzo negatywnie i uważam, że to będzie miało pewne swoje konsekwencje wśród takich inwestorów, którzy przestają trochę wierzyć w takie zapewnienia, że rząd chce dobrze dla giełdy. Nie, nie chc dla giełdy dobrze i po prostu w związku z tym tacy inwestorzy starzy jak ja, no zmieniają optykę i po prostu będą wychodzić większą kasą za granicę. Tak? Czyli to co ja mogę sam o czym decydować, o moich pieniądzach to idę tam. Natomiast w Warszawie sam mnie rząd uczy, że mam spekulować, bo ta giełda zaczyna coraz bardziej przypominać spekulacje, bo rano się budzę i dostaję -1 na bankach, tak? Bo wyszedł jakiś polityk i stwierdził, że on sobie nałoży dodatkowy podatek. Proszę zwrócić uwagę, że nałożenie dodatkowego podatku to jest zmiana reguł gry. Dlaczego mamy karać jakiś jeden sektor, że on jest jakoś wyjątkowo prosperuje? Tak. No bo to tak ja to odebrałem. Jest jeden spektr, jest jeden sektor, który przynosi super zyski. No to ciach, opodatkujmy go. W rządze swoimi spółkami skarbu państwa, gdzie jest 100% akcjonariuszem, może robić co chce. No ale jeśli są już inni akcjonariusze, no to należałoby wziąć pod uwagę również ich interesy. One zostały zaburzone. I teraz nie wiem jak podejdą do tego inwestorzy zagraniczni, bo oni ze mną rozmawiali, jak tego dnia spadało i akurat też byłem na urlopie, to się pytali, czy my robimy jakąś tutaj nacjonalizację banków. Tak, bo to wyglądało na po prostu jakieś totalne tąpnięcie, tak jakby w ogóle banki zostały przejęte przez skarb państwa. Tak, no bo rzadko kiedy jest taka taka decyzja. No oni w tej chwili reagują jakoś tak, no w miarę normalnie, ale na pewno tak jak powiedział Konrad, to podejście do polskiej giełdy zostało mocno mocno jak gdyby tutaj tak naruszone w sensie zaufanie może do do do tego typu do naszej giełdy. Tak więc ja nie wiem no. Jestem ciekaw bardzo, jak się spotka niedługo ze studentami, co oni będą mówić, bo ja ich wcześniej przekonywałem, że na giełdzie należy inwestować i budować i oni do mnie mówią krypto, no i co ja mam mi teraz im powiedzieć po tych bankach? Tak, ja im mówię: "Tak, chłopaki, krypto, gramy w krypto, bo no tam nie ma tego typu decyzji." Dziękuję. >> No zaraz dostaną ETFA na Bitcoina prawdopodobnie jakoś w połowie września, więc może jeszcze zostaną w Warszawie. >> No to czekam, żeby był nad Etherium również, bo brakuje widać. Okej, więc tam może spółka beta od razu zrobi z drugiego, tak jako takiego symetrycznego Bitcoin, ETF i właśnie będzie ta wielka para będzie przejmie jak gdyby królowanie na warszawskiej giełdzie, jeśli chodzi o młode młode osoby. Zostając jeszcze przy przy tym temacie podatku, bo widzę właśnie, no to jest to jest gruby temat, który wzbudził, tak jak tutaj widzę też też po waszych opiniach y sporo emocji, sporo takiego y no takiego smutku inwestorskiego. Jednak chyba rynek został zaskoczony, ale też ta analogia do KGHMU, bo on chyba trochę zaryzykuje taką tezę. już po tym podatku odkopali. Nie odzyskał takiego oblasku jak kiedyś, bo kiedyś to była taka gwiazda parkietu, taki nie, nie chcę powiedzieć pewniak, ale no jednak dużo inwestorów te spółkę po prostu lubiło. Sobiesław, czy ty myślisz, że ten kaliber tego, co się stało jest właśnie takim y no może zgasić światło tej hossy też biorąc pod uwagę to, co mówi trochę Krzysztof, no bo to też sygnalizuje problemy no z zarządzaniem jednak budżetem państwowym, prawda? No to też nie da się ukryć, że mamy ten mamy ten problem. On tam gdzieś dochodzi do do tych do tych limitów. rząd szuka pieniędzy. Kto wie, czy na przykład w kolejce nie pojawią się kolejne spółki z udziałem skarbu państwa, na które też jeszcze można gdzieś tam powiedzmy docisnąć. Także tak patrząc też trochę szerzej wychodząc poza banki i włączając w to tą perspektywę czy też to tło deficytu budżetowego, ty widzisz tutaj taki taką takie poważniejsze ryzyka? To kilka wątków jest czy kilka perspektyw bym zaakcentował w tym sensie, że no podatek bankowy powoduje czy propozycja podatku podwyższenia CITU od banków powoduje, że zyski w 26 mogą spaść mniej więcej o 15% chyba mniej więcej 34% w 27 i 2% w 28. Także patrząc z tej perspektywy Cytis Paribus czy pozostałe warunki bez zmian, no to rynek z nawiązką zdyskontował ten tą zmianę. No bo podatek bankowy, mając na myśli podatek od aktywów jest propozycja lekko zmodyfikowania, przy czym ten podatek od aktywów można trudno go uniknąć. A yy CU, no są różne metody, żeby powiedzmy przejściowo obniżyć na przykład y bazę do opodatkowania. Także tutaj jak z tej perspektywy rynek z nawiązką to zdyskontował. Przy czym jak ja patrzę, no to big banki spadły od, ja akurat liczyłem od 13 sierpnia od szczytu 17%. No to sporo i jakaś próba odreagowania może być. No teraz ją widzimy. Tutaj bym na to nałożył, że to co poruszacie, no to kropki budżetowe w tym sensie. Deficyt budżetowy w tym roku wyższy niż prognozy, niż wcześniejszy projekt budżetu z 63% na 69,9. To jest dużo. Oczywiście część jest wydatków na na zbrojenia, no ale to y powoduje, że tam będziemy się zbliżali szybko do tej granicy 60% długu do PKB. na przyszły rok 6,5% i znaczące dużo wyższe potrzeby potrzeby pozyskania środków, emisja obligacji. No i dzisiaj nie wiem kiedy będzie nagranie publikowane, ale w piątek po sesji czy pewnie wieczorem jest rewizja ratingu przez FIT Ratings. Także to ciekawe jak oni podejdą, czy będą jakieś ruchy na Outlooku, na perspektywie ratingu, no jak oni się odniosą. No a też co Krzysztof akcentował, no była propozycja podatku od gier, prezent podatku od cukru cukrowego, przepraszam podatku cukrowego. No na ten prezydent zasygnalizował czy kancelaria prezydenta, że będzie przeciwna podatkom zwiększającym obciążenia konsumentów. No ale już podatki sektorowe wydaje się, że są powiedzmy jest większa chęć i ochota polityczna, czyli na ten moment mamy mamy banki na tapecie. No ale też jest była propozycja, żeby powiedzmy tak zwane nadmiarowe zyski wprowadzić takie obciążenie dla deweloperów. Także to piękne story zdaje się powoli kończyć, jeżeli chodzi o polskie banki. Yyy, pytanie było, czy to jest yyy początek PESY, czy korekta. No na ten moment wydaje się, że korekta, chociaż czy a może inaczej ja widzę dalej dobre perspektywy dla średnich i małych spółek w tym sensie, że jest gorsze perspektywy dla tych dla banków już to już nie jest takie piękne story, że kupuj i wyniki się będą poprawiały. Faktem, że jakimś triggerem wspierającym mogą być wysokie czy bardzo wysokie dywidendy z wyników za 2025 rok, czyli dywidendy wyłącany w 26. No ale obniżka stóp raczej pomaga innym spółkom niż banki. I tutaj jeszcze mały taki akcent z otoczenia. No zobaczymy jak w piątek dzisiaj wyglądane odnośnie rynku pracy w Stanach. A to co też jest w najbliższym czasie istotne, no to 8 września i Zgromadzenie Narodowe we Francji i też ryzyko jakby przed terminu wyborów i wygrania sknej prawicy i też być może zwiększenia obciążeń podatkowych na rzecz banków. No i ostateczna rzecz. 11 września mamy opinię rzecznika generalnego odsue. Już chyba dawno nie było odsue na tapecie odnośnie wiboru, także to też taki powiedzmy no czynnik ryzyka. Być może te strachy są nadmierne, no ale tak patrząc po jakby szansach i zagrożeniach to ja preferuję średnie i małe spółki. A patrząc po tych stopach zwrotu w portfalach parkietowych, no to póki co to miałem wczucie ruku pytanie, czy ono też się utrzyma w kolejnych miesiącach. >> No właśnie, bo też nie chciałbym, bo być może to jest trochę takie błędne fiksowanie się tylko na na punkcie tych banków. No nie ma hossy bez banków mówi to to to porzekadło. No ale ten drugi yyy trzeci szereg spółek MIG 40, Sig 80 zwłaszcza, no one są znacznie mniej wrażliwe na to co się co się wydarzyło. To było widać. No Swig w ogóle nawet nie zszedł poniżej tej 50 sesyjnej średniej. MV trochę zszedł, no ale ma ma jednak w sobie ING, ma Millenium, ma handlowy, ma ma Bosia, więc no trochę jest obciążony. Ale z drugiej strony na przykład to, co się wczoraj wydarzyło, Konrad, wydajecie dwie nowe rekomendacje w ramach programu pokrycia wsparcia nacznego GPW Eurotel Atrem. No i mamy widać, że kapitał szuka, więc chyba ten drugi, trzeci szereg może nie poprawi takiego ogólnego obrazu, no bo wiadomo, że WIG jest obciążony, czy WIG 20 i na niego wszyscy patrzą. No ale chyba ta hossa, taka wybiórcza ma szansę trwać, bo tutaj apetyt chyba chyba jest spory też biorąc pod uwagę nawet te inne czynniki, chyba gospodarka ma się nieźle. Mówiliśmy dwa miesiące temu o tym, o tej sprzedaży detalicznej, która tąpnęła. Okazało się to jednak takim, takim wypadkiem przy pracy. Ostatni PMI nieco niższy od, od oczekiwań, ale to była taka tendencja europejska. Wydaje mi się, że to jest tam w granicach, powiedzmy, akceptowalności. PKB, jedna z najsilniejszych gospodarek w Europie. Trzyletnia hossa, cały czas trwa. Stany Zjednoczone też tak patrząc zagranicznie trochę się Donald Trump uspokoił jeśli chodzi o jego wypowiedzi w kwestii w kwestiach tych ceł taryf, więc no być może mamy tutaj jednak szansę na to, żeby ta hossa się była kontynuowana, ale w tym drugim, trzecim szeregu. Konrad, jak myślisz? Generalnie zgadzam się. Tak jestem te, ale jakby adwocem też jeszcze do tego co wspomnili koledzy o tym deficycie to trochę tak mi się tutajo, że że okej te banki to faktycznie były taki trigger, tak? Ale o ile pamiętam to chyba ten klimat zaczął się trochę już psuć przy KPO, przy temacie KPO związanym z HOREKa, tak? i tego jak to będzie z trowaniem później, bo to było też takie story y a ta Horeka trochę to zaburzyła to story i wydaje się, że to też był taki pierwszy sygnał. Dwa do tego, to się powiązane ze zmianą na stanowisku prezydenta i pamiętam, że pojawiły się takie raporty sugerujące jakby, że ryzyko polityczne jest on. Tak także no wokół krajowego kraju rynku i wydaje mi się, że to jakby to ten banki to jest trochę takie dopełnienie tutaj tych czynników, które trochę zalarmowały inwestorów. Co do krajowej gospodarki, tak ona wydaje mi się, że całkiem dobrze, szczególnie na tle Unii Europejskiej całkiem dobrze wyglądamy, ale trochę tak jakby poza tematem. Dzisiaj przedaj przed naszym nagraniem obejrzałem rozmowę Ignacego Morawskiego z G z z dataspot bodajże to się to nazywa ta przebudówka do pulsu i i z Patrycjuszem Wyżgą i tam właśnie odnośnie raportu tego, że sugestia była taka, że ten model dotychczasowy model polski się wyczerpał i i może nie wyczerpał czy przede wszystkim przede wszystkim mocno się schłodził i i trwa poszukiwanie kolejnego modelu już dla kraju niekoniecznie taniego na poziomu workforce a równocześnie nie do końca zującego się tutaj mocnymi nowymi technologiami. Bardzo fajna rozmowa i polecam. Y także także w tym kierunku. A co do tutaj do się pytanie mniejszych średnic spółek, to ja bym chyba się zgodził z tym. Ja zawsze byłem zresztą fanem niejszych średnic spółek. Jest takie nawet może nie powiedzenie, ale takie złote zdanie. Pamiętam zawsze Bside takie coś mówił i zarządzające akcjami tak w wszelakich pytaniach, że rynek jest wymagający, ale dobrze wyselekcjonowane spółki dadzą zarobić. Tak, także to jest takie złoto bonto powiedziałbym i wydaje mi się, że że faktycznie wydaje mi się, że dalsze część rozmowy będą już jakieś pytania o branżę, o ile pamiętam. Yyy dlatego nie chcę tutaj już może poczuć branży, ale faktycznie też jestem tutaj fanem większym tych małych średnich spółek, nawet czasami tych spółek, które są notowane poza tymi indeksami, bo pamiętajmy, że poza WIGM 20, Migiem 40, jest WIG80 jest masa spółek na rynku regulowanym, którzy po prostu nie łapią się tych indeksów, tak zwane spółki pozostałe i dopiero potem mamy gdzieś tak naprawdę tematy new connectowe na rynku nierublowanym. Także też rzeczywiście jeżeli na poziomie inwestora indolnego ja zawsze sugeruję, że tam należy szukać swoich przewag i trochę też się wpisuje w to moje podejście do WIG 20. Nawet jeżeli ta Hosna WIG 20 będzie miała problemy z uwagi na czy to sektor bankowy, czy to sektor skarbu państwa, to poniżej tak jak wspomniał kolega tego tego nie ma. I te spółki pojedyncze wydaje mi się, że jako taki stock picking może w dalszym ciągu być dość atrakcyjny, szczególnie na to, że wspomniało się SNP. I wydaje mi się, że SNP wcześknęło się no zomu na historycznych maksimach i i trochę ten Trump się by powiedział na poziomie ceł i tarych chyba się uspokoił, ale ale na przykład na poziomie danych tutaj Sobek wspomniał o tym, że dzisiaj po sesji, czyli potencjalnie po już naszym nagraniu będzie publikacja NFPów, czyli Payrolsów z z rynku pracy amerykańskiego. No to chyba wydaje mi się, że że wczoraj Trump powiedział, że tak naprawdę prawdziwe dane z rynku pracy to my poznamy dopiero za rok. Także, także wydaje mi się, że jakby być może nie jest do końca werbalny w tym co było, ale podejście do tego, że dane są sfałszowane na jego niekorzyść, wydaje mi się, że cały czas się tam tli podobnie jak to, że polityka Fedu jest ustawiona przeciwko niemu. >> Okej, to może jeszcze przy tym Trumpie nie byłbym tego tak jego jest prezydent USA jest nieobliczalny, więc tu trzeba to mieć ryzyko cały czas z tyłu głowy. Ale to też jest ciekawe, że ostatnio alfabet tam plus 9% zrobił po tym orzeczeniu sądowym, prawda? No i on mocno pchnął, no bo to jest jednak yyy jednak ta wspaniała siódemka, więc tam plus 9% yy rekord historyczny, więc też mocno pomagał. Y to y wywołałeś Kodrat te spółki, sektory, to możemy też już, bo to pewnie też najbardziej elektryzuje widzów, bo tak jak wspomniałem, no ruszyły te rekomendacje w ramach w ramach PWPA. Pojawia się tego coraz więcej, Eurotel, ATRM i widać tutaj, że jest apetyt właśnie na te na te spółki, nie? pokrywane, mniej popularne, chociaż no ATREM już robił wczoraj wcześniej w zeszłym roku był jedną chyba z najbardziej z najwyższych stóp zwrotu miał, jeśli jeśli dobrze pamiętam. No ale takich spółek nie brakuje. Pojawił się też ostatnio Case Electro Teamu, który dostał ten kontrakt przy elektrowni jądrowej. Myślę, że to też ten atom też może być takim takim napędzaczem. Mamy też to ostatnio się śmiałem trochę na Twitterze, że powinniśmy zrobić wig dron, bo ostatnio mamy wysyp jakiś spółek, które mówią, że wchodzą w sektor dronowy. No ale tutaj to też bym tak uważał trochę w ogóle ta militaria, ale to wokół niektórych spółek takich powiedzmy większych, średnich też się pojawiło to wejście w sektor defensywny albo zahaczenie o niego i też jest mocno cenotwórcze. Więc to kontynuując ten wątek, Konrad, to gdzie widzisz tutaj jakieś takie co co twoją uwagę zwraca? Hmm, powiem tak, ja bym to rozdzielił na dwa dwa dwa zestawienia. Jedno bliższe mnie spekulacyjne i to bym zostawił na koniec, a dłuższe raczej to fundamentalnie. No to jeżeli zakładamy, że banki i jakby y no nie widziałem rekomendacji by na banki po propozycji tutaj Ministerstwa Finansów. Raczej wszyscy się przekręcają w drugą stronę. W związku z tym story bankowe wydaje mi się jest chwilowo dead. Także ten kapitał szuka drugiego najlepszego betu, który był, czyli podobnie konsument. Tak. No i to trochę wydaje mi się, że że pasuje też do ostatniego printu PKB, tak? No bo to ponownie nie było tutaj za bardzo tematu inwestycji. Raczej ciągnął to y popyt, także wydaje mi się, że znowu jest ten ruch fundamentalnie gdzieś w kierunku tych spółek konsumenckich. Także przypominam ponownie, że LPP było tutaj top pikiem, wydaje mi szczycie wszystkich tutaj biur maklerskich na 2025 rok, a był moment, kiedy była najsłabsza spółka z U20. Także chyba teraz mamy ten moment, żeby żeby trochę tą niechlubną statystykę być może trochę lekko poprawić. Yyy, także fundamentalnie bym w tym kierunku poszedł. A spekulacyjnie no to to story się nie zmienia. No dwa najbardziej gorące tematy na poziomie detalu i chyba byu w tym roku, no to jest Defense i Space. Tak, wczoraj mieliśmy konferencję na giełdzie Space Day przez CC grupi domskiej bosie organizowaną yyy i wystarczyło posłuchać tego tak naprawdę jakie jest podejście inwestorów, że inwestorzy po prostu chcą mieć teraz i Defense i Space w portfelu. To są rzeczy, które te spółki gdzieś na zmierzają, a te, które spółki już są na giełdzie no piwotują, tak? Nawet jeżeli nawet nie porzucają swojej dotychczasowej strategii, no to lubią sobie dopisać w tej chwili, tak obecność w sektorze defense czy space. No widać, nie będę podawał tickerów, bo część tych spółek przed podaniem komunikatu już jest na dość znaczących wzrostach, także y w ostatnich nawet w tym tygodniu, ale ale to jest tak jak m tak jak powiedziałeś WIG drony wydaje mi się, że jest najbardziej tutaj chyba w tej chwili eksploatowanym pojęciem, ale też gospodarczo. Nawet mam znajomych, którzy którzy powiedzmy spółki normalne produkcyjne, które operowały w innych branżach, a w tej chwili powiedzmy jeżdżą na targi do Kielc, czyli i tam okazuje się, że jest popytnej usługi na poziomie na przykład tryskarek, różnego rodzaju wyposażenia tych dronów i i też swoją drogą zwracam uwagę, że właśnie, że Kielce tutaj chyba są takim hubem w tej chwili komunikacyjnego SP, tak że ilość SP, która publicznego i niepublicznego, która nam się wypluła po tych targach jest naprawdę robi wrażenie. E, także drony na pewno tak. I tylko tak jak powiedziałeś trochę warto chyba trochę robić selekcję tych spółek, kto kto kto publikuje ESP, żeby złapać trochę kapitalizację, a kto faktycznie ma jakiekolwiek szanse biznesowe, bo ten rynek o ile ma wydaje mi się, że relatywnie niski próg wejścia na przykład wobec produkcji broni, czy amunicji, czy różnego rodzaju pojazdów opancerzonych z Afryki na przykład, tak, tak. Akurat drony wydaje mi się, że mają najniższy próg wejścia z tego z tego całego Biznesu Defense. Y przy czym konkurencja jest bardzo duża. Ja ja pewne pamiętam, że kiedyś robiłem jakiś mały research z partii AIem, ile spółek w tej chwili jest zakontraktowanych w Ukrainie ukraińskich i tam okazało się, że około 300 400 podmiotów już. Także to są to są naprawdę spore liczby i nawet nie zakładają zagranicznych podmiotów. Także rynek jest wydaje mi się, że bardzo konkurencyjny i zobaczymy czy czy faktycznie cokolwiek większego z tego się urodzi na krajowym parkiecie. No wspominałeś o węglowej spółce, która nawiązała kontrakt z Afryką i tak też w sensie ze spółką afrykańską i też się śmiałem trochę, że >> celowo pominąłem nazwę spółki. >> Tak, ja cały czas też pomijam. No ale faktycznie było tak, że rynek zdyskontował to jeszcze przed informacją, także nie magia, magia rynku. Krzysztof, a czy ty widzisz jakieś dostrzegasz resorty po, po tych wakacjach? Nie resorty, tylko branże, sektory, m, które no właśnie mogą zastąpić w cudzysłowie oczywiście, ale jednak no gdzieś ulczyć tam po tym po tym sektorze bankowym. >> To znaczy tak, ja się zgadzam z tym, że teraz jest moda na te spółki mniejsze i one technicznie dużo lepiej wyglądają niż te takie ciężkie z WIGu 20. Oczywiście ciężkie to też są część tam z MWIGU jest takich, ja uważam, jest ciężkie. Ta sytuacja techniczna tych lżejszych jest dużo lepsza. z jednej strony martwi, a z drugiej cieszy, bo tak cieszy mnie, że na New Connec się coś ruszyło i grają. Natomiast jak tam zaczynają grać, to trzeba uważać. Znaczy nie od razu, ale jak tam za dużo kasy polskiej płynie, to zaraz mam ten przed oczami 2020 rok i covid, kiedy mieliśmy hossę na New Connec i ona pękła. Teraz przypominał mi się Mercator i maseczka. M i teraz jak patrzę na bumek to mam dokładnie takie samo skojarzenie czyli jest po prostu maseczka jak się zabezpieczyć przed inwazją trzeba założyć maseczkę czyli kupić akcję bumechu no i on oczywiście tam sobie ucieka w górę i chwała mu za to tylko pytanie czy on pociągnie za sobą inne spółki bo broń to nie tylko no sama sama haałbic prawda czy czy tam pojazd ale to jest stal natomiast jak ja patrzyłem na te spółki których nazwy zaczynają się na stal i związane są z przemysłem chłotniczym, to one na razie stoją. Teraz pytanie, czy będą tak stać, czy coś się zdarzy takiego, że one pójdą. To są moi znaczy faworyci do obserwacji, bo jeśli tam zacznie coś wychodzić w górę, to znaczy, że m ta pieniądze się rozlają również na szeroko rozumiane huty. Jeszcze też tutaj jak się zastanawiałem właśnie, no spółki kosmiczne to się zgadza, bo one nawet zaczynają już wychodzić. Ja tam lubię mówić nazwy spółek jak tam Kreotek bardzo ładnie bardzo ładnie wychodzi z takiej formacji konsolidacji wyżej co mi się zaczęło podobać natomiast teraz tak spółki dalej budowlane bo one tak są w takim jaki letargu, a tak jakby się prężyły na tych wykresach do skoku w górę oczywiście no tutaj nie mogę zagwarantować że one wyskoczą w górę bo to skok może być również w dół ale ale ale ale ale ale ale ale ale ale ale ale ale ale ale ale po takiej formacji raczej raczej w górę no i też cena złota nam rośnie Patrzę się na kurs obu mennic. Kurs jednej mennicy bardzo ładnie to dyskontuje, no drugiej gorzej. No ale związane są ze sobą te spółki. Teraz niskie stopy to jest co? No to jest deweloperka i tam niektóre spółki deweloperskie bardzo ładnie też już jak gdyby tak próbują podrygiwać wyżej, inne gorzej. No oczywiście nie spodziewałem się, że ceny nieruchomości będą rosły w takim tempie jak do tej pory, ale popyt na nieruchomości i tutaj jak gdyby liczba sprzedanych mieszkań może może powoli się podnosić. Tak. Z tych spółek takich y finansowych to ja powiem tak, że banki dzielę na te, które mają dobre wykresy i złe wykresy i na niektórych niektóre wykresy banków rokują na dalsze wzrosty. Przy innych to jeszcze trzeba się dużo napracować, żeby tamta sytuacja wyglądała lepiej. No ale na przykład z tych finansowych to mi się Kruk spodobał, bo on tak właściwie zrobił taką formację odwróconego RGR, wystrzelił tam w górę i on jest tak zdefazowany z bankami, jak one uciekały wyżej, to on stał w trendzie bocznym albo nawet tam zniżkował, bo teraz one mają pewne problemy, no to on sobie odbija, prawda? No i są takie spółki w wyraźnych trendach z tej drugiej ligi. Na przykład tam Dadelo sezon rowerowy trwa, no to prawda, pedałujemy dalej, prawda? Także tutaj tutaj jest kilka takich takich wątków, które które można można poruszyć, tak? I i i technicznie właśnie ostatnio bardzo mi się spodobało dużo spółek tej z tej lżejszej ligi, ale to też idę w stronę takiego pytania, czy nie zatrzymujemy hossy na WIGu 20, pójdą te lżejsze, ale to byłaby załóżmy już jakaś tam końcówka trzeciej fali. Potem się musiałyby rozbujać bardzo mocno spółki spekulacyjne, czyli właśnie tamte wszystkie New Connecty i to byłaby jakaś takie byłby jakiś zamknięty cykl. I tu mi się jeszcze wpisuje jak patrzę na wykres w S&P to ja sobie robię taki tor lotu czarownic na nim, czyli nie robię klasycznego trendu, tylko takie obwiednie po szczytach i po dołkach. I to przypomina coś w rodzaju takiego sierpa. Tylko ten sierp się po prawej stronie zaczyna mocno zawężać i ten indeks nie ma już za bardzo tam takiego rangeu do wychodzenia wyżej i niżej. No i on się z niego wybije. To znaczy jak już ten tor się zawęża, to gdzieś będzie albo wybicie w górę albo w dół. No i tutaj trzeba też uważać, żeby się ten indeks tam jakoś w dół nie wybił, bo to by oznaczało, że już jest pewien koniec fali wzrostowej na w Stanach Zjednoczonych. No i wtedy mielibyśmy u nas czy na wielu rynkach no raczej potężne korekty. Natomiast gdyby on się jednak wybił w górę ten S&P 500, to by oznaczało w ogóle kolejną odsłonę jeśli chodzi o falę wzrostową w Stanach Zjednoczonych. Tak, ale to tak jak mówię, no na razie patrzę na ten ręcz i dopiero jak gdyby wyjście z tego kierunku góra dół będzie będę mógł powiedzieć w którą stronę tak prawdę idziemy. Natomiast to co mi się podoba to jak przeglądam sobie XA i tam bardzo dużo komentatorów straszy, że będzie źle, niedobrze i w ogóle i to mi się podoba, bo to znaczy, że może tak źle nie będzie i rzeczywiście będziemy kontynuowali to trend. Wrześni ma być złym miesiącem. No tak, końcówka sierpnia była zła, bo tutaj Ministerstwo Finansów nam zafundowało taką przyspieszoną korektę, bo tam był też efekt zarażania, bo to o tym nie powiedzieliśmy. Spadły ceny banków, ale spadły właściwie wszystkie kursy z WiGu, z z WIGu 20. Tam mało kto przeżył nie tracąc, więc to był taki efekt zarażenia od razu, że zagranica jak spojrzała to mówi banki, no to wywalę tam wszystko. No i sprzedawali też część część innych spółek, tak więc to niestety nie odbyło się na samych bankach. Natomiast niektóre w ogóle sobie nic nie zrobiły z Ministerstwa Finansów z tej decyzji czy w zapowiedzi, bo na przykład Boś bardzo ładnie to znosił. No z pełnym podziwiem patrzyłem jak potrafi stawić czoło Ministerstwu Finansów, prawda, i powiedzieć, a my nie. Także tutaj mieliśmy dosyć duży ubaw. Dziękuję pięknie. >> Tylko właśnie dorzucę też może trochę w obronie tego WIGu 20, no bo banki bankami, ale faktycznie wspomniany przez ciebie Kruk odwrócił. Kęy też zaczęły odbijać trochę. CD Projekt się zatrzymał w takiej korekcie, ale też wydaje mi się, że że wyniki zostały odebrane nieźle. No i nadzieje na te nowe projekty. Tak mi się wydaje, że one mogą, no pamiętamy historię CD Projektu, że zawsze te nadzieje na nowe projekty napędzały ten kurs. Co do dadelo to tutaj też są mocne zakupy Insidera. Prezes chyba regularnie dokupuje z tego co widziałem. Yyy, >> dużo, dużo jeździ. >> Tak, dużo, dużo jeździ. Yyy, >> no i energetyka, bo o tym może zapomnieliśmy, ale spółki energetyczne też należą do takich mocnych w tej chwili, tak? Mam nadzieję, że nie będzie zaraz kolejnego podatku, tak? No bo to wiesz, >> no tam jest jeszcze to mrożenie cen teraz. Ja nie wiem jak to będzie, bo i >> dzisiaj dzisiaj była publikacja też chyba 500 megw kolejnym kwartale coś takiego. No przed zaraz przed naszym nagraniem było powiedz. No i tam też to chodzi to kwestia jeszcze tego weta, tej ustawy wiatrakowej i tego, także tam jest sporo spraw, ale też jeszcze a propos przepływu kapitału, no to ASEC Poland, no to jednak jest taka, rozumiem, ta cięższa liga w MVGu 40. No w w czwartek plus 9% po wynikach i zapowiedzi, tak między wierszami być może rekordowej dywidendy, więc też widać, że kapitał szuka dużych spółek, gdzie może się ulokować. Tak, przynajmniej ja to trochę odebrałem. No więc ciekawie. Sobiesław, to jeszcze ciebie poproszę też o jakieś branże, spółki, które które twoją uwagę zwracają i które no bo żeby nie nie fiksować się tak jak mówiłem trochę na początku tylko na punkcie tych tych banków, bo nasza giełda wydaje mi się, że ma szeroką ofertę jednak. No >> Sobiesław, daj same czarne konie plus 30 w ciągu miesiąca, więc wiesz, nie ma sensu mówić o innych. Nie >> będę miał tytuł od razu na ikonkę. To ja może zacznę w ten sposób, że ja proponuję, żebyśmy się spotykali jednak na początku miesiąca, bo mogę coś więcej powiedzieć w tym sensie, że ten spółki w portfelu technicznym w parkiecie od początku roku prawie 113%. Ten portfel techniczny, portfel fundamentalny 381, także no mocne stopy zwrotu na razie na ten moment z pierwszej miejsca. No i w tym portfelu fundamentalnym na wrzesień mam Huge, Toyje, Kruk LPP, Mobrook on the Synctic XCB. Myślenie, myślenie czy idea jest taka, że ja do końca nie jestem pewny jak się rozgnie temat z bankami. Być może będzie podatek wyższy, niższy, a może ta propozycja tego CITU i być może ten story się ładnie rozegra, ale z drugiej strony no są jakieś chmury, które dla mnie są czynnikiem ryzyka i raczej szukam tematów takich na powiedzmy 5 czy kilka procent w skali miesiąca. taką powtarzalność. Przede wszystkim ochrona kapitału. Ja już po różnych doświadczeniach rynkowych po prostu małą łyżeczką po trochę i tak jakbym w każdym miesiącu miał 5% no to byłaby rewelacyjna stopa zwrotu na koniec miesiąc na koniec roku. Także takie tematy, że tak się wyrażę jakby w oczekiwaniu czy też z szansą na poprawę. No ten kró wspomniany przez Krzysztofa, ładna konferencja wynikowa i zasygnalizowanie, że te odpisy na czy słabsze zachowanie Hiszpanii to już jest jakby w scenach i spółka szykuje się na na poprawę. Pytanie w jakim ona stopniu nastąpi. Też zachowuje się wyraźnie słabiej. Zachowywał się wyraźnie słabiej jeżeli chodzi o roczną stopę zwrotu. Był takim no słabiej się zachowywał niż Wik. I teraz nadrabia tą słabość, można powiedzieć taki powrót do średniej i też alternatywa dla powiedzmy sektora finansowego, nie bankowego właśnie na przykład. No to ja to już taki temat, który tak się wyrażę nasz przez nas obstawiany. Wydaje się, że po pewnej korekcie knotowania mogą powrócić do wzrostów. Także tak akcentujemy tą drugą, trzecią ligę z z niektórymi spółkami z z WIGów 20. No ktoś może powiedzieć, że Mobruk jest ryzyko odpisów w trzecim kwartale, no ale to jest znane, a z drugiej strony zdaje się, że już te bomby ekologiczne mogą sprzyjać tutaj wyższym przychodom i marżom. Także tak, y, no właśnie ja jestem daleki od tych 30%, to dziękuję za takie prowokacyjne pytanie. Ja tak wolę emerycko 5%, może czasami 6 s w miesiąc. I też tutaj ciekawym przykładem jest właśnie ten portfel za za sierpień, no bo on zrobił 3% na słabszym rynku. konkurencja czy koledzy to mieli tam lekkie minusy. No i właśnie ja raczej chciałbym tak na słabszym rynku być lekko na plusie, a na jeżeli był byłaby dobra selekcja, to być może trochę więcej na plusie, tak żeby mieć te powtarzalne stopy zwrotu. No i właśnie co do S&P, no zobaczymy. Ja widzę, że P forward do przodu 22 z kawałkiem, co wydaje się takim sporym sporym wysokim mnożnikiem. Być może to będzie kontynuowane, no ale akurat ja się dopisuję do tej grupy, która podchodzi czy widzi obawę o wzrost zmienności we wrześniu, w październiku. Także jeżeli tak, no to podchodzę ostrożnie. Wolę może stracić okazję niż kapitał. No i taka selekcja, z nią czuję się na ten moment komfortowo. Teraz przypomniałem się taka mała dygresja, że ostatnio oglądałem no taki gdzieś był prowokacyjny tytuł troszeczkę na YouTubie takiego twórcy, który robi przegląd newsów i teraz dosyć nośne są rzeczy, które zawody wyeliminuje AI. No i podobno tam w top 5 jest makler giełdowy. No i ten youtuber powoływał się, że uwaga, podobno narzędzia AI yyy zarobiły 25%, więc człowiek nie jest potrzebny. No i tak sobie nawet popatrzyłem, no a Wix zrobił w tym roku 34. No więc jakby skoro AI nawet nie jest w stanie pokonać polskiego benchmarku, no to w zasadzie teraz no nie chcę być uszczypliwy dla zarządzających, no ale to widać, że pasywne inwestowanie jest lepsze niż AI, więc jakby tak to tak na marginesie chciałem dodać. Znaczy ja ci powiem może tak, że ja śledzę dużo konferencji w Stanach jeszcze ze starymi kolegami. Oni mi właśnie pokazują takie informacje związane z AIem i performance, który to daje. To właściwie na 100 testów w jednym AI prześciga indeks, a mniej więcej w 99 przegrywa. Na razie ten ai w ogóle nie ma żadnego zastosowania i oni się zastanawiają. Znaczy pewnie jak udoskonalą metody to może kiedyś, ale to na pewno nie jest jeszcze dzisiaj i ja mówię o samym AI, nie o jakimś handlu algorytmicznym czy high frequency trading, to są zupełnie inne bajki, żeby to tam porozróżniać, bo to często ludzie wrzucają do jednego worka, nie? AI wyraźnie na razie przegrywa, testują, ale daleko jeszcze do zastąpienia zarządzających. No to właśnie to tak w duchu też mojej refleksji. Natomiast no trochę jest takie straszenie, że nasze powiedzmy rynkowe zawody maklerzy mogą wyginąć jak dinozaury, bo sztuczna inteligencja tutaj wejdzie. No zobaczymy. Panowie, ostatni temat też ważny, mianowicie oki, czyli nowy pomysł resortu finansów. Czekaliśmy wszyscy, że resort nam obniży albo no że zlikwiduje to nie, ale że obniży podatek belki. nie zrobił tego, no ale zrobił nam tutaj nowy pomysł na wzór szwedzki, czyli oki oszczędnościowe, nie pamiętam jak jest, jakie jest rozwinięcie tego konto inwestycyjne, >> osobiste konto inwestycyjne. Do 100 000 zł aktywów nie ma podatku. Powyżej ten podatek ma wynosić między 0,8 0,9% w tej kwocie 100 000 25 tys. Oszczędności może być nieopodatkowane. Tak. A reszta, jeśli chodzi o rynek kapitałowy, czyli bardziej ryzykowne aktywa są zwolnione. No i właśnie myślicie, że to taki temat zastępczy, który nigdy nie ujrzy światła dziennego, tylko właśnie będzie też przeciągany, żeby nam po prostu, no żeby wiadomo, było o czym mówić, ale nie będzie miało to realnego y zastosowania, po prostu nie wejdzie w życie. Czy czy jednak myślicie, że to jest realny projekt i i że to jest fajny projekt? Bo ja mam trochę tutaj takich obaw, że po pierwsze wcale to nie jest takie fajne, y, że tam powyżej tych 100 000 jednak to będzie będzie oprocentowane. No i też mam taką obawę jak to będzie, czy to nie skanibalizuje nam IKE i XE. Krzysztof, bo też może od ciebie bym tutaj zaczął, jeśli chodzi o ten wątek, bo widziałem, że na LinkedInie też wrzucałeś takie symulacje, które tam takie wstępne, bo oczywiście nie znamy szczegółów tego projektu takich dokładnych, ale chyba nie byłeś zbyt jakoś tak entuzjastycznie nastawiony. >> To znaczy jak wrzucałem symulację to byłem entuzjastycznie, bo nie było jeszcze tego propozycji Ministerstwa Finansów, tak więc to była inna rzeczywistość. Natomiast ja powiem tak, że generalnie powinniśmy to robić, to znaczy powinniśmy korzystać ze wszystkich możliwych produktów. Tylko tak ja się tutaj znowu zmartwiłem tą propozycją ministerstwa dlatego, że mam cały czas przed oczyma to przesunięcie tych 51% i to we mnie odżyło. Tak, bo ja mówię, oki, może tam ktoś w tym rządzie w końcu zmądrzał, że tworzy nowy produkt, który Polacy będą tam nabywać i będą oszczędzać. Nie boję się znaczy jakiegoś kanibalizmu, dlatego że jeśli ten projekt zostanie dobrze zrobiony, to ci, którzy mają trochę oleju w głowie, to sobie będą robić własną emeryturę, nie czekając na ZUS, bo ZUS to wiemy jak wygląda struktura społeczeństwa, co coraz więcej, znaczy coraz mniej młodych ludzi będzie musiało pracować na coraz więcej emerytów, tak? No więc w pewnym momencie ten system po prostu nie wyrobi któregoś pięknego dnia. Mam nadzieję, że to już nie nie będzie dotyczyło mnie. Yyy, natomiast yyy uważam, że każdy powinien sobie taką emeryturę budować i yyy ja tam robiłem takie symulacje, jak na przykład przychodzi człowiek, który on mówi: "Ja giełdy się boję, nie chcę w inwestować i co tutaj z tym zrobić yyy prawda i tam te do tych 25% można inwestować jak gdyby w instrumenty, lokatę. Natomiast tam do końca nie było jeszcze powiedziane, bo musisz kupić coś na rynku kapitałowym". No i na przykład jak ja pójdę i powiem, że będę inwestował całą tą nadwyżkę, czyli 75 000 w fundusz obligacji, tak? No bo to też powiem, to jest dla mnie rynek kapitałowy długoterminowo, czyli teoretycznie mogę około 100 000 w taki sposób sobie zainwestować i nie będę płacił podatku. Okej. Gorzej, gdy Ministerstwo Finansów to uszczelni i powie: "No nie, no fundusz obligacji to jednak nie, to muszą być akcje." Tak na przykład będą takie rozróżnienia. No to wtedy część Polaków może powiedzieć, że no sorry, ale my akcji nie chcemy, to będziemy tylko wykorzystywać te 25 000 czy tam 25% po to, żeby mieć te pieniądze na lokacie i nie zapłacić niczego. Tak więc tam było jeszcze kilka niejasności z tym z tym związanych, tak? Ale uważam, że generalnie no powinniśmy to znaczy ludzie powinni jak gdyby budować te te swoje emerytury. To jest ciekawy projekt, no ale pod warunkiem takim, że no nie będziemy zaskakiwać negatywnie. Będziemy będziemy zaskakiwani negatywnie przez ministerstwo. Uwaga, że to będą naprawdę moje środki. Tak. No bo tak jak mówię, no raz dostałem tą nauczkę i potem ludzie młodzi ludzie jak się pojawiały PPK to oni mnie pytali czy to naprawdę będą moje środki i część na przykład osób nawet na SGCHu nie zdecydowała się na wzięcie udziału w PPK, bo stwierdziło, że właśnie boją się, że w pewnym momencie ktoś im te środki przesunie, nie wiem, do ZUS albo gdzie indziej. Tak. No i właśnie proszę zobaczyć, że rząd nie dotrzymuje swoich obietnic, bo dla mnie ten podatek Belki był jedną z poważnych obietnic przedwyborczych. Mija 2 lata, bo oni już prawie rządzą 2 lata i nikt w ogóle nie zamierza się z tym podatkiem uporać. Tak? No więc sorry, ja dlatego no ja patrzę, co robi rząd i mówię: "Pojawia się nowy produkt, to oceniam go przez pryzmat zrealizowanych obietnic". No i na razie tego nie ma. Gdyby rzeczywiście były zapisy gwarantujące mi, że to są moje środki, nikt tego potem nie przesunie na jakieś dziwne konta, to tak, to uważam, że powinniśmy to robić i to jest bardzo dobra propozycja. Tak, ale no tu mam kilka zastrzeżeń niestety, bo trzy tygodnie później już to tłumaczyłem, tak, mieliśmy zupełnie inną propozycję z ministerstwa, która zmroziła to oki dosyć mocno. Dziękuję. Ja mam taką obawę, że jeżeli tutaj zaczną być takie właśnie zasady i dodatkowe gwiazdki, że 25% kapitału może być w to, 75% w to, ale jeżeli to nie będzie fundusz takie a taki, to to moim zdaniem w życiu nie przyciągnie Polaków do rynku kapitałowego i będzie po prostu kolejny twór, który gdzieś tam będzie marginalny. Ale taka jest moja obawa. Nie wiem Sobiesł Saw jak ucieszyłeś się jak zobaczyłeś ten projekt Oki. myślisz, że yyy, że to jest, no bo chwali się resort, że no w podobno 40% dorosłych Szwedów przyciągnął ten produkt do rynku kapitałowego, jeśli dobrze czytałem na stronie rządowej. E, zresztą wrzucę tutaj screeny także to będzie klarowne. No ale podobno zyskał dużą popularność już abstrahując od samych statystyk. Myślisz, że u nas może być podobnie, jeżeli to będzie w takim mniej więcej kształcie, jak to teraz wygląda? Ja bym odniósł się do tego co powiedział Krzysztof iż kontynuował, że istotne jest stabilność prawa i takie zaufanie inwestorów do do rządu. No i właśnie jest mamy takie sprawdzam w tym sensie, że z jednej strony jakaś obietnica złożona powiedzmy 2 lata temu czy ponad 2 lata temu, no i próba dowiezienia tej obietnicy, a z drugiej strony proz życia, czyli wysoki deficyt budżetowy. Zaraz będą wybory parlamentarne, czyli z jednej strony no rząd nie może sobie pozwolić na podwyższenie podatków też, no ma większy deficyt niż mu się wcześniej wydawało. także no i szuka wpływów budżetowych. Także ja tutaj się obawiam, czy powiedzmy ta rzeczywistość polityczna nie dogoni rzeczywistości ekonomicznej i yyy ten kolejny projekt, no bo już było kilka i akcjonariat obywatelski na przykład yyy no i propozycje obietnice, że Belka zostanie zmodyfikowany czy czy tej zmniejszony. Dlatego też ja podchodzę z na ten moment z dystansem, ale to coż bym zaakcentował, no bo to jest jakby wiąka iluś zmian regulacyjnych jest kwestia Miifidu. No przecież mamy 30 parę miliardów napływów w ciągu 12 miesięcy do funduszy dłużnych, do funduszy akcji polskich 0 plus, 0 minus przyśie na WIGu. Także no i zastanawianie się co można by zrobić, żeby powiedzmy pomysły, które mają polskie startupy, polskie spółki implementować i na tym zarabiać, no to na ten moment ja nie widzę takiego systemowego wsparcia bien badania i rozwoju i też możliwości odpisywania strat. No bo to się inwestycje wiążą się takie w mocno perspektywiczne tematy, wiążą się z ryzykiem. To taki nie widzę takiego systemowego podejścia do tego, żeby wejść na wyższy poziom rozwoju gospodarki, między innymi z wykorzystaniem rynku kapitałowego. Na ten moment widzę takie raczej yyy kwestie yyy no jak tu zbilansować budżet, czy zbinansować jak tu powiedzmy pozyskać środki do budżetu nie wspierając za bardzo rynku kapitałowego, czego bym sobie nam i czy państwu życzył. Także tak, no niestety ta rzeczywistość polityczna ogranicza tu możliwości manewru i na ten moment widzę czynniki ryzyka, które mogą zniechęcić no właśnie ten podwyższony CIT. Być może też inne branże mogą być też opodatkowane. Niestety podchodzę na ten moment z dużą dozą obaw. Znaczy ja jeszcze zanim Konrad zapytasz to powiem, że to jest szersza kwestia, bo to jest kwestia edukacji finans








