Regularne pokonywanie rynku jest możliwe! 35% rocznie wykręcane na GPW | Paweł Malik [Strategia Inwestycyjna IKE GPW]

zaczął się nowy rok A to oznacza że mamy nowe większe limity do wpłat na konta Ike jak i na konta x obiecałem wam drodzy widzowie że będziemy merytorycznie podchodzić do naszych oszczędności do budowania swojej emerytury A to oznacza że ze mną jest Paweł Malik doradca inwestycyjny i założyciel portalu analiz.pl Pawle Witaj na naszym youtubowym kanale Cześć witam serdecznie wszystkich limity są już podwyższone Ike to ponad 20 tysięcy złotych x za to ponad 8000 zł tak szybko na wstępie wpłacałbyś od razu całe kwoty Jeżeli ktoś takimi środkami dysponuje czy lepszym podejściem jest rozłożenie tego w czasie I na przykład dodawanie sobie co miesiąc do tego inwestycyjnego portfela od razu całość nie ma to i na co czekać to konto jest smak referencje podatkowe i warto z tego korzystać od razu Oczywiście preferencje podatkowe są pod warunkiem utrzymania do emerytury tego konta natomiast nawet jeżeli ktoś będzie przez kilka lat miał konto Ike i potem wypłaci płacąc podatek to tak naprawdę ma korzyść też przez te kilka lat Bo zamiast pieniądze pójść na opłacenie podatku od zysków kapitałowych będą dalej pracować i generować dodatkowy zysk więc konto Ike zawsze się opłaca i zawsze nawet Oczywiście pod warunkiem że ktoś te pieniądze przynajmniej przez jakiś czas Może utrzymać a nie będzie co chwilę wypłacał to zdecydowanie warto mieć w pierwszej kolejności konto Ikea dopiero potem myśleć o innych rachunkach maklerskich Paweł jest ze mną też dlatego że swoje konto Ike ma Oczywiście nieprzerwanie od ponad 10 lat pierwsza wpła był w 2011 grudzień 2011 koniec roku wpłata na szybko przed końcem roku i później rozumiem co roku regularnie do rachunku dopłacałeś No tyle ile się dało czyli maksymalny limit dozwolony to porozmawiajmy w takim razie zanim porozmawiamy o twojej strategii Porozmawiajmy o wynikach Jak ten Twój portfel Ike aktualnie wygląda a w szczególności jak udało ci się przejść ten poprzedni rok bo ten rok poprzedni jest duży rozstrzał pomiędzy osobami które się wypowiadają bo jedne osoby mówią że było mega fajnie sympatycznie i udało się zamknąć ładnie a niektórzy na ten 2022 rok troszeczkę psioczą te należysz do której grupy zadowolonych choć mogło być lepiej OK widzimy i teraz za moimi plecami za naszymi plecami jest Twój portfel Ike który masz w bosiu Widzimy tutaj wpłaty łącznie tych wpłat mamy na ponad 156 tysięcy złotych natomiast wartość portfela na koniec tego ubiegłego roku to milion 411.000 798 zł i to zrobione na polskiej giełdzie tak na polski jest wszystko tak wszystko jest na polskiej giełdzie no i też warto jak gdyby uwzględniać to że to nie jest 156 tysięcy wpłacone 10 lat temu tylko co roku czyli te pieniądze nie pracowały od samego początku No daje to roczną stopę zwrotu przez te 11 lat 35 lat procent a ubiegły wygląda wygląda tak jakbyś handlował na kodach bo trudno nie da się pokonywać benchmarków A jak popatrzymy na to jak sobie radziła giełda przez ostatnie 10 lat ta Warszawska te główne indeksy No to stopa zwrotu absolutnie Robi wrażenie ten ubiegły rok to jest jaki plus przejdźmy do kolejnego slajdu to będziemy widzieli 33% zysku w zeszłym roku No oczywiście Bardzo mnie cieszy bo indeksy pospadały tak indeksu tej podany eswig 80 spado 13% te indeksy większe miały powyżej tam koło 20% spadki więc co do zasady rogu bardzo trudny na pewno 2022 był trudny no przede wszystkim początek roku wybuch wojny w Ukrainie No tak naprawdę zmienił zasady gry i dla mnie to też było wielkie zaskoczenie tego co się wydarzyło po tej wojnie nie spodziewałem się takiego wpływu Na surowce i na inflację No on był on był kiedyś jak się spotykaliśmy chyba rok temu mówiłem że wybuch wojny te gwałtowne spadki to dla mnie to było okazja do kupna za to gotówkę którą miałem natomiast skutki okazały się bardziej bolesne niż to przewidywałem właśnie w kontekście wzrostu kosztów no te wszelkie obawy o energie wzrosty ceny gazu problem z węglem i tak dalej no to wszystko się przekładało na to że rynek spadał był w bessie natomiast nie jest tak że wszystko zawsze spada w ten rok było tyle specyficzny że były spółki które wzrosły i niektóre miały bardzo fajne wyniki No i chyba tutaj Największym problemem czy może umiejętnością 2022 roku to była kwestia selekcji o tym się zawsze mówi o selektywnym podejściu do Rynku to jest takie hasło które wszystko można ubrać natomiast Faktycznie w zeszłym roku większość spadało większość traciło natomiast pojedyncze rzeczy dawały zarobić i jeżeli udało się wybrać właściwe spółki czy nawet jedną to już ona poprawiała istotnie wynik portfela od podsumowania przejdziemy sobie do strategii ta strategia jeszcze nie chwilkę poczeka jeżeli chodzi o ten ubiegły rok jakie błędy albo jakie błędy wyłapałeś z tej swojej perspektywy które pasuje poprawić w przyszłości chyba że takich błędów w ogóle nie było nie ma tak i inwestujemy dalej No ja widzę dwa duże błędy w zeszłym roku które popełniłem pierwsze to było na początku roku Nastawiłem się na pozytywny rok dla gamingu Bardzo podobała mi się spółka Drago natomiast no tutaj był problem [Muzyka] ciągłego przesuwania premier które były zapowiadane No i bardzo nieudanego debiutów Food Trucka w związku z tym no nie była to udana inwestycja natomiast też w zeszłym roku miałem najgorszą chyba inwestycję tak nominalnie w historii to był ten Square Games który No bardzo kiepsko sobie radził po prostu na początku roku Wydawało mi się że na końcu roku zaczyna się pojawiać tam już światełko w tunelu czyli ten czas takiego skoku covidowego i potem odreagowania już minął i te przychody fishinglesha Hunting clasha się poprawiają natomiast niestety okazało się że sam ten Square dorzucił jeszcze w szczególności akcjonariusze zarząd bardzo niewiarygodny No i efekt był taki że tam faktycznie były duże straty zamknąłem to na szczęście jeszcze nie na samym dole ale mimo wszystko nominalnie to nie był fajna rzecz i to na pewno obniżyłoby wyniki tego portfela natomiast drugim błędem to była końcówka roku końcówka roku i te niespodziewane silne wzrosty Jakie są ostatnio ja spodziewałem się że nastąpi jeszcze jakiś taki spadek giełdy teraz na początku 23 roku i tą gotówkę którą posiadam chciałem wykorzystać właśnie teraz na zakupy spółek które już sobie wybrałem wyselekcjonowałem natomiast no okazało się że giełda rządzi się swoimi prawami i wyprzedziła te moje oczekiwania i chyba oczekiwania też rynkowe na jeszcze jedną korektę silniejszą więc efekt jest taki że można było też jeszcze te kilka procent dorzucić na tym wzroście przeznaczając tą wolną gotówkę na te akcje które które wzrosły w ostatnim czasie dlaczego tak się wydarzyło Bo to jest bardzo ciekawe ogólnie mamy te ostatnie 3 lata naprawdę nadzwyczajne niespodziewane z wydarzeniami takimi jakich nie przez wiele lat wcześniej Ja jeszcze kilka miesięcy temu spodziewałem się naprawdę wielkiej zapaści w gospodarce ze względu na ceny energii na stopy procentowe że firmy w szczególności przemysłowe będą miały bardzo duży problem teraz w 23 Kiedy skończą się te na przykład długoterminowe umowy na energię natomiast okazuje się że odreagowanie przyszło bardzo szybko patrzę na ceny gazu w Europie i naprawdę bardzo mnie cieszą bo jest olbrzymi spadek z tych szczytów to się też przekłada na w ogóle na spadki tych wszystkich surowców energetycznych też na spadek cen energii efekt jest taki że wydaje się że to spowolnienie gospodarcze jakie będzie w 23 roku Będzie znacznie łagodniejsze niż to czego można było się spodziewać jeszcze kilka miesięcy temu i giełda to już dyskutuje dyskonuje to że inflacja może spaść szybciej niż było wcześniej zakładane a tym samym nawet już są oczekiwania obniżek stów w Polsce w czwartym kwartale bieżącego roku No i to też dyskonuje już giełda i też się skłaniam w tej chwili ku temu że te spowolnienie Będzie znacznie łagodniejsze niż niż to co można było się spodziewać i jakie były naprawdę jakieś czarne wizje sprzed kilku miesięcy nie sprawdzą się na szczęście naprawdę na szczęście muszę odnieść się do tego pierwszego błędu o którym powiedziałeś że wejście w Gaming nie do końca było udane bo w ubiegłym roku było jednak kilka spółek gamingowych które radziło sobie całkiem fajnie tak jak na przykład Big Chief Studio i podałeś przykład z Drago że zarząd nie dowodził przekładane premiery i nieudana nieudana premiera jednej z gier czy to nie jest troszeczkę tak że to nie jest do końca twój błąd bo zadziałał tutaj czynnik ludzki którego my sami jako inwestorzy No nie do końca jesteśmy w stanie sprawdzić zweryfikować i o ile transakcja okazuje się być nieudaną transakcją o tyle nie ma tutaj błędu takiego powiedzmy decyzyjnego merytorycznego akurat akcje Big cisa posiadam ale nie na koncie Ika więc jestem zadowolony z tego bo faktycznie Ja patrzę w gamingu w tej chwili na wyniki które generuje spółka i jakie ma harmonogramy przyszłych premier ale jako dodatek Niestety w Polsce jest mnóstwo ofiar hossy gamingowej czyli ludzi którzy weszli w czasie gamingu i wciąż liczą na to że spółki gamingowe wrócą do tych poziomów co były w czasie w czasie hossy i przyznam że chyba mi się trochę to udzieliła ta wiara w Gaming właśnie na początku roku i to Traktuje jako błąd czyli zbyt optymistycznie podszedłem do tego co widziałem i co zakładałem natomiast tak no w przypadku Drago największym błędem było chyba zaufanie tutaj do osób zarządu które No tutaj zapowiadały po pierwsze Winter Survival który miał się pojawić jako pierwszy o Ważne jest że on miał być bez wkładu takiego inwestora finansowego który bierze 50% przychodów ze sprzedaży więc to zakładam że jest gra która dołoży już do super tego co mają czyli gas station dodatkowe pieniądze plus Food Truck który był oczkiem w głowie wydawało się spółki i który miał być znacznie lepszy od gas station No czyli zakładałem tak mamy świetnych gas station On daje już spółce z taką samowystarczalność pieniądze na rozwój A mamy dwie Mocne premiery i to powinno podnieść wycenę Drago niestety okazało się że nic z tego nie wyszło do tej porywinter się nie pojawił na rynku to bardzo jest minus dla dla spółki za takie przesuwanie i a przede wszystkim za deklarację które które się nie weryfikują lepiej nie deklarować i nie nie nakręcać rynek na takie rzeczy natomiast myślę że większym problemem niż Drago był był ten squaregames bo na tym była większa strata i tu faktycznie No wiarygodne i zarządu strasznie upadła w początkach 2022 roku akcjonariusze wykazali że też chcą się wszystkiego już pozbyć wniosek jest taki Gaming jest naprawdę trudny jest to bardzo konkurencyjny Rynek jest tu bardzo dużo niepewności jeżeli chodzi o premierę gier nie da się łatwo przewidzieć w gamingu mobilnym to w ogóle wypromowanie nowej gry to jest to są to są miliony które trzeba naprawdę wyłożyć na pozyskiwanie graczy i jest to bardzo trudny proces więc powiem Tak łatwiej przewidywać prognozować zwykłą gospodarkę czy inne gałęzie które są bardziej Nazwijmy to przewidywalne niż Gaming i czeka nas niejedne jeszcze rozczarowanie w gamingu w tych spółkach tam jednak prawdopodobieństwo sukcesu który jest istotny można nawet chyba powiedzieć że to jest w okolicach 10%, a nie 50 jak niektórzy zakładają no widzimy Po debiutach które miały miejsce w ubiegłym roku że tutaj No nawet od 2021 roku przecież te spółki to jest co najmniej 50% obsuwy od ceny z debiutu I tutaj chyba ktokolwiek rzucił pieniądze może sobie troszeczkę pluć w brodę natomiast Rozumiem że nie masz tutaj jakiegoś magicznego sposobu na weryfikację zarządu niż po prostu nie kupić akcje No i patrzeć czy rzeczywiście zarząd dowozi swoje obietnice przede wszystkim ja przestałem inwestować w spółki które dopiero są przed wydaniem gry to jest za duże ryzyko oczywiście Pozostaje kwestia Jak długo też trwa Proces produkcji tego typu gry zazwyczaj koszty są wyższe niż to co było zakładane w budżecie czasami te gry są w takiej niszy które nie ma prawa się sprzedawać no różne są że tak mają oczekiwania i PR jest był zawsze wysoki więc przede wszystkim z punktu widzenia pewnego ostrożnościowego lepiej inwestować spółki które już mają jakieś gry które się dobrze sprzedają generają generują gotówkę pozwalają się utrzymać i pokazują fajne zyski spółki posiadając te gry plus jest opcja na nowe premiery i tutaj wspomniany na przykład Big cistak działa że ma świetny Cooking symulator No i zapowiadane są dwie premiery na ten rok czyli mamy troszeczkę podobny Case natomiast biorąc pod uwagę nawet sam Cooking Simulator i to jak ją zyski generuje No to jest super podobną spółką na pewno jest creepy Jack który ma genialny greenhell jest świetny No jest Chimera która No myślę że w tym roku się nie pojawi ale pojawi się pewnie kampania marketingowa zapowiedź i to też może wspierać na przykład kurs creepy jara fajną spółką gamingową co do zasady od początku mi się model podobał jest playway czyli mnóstwo rozdrobnionych studiów ale ma dwa dwie Mocne nogi czyli to jest Car Mechanic i House Flipper plus powiedzmy taki rodzaj kuli Śnieżnej czyli wszystkie pozostałe gry nie są one na tym samym poziomie co te dwa hity ale łącznie generują coraz wyższe przychody i w tym roku właśnie w tym obszarze można spodziewać się albo można liczyć trochę statystycznie na to że nastąpi znaczna poprawa właśnie tej trzeciej nogi i one są kolejnym takim czynnikiem Pro wzrostowym dla wyników więc na Gaming trzeba po prostu patrzeć na każdą inną spółkę realnie oczekiwać zysków a nie tylko zapowiedzi nie tylko pr-u nie nastawiać się na sukces jakiejś gry ale na to że nowa gra dołoży coś już do tego co istnieje A jeżeli chodzi o bo rozmawiamy o błędach o tej mniej przyjemnej stronie inwestycyjnego medalu jeżeli chodzi o sukcesy w 2022 roku co uważasz za takie największe największe rzeczy którymi możesz się pochwalić znaczy na pierwszy sukces to jest taki że nie wystraszyłem się wojny w Ukrainie i bestscy czyli nie było panicznej sprzedaży ucieczki w ogóle zakopujemy się i nie wiemy co robić dalej była kwestia Jeżeli to jest portfel lekcyjny to trzymam dalej w nich akcji W tej chwili nawet przy tym poziomie wyższej gotówki to 80% jest w akcjach więc na pewno jest to jakiś sukces ale to wynika Po prostu z utrzymania mojej strategii inwestycyjnej że to [Muzyka] że to kursy mogą być chwilowymi zmianami ale ważniejszy jest po prostu selekcja spółek które mają jakieś szanse których rynek jeszcze nie docenia więc kiedy rynek spada No to tak naprawdę jest zawsze fajniejsza okazja do kupowania niż wtedy kiedy jest rozgrzany i na szczytach sukcesem na pewno jest wybór kluczowej spółki o którym za chwilę będę też mówić to jest spółka Votum która była moim wielkim faworytem na ten rok i to otwarcie mówiłem na początku roku że to jest spółka której oczekuje No była moim pierwszym wyborem Top One i o tym o tym pisałem na forum portalu analiz przy typach na 22 rok i przy swoim portfelu i co ważniejsze trochę zmieniłem swoje podejście do dywersyfikacji co też się przełożyło Pozytywnie czyli nie dywersyfikujemy żeby było jakby to ryzyko jak najbardziej rozproszone ale w pewien sposób dokładamy do tego wagi w postaci prawdopodobieństwa sukcesu więc efekt był taki że wotum był dla mnie największą spółką w portfelu o wartości No co najmniej dwa razy w większej niż kolejne spółki które w tym portfelu były są naprawdę na przekonanie że kurs totalnie nie docenia tego co się wydarzy dość szybko czyli 22 roku i to się wydarzyło i się też przełożyło na na zmianę kursu to myślę że to taki największy sukces wybór fajnej spółki z pełnym przekonaniem że ten sukces będzie No dobrze zachęciliśmy wynikami finansowymi No bo ponad milion 400 tysięcy ze 156 tysięcy wpłacanych przez okres trochę ponad 10 lat stopy zwrotu Widzimy tutaj przed nami które pokazują że no da się regularnie pobijać Benchmark bo tutaj tym odnośnikiem jest swik 80 nawet nie jest WIG20 co na tle w wieku 20 w ogóle te wyniki jak popatrzymy Są absolutnie fenomenalne No to zdradzić rąbka tajemnicy Jak ty to robisz myślę że fajnie byłoby jak przejdziemy teraz po kolei przez te slajdy bo bo to właśnie chcę umówić się gdyby punkty takiej mojej strategii inwestycyjnej Po pierwsze Moim celem nie jest to żeby bawić się w timing celem jest osiągać wyniki inwestycyjne ponad Benchmark za chwilę opowiem że się skupiam bardziej na małych średnich spółkach w związku z tym dla mnie benchmarkiem jest SSG 80 nie tam WIG20 do którego się wiele osób porównuje i który gdzieś w ciągu 10 lat ma straty tylko jest wiek 80 bo realnie w tym obszarze działam to znaczy że trzymam akcję cały czas są tam jakieś drobne zmiany gotówkowe ale nie są one naprawdę jakoś tak bardzo istotne a wynik ponad Benchmark ma być osiągany poprzez lepszą selekcję spółek niż to co jest w eswig 80 ale to oznacza jedną rzecz że jeżeli port sx80 czyli cała giełda spada jest bezsa to mój portfel też spada i nie panikuje bo po prostu zachowuje się tak jak cały rynek i trudno to są takie okresy kiedy kiedy jest spadek natomiast Ten spadek co do zasady ma być mniejszy niż festic 80 natomiast kiedy są wzrosty to wzrosty mają być większe niż ten indeks benchmarkowy i wydaje się że to się udaje No bo każdy rok który był od początku no to ten Benchmark był pokonany i troszeczkę jest chyba tak że czym może inaczej ja się ciągle uczę i te początki dla mnie to też nie były takie żebym miał wiedzę którą mam teraz mam pewne zasady które mam teraz tam ciągle było jeszcze dużo chaosu ten okres przejściowy to też miałem jeszcze wtedy taką pracę i realizację różnych projektów biznesowych które rozpraszały i odciągały mnie od giełdy i od tego czasu te trzy ostatnie lata właśnie jestem bardziej taki zadowolony z tego bo ten faktycznie Benchmark jest pokonywany już w sposób Taki mocny istotny A to wynika właśnie też z tego doświadczenia z tego że poświęcam więcej czasu na selekcję i staram się to robić w jakiś tam bardziej sposób sensowny ale główny cel nie bać to jest pokonywać Benchmark i nie bać się spadków nie bać się bieżących ruchów nie pasjonować się tym że kurs rośnie czy spada tylko skupić się na spółce i jej wynikach czy jakiś szansach które ma No dobrze mówimy tutaj o benchmarku swig 80 Ale to też nie jest tak że selekcję robisz tylko i wyłącznie ze spółek znajdujących się w swit-80 Nie zdecydowanie nie nie lubię w wieku 20 to jest jak gdyby pierwsza rzecz statystyki historyczne pokazują że nie warto tym indeksem się zajmować po drugie WIG20 rządzi z zagranica czyli to jak za granica ocenia ocenia giełdę tak to się wydarzy czy będą wzrost ocenia Polskę tak jako emerging Market ściąga Polskę natomiast dopiero od MV i w dół można zajmować się wyszukiwaniem spółek które są niedowartościowane które fajnie się rozwijają które mają szansę i dlatego te mniejsze spółki eswik jest tylko tym indeksem najmniejszym No bo giełda nie ma mniejszego indeksu No nie licząc New Connect Ale no jak gdyby ja się nie skupiam na nią conneccie tylko skupiam się na giełdzie polskiej i dlatego przyjąłem ten indeks eswig 80 bon w jakiś najbardziej zbliżony sposób pokazuje to co ja robię czyli te spółki nawet mniejsze niż niż Empik to jest swik i trochę poniżej OK I tu mamy te twoje założenia jeżeli chodzi o inwestowanie mała i średnie spółki przez okres tych 10 lat w portfelu znalazła się chociaż jedna spółka 20 czy zupełnie zupełnie nie no CD Projekt pewnie przez chwilę chociaż w portfelu był czy nie nie nie nie CD Projekt był dla mnie zawsze za drogi i i go nie miałem No to jest tak jak mówiłem Gaming tutaj wtedy bazował bardziej na chórę optymizmie a nie realnej ocenie możliwości Nie nie było ocenę projektu jest jedna spółka w tej chwili zwigu 20 spółka którą No jestem do niej naprawdę bardzo pozytywnie nastawiony to jest Pepco czyli spółka która dopiero weszła niedawno do big20 i to jest spółka która jest moim zdaniem stanie podbić Europę ma bardzo ambitne plany jeśli chodzi o zakładanie nowych sklepów Pepco po jakby w tej chwili ich kluczowym rynkiem do podbicia do akwizycji z Europa Zachodnia przede wszystkim to są Włochy Austria Hiszpania zostały otwarte nowe sklepy w Niemczech i w związku z tym to według mnie Pepco za chwilę ma szansę zwiększyć Po pierwsze liczbę sklepów po drugie przychody po trzecie zyski a po czwarte co najważniejsze postrzeganie z punktu widzenia inwestorów finansowych jako mocna silna Marka Europejska czyli znacznie wyżej niż na poziomie takich polskich Nawet tych które wchodzą za granicę Dlatego ja mam takie przekonanie że Pepco za kilka lat może być najdroższą spółką na polskiej giełdzie to jest to co mam z ligą 20 natomiast jest naprawdę bardzo bardzo optymistycznie kochani pamiętajcie o tym że oczywiście nie są rekomendacje nie kopiujmy ślepo bez spółek tylko dlatego że o nich usłyszeliście Sprawdźcie Przeanalizujcie czy dana spółka w ogóle do waszego portfela się nadaje bo tutaj ja i Paweł mówimy ze swoich perspektyw które należy traktować edukacyjnie No i przede wszystkim to jest subiektywne jak opowiedziałem wcześniej błędy mam spółki które mi się które przyniosły mi straty też są także to jest zawsze tylko pewne subiektywne postrzeganie natomiast to co to co jest na wykresie jest dosyć istotne i warto o tym o tym pamiętać większość inwestorów które się pojawia na giełdzie inwestuje w duże spółki bo one są znane te wszystkie a duże spółki co to mamy no to są przede wszystkim surowce to są Banki to są spółki które już są takimi kolosami których trudno oczekiwać na jakieś dynamiki istotne wzrostowe znacznie ciekawsze właśnie są spółki niżej to są spółki które często się dopiero rozwijają są na tym etapie dynamicznych wzrostów dynamicznego powiększania zysku zdobywania nowych obszarów nowych rynków i tam Naprawdę warto szukać tych którzy które są w stanie nawet robić trzycyfrowe wzrosty roczne Natomiast tego nigdy może inaczej krótkoterminowo Może się udać gdzieś tam jakiś jeden rok być lepszy dla wieku 20 niż pozostałych natomiast polskie rzeczywistości to te małe spółki mają większy potencjał i to dokładnie widać tej historii 5-10 dwudziestoletniej że eswig 80 zdecydowanie pokazuje WIG20 małe spółki są lepsze bardziej dynamiczne i nawet jeżeli jeden rok będzie gorszy to co do zasady w długim terminie Tam jest więcej szans poza tym jest nie mają udziału obecnie to jest bardzo istotne no bo że tak powiem Skarb Państwa nie traktuje inwestorów mniejszościowych tych spółkach których jest no w sposób jakby to powiedzieć odpowiedzialny z wiarygodnością tylko traktuje je troszeczkę jako portfele do realizacji tam własnych celów społecznych więc to oczywiście przekłada się i na wyniki i na dywidendę i tak dalej natomiast jeszcze jedną rzecz chciałem też powiedzieć co jest istotne bo spółki z wieku 20 są pod obserwacją analityków wielu pod obserwacją funduszy zagranicznych w empigu już jest trochę tego mniej i tu już można wyszukiwać faktycznie spółki których które nie są dobrze przeanalizowane i niedoceniane przez rynek a poniżej svik 80 może inaczej swik 80 i niżej to już w ogóle mało kto z tych profesjonalnych analityków do nich zagląda część funduszy inwestuje trochę na zasadzie a wrzucimy tam kilka małe milionów Natomiast co tam się wydarzy to niekoniecznie musimy dobrze to kontrolować i tam jest olbrzymia przewaga nas takich małych rodzimych inwestorów indywidualnych którzy mogą przejrzeć te spółki ocenić je i perspektywy sytuacji finansową I mieć przewagę nad całą resztą rynku wcześniej inwestując zanim cały rynek się obudzi ja kiedyś taki przykład podawałem takie pytanie dlaczego KGHM rośnie jak mieć roślin to wszyscy wiedzą tak mieć rośnie KGHM rośnie to jest to jest oczywiste A dlaczego Dlatego że jest ogólna wiedza tak że zmiana ceny miedzi powoduje wzrost wyników kghm-u a tym samym profesjonalnie inwestorzy nie patrzą co tam się dzieje w KGHM tylko patrzą na początku co się dzieje w miedzi wręcz wyprzedzając co się dzieje w innych kopalniach miedzi na całym świecie czy gdzieś tam strajkuje coś w Chile i tak dalej natomiast na małych spółkach często nie ma tej wiedzy co jest kluczowym czynnikiem dla wyników danej spółki i wystarczy po prostu te czynniki dobrze przeanalizować i potem je obserwować zanim spółka pokaże wynik OK jak gdyby z tym się absolutnie zgadzamy i też pewnie jest taki aspekt że w momencie kiedy uda nam się kupić dobrą spółkę która rozwija się przez tych kilka lat to nagle ona trafi na radar tych większych funduszy może i Funduszy Zagranicznych i wtedy dla naszego portfela będzie to istne Eldorado No ale ta selekcja ona no musi być bo my tutaj rozmawiamy o podejściu takim typowo Stok picking wybieramy sobie konkretne spółki które powinny się zachowywać lepiej niż Benchmark a przecież przez ostatnie lata Paweł nie wiem czy masz też takie wrażenie mówi się o tej pasywnej rewolucji o tym że etf-y i tylko i wyłącznie ETF indeksy nie kombinujmy wrzucajmy swoje pieniądze tylko i wyłącznie w ETF Rozumiem że ty nie jesteś tego zdania jestem Nie to jest może śmieszne To wszystko zależy od tego kto ile ma czasu i czym się zajmuje tak jeżeli ktoś pracuje zawodowo jest mocno zaangażowany i nie ma czasu żeby poświęcić swojego czasu na analizę i wyszukiwanie spółek No to zdecydowanie dla niego FF jest akurat dobry oczywiście polecam tutaj te chwyty najmniejsze czyli odessylik 80 czy Empik 40 które są już na szczęście na giełdzie i można je kupować i to jest dla takich osób natomiast no jak gdyby samo inwestowanie jest naprawdę wielką frajdą i da się pokonywać po prostu te indeksy giełdowe o ile zacznie się podchodzić w taki sposób bardziej racjonalny do inwestowania czyli właśnie pomińmy te duże spółki pomińmy te wszystkie grzanki i Szukanie tego tych takich wzrostów spekulacyjnych pomińmy zabawę w spekulacje tylko zacznijmy po prostu sobie szukać spółek których działalność rozumiemy i których potrafimy coś powiedzieć o ich przyszłości i to takie takie podejście naprawdę przynosi przynosi dobre efekty Ja troszeczkę się czasami dziwię że ludzie są zaskoczeni że takie wyniki można robić A moim zdaniem No to większość osób która jest kilka lat na giełdzie powinna takie wyniki robić no bo już są po tym trudnym okresie fascynacji nie wiem spekulacją analizą techniczną tymi wszystkimi grzankami widzą że duże spółki nie rosną No to czas po prostu coś poprawić w tym i skupić się zamiast marnować czas na kolejne szkolenia z analizy technicznej lepiej poświęcić to na przykład na analizę wyników jakiejś spółki tak I w tym momencie uśmiecham Bo oczywiście ja akurat z analizy technicznej korzystam i dodaję ją jeżeli chodzi o wybieranie spółek jako też istotny element Ale jak najbardziej rozumiem twój punkt punkt widzenia bo ludzie troszeczkę zbyt dużo pokładają nadziei i wiary w magiczne elementy które poniekąd No fundamentalnie nie są uzasadnione więc to też musi być spójne czytelne i nieprzesadzone Pierwszym punktem wyjścia dla inwestora powinna sobie Powinna być odpowiedź na pytanie czy chcę być czy chce inwestować czy spekulować to jest punkt wyjścia to są zupełnie dwie różne rzeczy bo bazują na dwóch różnych czynnikach spekulowanie to jest właśnie patrzenie na kursy i tu wchodzi analiza techniczna to wchodzą wszelkie obserwacje płynności obrotów wszelkie czynniki tam jak się zachowa kurs na nie wiem informacje gdzieś tam swedu i tak dalej to wszystko jest spekulacja i ona bazuje przede wszystkim na zmianie kursów i chcemy przewidzieć jak jak się zmieni kurs na podstawie jakiś tam czynników jakiś tam metod które stosujemy i tu jak najbardziej analiza techniczna jest narzędziem Który warto wykorzystywać do spekulacji ja nie mówię tego żeby negatywnie bo są naprawdę ludzie którzy zajmują się spekulacją osiągają wyniki imponujące i jeżeli ktoś w tym obszarze się rozwija no to no to super jak to umie nie natomiast inwestowanie co do zasady to skupianie się na działalności nie na kursach tylko na działalności spółki Czyli same same inwestowanie to jest obserwacja tego jak działa spółka analizowanie jej wyników i przede wszystkim patrzenie na perspektywy i przyszłość i dokonywanie wtedy selekcji czyli wyboru danej spółki zakładając że w kolejnych latach będzie w okresie który nas interesuje inwestycyjnym ona będzie zwiększać przychody zwiększać zyski zaskoczy czymś pozytywnym czego rynek nie widzi i co nie ma w cenach A kiedy podejmiemy decyzję fundamentalną że chcemy mieć daną spółkę możemy wtedy ewentualnie dodać ten element taki powiedzmy techniczny oparty o kurs oparty o obroty kiedy wybrać moment zakupu danej spółki natomiast sama decyzja Inwestycyjna w inwestowaniu podkreślam inwestowaniem jest spekulowaniu powinna być oparta na samych fundamentalnych czynnikach w spółce to daje też duże bezpieczeństwo że nie kupujemy kota w worku I z tym kotem worku potem Martwimy się Co zrobić kiedy zrobić tej Profit kiedy stop los a problem z tej Profit jest a przede wszystkim Stop Loss jest taki że wchodzi tutaj psychologia która jest naszym wielkim przeciwnikiem już nie pamiętam który z tych wielkich tam inwestorów właśnie powiedział że największym wrogiem jestem ja sam wobec moich wyników czyli moja psychologia powtarzał to tylko w innej konfiguracji OK mi się naprawdę podoba bardzo jedna aż jeden cytat naprawdę był dla mnie ważny w takiej historii Jakby to był noblista taler który powiedział że a żebym teraz nie Zmylił tego cytatu że ból przegrany To jest coś co jest w nas jest to instynkt który odczuwa każdy je inwestor a tym samym przyznanie się do przegranej i sprzedanie akcji które mamy na minusie jest nie jest zwykłą decyzją inwestycyjną jest pokonanie właśnie tego instynktu który w nas jest który krzyczy nie chce żeby mnie bolało Nie chce się przyznać do straty i to jest naprawdę psychologia i wtedy kiedy wchodzimy w pewne niuanse że raz sobie bierzemy czynniki fundamentalne oraz techniczne no to wtedy nasz nasz mózg mówi No OK może technicznie to nie zadziałało przebity Stop Loss ale fundamentalnie jest dobrze więc tą spółkę trzymam tak no i potem inwestor krótkoterminowy robi się długoterminowym to jest bardzo znana rzecz tak dlatego nie warto jakby nierozważnie mieszać tych dwóch metod trzeba po prostu być świadomym że przede wszystkim wybór fundamentalny decyzja fundamentalna kupuje sprzedaje Natomiast ta techniczna w inwestowaniu jest dodatkiem albo decydujemy się faktycznie na spekulowanie i patrzenie na kursy i wtedy oczywiście tych narzędzi jest wiele ale to nie jestem specjalistą w tym zakresie i się tutaj nie będę wypowiadał z naszymi plecami jest teraz slajd na temat dywersyfikacji o tej dywersyfikacji wspomniałaś że ona się z czasem zmieniała bardziej w stronę koncentracji i też przyznawania wag spółką tu mamy porównanie portfela z 2021 na ostatnią sesję czy na ostatni dzień kalendarzowy no i ten 31 grudnia 2022 roku ponad rok temu to było kilkanaście spółek w portfelu w tym największą było wotum 11%, natomiast końcówka ubiegłego roku to już 1/3 portfela to jest wotum i spółek mamy mniej bo mamy ich około 10 Czy to jest tak że z perspektywy tych ponad 10 lat nie wiem 10 lat temu miałeś tych spółek 20 i ich i ta dywersyfikacja z roku na rok malała czy ten taki efekt etap przełomowy miał miejsce w ubiegłym roku Sam zresztą stwierdziłeś że to jest jeden z sukcesów tego 2022 roku to podejście do dywersyfikacji Wszystko oczywiście zależy od tego jakie środki się posiada No jak ktoś posiada 1000 zł to trudno mówić że jest w stanie cokolwiek zdywersyfikować tak Natomiast w tym portfelu od wielu wielu lat nie pamiętam jakie były początki ale ogólnie od wielu wielu lat jest w granicach 10-15 spółek czyli kilkunastu i widzimy to im że na początku na koniec 2021 było właśnie 15 spółek wtedy dokonałem tej zmiany przykładając wagę do spółki do której byłem najbardziej przekonany że jest niedowartościowana w kontekście wyników przypomnę wyników bo kurs jest dopiero potem efektem poprawy poprawy wyników i pokazania większych zysków i dlatego wtedy faktycznie była moja decyzja strategiczna chce mieć wotum dwa razy więcej niż inne spółki tu widzimy że to jest 11%, kiedy kolejna spółka miała tam 5,9 kolejna 4,9 i to była decyzja strategiczna co ja chcę Ja chcę zmniejszyć tą ilość spółek tak żeby było 10 max ale jest mi to trudno bo jak ciągle widzę że spółka jest fajna no to nie chcę jej sprzedawać I to jest też bardzo ważne założenie dopóki spółka nie ma Czarnych Chmur o czym będę mówił Czyli coś co negatywnie wpłynie na jej wyniki to nie warto jej sprzedawać na przykład dużym błędem Według mnie jest robienie tak zwanych kółek czyli coś urosło na przykład o 20% to ja sprzedam zafiksuję sobie zysk będę Super inwestorem to na pewno teraz się skoryguje odkupię jak spadnie o 10%. No a bardzo często efekt jest taki że ta spółka jest dobra to rośnie dalej i tracimy po prostu możliwość zarobku tylko po to żeby nie wiem zyskać na tej korekcie kilka procent To jest granie warta świeczki Tak patrząc statystycznie dopóki spółka jest dobra rośnie poprawia wyniki ma świetne perspektywy to trzymamy to trzymamy No i oczywiście to też jeden z mądrych inwestorów to był prawdopodobnie znowu pewnie pomylę ja nie mam nie mam nie mam dobrej głowy do pamięci ale chyba lincz to powiedział że inwestowanie To jest wybór spółki i trzymanie potem ręki pod tyłkiem tak żeby przypadkiem tam nie kusiło nas sprzedawanie jeżeli ta spółka jest dobra to ją po prostu trzymajmy dopóki się nie zmienią uwarunkowania Dlatego ta dywersyfikacja w tej chwili jest 11 spółek o różnych wagach wotum bardzo mocno urosła a tym samym te zasady dywersyfikacji są złamane Zdaję sobie z tego sprawę nie jest to to co bym chciał ale dopóki z perspektywy są dobre to nie sprzedaje po prostu tej spółki bo szkoda i tyle Natomiast Chciałbym zmniejszyć faktycznie tą ilość spółek żeby było 10 8 10 to jest taki taki cel który w tej chwili będę chciał zrobić aczkolwiek Troszkę mi się nie udaje to już od dawna w tą stronę pójść ja mam pytanie odnośnie tego przypadku wotum z perspektywy tych ostatnich 12 miesięcy Rozumiem że waga tej spółki w portfelu aktualna jest wynikiem bardziej wzrostu ceny na przestrzeni tych ostatnich kilku miesięcy Czy dokupywania kolejnych akcji w miarę jak tendencja wzrostowa nam się budowała czego to jest efekt bardziej zdecydowanie wzrost ceny zdecydowanie wzrost ceny i tam też w tych SLA które przygotowałem jest na końcu właśnie omówione w przypadku przypadek wotum żeby pokazać pewne właśnie takie aspekty inwestowania i strategii inwestycyjnej więc do tego przejdziemy ale to zdecydowanie wzrost wartości powiem szczerze że trochę mi przypomina to Case Jaki jest w tej chwili ułożona bufeta Właśnie miałem to 2 minuty temu miałem to powiedzieć że ten portfel wygląda mi właśnie tak jak powstał opowiada na baseta gdzie mamy mówimy o wielkiej dywersyfikacji nagle Bach 40% Apple tak no ale to to bufet jak gdyby od dawna mówił że no żeby wersyfikacja No to jest jak gdyby dowód na to że się nie wie co się robi w skrócie nie ja uważam że dywersyfikacja jest konieczna i patrząc po bufecie on też ma portfel niezłożony z jednej dwóch trzech spółek tylko wielu natomiast dywersyfikacja nas Zabezpiecza przed totalną porażką i przegraną Czyli jeżeli mamy trzy spółki jedna nam się wywali mamy takie straty że to głowa boli przy dywersyfikacji możemy sobie pozwolić na straty na pojedynczej pozycji i mówi się trudno po prostu nie ma inwestora który miałby tylko i wyłącznie same zyski natomiast tak Jakuba feta wzrost Apple powoduje że bardzo mocno waży u niego w portfelu No tak samo U mnie to wotum wzrost kursu spowodował że ono bardzo dużo waży w tym portfelu Natomiast na chwilę obecną nie planuję zmiany dopóki perspektywy są dobre natomiast zawsze trzeba spółkę obserwować ja w przeciwieństwie do bufeta Nie uważam że trzeba mieć spółki przez 10 lat albo i dłużej uważam że mamy potężną przewagę nad największymi inwestorami taką że mamy mały kapitał A jak mamy małe pieniądze to jesteśmy w stanie sprzedać i kupić coś nowego to jest To jest nasza przewaga bufet nie sprzeda bez problemu nie wiem swojego pakietu Apple czy innego na rynku po tej cenie którą ma nie jest w stanie wyjść zrobić stop lossa czy cokolwiek innego i w jego decyzji inwestycyjne są po prostu trudniejsze są znacznie trudniejsze bo on faktycznie musi patrzeć w perspektywie tych 5-10 lat o których on mówi zakładając że to co widzi w rozwoju spółki faktycznie się zrealizuje dlatego dla niego są bardzo ważne te wszystkie takie mury obronne o których on wspomina czyli coś co daje olbrzymią przewagę w spółce że będzie przez kolejne lata dalej się dynamicznie rozwijać my nie mamy tego problemu nie mamy tych trudności przy małych pieniądzach Po pierwsze Możemy wybierać mniejsze spółki bo nas płynność płynność nie jest taka istotna to nie musimy w jednej transakcji wszystkiego kupować i sprzedawać i ja tak nie robię dzięki temu możemy więcej spółek mamy do wyboru No a po drugie możemy w razie czego jak coś się pogorszy po prostu wyjść z tej z tej pozycji nie musimy jej trzymać kolejnych pięciu dziesięciu lat ale rozumiem że czujesz sens trzymania w portfelu spółki która waży jeden osiem procenta w portfelu w porównaniu gdy masz w portfelu spółkę która waży 34% dobre pytanie zawsze się zastanawiamy i ja powiem ci wprost nie jest obecny obecna struktura nie jest dla mnie Komfortowa tak dla mnie za dużo waży ale nie ale jest tylko z punktu widzenia wagi nie jest to dla mnie pretekst do sprzedaży obecnie natomiast masz rację że te spółki które tam mają po 2%. No to ta waga jest za mała żeby miało to istotny wpływ na portfel i jest to jakieś kolejne ryzyko które faktycznie jest na tym portfelu i i bardzo możliwe że 23 będzie będzie jakaś tam dopasowanie tej struktury tak Natomiast na chwilę obecną nic nie robię i sama waga nie jest dla mnie pretekstem do sprzedaży choć nie jest to Komfortowa sytuacja i niekoniecznie ją polecam tak samo jak nie polecam bo na przykład no to za chwilę też będzie o tym ja co do zasady nie stosuję stop losów kursowych dla mnie jest to plosem jest tak zwane czarne chmury nad działalnością spółki czyli obawy o przyszłe wyniki czy o to co się tam będzie działo to jest dla mnie 100 plus i powód do sprzedaży i też tego nie polecam wszystkim Dlaczego No dlatego że inwestowanie to jest to samo co każda inna czynność wymagana jest wiedza i doświadczenie inaczej oceniamy nie wiem człowieka na przykład który zajmuje się czymś przez kilkanaście lat traktujemy już go jako fachowca specjalistę a zupełnie inaczej kogoś kto tam nie wiem pół roku tak mamy człowieka który nie wiem zajmuje się co mi przychodzi do głowy No nie wiem budowlanką tak ale taką faktycznie nie wiem komuś komu powierzymy dom czy pobierzemy komuś kto dopiero zaczyna się uczyć budowania i całego doświadczenie to jest Nie wiem to że potrafił pomalować ściany i dajemy mu teraz do budowy cały dom no nie oczekujemy że faktycznie wykaże się w jakimś doświadczeniem A te kilkunastoletnie doświadczenie ma wiedzę i potrafi to zrobić i tak samo jest z każdą inną czynnością i zinwestowaniem kiedy my wchodzimy na rynek to nie mamy wiedzy nie mamy doświadczenia a mamy złudne przekonanie że umiemy z tego powodu że większość nowych inwestorów pojawia się w czasie hossy a w czasie hossy wszystko rośnie kupimy cokolwiek rośnie i uważamy że Jesteśmy super Jesteśmy genialnym inwestorem po prostu nauczyliśmy się jak mogą ci wszyscy te staruchy mówić że giełda to nie jest tam prosta rzecz a tak naprawdę to bezsa powoduje wywalenie z rynku tych wszystkich chóra optymistów którzy pojawili się w czasie hossy i dopiero jakieś tam doświadczenie wieloletnie powoduje że można sobie pozwolić na takie odpowiedzialne trzymanie pozycji bez bezstoplosów tak tak mi się wydaje i radziłbym tak dużo pokory dla dla wszystkich którzy dopiero giełdy się uczą nawet jeżeli mają sukcesy mogą przyjść trudniejsze chwile mamy teraz fajny okres Bo po tej bestie po spadkach naprawdę teraz jest znacznie bezpiecznie i kupować niż to co było na przykład rok temu czy dwa lata temu troszeczkę też wspomniałeś o takim błędzie poznawczym który się zdarza dosyć często jedna z heurystyk heurystyk gdzie właśnie ta kwestia tego że wiemy już na dane temat niewiele ale czujemy potrzebę wypowiadania się bo nie zdajemy sobie sprawy jak wielka jeszcze przestrzeń wiedzy jest dla nas do odkrycia dlatego też chyba jak wejdziemy sobie na tego finansowego Twittera możemy zobaczyć jak wyglądają jak kształ się nastroje dosłownie w kilka minut jak chętnie wypowiadamy się na temat portfeli ja zresztą widziałem taki taki najbardziej jaskrawy przykład jak osoba Chwaliła się że dzisiaj dniówka plus 5000 dolarów ale pokazała Całe konto i Całe konto jest minus 70% od momentu rozpoczęcia inwestowania ale Bach mamy ten jeden pojedynczy bodziec którym łatwo nam się przychodzi chwalić ale takich błędów poznawczych Mamy mnóstwo my nie skończymy tego tej rozmowy jak zaczniemy o nich mówić tylko może Przejdźmy już do tego Stok peakingu Zresztą widzowie piszcie Jakie pytania chcecie Pawłowi zadać bo my tutaj oczywiście rozmawiamy ja zadaję te pytania Które osobiście uważam że są interesujące i mnie ciekawią ale myślę że jak tych pytań się uzbiera trochę no to zadamy je Pawłowi w kolejnej rozmowie natomiast już do tego Stok Wikingu Jak wygląda twój Horyzont czasowy troszeczkę o tym powiedziałeś tak mówiąc o tym że no nie musisz zachowywać się tak jak wieloryb którym jest Warren Buffet tylko jak taka bardziej motorówka chociaż motorówka Bardziej pewnie przystoi do Day tradingu tutaj jednak mamy tą perspektywę perspektywę wieloletnią Ja chciałbym zapytać o to w tych fundamentach Jakie parametry jakie wskaźniki są dla ciebie ważne i czy rzeczywiście podchodzisz do każdego na przykład sektora indywidualnie to czyli na inne wskaźniki patrzysz w przypadku sektorach bankowego w przypadku e-commerce zwracasz uwagę na inne czynniki czy tak nie jest po prostu zaczynasz od zysku i na tym się głównie skupiasz ja jeszcze pozwolę sobie taki komentarz dodać do tego co było wcześniej mówiłeś o tym że bardzo wiele osób mówi o giełdzie to był też pretekst Dlaczego ja pokazałem wyniki swojego portfela bo zanim ten portfel pokazałem No to że tak powiem byłem traktowany jako jedna z wielu wymądrzających się głów takich gadających głów co to wyskakuje pokazuje A tak naprawdę to zarabiać nie umie nie Więc to był pretekst Dlaczego ja pokazałem portfel i potem nagle usłysza moje zła mycie traktowaliśmy tu w rozmowach że po prostu się tak tylko wymądrza Nic tam ci nie wychodzi nie dlatego stwierdziłem że czas uwiarygodni swoją strategię pokazując faktycznie że ona działa Nie działa na zasadzie Jak to niektórzy na fin twincie pokazują mają w portfelu 30 spółek i raz na miesiąc pokazywał jedną która im wzrośnie że jest to faktycznie portfel utrzymywany już tam od dłuższego czasu który który po prostu rośnie i te zasady stosowane skuteczne i starczy po prostu je zastosować oczywiście ujawnienie portfela zaktywizowało drugą grupę hejterów którzy teraz krzyczą na mnie dlaczego ujawniam swoje swoje swój portfel ale to tak Niestety zawsze jest jakieś szkolenia sprzedajesz No właśnie nie sprzedaje szkoleń i tyle no dobrze żadnych tam szejków i tak dalej No dobra teraz popatrzmy na strategię inwestycyjne inwestycyjną No selekcja spółek jest po prostu kluczowa to jest najważniejsza rzecz odpowiedni wybór spółek spółki mają mieć przede wszystkim dobre perspektywy i cała analiza fundamentalna ma się skupiać na przyszłości bazujemy oczywiście na sprawozdaniach finansowych bazujemy na ocenie tego co było natomiast wszystko w takim kontekście przyszłości Czyli co spółka dana pokaże w kolejnym kwartale w kolejnych kwartałach w kolejnych latach i na tym przede wszystkim się skupiamy nie mam takich wskaźników które dla mnie które są jak gdyby podstawą selekcji każdą spółkę analizuje indywidualnie czyli zaczyna się od tego żeby przejrzeć sprawozdanie finansowe wrzucam sobie wyniki do Excela obserwuję trendy jakie wyglądają bardzo istotne dla mnie jest wzrost przychodu No bo to jest Kluczowa sprawa czy dana spółka potrafi zwiększać swoją sprzedaż czy ma dobre produkty czy ma potencjał na rynku do tego żeby ta sprzedaż była dalej sprzedawana Kolejna rzecz jak radzi sobie z marżą i tu po kolejne są te etapy marży pierwszej ze sprzedaży brutto potem na tej marży ze sprzedaży już po kosztach ogólnego zarządu i kosztach sprzedaży jak to wygląda i dopiero na końcu potem jest zysk netto no bo on jest najbardziej widoczny i tak naprawdę rynek większości patrzy na ten zysk netto mówimy na drobnych spółkach bo profesjonalnie inwestorzy patrzą na bit daleko że tak powiem podejście Wszystko zależy od rodzaju spółki nie mam żadnych takich wskaźników na które bym patrzył i trochę tutaj jest inaczej na polskiej giełdzie niż na giełdzie amerykańskiej mamy znacznie mniej spółek na giełdzie amerykańskiej mamy znacznie więcej i tam chyba trzeba właśnie Pierwszą selekcję dokonać patrząc na pewne wskaźniki i dopiero tą grupę zacząć analizować w Polsce tych ta liczba spółek nie jest aż taka duża w szczególności dla mnie Który tak naprawdę siedzę w domu i to jest jak gdyby moja praca nie mam nic innego zawodowego w tej chwili do roboty a przede wszystkim to jest moje hobby ja to lubię ja lubię analizować spółki w związku z tym podchodzę do tego bardzo indywidualnie po przejrzeniu sprawozdań tego że są fajne trendy potem Szukam informacji o otoczeniu czyli Tutaj jest duża robota w internecie googlowanie szukanie stron które opisują dany dany rynek jak się kształtują na przykład nie wiem surowce jak się kształtują oceny produktów Ewentualnie no to jest jakaś taka praca wykonana Jakie jest zapotrzebowanie czasami nawet nie wiem Google Trends Czy jest jakiś fajny Trend na przykład taki nie wiem analizując Wittchen można patrzeć jakie jest zainteresowanie walizki tak analiza jakiegoś importera pomp cieplnych można patrzeć jak jest pompy cieplne tak to są takie trendy które widać ostatnim trendem ciekawym jest na przykład liczba zachorowań i ile osób poszukuje na przykład nazwę grypa tak w internecie to też się przekłada na dobrą sprzedaż na przykład hurtownika aptecznego czyli nauki to takie drobiazgi jakby tak Czyli każda spółka jest indywidualna i trzymam ją dopóki ma dobre perspektywy i nie ma Czarnych Chmur na horyzoncie czyli nie kupuje z perspektywą kilkuletnią jak powiedziałem Natomiast te kilka lat spółka może u mnie być jeżeli cały czas się rozwija i nie pojawi się nic co spowoduje że stwierdzę coś jest nie tak lepiej się jej pozbyć ponieważ ten lata ostatnie były naprawdę takie bardzo dziwne z tymi wieloma zmianami trudnościami to też te spółki które mam nie mają dosyć długiego okresu bycia w portfelu to są dwie spółki które mają około trzech lat jedna spółka półtora roku dwie spółki powyżej roku cztery to jest 7 10 miesięcy i dwie spółki trzy miesiące No też z tego powodu że to co się wydarzyło właśnie Wojna w Ukrainie a przede wszystkim konsekwencje które się potem pojawiły czyli wzrost cen surowców energetycznych problemy z energią spowodowały że na przykład pozbyłem się kilku spółek które były fajne Ale w mojej ocenie w obecnym okresie po prostu Będą wykazywać Gorsze wyniki i postawiłem na inne bo to też zawsze warto pamiętać że nawet jak mamy spółkę na stracie to nie musimy jej trzymać dlatego tylko że mamy straty na nią zawsze jest alternatywa możemy sprzedać to i kupić za te pieniądze innemu spółkę to to jest Myślę też ważna lekcja którą warto pamiętać nie ma na siłę Co trzymać tych akcji które mamy w których się zakochaliśmy i których trzymamy żeby się nie przyznać do straty czasami warto to sprzedać i pieniądze dać coś innego co przyniesie lepsze wyniki w tym zakresie to teraz takie tutaj mamy podsumowanie troszeczkę twoich słów czyli niestosowanie at aspekt analizę fundamentalnej i perspektywa mamy ten nie wishful Thinking to jak to wygląda z tym ostatnim punktem radzenia sobie z tym łyżchu Thinking no bo jednak jeżeli coś kupujemy No to tak troszeczkę emocjonalnie No osadzamy się w tym optymizmie że jednak będzie fajnie będzie dobrze bo mam to w portfelu Oczywiście to jest bardzo bardzo popularny tak zwany błąd poznawczy że spółki które mamy to tak naprawdę łatwiej nam wyszukiwać argumenty za udowodnieniem że powinniśmy je mieć niż przeciwko i na pewno jest to jest to po prostu problem który jest z nas który Trzeba w jakiś sposób pokonywać tak przede wszystkim pierwsza rzecz to jest starać się realnie oceniać to co jest to jest na przykład sprawozdawczość dla mnie przeglądanie bilansów rachunków zysków i strat to jest takie dobre sito żeby od razu odsiać ileś spółek bo co z tego że zarząd mówi że jest fajnie ma fajne perspektywy jak tego po prostu w liczbach nie widać A w liczbach widać na przykład ryzyka typu nie wiem rosnące należności czyli zagrożenie w czy w ogóle one będą zapłacone i odpisów i tak dalej sprawozdania są bardzo ważne znajomość sprawozdawczości tu trzeba się rozwijać Nie wystarczy tylko same hasło kupujemy czasami wystarcza to bardziej już podlega pod spekulację jakiś temat Natomiast jeżeli chcemy znać spółkę to musimy niestety znać pewne rzeczy ze sprawozdawczości Jak czytać Jak czytać te sprawozdania które spółka publikuje i te raporty więc to jest kwestia umiejętności oceny sprawozdań i wyników historycznych No i Jeżeli mamy jakiś pomysł temat to trzeba po prostu go ocenić z punktu widzenia czy faktycznie na rynku ten temat się dobrze sprzedaje tak czyli na zasadzie nie wiem jeżeli chcemy kupować spółkę z oze To oceńmy wobec tego jak ten rynek się zachowuje czy tam nie wzrosła konkurencja czy nie wzrosły co koszty czy marży się utrzymają i tak dalej samo hasło oze nie wystarczy trzeba to zweryfikować No i na tym bardziej polega że zazwyczaj inwestorzy wchodzą pod taki łyżwool Thinking to było widać w gamingu spółka wyda grę i koniec nic więcej się nie liczyło ta gra na pewno będzie hiciorem no