Wpływ kosztów i podatków na strategię inwestycyjną GEM [ETFi, koszta, podatki, GEM]

dzień dobry Dzień dobry Witam was serdecznie w kolejnym odcinku mojego podcastu A dziś porozmawiamy sobie o wpływie kosztów i podatków na strategię inwestycyjną dżem czyli Global equitis momentu i to jest taki powiedzmy Never Ending Story bo pierwszy raz o tej strategii napisałem w roku 2019 i można powiedzieć że od tamtego roku ciągnie się za mną jeden temat mianowicie jak ta strategia wygląda z perspektywy polskiego inwestora gdy na to nałożymy koszty i to akurat dość łatwo można policzyć koszty Mam tutaj na myśli koszty prowizji maklerskich ale jak wygląda to jeżeli zainwestujemy na koncie opodatkowanym przy pomocy takiej strategii No właśnie jak to wygląda po zapłaceniu wszystkich podatków zgodnie z polskim prawem podatkowym No i to już jest nieco bardziej skomplikowany temat No bo ciężko to policzyć na piechotę ale jeżeli ktoś w ogóle nie wie o czym mówię to tylko teraz szybko tak nadmienię a później jeszcze przejdę do szczegółów że Global equitis momentum czyli dżem to jest taka prosta strategia którą można zrealizować przy pomocy dosłownie trzech etf-ów z czym nie jest to inwestowanie pasywne a już inwestowanie aktywne czyli w zależności od tego co się dzieje na rynku mamy albo w portfelu akcje No a jeżeli na rynku akcji są spadki to wtedy ta strategia w pewnym momencie wyrzuca nas że tak powiem z rynku akcji No i przerzuca nas przynajmniej standardowo w tej standardowej wersji na rynek obligacji ale oczywiście może być też Gotówka albo jeszcze coś innego W każdym bądź razie jest tutaj sygnał dawany przez taką strategię Kiedy należy opuścić rynek akcji no i kiedy należy na ten rynek później ewentualnie znów wrócić kiedy znów są na rynku akcji wzrosty to tak w dużym skrócie natomiast dziś skupimy się przede wszystkim na wpływie kosztów i podatków na taką strategię No ale co tutaj dla was dziś przygotowałem to szybka agenda Po pierwsze co to jest momentum ponieważ ta strategia oparta jest na tak zwanej anomali momentum choć Niektórzy też jakby chcieli mnie tutaj przyszpilić to powiedzą że momentum to nie jest żadna anomalia ale powiedzmy sobie że jest to pewny pewien taki fenomen który jest obserwowany na rynkach i za chwilę wytłumaczę na czym on polega oczywiście dla osób które już gdzieś mnie wcześniej słuchały czytały to zapewne jest to temat znany więc jeżeli jesteście takimi osobami to to co polecam to generalnie przeczekać co najmniej 15-20 minut tego podcastu albo przesunąć sobie o 15-20 minut bo wtedy przejdę że tak powiem do Meritum czy do mięsa tego odcinka czyli opowiem wam jak właśnie koszty i Podatki wpływają na tę strategię natomiast dla tych z was którzy być może pierwszy raz słuchają o czymś takim jak momentum czy strategia dżem no to chciałem zrobić tutaj takie wprowadzenie w temat i wyjaśnić co to jest momentum pokazać jak można wykorzystać takie momenty w praktyce i Tutaj opowiem nieco więcej o samej strategii Global equid momentum no i później wreszcie przejdę do tych kosztów i podatków i to będzie takie powiedzmy wreszcie zwieńczenie od strony edukacyjnej jak inwestowanie przy tej pomocy przy pomocy tej strategii wygląda w praktyce a na koniec sobie wyciągniemy wnioski No to żeby nie przedłużać Czym jest momentum momentum to jest taka tendencja do kontynuowania ruchu ceny Czyli można powiedzieć że jeżeli Rośnie sobie na przykład wycena jakiegoś indeksu akcji czy jakiejś spółki to przynajmniej czysto statystycznie jest bardziej prawdopodobne że ten ruch będzie kontynuowany niż to że nagle on się zakończy i będą spadki albo jeszcze inaczej momentum to tak naprawdę jest powiedzenie sobie żebyśmy płynęli z rynkiem a nie przeciwko Czyli jeżeli coś rosło w ostatnich trzech do 12 miesięcy Czyli jeżeli coś przez ostatnie 3 miesiące 6 miesięcy 12 miesięcy było w trendzie wzrostowym to my chcemy być na takim rynku w sensie chcemy go mieć w portfelu bo większe jest prawdopodobieństwo statystycznie że ten ruch będzie kontynuowany także jest to taka forma podążania za trendem natomiast oczywiście nic nie rośnie do nieba i to że jest coś takiego jak właśnie momentum czyli pęd impet czyli tendencja do kontynuowania ruchu ceny No to nic nie rośnie do nieba i kiedyś to również zanika tak jeżeli sobie kopniemy piłkę to oczywiście raczej ta piłka nagle sama z siebie nie spadnie od razu na ziemię No chyba że uderzy w ścianę ale jeżeli takie ściany nie ma to ten pęd będzie powoli tej piłki zanikał aż w końcu piłka w końcu swobodnie opadnie na tę ziemię natomiast to nie jest tak że kopnięta piłka nagle od razu w ułamku sekundy od razu spada na ziemię i jeżeli chodzi o strategię momentu to tutaj jest podobnie to znaczy to też nie jest zwykle tak że nagle rynki z dnia na dzień od razu zaczynają wzrostów które trwały miesiącami przechodzić do spadków i te spadki trwają a później są tylko wzrosty zwykle to trwa i to przechodzenie z trendu wzrostowego do spadkowego również trochę trwa natomiast to co różni samo momentu od strategii wykorzystującej momentum to jest to że my nie tylko Staramy się podążać za trendem ale musimy też mieć jednoznaczny sygnał opuszczenia rynku gdy ten ruch się zakończył i tym można powiedzieć też różni się strategia oparta o momentum od takiej ślepej spekulacji czy podążania za za tłumem no i dlaczego w ogóle momentum działa przypisuje się to powodom behawioralnym to znaczy Mówiąc krótko przypisuje się to naszym emocjom ludzkim zachowaniom i to jest akurat Wielki plus tej strategii czy w ogóle momentum Ponieważ jest mało prawdopodobne aby z dnia na dzień z roku na rok coś takiego zaniknęło zupełnie Dlaczego No bo jeżeli ludzie popełniają określone błędy to na drodze ewolucji nie dzieje się tak że ludzie nauczą się ich nie popełniać z dnia na dzień Zresztą momentu naprawdę już było badane od wielu wielu lat i jest udowodnione naukowo wręcz że za okres ostatnich Nawet kilku wieków ta anomalia czy to że się tworzą w ogóle trendy na rękach No to jest po prostu faktem I dlatego że to są właśnie błędy behawioralne to to jest plusem ponieważ jest nadzieja przynajmniej bo pewności nigdy nie ma że taka strategia z dnia na dzień nie przestanie działać natomiast jak się w ogóle tworzy Trend i jak w ogóle się tworzy momentum Otóż Jak dochodzi do zmiany trendu załóżmy na to że spadały rynki akcji była bessa i nagle w końcu gdzieś jest to dno tej bessy to nie jest tak że to dno bez w momencie jak się tylko rynek zawróci to wszyscy zauważają i wszyscy już mówią OK to jest koniec bez teraz będziemy wszyscy już inwestować przez kolejne 10 lat bo będzie Hossa tak naprawdę na początku trendu gdy on się tworzy to ludzie inwestorzy niechętnie przyłączają się do tego do tego ruchu dlatego że no wciąż mają w pamięci że wcześniej były spadki a więc można powiedzieć że w tym pierwszym etapie tworzenia się trendu jest taka powiedzmy no niezbyt wielka odpowiedź rynku na to i wielu inwestorów po prostu powątpiewa w to że się faktycznie tworzy nowy i nawet jeżeli udało się im wejść na ten rynek i coś zarobić to są skłonni opuścić ten ten rynek dlatego że boją się że będą kolejne spadki za chwilę no ale jeżeli ten trend się przedłuża i tych spadków jednak nie ma to w pewnym momencie coraz więcej i więcej inwestorów widzi ten trend wzrostowy no i w pewnym momencie od takiego niedowierzania w to że mamy o to znów wzrosty na rynku w pewnym momencie w pewnym czasie może dojść do czegoś wręcz przeciwnego a mianowicie dochodzić do tak zwanego owczego pędu kiedy już wtedy wszyscy tylko widzą że są zrosty i w ogóle z Kai i z limit tak no i wtedy się zaczyna taka Euforia na rynku No i to jeszcze bardziej że tak powiem pompuje ten Trend i go Podtrzymuje w czasie natomiast no jeżeli chodzi o te obserwacje właśnie tworzenia się tego momentum i tych trendów to tak jak powiedziałem potwierdzono powtarzalność takich rzeczy czy takiego takiej anomalii za okres naprawdę wielu wielu lat wielu dekad wielu wieków wręcz jest nawet opracowanie gdzie Sięga się wręcz do Jeżeli dobrze pamiętam 12 wieku to jest niesamowite gdzie badano wręcz tak daleko wstecz efektywność zjawiska momentum I co prawda może nie wszyscy to tak jeszcze wtedy nazywali ale z czasem również świat akademicki zaczął coraz mocniej opisywać tę anomalię także tutaj to nie jest tak że ja sobie coś wymyśliłem na poczekaniu przed nagraniem tego podcastu tylko mamy efekt ewidentnie tutaj do czynienia z anomalią rynkową która jest po prostu powtarzalna I właśnie na jej podstawie opiera się strategia O której dzisiaj będziemy mówić a tutaj dla tych z was którzy nie tylko słuchają tego podcastu ale oglądają też być może wideo albo prezentację która jest dostępna do tego podcastu To jest takie piękne zdjęcie z owieczkami które sobie podążają w tłumie w grupie i to jest właśnie taki efekt owczego pędu czyli coś na czym tak naprawdę bazuje właśnie momentum tak Czyli jest mało prawdopodobne że nagle te owieczki się rozejdą i każda będzie szła w swoją stronę tylko raczej przynajmniej większość z nich będzie podążała w tym kierunku w którym podąża po prostu całe stado dla tych z was którzy chcieliby poczytać nieco więcej o momentum i o Global equitis momentum o strategii O której dziś będę tu mówił i ja o niej powiem nieco za chwilę więcej ale gdybyście chcieli jeszcze więcej szczegółów to polecam swój artykuł który powstał w czerwcu 2019 roku który cieszy się ogromną popularnością który jest napisany Bardzo prostym językiem i jeżeli ktoś nie wie o czym dzisiaj mówię albo będzie czuł pewien niedosyt wiedzy albo nie wszystko będzie jasne to bardzo polecam wejść sobie na stronę system trader.pl ukośnik Gem czyli dżem i tam właśnie będzie artykuł pod tytułem Zrób to sam 15% zysku rocznie czyli prosta długoterminowa strategia dla rynku akcji i obligacji i ten tytuł jest bardzo Powiedziałbym taki no prowokujący bo 15% zysku rocznie To jest naprawdę bardzo bardzo dużo Zresztą dowiemy się jak to jest w ogóle możliwe jest to w ogóle możliwe jeżeli nałożymy tutaj do tego podatki i koszty natomiast starałem się żeby ten tytuł był nieco krzykliwy żeby przyciągnąć uwagę osób ponieważ kryje się tutaj naprawdę całkiem interesująca strategia i nawet jeżeli ktoś nie będzie korzystał z tej strategii bo ja nie chcę tutaj prezentować tego materiału jako nie wiem jakieś cudowne cudowny rozwiązanie które ma nagle tutaj być maszynką do robienia pieniędzy tylko pokazuje rozwiązanie które pozwala w zdyscyplinowany uporządkowany sposób i przy bardzo niewielkim nakładzie czasu inwestować swoje pieniądze z głową bo w oparciu o dane w oparciu o dowody a nie jakieś domysły i czytanie gazet czy pod wpływem chwilowo przeżywanych emocji także bardzo bardzo polecam ten artykuł a teraz przez około 10 minut postaram się wytłumaczyć Na czym polega strategia Global equiti a następnie przejdziemy sobie do Klu tego odcinka czyli do wyników z uwzględnieniem podatków i kosztów Global equitis momentum dżem skąd w ogóle się bierze nazwa momentum No to każdy może się już że tak powiem tutaj kojarzyć No bo momentum jest tutaj w tej strategii wykorzystywane natomiast dlaczego dlaczego Global equitis Otóż dlatego że w tej oryginalnej wersji tej strategii zamiar był taki żebyśmy inwestowali w globalny koszyk akcji ale nie żebyśmy kupili sobie globalne koszyk akcji na przykład ETF na globalne koszyk akcji i trzymali go czyli taki powiedzmy portfel pasywny Tylko żebyśmy mogli uciekać z rynku Kiedy są Spadki i wracać na ten rynek kiedy spadki się skończyły i rynek znów rośnie A dodatkowo Global equitis momentum w tej oryginalnej postaci w jakiej zostało stworzone to ten rynek zielony ponieważ jest stworzony przez Amerykanina przez gary'ego antonasiego to jest podzielony na dwie części na akcję z rynku amerykańskiego czyli indeks es&p-500 i akcje reszty świata czyli wszystkich akcji na świecie Bez andp-500 jak powiedziałem autorem strategii jest gerian tonacji i miałem przyjemność dwukrotnie rozmawiać z garem u siebie w podcaście ale dla tych z was którzy chcieliby posłuchać samego autora tej strategii to odsyłam do 29 odcinka mojego podcastu gdzie właśnie rozmawiam z garem przede wszystkim o tej strategii niestety tam akurat nie ma tłumaczenia Ale jeżeli dla kogoś język angielski nie jest tutaj problemem to bardzo polecam jest to naprawdę bardzo mięsisty odcinek Zresztą sam gary antonassi czyli Autor tej strategii to też nie jest osoba znikąd to jest człowiek który dziś już ma ponad 70 lat ale ma przede wszystkim też pół wieku doświadczenia rynk i przyszło mu pracować naprawdę z wybitnymi inwestorami więc naprawdę jest to człowiek który bardzo ma ogromne doświadczenie a który z kolei i to mnie do niego bardzo przyciąga porusza się po tym rynku w sposób taki bardzo systemowy systematyczny skwantyfikowany Czyli to nie jest taki inwestowanie uznaniowe tylko tutaj jest to przede wszystkim taki inwestowanie regułowe oparte o konkretne reguły algorytmy wręcz I przede wszystkim też gary bardzo lubi tutaj wszystko to mieć poparte konkretnymi badaniami naukowymi więc jest to naprawdę bardzo Fajne podejście z mojego punktu widzenia i dlatego też ja się ja się zainteresowałem tą strategią strategia w oryginale jak mówiłem opiera się o dwa indeksy Czyli s&p 500 i drugi indeks to rynek akcji światowych bez Stanów Zjednoczonych natomiast kiedy strategia mówi żeby opuścić rynek akcji no to wtedy w oryginale tam były uwykorzystane obligacje pięcioletnie i momentum czyli to czy rynek rośnie czy spada czy w ogóle powinno się wejść na ten rynek to tutaj momentum było liczone dla okresu 12 miesięcy Mówiąc krótko żeby to było jasno jasne i zrozumiałe Jeżeli dla przykładu indeks s&p 500 czyli 500 największych spółek amerykańskich za ostatnie 12 miesięcy wypracowało pozytywną stopę zwrotu w ujęciu nominalnym nie mówimy tutaj o inflacji no to wtedy mówimy że momentum jest pozytywne Oczywiście jeżeli byłaby ujemna stopa zwrotu no to wtedy no to wtedy jest momentu negatywne natomiast to nie jest jeszcze tutaj wystarczające żeby żeby kupić sobie od razu na przykład s&p-500 czy drugi indeks właśnie na resztę świata jeżeli mają pozytywną stopę zwrotu bo tu jeszcze wchodzi do użycia tak zwana stopa wolna od ryzyka No bo Jeżeli dla przykładu teraz mamy akurat faktycznie inflację możemy na lokacie w banku zarobić dajmy na to 5%. No to po co nam wchodzić na rynek akcji jeżeli możemy tam zarobić mniej niż 5%, jeżeli możemy mieć w cudzysłowie gwarantowany na lokacie więc ta stopa zwrotu żeby powiedzieć że momentum jest dodat to nie wystarczy żeby było faktycznie tylko dodatnie tylko musi być jeszcze Powyżej tej stopy w wolnej od ryzyka czyli w uproszczeniu to co daje na przykład lokata w banku tutaj wykorzystane są bony skarbowe w oryginale czyli powiedzmy odpowiednik lokaty w banku i mówiąc tu o bonach skarbowych Mam na myśli amerykańskie bony skarbowe strategia dżem ma tylko i wyłącznie pozycję długie czyli Mówiąc krótko gramy tu w cudzysłowie tylko i wyłącznie na wzrosty także to jest spora różnica względem takich strategii powiedzmy klasycznych Trend followingowych z kręgu tak zwanych strategii manage futures czyli na kontraktach terminowych gdzie tam się gra że tak powiem w dwie strony czyli Po pierwsze mamy koszyk różnych kontraktów terminowych na różne klasy aktywów mamy tam i akcje i mamy waluty towary różne mamy obligacje Oczywiście mówię tutaj o kontraktach terminowych ale gramy na dwie strony i na wzrosty i na spadki tutaj przede wszystkim dominującym elementem tej strategii w tej postaci takiej oryginalnej są akcje z rynek akcji No i gramy tylko i wyłącznie na wzrost a jeżeli na rynku akcji są spadki No to mamy chronimy się że tak powiem przed tymi spadkami mamy w portfelu obligacje lub jakiś inny zamiennik o czym jeszcze może nieco później wspom No i to co jest fajne to to że wystarczy przy takiej strategii sprawdzać warunek czy czegoś musimy tutaj dokonać jakichś zmian w portfelu raz w miesiącu czyli raz w miesiącu sprawdzamy zwykle nic nie ma do robienia bo przeciętnie w skali roku jest nieco tam ponad więcej niż jedna transakcja ale mniej niż dwie transakcje w roku więc zwykle po prostu nie trzeba nic zrobić jest to pod względem zaangażowania inwestora strategia bardzo podobna jeżeli chodzi o czas poświęcony tej strategii do chociażby nawet inwestowania wręcz pasywnego ja teraz przejdę przez logikę tej strategii przy czym dla osoby która słucha to w formie podcastu i nie widzi prezentacji którą tutaj właśnie pokazuje w formie wideo to może być to nieco zagmatwane No jeżeli ktoś dla przykładu nie wiem teraz biega czy Czy jedzie samochodem a nie słyszał nikt do tej strategii ale powiem to dla porządku i dla Jeżeli ktoś ma problem ze zrozumieniem to proszę się nie stresować bo strategia naprawdę jest prosta banalna wręcz natomiast ciężko jest ją wytłumaczyć jeżeli jest tutaj Potok słów a ktoś nie widzi do tego jakiejś prostej prezentacji No więc cała strategia wygląda w ten sposób raz w miesiącu sprawdzamy Który z dwóch indeksów akcji ma wyższą stopę zwrotu za ostatnie 12 miesięcy to o czym mówiłem i tutaj mamy albo indeks es&p-500 czy też etf-a na s&p-500 bo łatwo jest zreplikować w realnym świecie Jeżeli chodzi o inwestowanie taki indeks właśnie kupując etfa albo drugi indeks i w oryginale ja mówiłem że jest tam reszta świata bez Stanów Zjednoczonych Natomiast ja tutaj to pokażę z perspektywy inwestora Z Polski Problem jest taki że w Polsce czy inaczej w Europie nie ma etf-a na indeks MSI US czyli globa koszyk akcji bez Stanów Zjednoczonych w Europie nie ma takiego etfa jest takie te w Stanach Zjednoczonych Natomiast w Polsce gdyby ktoś chciał inwestować a nie ma dostępu do amerykańskich etf-ów to można w to miejsce zastosować inny inny indeks na przykład Imagine Markets tak albo można wręcz zastosować indeks MSI World czyli wszystkie kraje z gospodarek rozwiniętych i MSI Markets czyli skraj gospodarek wschodzących No i łącznie to też jest globalny koszyk Natomiast ja tutaj na potrzeby tego materiału po prostu pokazuje wyniki dla indeksu s&p-500 lub MSI Markets mówię lub ponieważ to który indeks Mamy akurat w portfelu czy który ETF na dany indeks jest w portfelu to oczywiście zależy od tego co się dzieje na rynku a konkretnie który ma wyższą stopę zwrotu za ostatnie miesięcy Jeżeli dla przykładu s&p 500 miało wyższą stopę zwrotu za ostatnie 12 miesięcy niż MSI Imagine Markets to do portfela wkładamy etf-a na taki indeks o ile go już tam nie ma ale pod warunkiem że jest ta stopa zwrotu wyższa od stopy w wolnej od ryzyka i tutaj stosuję jako stopę wolną od ryzyka po prostu wynik bonów skarbowych tibils tak to się nazywa za ostatnie 12 miesięcy jest też taki ETF w Stanach Zjednoczonych o symbolu Bill od tibils Bill i on właśnie pokazuje jak wygląda stopa wolna od ryzyka za ostatnie 12 miesięcy tak znaczy możemy sobie zobaczyć ile gdybyśmy zainwestowali pieniądze w bony skarbowe ile byśmy zarobili w ciągu 12 miesięcy i jeżeli ta stopa zwrotu jest z tych bonów skarbowych niższa od tego co moglibyśmy mieć na przykład na s&p-500 albo imagi Markets no to wtedy mamy w portfelu akcje natomiast gdyby stopa zwrotu z obu indeksów akcyjnych była poniżej tibils mogłaby być ona nawet dodatnia ale poniżej tibils no to wtedy mamy w portfelu obligacje i domyślnie jak mówiłem w według autora powinny być tam obligacje pięcioletnie natomiast tu żeby móc zasymulować to za dłuższy okres i sięgnąć na przykład do roku 1970 bo od tego roku będę pokazywał wyniki ja zastosowałem amerykańskie obligacje 10-letnie ale ale pod warunkiem że z kolei stopa zwrotu tych obligacji za ostatnie 3 miesiące jest pozytywna jest dodatnia a jeżeli tak się nie dzieje No to mamy w portfelu po prostu gotówkę i to jest takie zabezpieczenie przede wszystkim na okres z rosnących stuprocentowych i spadków na rynku obligacji tak ponieważ obligacja również mogą tracić na rynku które są notowane na rynku No i jeżeli faktycznie tak się dzieje że obligacje są w trendzie spadkowym no to wtedy mamy w portfelu przede wszystkim samą gotówkę i nie mamy żadnej ekspozycji rynkowej i dlaczego dla trzech miesięcy nie dla 12 miesięcy dlatego że i tutaj nie będę wchodził w szczegóły dlatego że po prostu również można stosować momentu na obligacjach przy czym obligacje odpowiadają czy inaczej lepiej się sprawdzają dla momentu milczonego dla krótszego okresu tutaj mówi się przynajmniej opracowaniach naukowych że zwykle to jest 3 do 6 miesięcy Co z kolei inaczej wygląda dla rynku akcji gdzie to jest między 3 do 12 miesięcy więc tak naprawdę momentum jest bardzo też uniwersalne bo można stosować naprawdę do dowolnego rynku No i dlatego też tutaj z tego korzystamy No ale jeszcze raz mówię jeżeli dla kogoś mimo wszystko jest to zagmatwane i nie do końca zrozumiał idee tej strategii to proszę się nie stresować można sobie wejść na stronę i pobrać prezentację ale w największym uproszczeniu po prostu jeżeli na rynku akcji są wzrosty no to my jesteśmy na rynku akcji jeżeli są spadki to mamy albo obligacje albo gotówkę No i jeszcze dla tych z was którzy widzą a nie tylko słuchają to jest to zobrazowany na konkretnej grafice Gdzie są wykresy z trzema liniami dla rynku dla rynku amerykańskiego jeżeli chodzi o akcję tu akurat dla reszty świata bez Stanów Zjednoczonych i dla stopy wolnej od ryzyka No i tutaj ewidentnie jeżeli rynek akcji jest powyżej stopy wolnej od ryzyka No to my chcemy być na rynku akcji i to na tym rynku akcji który jest daje zarabiać jak najwięcej tak i na tym konkretnym obrazku widzimy że s&p 500 zarobiło za ostatnie 12 miesięcy ponad 10% z kolei akurat Fuji All World excluding USA tutaj takim zielonym kolorem zarobiło nieco ponad 2%. a więc mniej niż s&p-500 No ale też stop wolno od ryzyka dała zarobić około 2%. w tym badanym okresie No więc to oznacza że my chcemy mieć w portfelu ETF na s&p 500 i tutaj w tym przypadku akurat nie jest sprawdzane momentum dla obligacji ponieważ w oryginale Nie ma mowy o tym żeby stosować momentu na obligacjach co nie znaczy że tego nie można robić i sam autor również opisuje ale w innych artykułach podlinkuję na stronie że jak najbardziej momentu również można stosować na samych obligacjach i warto to robić Czyli nie warto stosować czegoś takiego albo inaczej można to robić ale ale lepiej jest stosować tak że jeżeli wychodzimy z rynku akcji to nie kupujemy na ślepo obligacji tylko Kupujemy te które mają pozytywne momentum albo nie kupujemy żadnych obligacji No to teraz sobie podsumujmy zalety i wady strategii dżem jeżeli chodzi o zalety może od tego zacznijmy żeby było pozytywnie No to pierwszą zaletą jaką sobie tutaj wynotowałem jest prostota bo dosłownie wystarczą trzy etf-y i to nie oznacza że mamy 3 etf-y od razu w rynku tylko w zależności co się dzieje na rynku albo mamy na przykład s&p-500 albo Imagine Markets czy jakiś inny indeks albo obligacje albo wręcz gotówkę więc jest tutaj naprawdę to proste skalowalność to jest kolejna zaleta tej strategii chodzi o to że tutaj działamy na płynnych indeksach Więc to nie jest tak że my inwestujemy gdzieś na mało płynnej spółce gdzie jeżeli będziemy mieć większy kapitał to będzie problem żeby to w ogóle zrealizować w praktyce tak naprawdę tutaj inwestujemy bardzo szeroko w szerokie indeksy więc nie ma obawy że nagle będziemy mieć zbyt duży kapitał i nie da się zrealizować tej strategii albo że ktoś przeczytał o tej strategii i nagle zabije tę strategię bo po prostu wjedzie takim sobie tutaj kapitałem że ta strategia przestanie istnieć Poza tym tak jak mówiłem ta Strategia jest oparta o błędy behawioralne więc jest mało prawdopodobne żeby Nagle ta strategia po prostu przestała sama z siebie działać ta strategia ma przede wszystkim taką formę regułową jest to takie regułowe podejście do inwestowania co ma samo w sobie wiele zalet jest to weryfikowalne możemy sprawdzić czy to działało jak to działało w przeszłości możemy to też robić teraz jest to powtarzalne bo wiemy jakie są reguły postępowania kiedy kupować kiedy sprzedawać No i jest to też obiektywne bo to nie jest tak że nam się wydaje że może teraz to już jest koniec bez na rynku akcji i może już teraz trzeba kupować A może trzeba jeszcze sprzedawać i jeszcze czytać może jakieś tutaj newsy jakieś gazety jakieś opinie rekomendacje i tak dalej tutaj mamy po prostu twarde reguły działanie i to jest wielka zaleta jeżeli chodzi o inwestowanie to jest bardzo mało seksi to jest bardzo mało atrakcyjne to jest coś czemu wielu inwestorów się wręcz buntuje No bo nagle Jesteśmy odzierani z tej naszej inteligencji mamy prostą strategię która nam ma mówić kiedy kupować kiedy sprzedawać A my przecież wiemy więcej a tak się nam przynajmniej wydaje ale tak naprawdę taki podejście systemowe regułowe to jest ogromna zaleta jeżeli chodzi o inwestowanie Zresztą samuinwestowanie pasywne też teraz nie wychodził szczegóły to też jest forma prostej strategii regułowej wreszcie strategia Jam ma bardzo mocne poparcie w literaturze w badaniach naukowych bo to nie jest tak że ktoś sobie to wymyślił z dnia na dzień Oczywiście ta konkretna implementacja ta konkretna forma strategii jest wymyślona przez gary antonasiego ale jak gdyby serce tej strategii czyli samo momentum To jest coś co jest opisywane w literaturze od wielu wielu lat ma bardzo mocne poparcie w badaniach wręcz naukowych nie chcę tutaj brzmieć jakoś górnolotnie ale naprawdę to jest coś co No i jest bardzo ciekawe i warto się nad tym pochylić Ja nie mówię że warto od razu w to przy pomocy inwestować Ale przynajmniej można się tym zainteresować No i wreszcie historycznie taka strategia dawała lepsze wyniki od szerokiego indeksu akcji Natomiast to nie jest tak że mamy tylko róże i ta róża nie ma kolców bo pewne kolce są i tutaj kilka takich kolców takich wad tej strategii również wypisałem Po pierwsze wymaga dyscypliny i to wydaje się takie błahe No dobra Jak już mamy strategię wiemy że ona zarabia No to jaki jest problem za nią podążać każdy jeżeli widzi że strategia działa to będzie sobie z niej korzystał będzie zarabiał pieniądze No to tylko w teorii Tak wygląda bo to że strategia działa w długim okresie liczonym w dekadach to jedno ale to nie oznacza że my zarabiamy każdego dnia tu i teraz i będą takie okresy gdzie będziemy gorsi od rynku będziemy gorsi od większości być może nawet na rynku no i wtedy zaczyna się wędkowanie czy strategia nadal działa Czy już nie działa Czy może coś trzeba tam zmienić no i z tą dyscypliną może być ciężko sprawa kolejna i o tym sobie powiemy więcej za chwilę to jest to że jest to strategia aktywna a więc na kontach opodatkowanych regularnie będą się pojawiały zdarzenia podatkowe No a to z kolei będzie uszczuplało nasz portfel tak to nie jest tak że sobie kupimy indeks i go trzymamy po wszecza czas i nawet jak działamy na koncie opodatkowanym to na przykład przez 30 lat możemy dopłacać do rachunku nie ma żadnych transakcji sprzedaży więc nie ma żadnych zdarzeń podatkowych no i po 30 latach będziemy chcieć sobie wypłacić coś z rachunku no to wtedy zapłacimy 19% podatku 19 jak nagrywam bo ostatnio się pojawiały newsy że może się coś zmieni w tym podatku w Polsce jeżeli chodzi o zyski kapitałowe Natomiast generalnie No to jest strategia aktywna i tutaj te zdarzenia podatkowe pojawiają się praktycznie każdego roku kolejna wada jest taka że ta strategia w tej oryginalnej wersji to jest coś takiego że jesteśmy albo w 100% na rynku akcji albo w stu procentach poza rynkiem akcji i to nie jest wcale takie miłe i przyjemne No bo albo albo albo tak nic pomiędzy to też nie musi być tylko i wyłącznie Wadą tej strategii bo to jest tak jak to wygląda że tak powiem w tej książkowej wersji strategii Natomiast w praktyce można sobie rozważyć tak zwane transzowanie czyli podzielić ten portfel na przykład na dwie czy czy więcej części i każda będzie że tak powiem się kierowała swoją inną regułą działania tak w sensie że na przykład na jednej części będziemy liczyć momentu dla rynku akcji z trzech miesięcy na innej części na przykład z 12 miesięcy albo dla jeszcze innych indeksów no i wtedy w czasie ten portfel nie będzie taki że albo 100% akcji albo 100% obligacji tylko zwykle będzie taki stopniowo momen przejścia z akcji do obligacji czy do gotówki No i to będzie bardziej takie być może odpowiednio od strony psychologicznej dla inwestora No i wreszcie ostatnia wada tej strategii czy w ogóle jakiejkolwiek strategii to jest to że chodziła pokaże wyniki za ponad pół wieku to nie mamy żadnej gwarancji co do wyników w przyszłości po prostu oczywiście Jedni powiedzą No i co z tego że znamy wyniki z przeszłości jak my inwestujemy w przyszłości Natomiast Dobrze wiedzieć że coś działało w przeszłości No bo jeżeli coś nie działało w przeszłości to prawdopodobnie nie zadziała w przyszłości i dlatego ja osobiście lubię takie podejście z kwantyfikowane i nie będę tutaj wchodził w szczegóły że tutaj też można wiele błędów popełnić Ale osobiście wolę takie podejście niż takie podejście w stu procentach uznaniowe No to po tym pół godziny intro Przejdźmy sobie wreszcie do Meritum tego odcinka którym de facto będzie za chwilę dosłownie jedna tabelka ale nad trochę się tutaj dłużej pochylę mianowicie przejdźmy do wyników testu które przeprowadziłem w swoim oprogramowaniu ale wcześniej o pewnych założeniach do tego testu bo testy jeżeli chodzi o konfigurację tej strategii zmieniają nieco założenia tej strategii które są opisane w książce dlatego że starałem się uwzględnić dostępność etf-ów w Polsce dla inwestora z Polski a więc zakładam że inwestor nie ma lub nie chce inwestować przy pomocy tej strategii wykorzystując ETF amerykańskie a więc będzie musiał ograniczyć się do etf-ów które są dostępne w Polsce czy dla inwestora z Europy a dlatego żeby to zrobić to musiałem ograniczyć się tutaj do dwóch indeksów i ja sobie wybrałem MSI Imagine Markets Czyli nie jest to ten MSI organ czy World index excludini USA tylko w to miejsce włożyłem MSI Imagine marketing to nie jest idealne rozwiązanie to jest po prostu rozwiązanie które działa jak zresztą się przekonacie jest to jest to odstępstwo od tego co opisuje książka Mamy również drugi indeks oczywiście Tutaj bez zmian s&p-500 podałem tutaj nawet dla zainteresowanych konkretne tickery etf-ów ale to jest jak gdyby detal bo każdy sobie może wybrać dla tych indeksów dowolne etfy albo zastosować wręcz nawet inne indeksy i też ta strategia będzie działała bo ona jest naprawdę bardzo bardzo uniwersalna Ja zastosowałem też do testów 10-letnie obligacje amerykańskie albo gotówkę jeżeli stopa zwrotu za ostatnie 3 miesiące była negatywna na na tych obligacjach zastosowałem też stopę wolną od ryzyka tutaj przy pomocy etf-a na bony skarbowe tibils też podałem tam etf-a na takiego na takie bony skarbowe i założyłem że okres liczenia momentu dla akcji to jest 12 miesięcy a dla obligacji 3 miesiące i dla jasności tutaj dla AK 12 miesięcy ale to nie znaczy że że musimy skorzystać z takiego okresu liczenia momentu Możemy też liczyć momentu czyli to jaka jest stopa zwrotu dla akcji na przykład dla okresu 6 miesięcy dziewięciu miesięcy Czy nawet trzech miesięcy generalnie cokolwiek zwykle się tak przyjmuje w świecie akademickim przynajmniej te trzy do 12 miesięcy niektórzy korzystają też z krótszych okresów ale to już jak gdyby pozostawiam do eksperymentowania we własnym zakresie jeżeli ktoś jest zainteresowany No i jeżeli chodzi o sprawdzenie warunku rebalancingu czy zmian w portfelu tutaj co miesiąc na ostatnim dniu na ostatniej sesji w miesiącu sprawdzamy czy trzeba coś w portfelu zmienić i dla jasności tutaj wszystkie sygnały sprawdzane są w dolarze amerykańskim nawet jeżeli ETF byłby kwotowany w euro to ja też będę takiego etfa tutaj jeżeli chodzi o jego stopę zwrotu za ostatnie na przykład 12 miesięcy sprawdzał w ujęciu dolarowym tutaj też dla tych z was którzy być może chcieliby sami poeksperymentować zrobiłem taki zrzut z mojej aplikacji st w której to ja w ogóle robię tutaj wszystkie czy przygotowałem wszystkie wyniki wszystkie symulacje to tutaj jest zrzut z tej aplikacji który pokazuje jak to było skonfigurowane przy testach Czyli widzimy główne symbole to mamy właśnie ETF na rynki krajów gospodarek wschodzących mamy et na s&p-500 Mamy również tutaj obligacje dziesięcioletnie mamy też stopę wolną od ryzyka tibil czyli To o czym mówiłem i też dopuszczam w portfelu gotówkę jeżeli by obligacje miały ujemną stopę zwrotu No to w portfelu ląduje gotówka No i tadam pojawia się tutaj tabelka i to jest największy problem tego podcastu ponieważ żeby to sobie naprawdę fajnie przyswoić to warto byłoby generalnie tę tabelkę mieć przed oczami natomiast dla tych z was którzy mimo wszystko słuchają i nie widzą tego o czym tutaj mówię to postaram się powiedzieć to w takim skrótowej wersji Otóż Wyobraźcie sobie że inwestujemy 100 tysięcy dolarów w roku 1970 do końca roku 2021 Tak więc inwestujemy przez 52 lata 100 tysięcy dolarów i teraz tak strategia w tej formie którą Opisałem gdyby nie było żadnych kosztów transakcyjnych po drodze gdyby nie było żadnych podatków do zapłacenia to z tych 100.000 dolarów robi 193 miliony dolarów No całkiem ładnie po drodze niestety spadła wartość portfela o minus 44% i to jest niestety duże odstępstwo od tego co jest opisane w książce gdzie nie ma indeksu na Imagine Markets niestety jeżeli zdecydujemy się na zastosowanie indeksu na Imagine Markets to spadki są bardzo duże nawet w tej strategii to bardzo bardzo duże bo w oryginale te spadki byłyby w okolicach 20 Max 30 tam 30 parę dolnych procent natomiast W przypadku stosowania tutaj Imagine Markets mamy minus 44%. a więc ze 100 000 dolarów po 52 latach mamy 193 miliony dolarów No ale gdybyśmy mieli z kolei inwestycje tylko i wyłącznie w s&p-500 w a akcje amerykańskie to mielibyśmy 23 prawie 24 miliony czyli widzicie że po 52 latach ta strategia zmiażdżyła wręcz es and p-500 bo macie 193 miliony czy prawie 194 miliony vs 24 miliony tak także to jest ogromna wręcz miazga w długim okresie Oczywiście całe Clue tej tabelki polega na tym że niestety w prawdziwym świecie będziemy musieli ponosić koszty transakcyjne i na koncie opodatkowanym również będziemy musieli płacić podatki Więc zacznijmy od kosztów transakcyjnych Załóżmy że przy każdym przy każdym rebalansingu Gdy dochodzi do zmiany w portfelu gdy musimy coś kupić sprzedać to płacimy prowizję na poziomie 0.3 procenta i to jest Z jednej strony bardzo dużo jeżeli chodzi o konta takie opodatkowane bo tam można mieć wręcz nawet za darmo ale z kolei niestety gdyby ktoś to robił na koncie Ikei grze to tam mniej więcej tyle prawdopodobnie zapłaci za kupno sprzedaż no i wtedy niestety to powoduje że z 194 milionów kapitał topnieje do niespełna 120 milionów ale wciąż ale wciąż mamy 120 milionów a nie 24 miliony które mielibyśmy w przypadku s&p 500 a mówię tutaj esnp-500 czyli gdybyśmy jest w 100% mieli portfel cały czas wypchany w akcjach tak czyli bardzo agresywny portfel No więc nadal tutaj nawet gdybyśmy musieli ponosić tak wysokie koszty prowizji strategia dżem miażdży wręcz es&&p 500 nadal a teraz sobie Wyobraźmy coś takiego że nie mamy jednak kosztów transakcyjnych bo na przykład inwestujemy sobie dajmy na to na rachunku xtb które nie ma że tak powiem prowizji za zakup sprzedaż etf-ów przynajmniej póki co No ale tam już będą podatki bo to jest tylko póki co też na koncie opodatkowanym No i tutaj podatki to nie jest tak że my jak inwestujemy sobie wersetp-500 przez 50 lat to zapłacimy tylko po 50 latach podatek w momencie kiedy będziemy chcieć wypłacić pieniądze z rachunku Tutaj będą jeżeli chodzi o strategię dżem transakcje kupna sprzedaży mniej więcej raz dwa razy w roku No i wtedy będą się pojawiały niestety zdarzenia podatkowe no i wtedy jest problem bo te podatki trzeba będzie płacić praktycznie każdego roku średnio no i wtedy się okazuje że zamiast mieć 194 miliony na rachunku To mamy już tylko 58 milionów także jest to ogromny spadek Mówiąc krótko strategia dżem z ze średniej stopy zwrotu średniorocznej 15,7% gdybyśmy nie płacili ani podatków ani kosztów transakcyjnych to tutaj tracimy i to sporo bo ponad dwa punkty procentowe i średnioroczna stopa zwrotu topnieje po uwzględnieniu kosztów podatkowych aż do poziomu 13.1 także no niestety dużo co w przeciągu dwóch znaczy w przeciągu 50 ponad lat powoduje że zamiast 194 miliony mamy na rachunku 58 milionów No a jeżeli byśmy mieli i koszty transakcyjne do poniesienia i to wysokie za rok ma 3%, i 19% podatek Belki no to wtedy stopa zwrotu średnioroczna spada do 12,2%. No i to niestety oznacza że mamy mniej niż 40 milionów na rachunku żeby była jasność jeżeli byśmy inwestowali wp-500 może zróbmy takie podsumowanie czyli mieli taki prosty portfel pasywny gdzie inwestujemy tylko i wyłącznie wszystko pod korek w akcję & p500 to tutaj mamy stopę zwrotu za ostatnie 52 lata od roku 1970 do końca 2021 na poziomie 11%. średniorocznie Co daje stopę zwrotu na koniec inaczej kwotę końcową 19 milionów dolarów bo w dolarach to jest liczone akurat w tym przypadku natomiast gdybyśmy mieli strategię dżem i mieli do zapłacenia wysokie prowizje zero,3% i jeszcze do tego podatek to mielibyśmy stopę zwrotu jeżeli chodzi o cag czyli średnioroczną stopę zwrotu wyższą o około ponad jeden punkt procentowy ale na przestrzeni tylu lat to daje niemalże kapitał dwukrotnie większy Mówiąc krótko Jeżeli nie będziemy musieli płacić wysokich kosztów prowizyjnych i działamy na koncie opodatkowanym to nadal jest gra warta świeczki choć należy mieć świadomość że podatki zjadają bardzo dużo dlatego też Ja osobiście robię takie rzeczy na kontach nieopodatkowanych tak na przykład na koncie Ike robię odmianę strategii dżem gdzie nie ma podatków owszem są całkiem wysokie koszty prowizji maklerskich ale nie ma podatków i dlatego też w pierwszej kolejności strategię takie właśnie aktywne Najlepiej robić tam gdzie podatków płacić nie musimy Ja już więcej tutaj nie będę się rozwodził nad tym Dodam jeszcze tylko jedną rzecz że strategia dżem to nie jest tylko kwestia tego że możemy więcej zarobić w na przestrzeni wielu lat niż w pasywnym portfelu a tak przynajmniej historycznie było ale to też zwykle są krótsze czasy odsunięć tak Czyli zwykle jest tak że nawet jeżeli portfel osuwa się pod wodę są straty w tym portfelu to szybciej z tych strat się wygrzebujemy tak przynajmniej historycznie bywało nie zawsze tak być musi także gwarancji tutaj też żadnej nie ma to jest jedna kwestia poza tym należy mieć świadomość że przewaga takiej strategii jak dżem polega na tym że jeżeli jest spadek na rynku akcji jest bessa i ta bessa się przedłuża to wtedy ta strategia pokazuje swoją przewagę ponieważ zwykle wtedy my nie jesteśmy w tej beście w rynku akcji tylko możemy w tym czasie zarabiać czy to na obligacjach czy jakimś innym alternatywnym aktywie czy też po prostu być na gotówce dopiero jak są WZ na rynku akcji to my wracamy na ten rynek akcji także to jest znaczy stąd wynikał jak gdyby ta przewaga natomiast to nie oznacza że my musimy ponosić po drodze mniejsze ryzyko i W przypadku stosowania strategii dżem MSI Markets okazuje się że to ryzyko jest podobne jak w przypadku portfela 640 oczywiście stopa zwrotu jest wielokrotnie większa natomiast no to nie jest tak że jest pięknie i kolorowo mieć należy po prostu pełne zrozumienie tego co robimy jeżeli się decydujemy na taką strategię I tu jeszcze chcę pokazać znów dla tych z was dla tych z was którzy widzą wykres Gdzie jest zaprezentowana strategia dżem Gdzie są uwzględnione podatki bez prowizji czyli jest prowizja 0%. natomiast i to jest zielonym kolorem zaznaczony taki portfel a Niebieskim kolorem jest zaznaczona po prostu taka prosta pasywna strategia w której mamy 100% akcji amerykańskich No i tutaj widzimy jak to wygląda w długim okresie to jest jak gdyby cały też sekret tej strategii to nie jest tak że my będziemy widzieć te wyniki lepsze w najbliższym tygodniu miesiącu czasami trzeba poczekać wiele lat 10 i więcej lat i bardzo łatwo jest znaleźć opinię takie że jak zobaczymy że przy pierwszym wahnięciu się na rynku będziemy mieć fałszywy sygnał na przykład opuszczenia ręku akcji pojawią się komentarze o strategie nie działa tak o trzeba coś zmienić albo w ogóle porzucić i w ogóle robić inaczej albo w ogóle wyrzucić do kosza tę strategię to jest właśnie trudność żeby żeby ze strategią przetrwać że tak powiem zdyscypliną dla jasności to też nie oznacza że w strategii nie można niczego zmienić na przykład Jeżeli mamy środowisko rosnących w stu procentach to upieranie się przy tym że trzeba siedzieć i w obligacjach może być słabym pomysłem Tak więc możemy tutaj tak jak ja zrobiłem prostą modyfikacje Zresztą o której też i autor sam wspominał zrobić taką że jeżeli obligacje tracą to my tych obligacji nie będziemy trzymać w portfelu i tracić pieniądze jak nie na rynku akcji to na obligacjach natomiast dyscyplina w takich strategiach to jest bardzo kluczowa kwestia i niestety bardzo bardzo trudna w praktyce a więc przejdźmy do wniosków podatki Mają ogromny negatywny wpływ na wyniki aktywnej strategii i to nie tylko strategii jama ale każdej innej natomiast nie zawsze wszyscy to weryfikują ja tutaj to w końcu zweryfikowałem w tym konkretnym przypadku dla okresu ponad 50 lat koszty same prowizji zaniżają Cage czyli stopę średnioroczną stopę zwrotu o około jeden co ma jeden punkt procentowy natomiast podatki zaniżają go o dwa Coma 6 punkta procentowego także to jest niestety bardzo duży problem generalnie można powiedzieć że podatki czy inaczej strategia aktywna na koncie opodatkowanym generuje tak duży koszt jak i pobierają na przykład drogie fundusze TFI także jeżeli ktoś chce inwestować w sposób aktywny to warto żeby sobie zdrowo uczciwie i rzetelnie podatki bo prawdopodobnie wycieki podatkowe są tak ogromne gdzie ciężko Może być to zasypać nawet aktywną strategią bez podnoszenia ryzyka No bo jeżeli ktoś będzie działał na przykład na lewarze i w ten sposób będzie chciało dorobić te podatki to to nie do końca o to chodzi ale dla jasności podatki to jest naprawdę duże zło jeżeli chodzi o aktywne strategie dlatego też można powiedzieć że w takich sytuacjach gdzie mamy aktywną strategię to najlepiej jest ją stosować na koncie nieopodatkowanym na przykład Ikei grze Warto też pamiętać że strategia Dżem tak napisałem że podatki mocno zaniżają cagr o 2.6 punkta procentowego ale warto zwrócić uwagę na jedną rzecz w momencie jak inwestujemy przez nie wiem 10 20 30 lat strategią dżem na koncie opodatkowanym to my w międzyczasie już płacimy podatki i gdybyśmy po tych 20-30 latach załóżmy na koncie opodatkowanym chcieli wyciągnąć wszystkie pieniądze to zapłacimy zwykle niewielki podatek około 5%. podatku zapłacimy dlatego że wiele kapitału który już tam uzbieraliśmy i pomnożyliśmy przez ten okres było już opodatkowane wcześniej Natomiast jeżeli my inwestujemy na strategii pasywnej na przykład 640 No to tam tego podatku będzie do zapłacenia więcej około 15%, jeżeli w ogóle inwestowaliśmy w jednego etf-a No to będzie prawie 19% podatku do zapłacenia na przy wyjściu że tak powiem więc to warto też uwzględnić tutaj że ja podawałem ten cgr w kwocie że tak powiem tej brutto natomiast nie netto czyli Gdybyśmy chcieli wszystkie pieniądze wypłacić z rachunku Mówiąc krótko Ja podałem te wyniki Jak wygląda wynik na koniec inwestycji No ale jak gdyby inną kwestią jest to o czym już Chcemy te pieniądze wtedy jednorazowe wypłacić z rachunku czy nie I jeszcze wracając do tabelki którą oczywiście widzą tylko osoby które widzą wideo albo czytają prezentację to tutaj Podałem też taką drugą kolumnę albo inaczej są dwie kolumny kapitał końcowy brutto i kapitał końcowy netto i ten kapitał końcowy Netto to jest kapitał który po prostu moglibyśmy Schować do kieszeni w momencie jak wypłacimy pieniądze z rachunku jeżeli chodzi jeszcze o wnioski to warto warto tutaj raz jeszcze podkreślić to że strategię aktywne stosujmy w pierwszej kolejności na kontach nieopodatkowanych a więc na przykład na Ikei grze A z kolei jeżeli chcemy zoptymalizować podatki na kontach opodatkowanych to tam warto zrobić jak najprostszą formę strategii najlepiej opartą wręcz o jeden ETF bo wtedy zapłacimy tylko i wyłącznie podatek w momencie kiedy będziemy chcieć wycofać pieniądze z rachunku i oczywiście jeżeli jest zysk no to wtedy od tego zysku zapłacimy podatek i to tyle Natomiast jeżeli ktoś chciałby więcej bo ja przedstawiłem tutaj prostą wersję tej strategii i to taką wersję która jest możliwa do realizacji przez inwestora Z Polski No to jak najbardziej można to zrobić inaczej I tutaj pomysłem może być Chociażby to co ja robię w ramach swojego Ikei tutaj odsyłam do strony system trader.pl/ike można robić tak zwane transzowanie o którym mówiłem czyli podzielić ten portfel na kilka takich mniejszych części i na każdej z nich inwestować w nieco inny sposób nawet tą samą strategią można zastosować momentu dla części obligacyjnej i można wreszcie zrobić coś co ja od niedawna robię mianowicie dla części obligacyjnej jakkolwiek to brzmi ja tylko tutaj to zamarkuję a wrócę do tematu znacznie bardziej szeroko można zastosować coś takiego jak na przykład ETF dbmf czyli manage futures i to jest coś pięknego rynek akcji traci my wychodzimy i kupujemy etfa który najprawdopodobniej w momencie kiedy rynek akcji traci będzie mógł zarabiać kiedy rynek akcji traci kiedy szaleją w ogóle ceny nie wiem na przykład różnych towarów i generalnie dzieje się dużo złego na świecie to zwykle takie strategie manage futures czyli Trend Following ale już na kontraktach terminowych który może być opakowany w etf-a jak na przykład tutaj dbmf to się wydaje być całkiem fajnym pomysłem jako część cudzysłowie obligacyjna dla takich strategii dżem jeżeli nie chcemy w 100% swojego kapitału inwestować w oparciu o takiego etfa ale tylko i wyłącznie markuję tutaj żeby jeszcze tutaj wzbudzić wasze zainteresowanie to wam powiem tyle że w tym roku w tym momencie jak ja to nagrywam globalne koszyk akcji w ujęciu dolarowym stracił około 20% może nawet nieco ponad 20%. natomiast ten ETF zyskuje ponad 30%, tak to żeby jak gdyby poczuć klimat Dlaczego warto coś takiego robić i jeszcze jedna rzecz warto też dywersyfikować po prostu portfel o strategia więc z jednej strony możemy mieć dżem z drugiej strony możemy mieć taki dbmf albo dbmf w dżemie z innej jeszcze zaś strony możemy mieć jakąś pasywną strategię na koncie opodatkowanym albo wręcz na przykład ja też mam w części portfela choćby akcje spółki które Traktuje jako powiedzmy taki quasi ETF nawalił i Quality i to tyle na co Fajne to wszystko o czym mówię tutaj w różnych konfiguracjach można sobie w prosty sposób sprawdzić w moim oprogramowaniu st a w szczególności w tej wersji która pojawi się za około dwa tygodnie a konkretnie w momencie jak ja to nagrywam za dwa tygodnie Dla tych z was którzy słuchają później to mniej więcej w połowie listopada będzie nowa wersja oprogramowania st gdzie będzie można sprawdzić wszystko strategia drzem w różnych ustawieniach z dbmf bez dbmf z podatkami bez podatku z różnymi kosztami transakcyjnymi ryzykiem walutowym można sobie to będzie przeliczyć do polskiego złotego właściwie robić wszystko ja będę tutaj robił też serię takich live'ów gdzie będę pokazywał jak takie rzeczy można robić w prosty sposób gdzie dosłownie za kilkaset złotych zainwestowane w oprogramowanie można sobie przygotować myślę strategie i zobaczyć czy chcemy coś wchodzić przed zainwestowaniem grubszych pieniędzy niż po prostu zainwestować w ślepo swoje pieniądze oszczędności i później tego żałować no i tym sposobem przechodzimy do końca tego odcinka podcastu mocno przegadanego bo ciężko jest no przetransferować taką wiedzę w formie podcastu Dlatego zachęcam was jeszcze wszystkich żeby sobie odwiedzili moją stronę i też być może oglądali wersję wideo ogłoszenia parafialne a więc zapraszam żeby konsumować i komentować moje treści Będę wdzięczny za wszelkie komentarze z was z waszej strony czy to na blogu czy pod filmem na YouTube lajkowanie w Social mediach YouTube itusach i tak dalej bo to po prostu powoduje że mi łatwiej jest docierać z tymi treściami do was nadal mam jeszcze wytrwałość w sobie w nagrywaniu vlogów i nagrywam je na YouTubie 3-4 razy w tygodniu przeciętnie pojawia się taki odcineczek około 10 minut gdzie mówię głównie o inwestowaniu w takiej bardziej luźnej formie więc zapraszam do słuchania Zresztą część tych vlogów z opóźnieniem będzie też wybrane odcinki nie wszystkie pojawiało się na platformie podcastowej jeżeli ktoś nie ogląda YouTube tylko woli go słuchać Jeżeli chcecie żebym poruszył w ogóle jakiś temat w takim vlogu w takiej luźniejszej formie to po prostu zadajcie mi takie dajcie mi znać albo zadajcie mi jakieś pytanie w komentarzu na YouTubie Pod jednym z filmików i ja będę starał się takie rzeczy dla was tutaj wtedy przygotować a kolejny odcinek podcastu No cóż to nie będzie taki odcinek już tematyczny wprost tylko będzie to prezentacja właśnie mojej nowej wersji oprogramowania st i będzie seria rowów nie wiem na pewno co najmniej dwa pewnie może nawet trzy jeżeli chodzi o oprogramowanie STG gdzie będę chciał pokazać nie tylko nową wersję która naprawdę wnosi bardzo bardzo wiele nowości ale takich przydatnych nie wodotrysków tylko rzeczy które są wręcz mega potrzebne a więc rozbudowana forma tego jak można mierzyć koszty naszych strategii koszty transakcyjne i koszty za zarządzanie Jeżeli mamy ETF czy jakieś fundusze podatki i szereg jeszcze innych usprawnień jest też nowa strategia o której powiem więcej być może nawet live'a poświęcę tej strategii strategii mini revision o której mówiłem wcześniej wielokrotnie zapowiadałem o tym miesięcy wreszcie się teraz pojawi w tym oprogramowaniu więc będzie bardzo bardzo dużo rzeczy a poza tym zmieni się też wersja demo funkcjonalność w wersji demo mojego oprogramow